ශ්රීමද්වාල්මීකීය රාමායණේ යුද්ධකාණ්ඩම් .
අථ සප්තදශාධිකශතතමස්සර්ගඃ .
ස උවාචමහාප්රාමස්සෝ(අ)භිවාද්යප්ලවඞ්ගමඃ .
රාමංවචනමර්ථජ්ඤෝවරංසර්වධනුෂ්මතාම් .. 1 ..
යන්නිමිත්තෝ(අ)යමාරම්බඃකර්මණාංයඃඵලෝදයඃ .
තාන්දේවීංශෝකසන්තප්තාන්ද්රෂ්ටුමර්හසිමෛථිලීම් .. 2 ..
සාහිශෝකසමාවිෂ්ටාබාෂ්පපර්යාකුලේක්ෂණා .
මෛථිලීවිජයංශ්රුත්වාද්රෂ්ටුන්ත්වාමභිකාඞ්ක්ෂති .. 3 ..
පූර්වකාත්ප්රත්යයාච්චාහමුක්තෝවිශ්වස්තයාතයා .
භර්තාරන්ද්රෂ්ටුමිච්ඡාමිකෘතාර්ථංසහලක්ෂ්මණම් .. 4 ..
ඒවමුක්තෝහනුමතාරාමෝධර්මභෘතාංවරඃ .
ආගච්ඡත්සහසාධ්යානමීෂද්භාෂ්පපරිප්ලුතඃ .. 5 ..
දීර්ඝමුෂ්ණංවිනිඃශ්වස්යජගතීමවලෝකයන් .
උවාචමේඝසඞ්කාශංවිභීෂණමුපස්ථිතම් .. 6 ..
දිව්යාඞ්ගරාගාංවෛදේහීන්දිව්යාභරණභූෂිතාම් .
ඉහසීතාංශිරඃස්නාතාමුපස්ථාපයමාචිරම් .. 7 ..
ඒවමුක්තස්තුරාමේණත්වරමාණෝවිභීෂණඃ .
ප්රවිශ්යාන්තඃපුරංසීතාංස්ත්රීභිස්ස්වාභිරෝචදයත් .. 8 ..
තතස්සීතාම්මහාභාගාන්දෘෂ්ටවෝවාචවිභීෂණඃ .
මූර්ධ්නිබද්ධාඤ්ජලිශ්රීමාන්විනීතෝරාක්ෂසේශ්වරඃ .. 9 ..
දිව්යාඞ්ගරාගාවෛදේහීදිව්යාභරණභූෂිතා .
යානමාරෝහභද්රන්තේභර්තාත්වාන්ද්රෂ්ටුමිච්ඡති .. 10 ..
ඒවමුක්තාතුවෛදේහීප්රත්යුවාචවිභීෂණම් .
අස්නාත්වාද්රෂ්ටුමිච්ඡාමිභර්තාරංරාක්ෂසේශ්වර .. 11 ..
තස්යාස්තද්වචනංශ්රුත්වාප්රත්යුවාචවිභීෂණඃ .
යථාහරාමෝභහර්තාතේතත්තථාකර්තුමාර්හසිමාර්හසි .. 12 ..
තස්යතද්වචනංශ්රුත්වාමෛථිලීපතිදේවතා .
භර්තෘභක්ත්යාවෘතාසාධ්වීතථේතිප්රත්යභාෂත .. 13 ..
තතස්සීතාංශිරඃස්නාතාංසංයුක්තාම්ප්රතිකර්මණා .
මහාර්හාභරණෝපේතාම්මහාර්හාම්බරධාරිණීම් .. 14 ..
ආරෝප්යශිබිකාන්දීප්තාම්පරාර්ඝ්යාම්බරසම්වෘතාම් .
රාක්ෂසෛර්භහුභිර්ගුප්තාමාජහාරවිභීෂණඃ .. 15 ..
සෝ(අ)භිගම්යමහාත්මානඤ්ජ්ඤාතාවපිධ්යානමාස්ථිතම් .
ප්රණතශ්චප්රහෘෂ්ටශ්චප්රාප්තාංසීතාන්න්යවේදයත් .. 16 ..
තාමාගතාමුපශ්රුත්යරක්ෂෝගෘහචිරෝෂිතාම් .
