శ్రీమద్వాల్మీకీయ రామాయణే యుద్ధకాణ్డమ్ ।
అథ చతుఃషష్టితమస్సర్గః ।
తదుక్తమతికాయస్యబలినోబాహుశాలినః ।
కుమ్భకర్ణస్యవచనంశ్రుత్వోవాచమహోదరః ॥ 1 ॥
కుమ్భకర్ణకులేజాతోధృష్టఃప్రాకృతదర్శనః ।
అవలిప్తో న శక్నోషికృత్యంసర్వత్రవేదితుమ్ ॥ 2 ॥
స్థానంవృద్ధిం చ హాని చ దేశకాలవిభాగవిత్ ।
ఆత్మనశ్చపరేషాం చ బుధ్యతేరాక్షసర్షభః ॥ 3 ॥
యత్తుశక్యమ్బలవతాకర్తుమ్ప్రాకృతబుద్ధినా ।
అనుపాసితవృద్ధేనకఃకుర్యాత్తాదృశన్నరః ॥ 4 ॥
యాంస్తుధర్మార్థకామాంస్త్వమ్బ్రవీషిపృథగాశ్రయాన్ ।
అవబోద్ధుంస్వభావేతాన్నహిలక్షణమస్తితాన్ ॥ 5 ॥
కర్మచైవహిసర్వేషాఙ్కారణానామ్ప్రయోజకమ్ ।
శ్రేయఃపాపీయసాఞ్చాత్రఫలమ్భవతికర్మణామ్ ॥ 6 ॥
నిశ్శ్రేయసఫలావేవధర్మార్థావితరావపి ।
అధర్మానర్థయోఃప్రాప్తిఃఫలం చ ప్రత్యవాయికమ్ ॥ 7 ॥
ఐహలౌకికపారక్యఙ్కర్మపుమ్భిర్నిషేవ్యతే ।
కర్మాణ్యపితుకల్యానిలభతేకామమాస్థితః ॥ 8 ॥
తత్రక్లుప్తమిదంరాజ్ఞాహృదికార్యమ్మతం చ నః ।
శత్రౌహిసాహసంయత్స్యాత్కిమివాత్రాపనీయతే ॥ 9 ॥
ఏకస్యైవాభియానేతుహేతుర్యఃకథితస్త్వయా ।
తత్రాప్యనుపపన్నన్తేవక్ష్యామియదసాధు చ ॥ 10 ॥
యేనపూర్వఞ్జనస్థానేబహవోఽతిబలాహతాః ।
రాక్షసారాఘవన్తన్త్వఙ్కథమేకోజయిష్యసి ॥ 11 ॥
యేపురానిర్జితాస్తేనజనస్థానేమహౌజసః ।
రాక్షసాంస్తాన్పురేసర్వాన్భీతానద్యాపిపశ్యసి ॥ 12 ॥
తంసింహమివసఙ్క్రుద్ధంరామన్దశరథాత్మజమ్ ।
సర్పంసుప్తమివబుద్ధ్యప్రబోధయితుమిచ్ఛసి ॥ 13 ॥
జ్వలన్తన్తేజసానిత్యఙ్క్రోధేన చ దురాసదమ్ ।
కస్తమ్మృత్యుమివాసహ్యమాసాదయితుమర్హతి ॥ 14 ॥
సంశయస్థమిదంసర్వంశత్రోఃప్రతిసమాసనే ।
ఏకస్యగమనన్తత్ర న హిమేరోచతేభృశమ్ ॥ 15 ॥
హీనార్థస్తుసమృద్ధార్థఙ్కోరిపుమ్ప్రాకృతంయథా ।
నిశ్చిత్యజీవితత్యాగేవశమానేతుమిచ్ఛతి ॥ 16 ॥
యస్యనాస్తిమనుష్యేషుసదృశోరాక్షసోత్తమ ।
కథమాశంససేయోద్ధున్తుల్యేనేన్ద్రవివస్వతోః ॥ 17 ॥
ఏవముక్త్వాతుసమ్రబ్దఃకుమ్భకర్ణమ్మహోదరః ।
ఉవాచరక్షసామ్మధ్యేరావణంలోకరావణమ్ ॥ 18 ॥
లబ్ధ్వాపునస్త్వంవైదేహీఙ్కిమర్థంసమ్ప్రజల్పసి ।
యదీచ్ఛసితదాసీతావశగాతేభవిష్యతి ॥ 19 ॥
దృష్టఃకశ్చదుపాయోమేసీతోపస్థానకారకః ।
రుచితశ్చేత్స్వయాబుధ్యారాక్షసేన్ద్ర తంశృణు ॥ 20 ॥
అహన్ద్విజిహ్వస్సమ్హ్రాదీకుమ్భకర్ణోవితర్దనః ।
పఞ్చరామవధాయైతేనిర్యాన్త్విత్యవఘోషయ ॥ 21 ॥
తతోగత్వావయంయుద్ధన్దాస్యామస్తస్యయత్నతః ।
జేష్యామోయదితేశత్రూన్నోపాయైఃకృత్యమస్తినః ॥ 22 ॥
అథజీవతినశ్శత్రుర్వయం చ కృతసమ్యుగాః ।
