శ్రీమద్వాల్మీకీయ రామాయణే యుద్ధకాణ్డమ్ ।
అథ షష్ఠస్సర్గః ।
లఙ్కాయాన్తుకృతఙ్కర్మఘోరన్దృష్టవాభయావహమ్ ।
రాక్షసేన్ద్రోహనుమతాశక్రేణేవమహాత్మనా ॥ 1 ॥
అబ్రవీద్రాక్షసాన్ సర్వాన్హ్రియాకిఞ్చిదవాఙ్ముఖః ।
ధర్షితాచప్రవిష్టాచలఙ్కాదుష్ప్రసహాపురీ ॥ 2 ॥
తేనవానరమాత్రేణదృష్టాసీతాచజానకీ ।
ప్రాసాదోధర్షితశ్చైత్యఃప్రవరారాక్షసాహతాః ॥ 3 ॥
ఆవిలాచపురీలఙ్కాసర్వాహనుమతాకృతా ।
కిఙ్కరిష్యామిభద్రంవోకింవాయుక్తమనన్తరమ్ ॥ 4 ॥
ఉచ్యతాన్నస్సమర్థంయత్కృతఞ్చసుకృతమ్భవేత్ ।
మన్త్రమూలఞ్చవిజయమ్ప్రవదన్తిమనస్వినః ॥ 5 ॥
తస్మద్వైరోచయేమన్త్రంరామమ్ప్రతిమహాబలాః ।
త్రివిధాఃపురుషాలోకేఉత్తమాధమమధ్యమాః ॥ 6 ॥
తేషాన్తుసమవేతానాఙ్గుణదోషౌవదామ్యహమ్ ।
మన్త్రిభిర్హితసంయుక్తైస్సమర్థైర్మన్త్రనిర్ణయే ॥ 7 ॥
మిత్రైర్వాపిసమానార్థైర్బాన్ధవైరపివాధికైః ।
సహితోమన్త్రియిత్వాయఃకర్మారమ్భాన్ప్రవర్తయేత్ ॥ 8 ॥
దైవేచకురుతేయత్నన్తమాహుఃపురుషోత్తమమ్ ।
కోఽర్థంవిమృశేదేకోధర్మేప్రకురుతేమనః ॥ 9 ॥
కఃకార్యాణికురుతేతమాహుర్మధ్యమన్నరమ్ ।
గుణదోషౌవనిశిచత్య త్యక్త్యాదైవవ్యపాశ్రయమ్ ॥ 10 ॥
కరిష్యామీతియఃకార్యముపేక్షేత్సనరాధమః ।
యథేమేపురుషానిత్యముత్తమాధమమధ్యమాః ॥ 11 ॥
వమ్మన్త్రాఽహివిజ్ఞేయాఉత్తమాధమమధ్యమః ।
ఐకమత్యముపాగమ్యశాస్త్రదృష్టేనచక్షుషా ॥ 12 ॥
మన్త్రిణోయత్రనిరతాస్తమాహుర్మన్త్రముత్తమమ్ ।
బహ్వ్యోఽపిమతీర్గత్వామన్త్రిణామర్థనిర్ణయే ॥ 13 ॥
పునర్యత్రైకతామ్ప్రాప్తస్సమన్త్రోమధ్యమస్స్మృతః ।
అన్యోన్యమతిమాస్థాయయత్రసమ్ప్రతిభాష్యతే ॥ 14 ॥
న చ ఐకమత్యే శ్రేయో అస్తి మన్త్రః సో అధమ ఉచ్యతే ।
తస్మాత్ సుమన్త్రితం సాధు భవన్తో మన్త్రి సత్తమాః ॥ 15 ॥
కార్యంసమ్ప్రతిపద్యన్తామేతత్కృత్యమ్మతమ్మమ ।
వానరాణాంహిధీరాణాంసహస్రైఃపరివారితః ॥ 16 ॥
రామోఽభ్యేతిపురీలఙ్కామస్మాకముపరోధకః ।
తరిష్యతిచసువ్యక్తంరాఘవస్సాగరంసుఖమ్ ॥ 17 ॥
తరసాయుక్తరూపేణసానుజస్సబలానుగః ।
సముద్రముచ్ఛోషయతివీర్యేణాన్యత్కరోతివా ॥ 18 ॥
అస్మిన్నేవఙ్గతేకార్యేవిరుద్ధేవానరైస్సహ ।
హితమ్పురేచసైన్యేచసర్వసమ్మన్త్రయతామ్మమ ॥ 19 ॥
ఇత్యార్షే శ్రీమద్రామాయణే వాల్మీకీయ ఆదికావ్యే యుద్ధకాణ్డే షష్ఠస్సర్గః ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe yuddhakāṇḍam |
atha ṣaṣṭhassargaḥ |
laṅkāyāntukṛtaṅkarmaghorandṛṣṭavābhayāvaham |