හර්ෂෝදෛන්යඤ්ච රෝෂශ්චත්රයංරාඝවමාවිශත් .. 17 ..
තතඃපාර්ශ්වගතන්දෘෂ්ටවාසවිමර්ශංවිචාරයන් .
විභීෂණමිදංවාක්යමහෘෂ්ටෝරාඝවෝ(අ)බ්රවීත් .. 18 ..
රාක්ෂසාධිපතේසෞම්යනිත්යම්මද්විජයේරත .
වෛදේහීසන්නිකර්ෂම්මේශීඝ්රංසමුපගච්ඡතු .. 19 ..
තස්යතද්වචනංශ්රුත්වාරාඝවස්යවිභීෂණඃ .
තූර්ණමුත්සාරණන්තත්රකාරයාමාසධර්මවිත් .. 20 ..
කඤ්චුකෝෂ්ණීෂිණස්තත්රවේත්රජර්ජරපාණයඃ .
උත්සාරයන්තස්තාන්යෝධාන්සමන්තාත් පරිචක්රමුඃ .. 21 ..
ඍක්ෂාණාංවානරාණාං ච රාක්ෂසානාං ච සර්වශඃ .
වෘන්දාන්යුත්සාර්යමාණානිදූරමුත්තස්ථුරන්තතඃ .. 22 ..
තේෂාමුත්සාර්යමාණානාන්නිඃස්වනඃසුමහානභූත් .
වායුනෝද්ධූයාමානස්යසාගරස්යේවනිඃස්වනඃ .. 23 ..
උත්සාර්යමාණාන් දෘෂ්ටවාථජගත්යාඤ්ජාතසම්භ්රමාන් .
දාක්ෂිණ්යාත්තදමර්ෂාච්චවාරයාමාසරාඝවඃ .. 24 ..
සංරම්බශ්චාබ්රවීද්රාමශ්චක්ෂුෂාප්රදහන්නිව .
විභීෂණම්මහාප්රාජ්ඤංසෝපාලම්බමිදංවචඃ .. 25 ..
කිමර්ථම්මාමනාදෘත්යක්ලිශ්යතේ(අ)යන්ත්වයාජනඃ .
නිවර්තයෛනමුද්යෝගඤ්ජනෝ(අ)යංස්වජනෝමම .. 26 ..
න ගෘහාණි න වස්ත්රාණි න ප්රාකාරාස්තිරස්ක්රියා .
නේදෘශාරාජසත්කාරාවෘත්තමාවරණංස්ත්රියාඃ .. 27 ..
ව්යසනේෂු න කෘච්ඡ්රේෂු න යුද්ධේෂුස්වයංවරේ .
න ක්රතෞනෝවිවාහේවාදර්ශනන්දූෂ්යතේස්ත්රියාඃ .. 28 ..
සෛෂාවිපද්ගතාචෛවකෘච්ඡ්රේව ච මහතිස්ථිතා .
දර්ශනේනාස්තිදෝෂෝ(අ)ස්යාමත්සමීපේවිශේෂතඃ .. 29 ..
විසෘජ්යශිබිකාන්තස්මාත්පද්භ්යාමේවෝපසර්පතු .
සමීපේමමවෛදේහීම්පශ්යන්ත්වේතේවනෞකසඃ .. 30 ..
ඒවමුක්තස්තුරාමේණසවිමර්ශෝවිභීෂණම් .
රාමස්යෝපානයසතීතාංසන්නිකර්ෂංවිනීතවත් .. 31 ..
තතෝලක්ෂ්මණසුග්රීවෞහනූමාංශ්චප්ලවඞ්ගමඃ .
නිශම්යවාක්යංරාමස්යබභූවුර්ව්යථිතාභෘශම් .. 32 ..
ඉමමාර්ෂං ස්තවං දිව්යමිතිහාසං පුරාතනම් .. 33 ..
ලජ්ජයාත්වවලීයන්තීස්වේෂුගාත්රේෂුමෛථිලී .
විභීෂණේනානුගතාභර්තාරංසාභ්යවර්තත .. 34 ..
විස්මයාච්ඡප්රහර්ෂාච්චස්නේහාච්චපතිදේවතා .
උදෛක්ෂතමුඛම්භර්තුඃසෞම්යංසෞම්යතරානනා .. 35 ..