తతస్తదభిపత్స్యామోమనసాయత్సమీక్షితమ్ ॥ 23 ॥
వయంయుద్ధాదిహేష్యామోరుధిరేణసముక్షితాః ।
విదార్యస్వతనుమ్బాణైరామనామాఙ్కితైశ్శితైః ॥ 24 ॥
భక్షితోరాఘవోఽస్మాభిర్లక్ష్మణశ్చేతివాదినః ।
తవపాదౌగ్రహీష్యామస్త్వన్నఃకామమ్ప్రపూరయ ॥ 25 ॥
భక్షితో రాఘవోఽస్మాభిర్లక్ష్మణశ్చేతి వాదినః ।
తవ పాదౌ గ్రహీష్యామస్త్వం నః కామ ప్రపూరయ ॥ 26 ॥
ప్రీతోనామతతోభూత్వాభృత్యానాన్త్వమరిన్దమ ।
భోగాంశ్చపరివారాంశ్చకామాంశ్చవసుదాపయ ॥ 27 ॥
తతోమాల్యానివాసాంసివీరాణామనులేపనమ్ ।
పేయం చ బహుయోధేభ్యస్స్వయం చ ముదితఃపిబ ॥ 28 ॥
తతోఽస్మిన్ బహులీభూతేకౌలీనేసర్వతోగతే ।
భక్షితస్ససుహృద్రామోరాక్షసైరితివిశ్రుతే ॥ 29 ॥
ప్రవిశ్యాశ్వాస్యచాపిత్వంసీతాంరహసిసాన్త్వయ ।
ధనధాన్యైశ్చకామైశ్చరత్నైశ్చానామ్ప్రలోభయ ॥ 30 ॥
అనయోపధయారాజన్ భయశోకానుబన్ధయా ।
అకామాత్వద్వశంసీతానష్టనాథాభవిష్యతి ॥ 31 ॥
ఞ్జనీయమ్హిభర్తారంవినష్టమవగమ్యసా ।
నైరాశ్యాత్ స్త్రీలఘుత్వాచ్చత్వద్వశమ్ప్రతిపత్స్యతే ॥ 32 ॥
సాపురాసుఖసమ్వృద్ధాసుఖార్హాదుఃఖకర్శితా ।
త్వయ్యధీనంసుఖఞ్జ్ఞాత్వాసర్వథోగమిష్యతి ॥ 33 ॥
ఏతత్సునీతమ్మమదర్శనేనరామంహిదృష్టవైభవేదనర్ధః ।
ఇహైవతేసేత్స్యతిమోత్సుకోభూర్మహానయుద్ధేనసుఖస్యలాభః ॥ 34 ॥
అదృష్టసైన్యోహ్యనవాప్తసంశయోరిపూనయుద్ధేనజయన్ జనాధిప ।
యశశ్చపుణ్యం చ మహన్మహీపతేశ్రశియం చ కీర్తిం చ చిరమ్ ॥ 35 ॥
ఇత్యార్షే శ్రీమద్రామాయణే వాల్మీకీయ ఆదికావ్యే యుద్ధకాణ్డే చతుఃషష్టితమస్సర్గః ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe yuddhakāṇḍam |
atha catuḥṣaṣṭitamassargaḥ |
taduktamatikāyasyabalinobāhuśālinaḥ |
kumbhakarṇasyavacanaṃśrutvovācamahodaraḥ || 1 ||
kumbhakarṇakulejātodhṛṣṭaḥprākṛtadarśanaḥ |
avalipto na śaknoṣikṛtyaṃsarvatraveditum || 2 ||
sthānaṃvṛddhiṃ ca hāni ca deśakālavibhāgavit |
ātmanaścapareṣāṃ ca budhyaterākṣasarṣabhaḥ || 3 ||
yattuśakyambalavatākartumprākṛtabuddhinā |
anupāsitavṛddhenakaḥkuryāttādṛśannaraḥ || 4 ||
yāṃstudharmārthakāmāṃstvambravīṣipṛthagāśrayān |
avaboddhuṃsvabhāvetānnahilakṣaṇamastitān || 5 ||
karmacaivahisarveṣāṅkāraṇānāmprayojakam |
śreyaḥpāpīyasāñcātraphalambhavatikarmaṇām || 6 ||
niśśreyasaphalāvevadharmārthāvitarāvapi |
adharmānarthayoḥprāptiḥphalaṃ ca pratyavāyikam || 7 ||
