ଶ୍ରୀମଦ୍ଵାଲ୍ମୀକୀଯ ରାମାଯଣେ ଯୁଦ୍ଧକାଣ୍ଡମ୍ ।
ଅଥ ଚତୁରଧିକଶତତମସ୍ସର୍ଗଃ ।
ତସ୍ଯକ୍ରୁଦ୍ଧସ୍ଯଵଦନନ୍ଦୃଷ୍ଟଵାରାମସ୍ଯଧୀମତଃ ॥ 1 ॥
ସର୍ଵଭୂତାନିଵିତ୍ରେସୁଃପ୍ରାକମ୍ପତ ଚ ମେଦିନୀ ।
ସିଂହଶାର୍ଦୂଲାନ୍ଶୈଲସ୍ସଞ୍ଚଚାଲଚଲଦ୍ଦ୍ରୁମଃ ।
ବଭୂଵଚାପିକ୍ଷୁଭିତଃସମୁଦ୍ରଃସରିତାମ୍ପତିଃ ॥ 2 ॥
ଖରାଶ୍ଚଖରନିର୍ଘୋଷାଗଗନେପରୁଷାଘନାଃ ।
ଔତ୍ପାତିକାନିନର୍ଦନ୍ତସ୍ସମନ୍ତାତ୍ପରିଚକ୍ରମୁଃ ॥ 3 ॥
ରାମନ୍ଦୃଷ୍ଟଵାସୁସଙ୍କ୍ରୁଦ୍ଧମୁତ୍ପାତାଂଶ୍ଚୈଵସୁଦାରୁଣାନ୍ ।
ଵିତ୍ରେସୁସ୍ସର୍ଵଭୂତାନିରାଵଣସ୍ଯାଭଵଦ୍ଭଯମ୍ ॥ 4 ॥
ଵିମାନସ୍ଥାସ୍ତଦାଦେଵାଗନ୍ଧର୍ଵାଶ୍ଚମହୋରଗାଃ ।
ଋଷିଦାଵନଦୈତ୍ଯାଶ୍ଚଗରୁତ୍ମନ୍ତଶ୍ଚଖେଚରାଃ ॥ 5 ॥
ଦଦୃଶୁସ୍ତେତଦାଯୁଦ୍ଧଂଲୋକସମ୍ଵର୍ତସଂସ୍ଥିତମ୍ ।
ନାନାପ୍ରହରଣୈର୍ଭୀମୈଶ୍ଶୂରଯୋସ୍ସମ୍ପ୍ରଯୁଧ୍ଯତୋଃ ॥ 6 ॥
ଊଚୁସ୍ସୁରାସୁରାସ୍ସର୍ଵେତଦାଵିଗ୍ରହମାଗତାଃ ।
ପ୍ରେକ୍ଷମାଣାମହର୍ଯୁଦ୍ଧଂଵାକ୍ଯମ୍ଭକ୍ତ୍ଯାପ୍ରହୃଷ୍ଟଵତ୍ ॥ 7 ॥
ଦଶଗ୍ରୀଵଞ୍ଜଯେତ୍ଯାହୁରସୁରାଃସମଵସ୍ଥିତାଃ ।
ଦେଵାରାମମଵୋଚଂସ୍ତେତ୍ଵଞ୍ଜଯେତିପୁନଃପୁନଃ ॥ 8 ॥
ଏତସ୍ମିନ୍ନନ୍ତରେକ୍ରୋଧାଦ୍ରାଘଵସ୍ଯ ସ ରାଵଣଃ ।
ପ୍ରହର୍ତୁକାମୋଦୁଷ୍ଟାତ୍ମାସ୍ପୃଶନ୍ ପ୍ରହରଣମ୍ମହତ୍ ॥ 9 ॥
ଵଜ୍ରସାରମ୍ମହାନାଦଂସର୍ଵଶତ୍ରୁନିବର୍ହଣମ୍ ।
ଶୈଲଶୃଙ୍ଗନିଭୈଃକୂଟୈଶ୍ଚିତ୍ତଦୃଷ୍ଟିଭଯାଵହମ୍ ॥ 10 ॥
ସଧୂମମିଵତୀକ୍ଷ୍ଣାଗ୍ରଂଯୁଗାନ୍ତାଗ୍ନିଚମୋପମମ୍ ।
ଅତିରୌଦ୍ରମନାସାଦ୍ଯଙ୍କାଲେନାପିଦୁରାସଦମ୍ ॥ 11 ॥
ତ୍ରାସନଂସର୍ଵଭୂତାନାନ୍ଦାରଣମ୍ଭେଦନନ୍ତଥା ।
ପ୍ରଦୀପ୍ତମିଵରୋଷେଣଶୂଲଞ୍ଜଗ୍ରାହରାଵଣଃ ॥ 12 ॥
ତଚ୍ଛୂଲମ୍ପରମକ୍ରୁଦ୍ଧୋମଧ୍ଯେଜଗ୍ରାହଵୀର୍ଯଵାନ୍ ।
ଅନେକୈଃସମରେଶ୍ଶୂରୈରାକ୍ଷସୈଃପରିଵାରିତଃ ॥ 13 ॥
ସମୁଦ୍ଯମ୍ଯମହାକାଯୋନନାଦଯୁଧିଭୈରଵମ୍ ।
ସଂରକ୍ତନଯନୋରୋଷାତ୍ସ୍ଵସୈନ୍ଯମଭିହର୍ଷଯନ୍ ॥ 14 ॥
ପୃଥିଵୀଞ୍ଚାନ୍ତରିକ୍ଷଂ ଚ ଦିଶଶ୍ଚପ୍ରଦିଶସ୍ତଥା ।
ପ୍ରାକମ୍ପଯତ୍ତଦାଶବ୍ଦୋରାକ୍ଷସେନ୍ଦ୍ରସ୍ଯଦାରୁଣଃ ॥ 15 ॥
ଅତିନାଦସ୍ଯ୍ଯଦାନେନତେନତସ୍ଯଦୁରାତ୍ମନଃ ।
ସର୍ଵଭୂତାନିଵିତ୍ରେସୁସ୍ସାଗରଶ୍ଚପ୍ରଚୁକ୍ଷୁଭେ ॥ 16 ॥
ସ ଗୃହୀତ୍ଵାମହାଵୀର୍ଯଶ୍ଶୂଲନ୍ତଦ୍ରାଵଣୋମହତ୍ ।
ଵିନଦ୍ଯସୁମହାନାଦଂରାମମ୍ପରୁଷମବ୍ରଵୀତ୍ ॥ 17 ॥
ଶୂଲୋଽଯଂଵଜ୍ରସାରସ୍ତେରାମରୋଷାନ୍ମଯୋଦ୍ଯତଃ ।
ତଵଭ୍ରାତୃସହାଯସ୍ଯସମ୍ଯକ୍ ପ୍ରାଣାନ୍ ହରିଷ୍ଯତି ॥ 18 ॥
ରକ୍ଷସାମଦ୍ଯଶୂରାଣାନ୍ନିହତାନାଞ୍ଚମୂମୁଖେ ।
ତ୍ଵାନ୍ନିହତ୍ଯରଣଶ୍ଲାଘୀକରୋମିତରସାସମମ୍ ॥ 19 ॥
ତିଷ୍ଠେଦାନୀନ୍ନିହମନିତ୍ଵାମେଷଶୂଲେନରାଘଵ ।
ଏଵମୁକ୍ତ୍ଵା ସ ଚିକ୍ଷେପତଚ୍ଛୂଲଂରାକ୍ଷସାଧିପଃ ॥ 20 ॥
ତଦ୍ରାଵଣକରାନ୍ମୁକ୍ତଂଵିଦ୍ଯୁନ୍ମାଲାସମାଵୃତମ୍ ।