අථසමපනුදන්මනඃක්ලමංසාසුචිරමදෘෂ්ටමුදීක්ෂ්යවෛප්රියස්ය .
වදනමුදිතචන්ද්රපූර්ණකාන්තංවිමලශශාඞ්කනිභානනාතදානීම් .. 36 ..
ඉත්යාර්ෂේ ශ්රීමද්රාමායණේ වාල්මීකීය ආදිකාව්යේ යුද්ධකාණ්ඩේ සප්තදශාධිකශතතමස්සර්ගඃ ..
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe yuddhakāṇḍam |
atha saptadaśādhikaśatatamassargaḥ |
sa uvācamahāprāmasso'bhivādyaplavaṅgamaḥ |
rāmaṃvacanamarthajñovaraṃsarvadhanuṣmatām || 1 ||
yannimitto'yamārambaḥkarmaṇāṃyaḥphalodayaḥ |
tāndevīṃśokasantaptāndraṣṭumarhasimaithilīm || 2 ||
sāhiśokasamāviṣṭābāṣpaparyākulekṣaṇā |
maithilīvijayaṃśrutvādraṣṭuntvāmabhikāṅkṣati || 3 ||
pūrvakātpratyayāccāhamuktoviśvastayātayā |
bhartārandraṣṭumicchāmikṛtārthaṃsahalakṣmaṇam || 4 ||
evamuktohanumatārāmodharmabhṛtāṃvaraḥ |
āgacchatsahasādhyānamīṣadbhāṣpapariplutaḥ || 5 ||
dīrghamuṣṇaṃviniḥśvasyajagatīmavalokayan |
uvācameghasaṅkāśaṃvibhīṣaṇamupasthitam || 6 ||
divyāṅgarāgāṃvaidehīndivyābharaṇabhūṣitām |
ihasītāṃśiraḥsnātāmupasthāpayamāciram || 7 ||
evamuktasturāmeṇatvaramāṇovibhīṣaṇaḥ |
praviśyāntaḥpuraṃsītāṃstrībhissvābhirocadayat || 8 ||
tatassītāmmahābhāgāndṛṣṭavovācavibhīṣaṇaḥ |
mūrdhnibaddhāñjaliśrīmānvinītorākṣaseśvaraḥ || 9 ||
divyāṅgarāgāvaidehīdivyābharaṇabhūṣitā |
yānamārohabhadrantebhartātvāndraṣṭumicchati || 10 ||
evamuktātuvaidehīpratyuvācavibhīṣaṇam |
asnātvādraṣṭumicchāmibhartāraṃrākṣaseśvara || 11 ||
tasyāstadvacanaṃśrutvāpratyuvācavibhīṣaṇaḥ |
yathāharāmobhahartātetattathākartumārhasimārhasi || 12 ||
tasyatadvacanaṃśrutvāmaithilīpatidevatā |
bhartṛbhaktyāvṛtāsādhvītathetipratyabhāṣata || 13 ||
tatassītāṃśiraḥsnātāṃsaṃyuktāmpratikarmaṇā |
mahārhābharaṇopetāmmahārhāmbaradhāriṇīm || 14 ||
āropyaśibikāndīptāmparārghyāmbarasamvṛtām |
rākṣasairbhahubhirguptāmājahāravibhīṣaṇaḥ || 15 ||
so'bhigamyamahātmānañjñātāvapidhyānamāsthitam |
praṇataścaprahṛṣṭaścaprāptāṃsītānnyavedayat || 16 ||
tāmāgatāmupaśrutyarakṣogṛhaciroṣitām |
harṣodainyañca roṣaścatrayaṃrāghavamāviśat || 17 ||
tataḥpārśvagatandṛṣṭavāsavimarśaṃvicārayan |
vibhīṣaṇamidaṃvākyamahṛṣṭorāghavo'bravīt || 18 ||
rākṣasādhipatesaumyanityammadvijayerata |
vaidehīsannikarṣammeśīghraṃsamupagacchatu || 19 ||
tasyatadvacanaṃśrutvārāghavasyavibhīṣaṇaḥ |