aihalaukikapārakyaṅkarmapumbhirniṣevyate |
karmāṇyapitukalyānilabhatekāmamāsthitaḥ || 8 ||
tatrakluptamidaṃrājñāhṛdikāryammataṃ ca naḥ |
śatrauhisāhasaṃyatsyātkimivātrāpanīyate || 9 ||
ekasyaivābhiyānetuheturyaḥkathitastvayā |
tatrāpyanupapannantevakṣyāmiyadasādhu ca || 10 ||
yenapūrvañjanasthānebahavo'tibalāhatāḥ |
rākṣasārāghavantantvaṅkathamekojayiṣyasi || 11 ||
yepurānirjitāstenajanasthānemahaujasaḥ |
rākṣasāṃstānpuresarvānbhītānadyāpipaśyasi || 12 ||
taṃsiṃhamivasaṅkruddhaṃrāmandaśarathātmajam |
sarpaṃsuptamivabuddhyaprabodhayitumicchasi || 13 ||
jvalantantejasānityaṅkrodhena ca durāsadam |
kastammṛtyumivāsahyamāsādayitumarhati || 14 ||
saṃśayasthamidaṃsarvaṃśatroḥpratisamāsane |
ekasyagamanantatra na himerocatebhṛśam || 15 ||
hīnārthastusamṛddhārthaṅkoripumprākṛtaṃyathā |
niścityajīvitatyāgevaśamānetumicchati || 16 ||
yasyanāstimanuṣyeṣusadṛśorākṣasottama |
kathamāśaṃsaseyoddhuntulyenendravivasvatoḥ || 17 ||
evamuktvātusamrabdaḥkumbhakarṇammahodaraḥ |
uvācarakṣasāmmadhyerāvaṇaṃlokarāvaṇam || 18 ||
labdhvāpunastvaṃvaidehīṅkimarthaṃsamprajalpasi |
yadīcchasitadāsītāvaśagātebhaviṣyati || 19 ||
dṛṣṭaḥkaścadupāyomesītopasthānakārakaḥ |
rucitaścetsvayābudhyārākṣasendra taṃśṛṇu || 20 ||
ahandvijihvassamhrādīkumbhakarṇovitardanaḥ |
pañcarāmavadhāyaiteniryāntvityavaghoṣaya || 21 ||
tatogatvāvayaṃyuddhandāsyāmastasyayatnataḥ |
jeṣyāmoyaditeśatrūnnopāyaiḥkṛtyamastinaḥ || 22 ||
athajīvatinaśśatrurvayaṃ ca kṛtasamyugāḥ |
tatastadabhipatsyāmomanasāyatsamīkṣitam || 23 ||
vayaṃyuddhādiheṣyāmorudhireṇasamukṣitāḥ |
vidāryasvatanumbāṇairāmanāmāṅkitaiśśitaiḥ || 24 ||
bhakṣitorāghavo'smābhirlakṣmaṇaścetivādinaḥ |
tavapādaugrahīṣyāmastvannaḥkāmamprapūraya || 25 ||
bhakṣito rāghavo'smābhirlakṣmaṇaśceti vādinaḥ |
tava pādau grahīṣyāmastvaṃ naḥ kāma prapūraya || 26 ||
prītonāmatatobhūtvābhṛtyānāntvamarindama |
bhogāṃścaparivārāṃścakāmāṃścavasudāpaya || 27 ||
tatomālyānivāsāṃsivīrāṇāmanulepanam |