ଅଷ୍ଟଘଣ୍ଟମ୍ମହାନାଦଂଵିଯଦ୍ଗତମଶୋଭତ ॥ 21 ॥
ତଚ୍ଛୂଲଂରାଘଵୋଦୃଷ୍ଟଵାଜ୍ଵଲନ୍ତଙ୍ଘୋରଦର୍ଶନମ୍ ।
ସସର୍ଜଵିଶିଖାନ୍ରାମଶ୍ଚାପମାଯମ୍ଯଵୀର୍ଯଵାନ୍ ॥ 22 ॥
ଆପତନ୍ତଂଶରୌଘେଣଵାରଯାମାସରାଘଵଃ ।
ଉତ୍ପତନ୍ତଂଯୁଗାନ୍ତାନଗିଞ୍ଜଲୌଘୈରିଵଵାସଵଃ ॥ 23 ॥
ନିର୍ଦଦାହ ସ ତାନ୍ବାଣାନ୍ରାମକାର୍ମୁକନିଃସୃତାନ୍ ।
ରାଵଣସ୍ଯମହାନ୍ ଶୂଲଃପତଙ୍ଗାନିଵପାଵକଃ ॥ 24 ॥
ତାନ୍ଦୃଷ୍ଟଵାଭସ୍ମସାଦ୍ଭୂତାନ୍ଶୂଲସମ୍ସ୍ପର୍ଶଚୂର୍ଣିତାନ୍ ।
ସାଯକାନନ୍ତରିକ୍ଷସ୍ଥାନ୍ ରାଘଵଃକ୍ରୋଧମାହରତ୍ ॥ 25 ॥
ସ ତାମ୍ମାତଲିନାନୀତାଂଶକ୍ତିଂଵାସଵସମ୍ମତାମ୍ ।
ଜଗ୍ରାହପରମକ୍ରୁଦ୍ଧୋରାଘଵୋରଘୁନନ୍ଦନଃ ॥ 26 ॥
ସାତୋଲିତାବଲଵତାଶକ୍ତିର୍ଘଣ୍ଟାକୃତସ୍ଵନା ।
ନଭଃପ୍ରଜ୍ଵାଲଯାମାସଯୁଗାନ୍ତୋଲ୍କେଵସପ୍ରଭା ॥ 27 ॥
ସାକ୍ଷିପ୍ତାରାକ୍ଷସେନ୍ଦ୍ରସ୍ଯତସ୍ମିନ୍କୂଲେପପାତ ହ ।
ଭିନ୍ନଃଶକ୍ତ୍ଯାମହାନ୍ ଶୂଲୋନିପପାତହତଦ୍ଯୁତିଃ ॥ 28 ॥
ନିର୍ଭିଭେଦତତୋବାଣୈର୍ହଯାନସ୍ଯମହାଜଵାନ୍ ।
ରାମସ୍ତ୍ରୀକ୍ଷ୍ଣୈର୍ମହାଵେଗୈର୍ଭାଣଵଦ୍ଭିରଜିହ୍ମଗୈଃ ॥ 29 ॥
ନିର୍ବିଭେଦୋରପିତଦାରାଵଣନ୍ନିଶିତୈଶ୍ଶରୈଃ ।
ରାଘଵଃପରମାଯତ୍ତୋଲଲାଟେପତ୍ରତିଭିସ୍ତ୍ରିଭିଃ ॥ 30 ॥
ସ ଶରୈର୍ଭିନ୍ନସର୍ଵାଙ୍ଗୋଗାତ୍ରପ୍ରସୃତଶୋଣିତଃ ।
ରାକ୍ଷସେନ୍ଦ୍ରସ୍ସମୂହସ୍ଥଃଫୁଲ୍ଲାଶୋକୈଵାବଭୌ ॥ 31 ॥
ସ ରାମବାଣୈରତିଵିଦ୍ଧଗାତ୍ରୋନିଶାଚରେନ୍ଦ୍ରଃକ୍ଷତଜାର୍ଦ୍ରଗାତ୍ରଃ ।
ଜଗାମଖେଦଂ ଚ ସମାଜମଧ୍ଯେକ୍ରୋଧଂ ଚ ଚକ୍ରେସୁଭୃଶନ୍ତଦାନୀମ୍ ॥ 32 ॥
ଇତ୍ଯାର୍ଷେ ଶ୍ରୀମଦ୍ରାମାଯଣେ ଵାଲ୍ମୀକୀଯ ଆଦିକାଵ୍ଯେ ଯୁଦ୍ଧକାଣ୍ଡେ ଚତୁରଧିକଶତତମସ୍ସର୍ଗଃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe yuddhakāṇḍam |
atha caturadhikaśatatamassargaḥ |
tasyakruddhasyavadanandṛṣṭavārāmasyadhīmataḥ || 1 ||
sarvabhūtānivitresuḥprākampata ca medinī |
siṃhaśārdūlānśailassañcacālacaladdrumaḥ |
babhūvacāpikṣubhitaḥsamudraḥsaritāmpatiḥ || 2 ||
kharāścakharanirghoṣāgaganeparuṣāghanāḥ |
autpātikāninardantassamantātparicakramuḥ || 3 ||
rāmandṛṣṭavāsusaṅkruddhamutpātāṃścaivasudāruṇān |
vitresussarvabhūtānirāvaṇasyābhavadbhayam || 4 ||
vimānasthāstadādevāgandharvāścamahoragāḥ |
ṛṣidāvanadaityāścagarutmantaścakhecarāḥ || 5 ||
dadṛśustetadāyuddhaṃlokasamvartasaṃsthitam |
nānāpraharaṇairbhīmaiśśūrayossamprayudhyatoḥ || 6 ||