tūrṇamutsāraṇantatrakārayāmāsadharmavit || 20 ||
kañcukoṣṇīṣiṇastatravetrajarjarapāṇayaḥ |
utsārayantastānyodhānsamantāt paricakramuḥ || 21 ||
ṛkṣāṇāṃvānarāṇāṃ ca rākṣasānāṃ ca sarvaśaḥ |
vṛndānyutsāryamāṇānidūramuttasthurantataḥ || 22 ||
teṣāmutsāryamāṇānānniḥsvanaḥsumahānabhūt |
vāyunoddhūyāmānasyasāgarasyevaniḥsvanaḥ || 23 ||
utsāryamāṇān dṛṣṭavāthajagatyāñjātasambhramān |
dākṣiṇyāttadamarṣāccavārayāmāsarāghavaḥ || 24 ||
saṃrambaścābravīdrāmaścakṣuṣāpradahanniva |
vibhīṣaṇammahāprājñaṃsopālambamidaṃvacaḥ || 25 ||
kimarthammāmanādṛtyakliśyate'yantvayājanaḥ |
nivartayainamudyogañjano'yaṃsvajanomama || 26 ||
na gṛhāṇi na vastrāṇi na prākārāstiraskriyā |
nedṛśārājasatkārāvṛttamāvaraṇaṃstriyāḥ || 27 ||
vyasaneṣu na kṛcchreṣu na yuddheṣusvayaṃvare |
na krataunovivāhevādarśanandūṣyatestriyāḥ || 28 ||
saiṣāvipadgatācaivakṛcchreva ca mahatisthitā |
darśanenāstidoṣo'syāmatsamīpeviśeṣataḥ || 29 ||
visṛjyaśibikāntasmātpadbhyāmevopasarpatu |
samīpemamavaidehīmpaśyantvetevanaukasaḥ || 30 ||
evamuktasturāmeṇasavimarśovibhīṣaṇam |
rāmasyopānayasatītāṃsannikarṣaṃvinītavat || 31 ||
tatolakṣmaṇasugrīvauhanūmāṃścaplavaṅgamaḥ |
niśamyavākyaṃrāmasyababhūvurvyathitābhṛśam || 32 ||
imamārṣaṃ stavaṃ divyamitihāsaṃ purātanam || 33 ||
lajjayātvavalīyantīsveṣugātreṣumaithilī |
vibhīṣaṇenānugatābhartāraṃsābhyavartata || 34 ||
vismayācchapraharṣāccasnehāccapatidevatā |
udaikṣatamukhambhartuḥsaumyaṃsaumyatarānanā || 35 ||
athasamapanudanmanaḥklamaṃsāsuciramadṛṣṭamudīkṣyavaipriyasya |
vadanamuditacandrapūrṇakāntaṃvimalaśaśāṅkanibhānanātadānīm || 36 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye yuddhakāṇḍe saptadaśādhikaśatatamassargaḥ ||
Sanskrit — Devanagari (original)
श्रीमद्वाल्मीकीय रामायणे युद्धकाण्डम् ।
अथ सप्तदशाधिकशततमस्सर्गः ।
स उवाचमहाप्रामस्सोऽभिवाद्यप्लवङ्गमः ।
रामंवचनमर्थज्ञोवरंसर्वधनुष्मताम् ॥ 1 ॥
यन्निमित्तोऽयमारम्बःकर्मणांयःफलोदयः ।
तान्देवींशोकसन्तप्तान्द्रष्टुमर्हसिमैथिलीम् ॥ 2 ॥
साहिशोकसमाविष्टाबाष्पपर्याकुलेक्षणा ।
मैथिलीविजयंश्रुत्वाद्रष्टुन्त्वामभिकाङ्क्षति ॥ 3 ॥
पूर्वकात्प्रत्ययाच्चाहमुक्तोविश्वस्तयातया ।
भर्तारन्द्रष्टुमिच्छामिकृतार्थंसहलक्ष्मणम् ॥ 4 ॥
एवमुक्तोहनुमतारामोधर्मभृतांवरः ।
आगच्छत्सहसाध्यानमीषद्भाष्पपरिप्लुतः ॥ 5 ॥