peyaṃ ca bahuyodhebhyassvayaṃ ca muditaḥpiba || 28 ||
tato'smin bahulībhūtekaulīnesarvatogate |
bhakṣitassasuhṛdrāmorākṣasairitiviśrute || 29 ||
praviśyāśvāsyacāpitvaṃsītāṃrahasisāntvaya |
dhanadhānyaiścakāmaiścaratnaiścānāmpralobhaya || 30 ||
anayopadhayārājan bhayaśokānubandhayā |
akāmātvadvaśaṃsītānaṣṭanāthābhaviṣyati || 31 ||
ñjanīyamhibhartāraṃvinaṣṭamavagamyasā |
nairāśyāt strīlaghutvāccatvadvaśampratipatsyate || 32 ||
sāpurāsukhasamvṛddhāsukhārhāduḥkhakarśitā |
tvayyadhīnaṃsukhañjñātvāsarvathogamiṣyati || 33 ||
etatsunītammamadarśanenarāmaṃhidṛṣṭavaibhavedanardhaḥ |
ihaivatesetsyatimotsukobhūrmahānayuddhenasukhasyalābhaḥ || 34 ||
adṛṣṭasainyohyanavāptasaṃśayoripūnayuddhenajayan janādhipa |
yaśaścapuṇyaṃ ca mahanmahīpateśraśiyaṃ ca kīrtiṃ ca ciram || 35 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye yuddhakāṇḍe catuḥṣaṣṭitamassargaḥ ||
Sanskrit — Devanagari (original)
श्रीमद्वाल्मीकीय रामायणे युद्धकाण्डम् ।
अथ चतुःषष्टितमस्सर्गः ।
तदुक्तमतिकायस्यबलिनोबाहुशालिनः ।
कुम्भकर्णस्यवचनंश्रुत्वोवाचमहोदरः ॥ 1 ॥
कुम्भकर्णकुलेजातोधृष्टःप्राकृतदर्शनः ।
अवलिप्तो न शक्नोषिकृत्यंसर्वत्रवेदितुम् ॥ 2 ॥
स्थानंवृद्धिं च हानि च देशकालविभागवित् ।
आत्मनश्चपरेषां च बुध्यतेराक्षसर्षभः ॥ 3 ॥
यत्तुशक्यम्बलवताकर्तुम्प्राकृतबुद्धिना ।
अनुपासितवृद्धेनकःकुर्यात्तादृशन्नरः ॥ 4 ॥
यांस्तुधर्मार्थकामांस्त्वम्ब्रवीषिपृथगाश्रयान् ।
अवबोद्धुंस्वभावेतान्नहिलक्षणमस्तितान् ॥ 5 ॥
कर्मचैवहिसर्वेषाङ्कारणानाम्प्रयोजकम् ।
श्रेयःपापीयसाञ्चात्रफलम्भवतिकर्मणाम् ॥ 6 ॥
निश्श्रेयसफलावेवधर्मार्थावितरावपि ।
अधर्मानर्थयोःप्राप्तिःफलं च प्रत्यवायिकम् ॥ 7 ॥
ऐहलौकिकपारक्यङ्कर्मपुम्भिर्निषेव्यते ।
कर्माण्यपितुकल्यानिलभतेकाममास्थितः ॥ 8 ॥
तत्रक्लुप्तमिदंराज्ञाहृदिकार्यम्मतं च नः ।
शत्रौहिसाहसंयत्स्यात्किमिवात्रापनीयते ॥ 9 ॥
एकस्यैवाभियानेतुहेतुर्यःकथितस्त्वया ।
तत्राप्यनुपपन्नन्तेवक्ष्यामियदसाधु च ॥ 10 ॥
येनपूर्वञ्जनस्थानेबहवोऽतिबलाहताः ।
राक्षसाराघवन्तन्त्वङ्कथमेकोजयिष्यसि ॥ 11 ॥
येपुरानिर्जितास्तेनजनस्थानेमहौजसः ।