ūcussurāsurāssarvetadāvigrahamāgatāḥ |
prekṣamāṇāmaharyuddhaṃvākyambhaktyāprahṛṣṭavat || 7 ||
daśagrīvañjayetyāhurasurāḥsamavasthitāḥ |
devārāmamavocaṃstetvañjayetipunaḥpunaḥ || 8 ||
etasminnantarekrodhādrāghavasya sa rāvaṇaḥ |
prahartukāmoduṣṭātmāspṛśan praharaṇammahat || 9 ||
vajrasārammahānādaṃsarvaśatrunibarhaṇam |
śailaśṛṅganibhaiḥkūṭaiścittadṛṣṭibhayāvaham || 10 ||
sadhūmamivatīkṣṇāgraṃyugāntāgnicamopamam |
atiraudramanāsādyaṅkālenāpidurāsadam || 11 ||
trāsanaṃsarvabhūtānāndāraṇambhedanantathā |
pradīptamivaroṣeṇaśūlañjagrāharāvaṇaḥ || 12 ||
tacchūlamparamakruddhomadhyejagrāhavīryavān |
anekaiḥsamareśśūrairākṣasaiḥparivāritaḥ || 13 ||
samudyamyamahākāyonanādayudhibhairavam |
saṃraktanayanoroṣātsvasainyamabhiharṣayan || 14 ||
pṛthivīñcāntarikṣaṃ ca diśaścapradiśastathā |
prākampayattadāśabdorākṣasendrasyadāruṇaḥ || 15 ||
atinādasyyadānenatenatasyadurātmanaḥ |
sarvabhūtānivitresussāgaraścapracukṣubhe || 16 ||
sa gṛhītvāmahāvīryaśśūlantadrāvaṇomahat |
vinadyasumahānādaṃrāmamparuṣamabravīt || 17 ||
śūlo'yaṃvajrasārasterāmaroṣānmayodyataḥ |
tavabhrātṛsahāyasyasamyak prāṇān hariṣyati || 18 ||
rakṣasāmadyaśūrāṇānnihatānāñcamūmukhe |
tvānnihatyaraṇaślāghīkaromitarasāsamam || 19 ||
tiṣṭhedānīnnihamanitvāmeṣaśūlenarāghava |
evamuktvā sa cikṣepatacchūlaṃrākṣasādhipaḥ || 20 ||
tadrāvaṇakarānmuktaṃvidyunmālāsamāvṛtam |
aṣṭaghaṇṭammahānādaṃviyadgatamaśobhata || 21 ||
tacchūlaṃrāghavodṛṣṭavājvalantaṅghoradarśanam |
sasarjaviśikhānrāmaścāpamāyamyavīryavān || 22 ||
āpatantaṃśaraugheṇavārayāmāsarāghavaḥ |
utpatantaṃyugāntānagiñjalaughairivavāsavaḥ || 23 ||
nirdadāha sa tānbāṇānrāmakārmukaniḥsṛtān |
rāvaṇasyamahān śūlaḥpataṅgānivapāvakaḥ || 24 ||
tāndṛṣṭavābhasmasādbhūtānśūlasamsparśacūrṇitān |
sāyakānantarikṣasthān rāghavaḥkrodhamāharat || 25 ||