दीर्घमुष्णंविनिःश्वस्यजगतीमवलोकयन् ।
उवाचमेघसङ्काशंविभीषणमुपस्थितम् ॥ 6 ॥
दिव्याङ्गरागांवैदेहीन्दिव्याभरणभूषिताम् ।
इहसीतांशिरःस्नातामुपस्थापयमाचिरम् ॥ 7 ॥
एवमुक्तस्तुरामेणत्वरमाणोविभीषणः ।
प्रविश्यान्तःपुरंसीतांस्त्रीभिस्स्वाभिरोचदयत् ॥ 8 ॥
ततस्सीताम्महाभागान्दृष्टवोवाचविभीषणः ।
मूर्ध्निबद्धाञ्जलिश्रीमान्विनीतोराक्षसेश्वरः ॥ 9 ॥
दिव्याङ्गरागावैदेहीदिव्याभरणभूषिता ।
यानमारोहभद्रन्तेभर्तात्वान्द्रष्टुमिच्छति ॥ 10 ॥
एवमुक्तातुवैदेहीप्रत्युवाचविभीषणम् ।
अस्नात्वाद्रष्टुमिच्छामिभर्तारंराक्षसेश्वर ॥ 11 ॥
तस्यास्तद्वचनंश्रुत्वाप्रत्युवाचविभीषणः ।
यथाहरामोभहर्तातेतत्तथाकर्तुमार्हसिमार्हसि ॥ 12 ॥
तस्यतद्वचनंश्रुत्वामैथिलीपतिदेवता ।
भर्तृभक्त्यावृतासाध्वीतथेतिप्रत्यभाषत ॥ 13 ॥
ततस्सीतांशिरःस्नातांसंयुक्ताम्प्रतिकर्मणा ।
महार्हाभरणोपेताम्महार्हाम्बरधारिणीम् ॥ 14 ॥
आरोप्यशिबिकान्दीप्ताम्परार्घ्याम्बरसम्वृताम् ।
राक्षसैर्भहुभिर्गुप्तामाजहारविभीषणः ॥ 15 ॥
सोऽभिगम्यमहात्मानञ्ज्ञातावपिध्यानमास्थितम् ।
प्रणतश्चप्रहृष्टश्चप्राप्तांसीतान्न्यवेदयत् ॥ 16 ॥
तामागतामुपश्रुत्यरक्षोगृहचिरोषिताम् ।
हर्षोदैन्यञ्च रोषश्चत्रयंराघवमाविशत् ॥ 17 ॥
ततःपार्श्वगतन्दृष्टवासविमर्शंविचारयन् ।
विभीषणमिदंवाक्यमहृष्टोराघवोऽब्रवीत् ॥ 18 ॥
राक्षसाधिपतेसौम्यनित्यम्मद्विजयेरत ।
वैदेहीसन्निकर्षम्मेशीघ्रंसमुपगच्छतु ॥ 19 ॥
तस्यतद्वचनंश्रुत्वाराघवस्यविभीषणः ।
तूर्णमुत्सारणन्तत्रकारयामासधर्मवित् ॥ 20 ॥
कञ्चुकोष्णीषिणस्तत्रवेत्रजर्जरपाणयः ।
उत्सारयन्तस्तान्योधान्समन्तात् परिचक्रमुः ॥ 21 ॥
ऋक्षाणांवानराणां च राक्षसानां च सर्वशः ।
वृन्दान्युत्सार्यमाणानिदूरमुत्तस्थुरन्ततः ॥ 22 ॥
तेषामुत्सार्यमाणानान्निःस्वनःसुमहानभूत् ।
वायुनोद्धूयामानस्यसागरस्येवनिःस्वनः ॥ 23 ॥
उत्सार्यमाणान् दृष्टवाथजगत्याञ्जातसम्भ्रमान् ।
दाक्षिण्यात्तदमर्षाच्चवारयामासराघवः ॥ 24 ॥
संरम्बश्चाब्रवीद्रामश्चक्षुषाप्रदहन्निव ।
विभीषणम्महाप्राज्ञंसोपालम्बमिदंवचः ॥ 25 ॥
किमर्थम्मामनादृत्यक्लिश्यतेऽयन्त्वयाजनः ।
निवर्तयैनमुद्योगञ्जनोऽयंस्वजनोमम ॥ 26 ॥
न गृहाणि न वस्त्राणि न प्राकारास्तिरस्क्रिया ।
नेदृशाराजसत्कारावृत्तमावरणंस्त्रियाः ॥ 27 ॥
व्यसनेषु न कृच्छ्रेषु न युद्धेषुस्वयंवरे ।
न क्रतौनोविवाहेवादर्शनन्दूष्यतेस्त्रियाः ॥ 28 ॥
सैषाविपद्गताचैवकृच्छ्रेव च महतिस्थिता ।
दर्शनेनास्तिदोषोऽस्यामत्समीपेविशेषतः ॥ 29 ॥
विसृज्यशिबिकान्तस्मात्पद्भ्यामेवोपसर्पतु ।
समीपेममवैदेहीम्पश्यन्त्वेतेवनौकसः ॥ 30 ॥