राक्षसांस्तान्पुरेसर्वान्भीतानद्यापिपश्यसि ॥ 12 ॥
तंसिंहमिवसङ्क्रुद्धंरामन्दशरथात्मजम् ।
सर्पंसुप्तमिवबुद्ध्यप्रबोधयितुमिच्छसि ॥ 13 ॥
ज्वलन्तन्तेजसानित्यङ्क्रोधेन च दुरासदम् ।
कस्तम्मृत्युमिवासह्यमासादयितुमर्हति ॥ 14 ॥
संशयस्थमिदंसर्वंशत्रोःप्रतिसमासने ।
एकस्यगमनन्तत्र न हिमेरोचतेभृशम् ॥ 15 ॥
हीनार्थस्तुसमृद्धार्थङ्कोरिपुम्प्राकृतंयथा ।
निश्चित्यजीवितत्यागेवशमानेतुमिच्छति ॥ 16 ॥
यस्यनास्तिमनुष्येषुसदृशोराक्षसोत्तम ।
कथमाशंससेयोद्धुन्तुल्येनेन्द्रविवस्वतोः ॥ 17 ॥
एवमुक्त्वातुसम्रब्दःकुम्भकर्णम्महोदरः ।
उवाचरक्षसाम्मध्येरावणंलोकरावणम् ॥ 18 ॥
लब्ध्वापुनस्त्वंवैदेहीङ्किमर्थंसम्प्रजल्पसि ।
यदीच्छसितदासीतावशगातेभविष्यति ॥ 19 ॥
दृष्टःकश्चदुपायोमेसीतोपस्थानकारकः ।
रुचितश्चेत्स्वयाबुध्याराक्षसेन्द्र तंशृणु ॥ 20 ॥
अहन्द्विजिह्वस्सम्ह्रादीकुम्भकर्णोवितर्दनः ।
पञ्चरामवधायैतेनिर्यान्त्वित्यवघोषय ॥ 21 ॥
ततोगत्वावयंयुद्धन्दास्यामस्तस्ययत्नतः ।
जेष्यामोयदितेशत्रून्नोपायैःकृत्यमस्तिनः ॥ 22 ॥
अथजीवतिनश्शत्रुर्वयं च कृतसम्युगाः ।
ततस्तदभिपत्स्यामोमनसायत्समीक्षितम् ॥ 23 ॥
वयंयुद्धादिहेष्यामोरुधिरेणसमुक्षिताः ।
विदार्यस्वतनुम्बाणैरामनामाङ्कितैश्शितैः ॥ 24 ॥
भक्षितोराघवोऽस्माभिर्लक्ष्मणश्चेतिवादिनः ।
तवपादौग्रहीष्यामस्त्वन्नःकामम्प्रपूरय ॥ 25 ॥
भक्षितो राघवोऽस्माभिर्लक्ष्मणश्चेति वादिनः ।
तव पादौ ग्रहीष्यामस्त्वं नः काम प्रपूरय ॥ 26 ॥
प्रीतोनामततोभूत्वाभृत्यानान्त्वमरिन्दम ।
भोगांश्चपरिवारांश्चकामांश्चवसुदापय ॥ 27 ॥
ततोमाल्यानिवासांसिवीराणामनुलेपनम् ।
पेयं च बहुयोधेभ्यस्स्वयं च मुदितःपिब ॥ 28 ॥
ततोऽस्मिन् बहुलीभूतेकौलीनेसर्वतोगते ।
भक्षितस्ससुहृद्रामोराक्षसैरितिविश्रुते ॥ 29 ॥
प्रविश्याश्वास्यचापित्वंसीतांरहसिसान्त्वय ।
धनधान्यैश्चकामैश्चरत्नैश्चानाम्प्रलोभय ॥ 30 ॥
अनयोपधयाराजन् भयशोकानुबन्धया ।
अकामात्वद्वशंसीतानष्टनाथाभविष्यति ॥ 31 ॥
ञ्जनीयम्हिभर्तारंविनष्टमवगम्यसा ।
नैराश्यात् स्त्रीलघुत्वाच्चत्वद्वशम्प्रतिपत्स्यते ॥ 32 ॥
सापुरासुखसम्वृद्धासुखार्हादुःखकर्शिता ।
त्वय्यधीनंसुखञ्ज्ञात्वासर्वथोगमिष्यति ॥ 33 ॥
एतत्सुनीतम्ममदर्शनेनरामंहिदृष्टवैभवेदनर्धः ।
इहैवतेसेत्स्यतिमोत्सुकोभूर्महानयुद्धेनसुखस्यलाभः ॥ 34 ॥