rākṣasendrohanumatāśakreṇevamahātmanā || 1 ||
abravīdrākṣasān sarvānhriyākiñcidavāṅmukhaḥ |
dharṣitācapraviṣṭācalaṅkāduṣprasahāpurī || 2 ||
tenavānaramātreṇadṛṣṭāsītācajānakī |
prāsādodharṣitaścaityaḥpravarārākṣasāhatāḥ || 3 ||
āvilācapurīlaṅkāsarvāhanumatākṛtā |
kiṅkariṣyāmibhadraṃvokiṃvāyuktamanantaram || 4 ||
ucyatānnassamarthaṃyatkṛtañcasukṛtambhavet |
mantramūlañcavijayampravadantimanasvinaḥ || 5 ||
tasmadvairocayemantraṃrāmampratimahābalāḥ |
trividhāḥpuruṣālokeuttamādhamamadhyamāḥ || 6 ||
teṣāntusamavetānāṅguṇadoṣauvadāmyaham |
mantribhirhitasaṃyuktaissamarthairmantranirṇaye || 7 ||
mitrairvāpisamānārthairbāndhavairapivādhikaiḥ |
sahitomantriyitvāyaḥkarmārambhānpravartayet || 8 ||
daivecakuruteyatnantamāhuḥpuruṣottamam |
ko'rthaṃvimṛśedekodharmeprakurutemanaḥ || 9 ||
kaḥkāryāṇikurutetamāhurmadhyamannaram |
guṇadoṣauvaniśicatya tyaktyādaivavyapāśrayam || 10 ||
kariṣyāmītiyaḥkāryamupekṣetsanarādhamaḥ |
yathemepuruṣānityamuttamādhamamadhyamāḥ || 11 ||
vammantrā'hivijñeyāuttamādhamamadhyamaḥ |
aikamatyamupāgamyaśāstradṛṣṭenacakṣuṣā || 12 ||
mantriṇoyatraniratāstamāhurmantramuttamam |
bahvyo'pimatīrgatvāmantriṇāmarthanirṇaye || 13 ||
punaryatraikatāmprāptassamantromadhyamassmṛtaḥ |
anyonyamatimāsthāyayatrasampratibhāṣyate || 14 ||
na ca aikamatye śreyo asti mantraḥ so adhama ucyate |
tasmāt sumantritaṃ sādhu bhavanto mantri sattamāḥ || 15 ||
kāryaṃsampratipadyantāmetatkṛtyammatammama |
vānarāṇāṃhidhīrāṇāṃsahasraiḥparivāritaḥ || 16 ||
rāmo'bhyetipurīlaṅkāmasmākamuparodhakaḥ |
tariṣyaticasuvyaktaṃrāghavassāgaraṃsukham || 17 ||
tarasāyuktarūpeṇasānujassabalānugaḥ |
samudramucchoṣayativīryeṇānyatkarotivā || 18 ||
asminnevaṅgatekāryeviruddhevānaraissaha |
hitampurecasainyecasarvasammantrayatāmmama || 19 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye yuddhakāṇḍe ṣaṣṭhassargaḥ ||
Sanskrit — Devanagari (original)
श्रीमद्वाल्मीकीय रामायणे युद्धकाण्डम् ।
अथ षष्ठस्सर्गः ।