एवमुक्तस्तुरामेणसविमर्शोविभीषणम् ।
रामस्योपानयसतीतांसन्निकर्षंविनीतवत् ॥ 31 ॥
ततोलक्ष्मणसुग्रीवौहनूमांश्चप्लवङ्गमः ।
निशम्यवाक्यंरामस्यबभूवुर्व्यथिताभृशम् ॥ 32 ॥
इममार्षं स्तवं दिव्यमितिहासं पुरातनम् ॥ 33 ॥
लज्जयात्ववलीयन्तीस्वेषुगात्रेषुमैथिली ।
विभीषणेनानुगताभर्तारंसाभ्यवर्तत ॥ 34 ॥
विस्मयाच्छप्रहर्षाच्चस्नेहाच्चपतिदेवता ।
उदैक्षतमुखम्भर्तुःसौम्यंसौम्यतरानना ॥ 35 ॥
अथसमपनुदन्मनःक्लमंसासुचिरमदृष्टमुदीक्ष्यवैप्रियस्य ।
वदनमुदितचन्द्रपूर्णकान्तंविमलशशाङ्कनिभाननातदानीम् ॥ 36 ॥
इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीय आदिकाव्ये युद्धकाण्डे सप्तदशाधिकशततमस्सर्गः ॥
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe yuddhakāṇḍam |
atha saptadaśādhikaśatatamassargaḥ |
sa uvācamahāprāmasso'bhivādyaplavaṅgamaḥ |
rāmaṃvacanamarthajñovaraṃsarvadhanuṣmatām || 1 ||
yannimitto'yamārambaḥkarmaṇāṃyaḥphalodayaḥ |
tāndevīṃśokasantaptāndraṣṭumarhasimaithilīm || 2 ||
sāhiśokasamāviṣṭābāṣpaparyākulekṣaṇā |
maithilīvijayaṃśrutvādraṣṭuntvāmabhikāṅkṣati || 3 ||
pūrvakātpratyayāccāhamuktoviśvastayātayā |
bhartārandraṣṭumicchāmikṛtārthaṃsahalakṣmaṇam || 4 ||
evamuktohanumatārāmodharmabhṛtāṃvaraḥ |
āgacchatsahasādhyānamīṣadbhāṣpapariplutaḥ || 5 ||
dīrghamuṣṇaṃviniḥśvasyajagatīmavalokayan |
uvācameghasaṅkāśaṃvibhīṣaṇamupasthitam || 6 ||
divyāṅgarāgāṃvaidehīndivyābharaṇabhūṣitām |
ihasītāṃśiraḥsnātāmupasthāpayamāciram || 7 ||
evamuktasturāmeṇatvaramāṇovibhīṣaṇaḥ |
praviśyāntaḥpuraṃsītāṃstrībhissvābhirocadayat || 8 ||
tatassītāmmahābhāgāndṛṣṭavovācavibhīṣaṇaḥ |
mūrdhnibaddhāñjaliśrīmānvinītorākṣaseśvaraḥ || 9 ||
divyāṅgarāgāvaidehīdivyābharaṇabhūṣitā |
yānamārohabhadrantebhartātvāndraṣṭumicchati || 10 ||
evamuktātuvaidehīpratyuvācavibhīṣaṇam |
asnātvādraṣṭumicchāmibhartāraṃrākṣaseśvara || 11 ||
tasyāstadvacanaṃśrutvāpratyuvācavibhīṣaṇaḥ |
yathāharāmobhahartātetattathākartumārhasimārhasi || 12 ||
tasyatadvacanaṃśrutvāmaithilīpatidevatā |
bhartṛbhaktyāvṛtāsādhvītathetipratyabhāṣata || 13 ||
tatassītāṃśiraḥsnātāṃsaṃyuktāmpratikarmaṇā |
mahārhābharaṇopetāmmahārhāmbaradhāriṇīm || 14 ||
āropyaśibikāndīptāmparārghyāmbarasamvṛtām |
rākṣasairbhahubhirguptāmājahāravibhīṣaṇaḥ || 15 ||
so'bhigamyamahātmānañjñātāvapidhyānamāsthitam |