sa tāmmātalinānītāṃśaktiṃvāsavasammatām |
jagrāhaparamakruddhorāghavoraghunandanaḥ || 26 ||
sātolitābalavatāśaktirghaṇṭākṛtasvanā |
nabhaḥprajvālayāmāsayugāntolkevasaprabhā || 27 ||
sākṣiptārākṣasendrasyatasminkūlepapāta ha |
bhinnaḥśaktyāmahān śūlonipapātahatadyutiḥ || 28 ||
nirbhibhedatatobāṇairhayānasyamahājavān |
rāmastrīkṣṇairmahāvegairbhāṇavadbhirajihmagaiḥ || 29 ||
nirbibhedorapitadārāvaṇanniśitaiśśaraiḥ |
rāghavaḥparamāyattolalāṭepatratibhistribhiḥ || 30 ||
sa śarairbhinnasarvāṅgogātraprasṛtaśoṇitaḥ |
rākṣasendrassamūhasthaḥphullāśokaivābabhau || 31 ||
sa rāmabāṇairatividdhagātroniśācarendraḥkṣatajārdragātraḥ |
jagāmakhedaṃ ca samājamadhyekrodhaṃ ca cakresubhṛśantadānīm || 32 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye yuddhakāṇḍe caturadhikaśatatamassargaḥ ||
Sanskrit — Devanagari (original)
श्रीमद्वाल्मीकीय रामायणे युद्धकाण्डम् ।
अथ चतुरधिकशततमस्सर्गः ।
तस्यक्रुद्धस्यवदनन्दृष्टवारामस्यधीमतः ॥ 1 ॥
सर्वभूतानिवित्रेसुःप्राकम्पत च मेदिनी ।
सिंहशार्दूलान्शैलस्सञ्चचालचलद्द्रुमः ।
बभूवचापिक्षुभितःसमुद्रःसरिताम्पतिः ॥ 2 ॥
खराश्चखरनिर्घोषागगनेपरुषाघनाः ।
औत्पातिकानिनर्दन्तस्समन्तात्परिचक्रमुः ॥ 3 ॥
रामन्दृष्टवासुसङ्क्रुद्धमुत्पातांश्चैवसुदारुणान् ।
वित्रेसुस्सर्वभूतानिरावणस्याभवद्भयम् ॥ 4 ॥
विमानस्थास्तदादेवागन्धर्वाश्चमहोरगाः ।
ऋषिदावनदैत्याश्चगरुत्मन्तश्चखेचराः ॥ 5 ॥
ददृशुस्तेतदायुद्धंलोकसम्वर्तसंस्थितम् ।
नानाप्रहरणैर्भीमैश्शूरयोस्सम्प्रयुध्यतोः ॥ 6 ॥
ऊचुस्सुरासुरास्सर्वेतदाविग्रहमागताः ।
प्रेक्षमाणामहर्युद्धंवाक्यम्भक्त्याप्रहृष्टवत् ॥ 7 ॥
दशग्रीवञ्जयेत्याहुरसुराःसमवस्थिताः ।
देवाराममवोचंस्तेत्वञ्जयेतिपुनःपुनः ॥ 8 ॥
एतस्मिन्नन्तरेक्रोधाद्राघवस्य स रावणः ।
प्रहर्तुकामोदुष्टात्मास्पृशन् प्रहरणम्महत् ॥ 9 ॥
वज्रसारम्महानादंसर्वशत्रुनिबर्हणम् ।
शैलशृङ्गनिभैःकूटैश्चित्तदृष्टिभयावहम् ॥ 10 ॥
सधूममिवतीक्ष्णाग्रंयुगान्ताग्निचमोपमम् ।