लङ्कायान्तुकृतङ्कर्मघोरन्दृष्टवाभयावहम् ।
राक्षसेन्द्रोहनुमताशक्रेणेवमहात्मना ॥ 1 ॥
अब्रवीद्राक्षसान् सर्वान्ह्रियाकिञ्चिदवाङ्मुखः ।
धर्षिताचप्रविष्टाचलङ्कादुष्प्रसहापुरी ॥ 2 ॥
तेनवानरमात्रेणदृष्टासीताचजानकी ।
प्रासादोधर्षितश्चैत्यःप्रवराराक्षसाहताः ॥ 3 ॥
आविलाचपुरीलङ्कासर्वाहनुमताकृता ।
किङ्करिष्यामिभद्रंवोकिंवायुक्तमनन्तरम् ॥ 4 ॥
उच्यतान्नस्समर्थंयत्कृतञ्चसुकृतम्भवेत् ।
मन्त्रमूलञ्चविजयम्प्रवदन्तिमनस्विनः ॥ 5 ॥
तस्मद्वैरोचयेमन्त्रंरामम्प्रतिमहाबलाः ।
त्रिविधाःपुरुषालोकेउत्तमाधममध्यमाः ॥ 6 ॥
तेषान्तुसमवेतानाङ्गुणदोषौवदाम्यहम् ।
मन्त्रिभिर्हितसंयुक्तैस्समर्थैर्मन्त्रनिर्णये ॥ 7 ॥
मित्रैर्वापिसमानार्थैर्बान्धवैरपिवाधिकैः ।
सहितोमन्त्रियित्वायःकर्मारम्भान्प्रवर्तयेत् ॥ 8 ॥
दैवेचकुरुतेयत्नन्तमाहुःपुरुषोत्तमम् ।
कोऽर्थंविमृशेदेकोधर्मेप्रकुरुतेमनः ॥ 9 ॥
कःकार्याणिकुरुतेतमाहुर्मध्यमन्नरम् ।
गुणदोषौवनिशिचत्य त्यक्त्यादैवव्यपाश्रयम् ॥ 10 ॥
करिष्यामीतियःकार्यमुपेक्षेत्सनराधमः ।
यथेमेपुरुषानित्यमुत्तमाधममध्यमाः ॥ 11 ॥
वम्मन्त्राऽहिविज्ञेयाउत्तमाधममध्यमः ।
ऐकमत्यमुपागम्यशास्त्रदृष्टेनचक्षुषा ॥ 12 ॥
मन्त्रिणोयत्रनिरतास्तमाहुर्मन्त्रमुत्तमम् ।
बह्व्योऽपिमतीर्गत्वामन्त्रिणामर्थनिर्णये ॥ 13 ॥
पुनर्यत्रैकताम्प्राप्तस्समन्त्रोमध्यमस्स्मृतः ।
अन्योन्यमतिमास्थाययत्रसम्प्रतिभाष्यते ॥ 14 ॥
न च ऐकमत्ये श्रेयो अस्ति मन्त्रः सो अधम उच्यते ।
तस्मात् सुमन्त्रितं साधु भवन्तो मन्त्रि सत्तमाः ॥ 15 ॥
कार्यंसम्प्रतिपद्यन्तामेतत्कृत्यम्मतम्मम ।
वानराणांहिधीराणांसहस्रैःपरिवारितः ॥ 16 ॥
रामोऽभ्येतिपुरीलङ्कामस्माकमुपरोधकः ।
तरिष्यतिचसुव्यक्तंराघवस्सागरंसुखम् ॥ 17 ॥
तरसायुक्तरूपेणसानुजस्सबलानुगः ।
समुद्रमुच्छोषयतिवीर्येणान्यत्करोतिवा ॥ 18 ॥
अस्मिन्नेवङ्गतेकार्येविरुद्धेवानरैस्सह ।
हितम्पुरेचसैन्येचसर्वसम्मन्त्रयताम्मम ॥ 19 ॥
इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीय आदिकाव्ये युद्धकाण्डे षष्ठस्सर्गः ॥
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe yuddhakāṇḍam |
atha ṣaṣṭhassargaḥ |
laṅkāyāntukṛtaṅkarmaghorandṛṣṭavābhayāvaham |
rākṣasendrohanumatāśakreṇevamahātmanā || 1 ||