praṇataścaprahṛṣṭaścaprāptāṃsītānnyavedayat || 16 ||
tāmāgatāmupaśrutyarakṣogṛhaciroṣitām |
harṣodainyañca roṣaścatrayaṃrāghavamāviśat || 17 ||
tataḥpārśvagatandṛṣṭavāsavimarśaṃvicārayan |
vibhīṣaṇamidaṃvākyamahṛṣṭorāghavo'bravīt || 18 ||
rākṣasādhipatesaumyanityammadvijayerata |
vaidehīsannikarṣammeśīghraṃsamupagacchatu || 19 ||
tasyatadvacanaṃśrutvārāghavasyavibhīṣaṇaḥ |
tūrṇamutsāraṇantatrakārayāmāsadharmavit || 20 ||
kañcukoṣṇīṣiṇastatravetrajarjarapāṇayaḥ |
utsārayantastānyodhānsamantāt paricakramuḥ || 21 ||
ṛkṣāṇāṃvānarāṇāṃ ca rākṣasānāṃ ca sarvaśaḥ |
vṛndānyutsāryamāṇānidūramuttasthurantataḥ || 22 ||
teṣāmutsāryamāṇānānniḥsvanaḥsumahānabhūt |
vāyunoddhūyāmānasyasāgarasyevaniḥsvanaḥ || 23 ||
utsāryamāṇān dṛṣṭavāthajagatyāñjātasambhramān |
dākṣiṇyāttadamarṣāccavārayāmāsarāghavaḥ || 24 ||
saṃrambaścābravīdrāmaścakṣuṣāpradahanniva |
vibhīṣaṇammahāprājñaṃsopālambamidaṃvacaḥ || 25 ||
kimarthammāmanādṛtyakliśyate'yantvayājanaḥ |
nivartayainamudyogañjano'yaṃsvajanomama || 26 ||
na gṛhāṇi na vastrāṇi na prākārāstiraskriyā |
nedṛśārājasatkārāvṛttamāvaraṇaṃstriyāḥ || 27 ||
vyasaneṣu na kṛcchreṣu na yuddheṣusvayaṃvare |
na krataunovivāhevādarśanandūṣyatestriyāḥ || 28 ||
saiṣāvipadgatācaivakṛcchreva ca mahatisthitā |
darśanenāstidoṣo'syāmatsamīpeviśeṣataḥ || 29 ||
visṛjyaśibikāntasmātpadbhyāmevopasarpatu |
samīpemamavaidehīmpaśyantvetevanaukasaḥ || 30 ||
evamuktasturāmeṇasavimarśovibhīṣaṇam |
rāmasyopānayasatītāṃsannikarṣaṃvinītavat || 31 ||
tatolakṣmaṇasugrīvauhanūmāṃścaplavaṅgamaḥ |
niśamyavākyaṃrāmasyababhūvurvyathitābhṛśam || 32 ||
imamārṣaṃ stavaṃ divyamitihāsaṃ purātanam || 33 ||
lajjayātvavalīyantīsveṣugātreṣumaithilī |
vibhīṣaṇenānugatābhartāraṃsābhyavartata || 34 ||
vismayācchapraharṣāccasnehāccapatidevatā |
udaikṣatamukhambhartuḥsaumyaṃsaumyatarānanā || 35 ||
athasamapanudanmanaḥklamaṃsāsuciramadṛṣṭamudīkṣyavaipriyasya |
vadanamuditacandrapūrṇakāntaṃvimalaśaśāṅkanibhānanātadānīm || 36 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye yuddhakāṇḍe saptadaśādhikaśatatamassargaḥ ||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Sinhala script.
Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.