अतिरौद्रमनासाद्यङ्कालेनापिदुरासदम् ॥ 11 ॥
त्रासनंसर्वभूतानान्दारणम्भेदनन्तथा ।
प्रदीप्तमिवरोषेणशूलञ्जग्राहरावणः ॥ 12 ॥
तच्छूलम्परमक्रुद्धोमध्येजग्राहवीर्यवान् ।
अनेकैःसमरेश्शूरैराक्षसैःपरिवारितः ॥ 13 ॥
समुद्यम्यमहाकायोननादयुधिभैरवम् ।
संरक्तनयनोरोषात्स्वसैन्यमभिहर्षयन् ॥ 14 ॥
पृथिवीञ्चान्तरिक्षं च दिशश्चप्रदिशस्तथा ।
प्राकम्पयत्तदाशब्दोराक्षसेन्द्रस्यदारुणः ॥ 15 ॥
अतिनादस्य्यदानेनतेनतस्यदुरात्मनः ।
सर्वभूतानिवित्रेसुस्सागरश्चप्रचुक्षुभे ॥ 16 ॥
स गृहीत्वामहावीर्यश्शूलन्तद्रावणोमहत् ।
विनद्यसुमहानादंरामम्परुषमब्रवीत् ॥ 17 ॥
शूलोऽयंवज्रसारस्तेरामरोषान्मयोद्यतः ।
तवभ्रातृसहायस्यसम्यक् प्राणान् हरिष्यति ॥ 18 ॥
रक्षसामद्यशूराणान्निहतानाञ्चमूमुखे ।
त्वान्निहत्यरणश्लाघीकरोमितरसासमम् ॥ 19 ॥
तिष्ठेदानीन्निहमनित्वामेषशूलेनराघव ।
एवमुक्त्वा स चिक्षेपतच्छूलंराक्षसाधिपः ॥ 20 ॥
तद्रावणकरान्मुक्तंविद्युन्मालासमावृतम् ।
अष्टघण्टम्महानादंवियद्गतमशोभत ॥ 21 ॥
तच्छूलंराघवोदृष्टवाज्वलन्तङ्घोरदर्शनम् ।
ससर्जविशिखान्रामश्चापमायम्यवीर्यवान् ॥ 22 ॥
आपतन्तंशरौघेणवारयामासराघवः ।
उत्पतन्तंयुगान्तानगिञ्जलौघैरिववासवः ॥ 23 ॥
निर्ददाह स तान्बाणान्रामकार्मुकनिःसृतान् ।
रावणस्यमहान् शूलःपतङ्गानिवपावकः ॥ 24 ॥
तान्दृष्टवाभस्मसाद्भूतान्शूलसम्स्पर्शचूर्णितान् ।
सायकानन्तरिक्षस्थान् राघवःक्रोधमाहरत् ॥ 25 ॥
स ताम्मातलिनानीतांशक्तिंवासवसम्मताम् ।
जग्राहपरमक्रुद्धोराघवोरघुनन्दनः ॥ 26 ॥
सातोलिताबलवताशक्तिर्घण्टाकृतस्वना ।
नभःप्रज्वालयामासयुगान्तोल्केवसप्रभा ॥ 27 ॥
साक्षिप्ताराक्षसेन्द्रस्यतस्मिन्कूलेपपात ह ।
भिन्नःशक्त्यामहान् शूलोनिपपातहतद्युतिः ॥ 28 ॥
निर्भिभेदततोबाणैर्हयानस्यमहाजवान् ।
रामस्त्रीक्ष्णैर्महावेगैर्भाणवद्भिरजिह्मगैः ॥ 29 ॥
निर्बिभेदोरपितदारावणन्निशितैश्शरैः ।
राघवःपरमायत्तोललाटेपत्रतिभिस्त्रिभिः ॥ 30 ॥
स शरैर्भिन्नसर्वाङ्गोगात्रप्रसृतशोणितः ।
राक्षसेन्द्रस्समूहस्थःफुल्लाशोकैवाबभौ ॥ 31 ॥
स रामबाणैरतिविद्धगात्रोनिशाचरेन्द्रःक्षतजार्द्रगात्रः ।