abravīdrākṣasān sarvānhriyākiñcidavāṅmukhaḥ |
dharṣitācapraviṣṭācalaṅkāduṣprasahāpurī || 2 ||
tenavānaramātreṇadṛṣṭāsītācajānakī |
prāsādodharṣitaścaityaḥpravarārākṣasāhatāḥ || 3 ||
āvilācapurīlaṅkāsarvāhanumatākṛtā |
kiṅkariṣyāmibhadraṃvokiṃvāyuktamanantaram || 4 ||
ucyatānnassamarthaṃyatkṛtañcasukṛtambhavet |
mantramūlañcavijayampravadantimanasvinaḥ || 5 ||
tasmadvairocayemantraṃrāmampratimahābalāḥ |
trividhāḥpuruṣālokeuttamādhamamadhyamāḥ || 6 ||
teṣāntusamavetānāṅguṇadoṣauvadāmyaham |
mantribhirhitasaṃyuktaissamarthairmantranirṇaye || 7 ||
mitrairvāpisamānārthairbāndhavairapivādhikaiḥ |
sahitomantriyitvāyaḥkarmārambhānpravartayet || 8 ||
daivecakuruteyatnantamāhuḥpuruṣottamam |
ko'rthaṃvimṛśedekodharmeprakurutemanaḥ || 9 ||
kaḥkāryāṇikurutetamāhurmadhyamannaram |
guṇadoṣauvaniśicatya tyaktyādaivavyapāśrayam || 10 ||
kariṣyāmītiyaḥkāryamupekṣetsanarādhamaḥ |
yathemepuruṣānityamuttamādhamamadhyamāḥ || 11 ||
vammantrā'hivijñeyāuttamādhamamadhyamaḥ |
aikamatyamupāgamyaśāstradṛṣṭenacakṣuṣā || 12 ||
mantriṇoyatraniratāstamāhurmantramuttamam |
bahvyo'pimatīrgatvāmantriṇāmarthanirṇaye || 13 ||
punaryatraikatāmprāptassamantromadhyamassmṛtaḥ |
anyonyamatimāsthāyayatrasampratibhāṣyate || 14 ||
na ca aikamatye śreyo asti mantraḥ so adhama ucyate |
tasmāt sumantritaṃ sādhu bhavanto mantri sattamāḥ || 15 ||
kāryaṃsampratipadyantāmetatkṛtyammatammama |
vānarāṇāṃhidhīrāṇāṃsahasraiḥparivāritaḥ || 16 ||
rāmo'bhyetipurīlaṅkāmasmākamuparodhakaḥ |
tariṣyaticasuvyaktaṃrāghavassāgaraṃsukham || 17 ||
tarasāyuktarūpeṇasānujassabalānugaḥ |
samudramucchoṣayativīryeṇānyatkarotivā || 18 ||
asminnevaṅgatekāryeviruddhevānaraissaha |
hitampurecasainyecasarvasammantrayatāmmama || 19 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye yuddhakāṇḍe ṣaṣṭhassargaḥ ||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Telugu script.
Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.