अदृष्टसैन्योह्यनवाप्तसंशयोरिपूनयुद्धेनजयन् जनाधिप ।
यशश्चपुण्यं च महन्महीपतेश्रशियं च कीर्तिं च चिरम् ॥ 35 ॥
इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीय आदिकाव्ये युद्धकाण्डे चतुःषष्टितमस्सर्गः ॥
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe yuddhakāṇḍam |
atha catuḥṣaṣṭitamassargaḥ |
taduktamatikāyasyabalinobāhuśālinaḥ |
kumbhakarṇasyavacanaṃśrutvovācamahodaraḥ || 1 ||
kumbhakarṇakulejātodhṛṣṭaḥprākṛtadarśanaḥ |
avalipto na śaknoṣikṛtyaṃsarvatraveditum || 2 ||
sthānaṃvṛddhiṃ ca hāni ca deśakālavibhāgavit |
ātmanaścapareṣāṃ ca budhyaterākṣasarṣabhaḥ || 3 ||
yattuśakyambalavatākartumprākṛtabuddhinā |
anupāsitavṛddhenakaḥkuryāttādṛśannaraḥ || 4 ||
yāṃstudharmārthakāmāṃstvambravīṣipṛthagāśrayān |
avaboddhuṃsvabhāvetānnahilakṣaṇamastitān || 5 ||
karmacaivahisarveṣāṅkāraṇānāmprayojakam |
śreyaḥpāpīyasāñcātraphalambhavatikarmaṇām || 6 ||
niśśreyasaphalāvevadharmārthāvitarāvapi |
adharmānarthayoḥprāptiḥphalaṃ ca pratyavāyikam || 7 ||
aihalaukikapārakyaṅkarmapumbhirniṣevyate |
karmāṇyapitukalyānilabhatekāmamāsthitaḥ || 8 ||
tatrakluptamidaṃrājñāhṛdikāryammataṃ ca naḥ |
śatrauhisāhasaṃyatsyātkimivātrāpanīyate || 9 ||
ekasyaivābhiyānetuheturyaḥkathitastvayā |
tatrāpyanupapannantevakṣyāmiyadasādhu ca || 10 ||
yenapūrvañjanasthānebahavo'tibalāhatāḥ |
rākṣasārāghavantantvaṅkathamekojayiṣyasi || 11 ||
yepurānirjitāstenajanasthānemahaujasaḥ |
rākṣasāṃstānpuresarvānbhītānadyāpipaśyasi || 12 ||
taṃsiṃhamivasaṅkruddhaṃrāmandaśarathātmajam |
sarpaṃsuptamivabuddhyaprabodhayitumicchasi || 13 ||
jvalantantejasānityaṅkrodhena ca durāsadam |
kastammṛtyumivāsahyamāsādayitumarhati || 14 ||
saṃśayasthamidaṃsarvaṃśatroḥpratisamāsane |
ekasyagamanantatra na himerocatebhṛśam || 15 ||
hīnārthastusamṛddhārthaṅkoripumprākṛtaṃyathā |
niścityajīvitatyāgevaśamānetumicchati || 16 ||
yasyanāstimanuṣyeṣusadṛśorākṣasottama |
kathamāśaṃsaseyoddhuntulyenendravivasvatoḥ || 17 ||
evamuktvātusamrabdaḥkumbhakarṇammahodaraḥ |