जगामखेदं च समाजमध्येक्रोधं च चक्रेसुभृशन्तदानीम् ॥ 32 ॥
इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीय आदिकाव्ये युद्धकाण्डे चतुरधिकशततमस्सर्गः ॥
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe yuddhakāṇḍam |
atha caturadhikaśatatamassargaḥ |
tasyakruddhasyavadanandṛṣṭavārāmasyadhīmataḥ || 1 ||
sarvabhūtānivitresuḥprākampata ca medinī |
siṃhaśārdūlānśailassañcacālacaladdrumaḥ |
babhūvacāpikṣubhitaḥsamudraḥsaritāmpatiḥ || 2 ||
kharāścakharanirghoṣāgaganeparuṣāghanāḥ |
autpātikāninardantassamantātparicakramuḥ || 3 ||
rāmandṛṣṭavāsusaṅkruddhamutpātāṃścaivasudāruṇān |
vitresussarvabhūtānirāvaṇasyābhavadbhayam || 4 ||
vimānasthāstadādevāgandharvāścamahoragāḥ |
ṛṣidāvanadaityāścagarutmantaścakhecarāḥ || 5 ||
dadṛśustetadāyuddhaṃlokasamvartasaṃsthitam |
nānāpraharaṇairbhīmaiśśūrayossamprayudhyatoḥ || 6 ||
ūcussurāsurāssarvetadāvigrahamāgatāḥ |
prekṣamāṇāmaharyuddhaṃvākyambhaktyāprahṛṣṭavat || 7 ||
daśagrīvañjayetyāhurasurāḥsamavasthitāḥ |
devārāmamavocaṃstetvañjayetipunaḥpunaḥ || 8 ||
etasminnantarekrodhādrāghavasya sa rāvaṇaḥ |
prahartukāmoduṣṭātmāspṛśan praharaṇammahat || 9 ||
vajrasārammahānādaṃsarvaśatrunibarhaṇam |
śailaśṛṅganibhaiḥkūṭaiścittadṛṣṭibhayāvaham || 10 ||
sadhūmamivatīkṣṇāgraṃyugāntāgnicamopamam |
atiraudramanāsādyaṅkālenāpidurāsadam || 11 ||
trāsanaṃsarvabhūtānāndāraṇambhedanantathā |
pradīptamivaroṣeṇaśūlañjagrāharāvaṇaḥ || 12 ||
tacchūlamparamakruddhomadhyejagrāhavīryavān |
anekaiḥsamareśśūrairākṣasaiḥparivāritaḥ || 13 ||
samudyamyamahākāyonanādayudhibhairavam |
saṃraktanayanoroṣātsvasainyamabhiharṣayan || 14 ||
pṛthivīñcāntarikṣaṃ ca diśaścapradiśastathā |
prākampayattadāśabdorākṣasendrasyadāruṇaḥ || 15 ||
atinādasyyadānenatenatasyadurātmanaḥ |
sarvabhūtānivitresussāgaraścapracukṣubhe || 16 ||
sa gṛhītvāmahāvīryaśśūlantadrāvaṇomahat |
vinadyasumahānādaṃrāmamparuṣamabravīt || 17 ||
śūlo'yaṃvajrasārasterāmaroṣānmayodyataḥ |
tavabhrātṛsahāyasyasamyak prāṇān hariṣyati || 18 ||
rakṣasāmadyaśūrāṇānnihatānāñcamūmukhe |
tvānnihatyaraṇaślāghīkaromitarasāsamam || 19 ||
tiṣṭhedānīnnihamanitvāmeṣaśūlenarāghava |
evamuktvā sa cikṣepatacchūlaṃrākṣasādhipaḥ || 20 ||
tadrāvaṇakarānmuktaṃvidyunmālāsamāvṛtam |
aṣṭaghaṇṭammahānādaṃviyadgatamaśobhata || 21 ||
tacchūlaṃrāghavodṛṣṭavājvalantaṅghoradarśanam |
sasarjaviśikhānrāmaścāpamāyamyavīryavān || 22 ||
āpatantaṃśaraugheṇavārayāmāsarāghavaḥ |
utpatantaṃyugāntānagiñjalaughairivavāsavaḥ || 23 ||
nirdadāha sa tānbāṇānrāmakārmukaniḥsṛtān |
rāvaṇasyamahān śūlaḥpataṅgānivapāvakaḥ || 24 ||
tāndṛṣṭavābhasmasādbhūtānśūlasamsparśacūrṇitān |
sāyakānantarikṣasthān rāghavaḥkrodhamāharat || 25 ||
sa tāmmātalinānītāṃśaktiṃvāsavasammatām |
jagrāhaparamakruddhorāghavoraghunandanaḥ || 26 ||
sātolitābalavatāśaktirghaṇṭākṛtasvanā |
nabhaḥprajvālayāmāsayugāntolkevasaprabhā || 27 ||
sākṣiptārākṣasendrasyatasminkūlepapāta ha |
bhinnaḥśaktyāmahān śūlonipapātahatadyutiḥ || 28 ||
nirbhibhedatatobāṇairhayānasyamahājavān |
rāmastrīkṣṇairmahāvegairbhāṇavadbhirajihmagaiḥ || 29 ||
nirbibhedorapitadārāvaṇanniśitaiśśaraiḥ |
rāghavaḥparamāyattolalāṭepatratibhistribhiḥ || 30 ||
sa śarairbhinnasarvāṅgogātraprasṛtaśoṇitaḥ |
rākṣasendrassamūhasthaḥphullāśokaivābabhau || 31 ||
sa rāmabāṇairatividdhagātroniśācarendraḥkṣatajārdragātraḥ |
jagāmakhedaṃ ca samājamadhyekrodhaṃ ca cakresubhṛśantadānīm || 32 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye yuddhakāṇḍe caturadhikaśatatamassargaḥ ||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Oriya script.
Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.