uvācarakṣasāmmadhyerāvaṇaṃlokarāvaṇam || 18 ||
labdhvāpunastvaṃvaidehīṅkimarthaṃsamprajalpasi |
yadīcchasitadāsītāvaśagātebhaviṣyati || 19 ||
dṛṣṭaḥkaścadupāyomesītopasthānakārakaḥ |
rucitaścetsvayābudhyārākṣasendra taṃśṛṇu || 20 ||
ahandvijihvassamhrādīkumbhakarṇovitardanaḥ |
pañcarāmavadhāyaiteniryāntvityavaghoṣaya || 21 ||
tatogatvāvayaṃyuddhandāsyāmastasyayatnataḥ |
jeṣyāmoyaditeśatrūnnopāyaiḥkṛtyamastinaḥ || 22 ||
athajīvatinaśśatrurvayaṃ ca kṛtasamyugāḥ |
tatastadabhipatsyāmomanasāyatsamīkṣitam || 23 ||
vayaṃyuddhādiheṣyāmorudhireṇasamukṣitāḥ |
vidāryasvatanumbāṇairāmanāmāṅkitaiśśitaiḥ || 24 ||
bhakṣitorāghavo'smābhirlakṣmaṇaścetivādinaḥ |
tavapādaugrahīṣyāmastvannaḥkāmamprapūraya || 25 ||
bhakṣito rāghavo'smābhirlakṣmaṇaśceti vādinaḥ |
tava pādau grahīṣyāmastvaṃ naḥ kāma prapūraya || 26 ||
prītonāmatatobhūtvābhṛtyānāntvamarindama |
bhogāṃścaparivārāṃścakāmāṃścavasudāpaya || 27 ||
tatomālyānivāsāṃsivīrāṇāmanulepanam |
peyaṃ ca bahuyodhebhyassvayaṃ ca muditaḥpiba || 28 ||
tato'smin bahulībhūtekaulīnesarvatogate |
bhakṣitassasuhṛdrāmorākṣasairitiviśrute || 29 ||
praviśyāśvāsyacāpitvaṃsītāṃrahasisāntvaya |
dhanadhānyaiścakāmaiścaratnaiścānāmpralobhaya || 30 ||
anayopadhayārājan bhayaśokānubandhayā |
akāmātvadvaśaṃsītānaṣṭanāthābhaviṣyati || 31 ||
ñjanīyamhibhartāraṃvinaṣṭamavagamyasā |
nairāśyāt strīlaghutvāccatvadvaśampratipatsyate || 32 ||
sāpurāsukhasamvṛddhāsukhārhāduḥkhakarśitā |
tvayyadhīnaṃsukhañjñātvāsarvathogamiṣyati || 33 ||
etatsunītammamadarśanenarāmaṃhidṛṣṭavaibhavedanardhaḥ |
ihaivatesetsyatimotsukobhūrmahānayuddhenasukhasyalābhaḥ || 34 ||
adṛṣṭasainyohyanavāptasaṃśayoripūnayuddhenajayan janādhipa |
yaśaścapuṇyaṃ ca mahanmahīpateśraśiyaṃ ca kīrtiṃ ca ciram || 35 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye yuddhakāṇḍe catuḥṣaṣṭitamassargaḥ ||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Telugu script.
Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.