ஶ்ரீமத்வால்மீகீய ராமாயணே அயோத்யாகாண்டம் ।
அத ஸப்தவிம்ஶஸ்ஸர்கஃ ।
ஏவமுக்தா து வைதேஹீ ப்ரியார்ஹா ப்ரியவாதிநீ ।
ப்ரணயாதேவ ஸங்க்ருத்தா பர்தாரமிதமப்ரவீத் ॥ 1 ॥
கிமிதம் பாஷஸே ராம வாக்யம் லகுதயா த்ருவம் ।
த்வயா யதபஹாஸ்யம் மே ஶ்ருத்வா நரவராத்மஜ ॥ 2 ॥
ஆர்யபுத்ர பிதா மாதா ப்ராதா புத்ரஸ்ததா ஸ்நுஷா ।
ஸ்வாநி புண்யாநி புஞ்ஜாநாஃ ஸ்வம் ஸ்வம் பாக்யமுபாஸதே ॥ 3 ॥
பர்துர்பாக்யம் து பார்யைகா ப்ராப்நோதி புருஷர்ஷப ।
அதஶ்சைவாஹமாதிஷ்டா வநே வஸ்தவ்யமித்யபி ॥ 4 ॥
ந பிதா நாத்மஜோ நாத்மா ந மாதா ந ஸகீஜநஃ ।
இஹ ப்ரேத்ய ச நாரீணாம் பதிரேகோ கதிஸ்ஸதா ॥ 5 ॥
யதி த்வம் ப்ரஸ்திதோ துர்கம் வநமத்யைவ ராகவ ।
அக்ரதஸ்தே கமிஷ்யாமி ம்ரு'த்நந்தீ குஶகண்டகாந் ॥ 6 ॥
ஈர்ஷ்யாரோஷௌ பஹிஷ்க்ரு'த்ய புக்தஶேஷமிவோதகம் ।
நய மாம் வீர விஸ்ரப்தஃ பாபம் மயி ந வித்யதே ॥ 7 ॥
ப்ராஸாதாக்ரைர்விமாநைர்வா வைஹாயஸகதேந வா ।
ஸர்வாவஸ்தாகதா பர்துஃ பாதச்சாயா விஶிஷ்யதே ॥ 8 ॥
அநுஶிஷ்டாऽஸ்மி மாத்ரா ச பித்ரா ச விவிதாஶ்ரயம் ।
நாऽஸ்மி ஸம்ப்ரதி வக்தவ்யா வர்திதவ்யம் யதா மயா ॥ 9 ॥
அஹம் துர்கம் கமிஷ்யாமி வநம் புருஷவர்ஜிதம் ।
நாநாம்ரு'ககணாகீர்ணம் ஶார்தூலவ்ரு'கஸேவிதம் ॥ 10 ॥
ஸுகம் வநே நிவத்ஸ்யாமி யதைவ பவநே பிதுஃ ।
அசிந்தயந்தீ த்ரீந்லோகாம்ஶ்ச்சிந்தயந்தீ பதிவ்ரதம் ॥ 11 ॥
ஶுஶ்ரூஷமாணா தே நித்யம் நியதா ப்ரஹ்மசாரிணீ ।
ஸஹ ரம்ஸ்யே த்வயா வீர வநேஷு மதுகந்திஷு ॥ 12 ॥
த்வம் ஹி ஶக்தோ வநே கர்தும் ராம ஸம்பரிபாலநம் ।
அந்யஸ்யாபி ஜநஸ்யேஹ கிம் புநர்மம மாநத ॥ 13 ॥
ஸஹ த்வயா கமிஷ்யாமி வநமத்ய ந ஸம்ஶயஃ ।
நாஹம் ஶக்யா மஹாபாக நிவர்தயிதுமுத்யதா ॥ 14 ॥
பலமூலாஶநா நித்யம் பவிஷ்யாமி ந ஸம்ஶயஃ ।
ந தே துஃகம் கரிஷ்யாமி நிவஸந்தீ ஸஹ த்வயா ॥ 15 ॥
இச்சாமி ஸரிதஶ்ஶைலாந்பல்வலாநி வநாநி ச ।
த்ரஷ்டும் ஸர்வத்ர நிர்பீதா த்வயா நாதேந தீமதா ॥ 16 ॥
ஹம்ஸகாரண்டவாகீர்ணாஃ பத்மிநீஸ்ஸாதுபுஷ்பிதாஃ ।
இச்சேயம் ஸுகிநீ த்ரஷ்டும் த்வயா வீரேண ஸங்கதா ॥ 17 ॥
அபிஷேகம் கரிஷ்யாமி தாஸு நித்யம் யதவ்ரதா ।
ஸஹ த்வயா விஶாலாக்ஷ ரம்ஸ்யே பரமநந்திநீ ॥ 18 ॥
ஏவம் வர்ஷஸஹஸ்ராணாம் ஶதம் வாऽஹம் த்வயா ஸஹ ।
வ்யதிக்ரமம் ந வேத்ஸ்யாமி ஸ்வர்கோऽபி ந ஹி மே மதஃ ॥ 19 ॥
ஸ்வர்கேऽபி ச விநா வாஸோ பவிதா யதி ராகவ ।
த்வயா மம நரவ்யாக்ர நாஹம் தமபி ரோசயே ॥ 20 ॥
அஹம் கமிஷ்யாமி வநம் ஸுதுர்கமம் ம்ரு'காயுதம் வாநரவாரணைர்யுதம் ।
வநே நிவத்ஸ்யாமி யதா பிதுர்க்ரு'ஹே தவைவ பாதாவுபக்ரு'ஹ்ய ஸம்யதா ॥ 21 ॥
அநந்யபாவாமநுரக்தசேதஸம் த்வயா வியுக்தாம் மரணாயநிஶ்சிதாம் ।
நயஸ்வ மாம் ஸாது குருஷ்வ யாசநாம் ந தே மயாऽதோ குருதா பவிஷ்யதி ॥ 22 ॥
ததா ப்ருவாணாமபி தர்மவத்ஸலோ ந ச ஸ்ம ஸீதாம் ந்ரு'வரோ நிநீஷதி ।
உவாச சைநாம் பஹு ஸந்நிவர்தநே வநே நிவாஸஸ்ய ச துஃகிதாம் ப்ரதி ॥ 23 ॥
இத்யார்ஷே ஶ்ரீமத்ராமாயணே வால்மீகீய ஆதிகாவ்யே அயோத்யாகாண்டே ஸப்தவிம்ஶஸ்ஸர்கஃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe ayodhyākāṇḍam |
atha saptaviṃśassargaḥ |
evamuktā tu vaidehī priyārhā priyavādinī |
praṇayādeva saṅkruddhā bhartāramidamabravīt || 1 ||
kimidaṃ bhāṣase rāma vākyaṃ laghutayā dhruvam |
tvayā yadapahāsyaṃ me śrutvā naravarātmaja || 2 ||
āryaputra pitā mātā bhrātā putrastathā snuṣā |
svāni puṇyāni bhuñjānāḥ svaṃ svaṃ bhāgyamupāsate || 3 ||
bharturbhāgyaṃ tu bhāryaikā prāpnoti puruṣarṣabha |
ataścaivāhamādiṣṭā vane vastavyamityapi || 4 ||
na pitā nātmajo nātmā na mātā na sakhījanaḥ |
iha pretya ca nārīṇāṃ patireko gatissadā || 5 ||
yadi tvaṃ prasthito durgaṃ vanamadyaiva rāghava |
agrataste gamiṣyāmi mṛdnantī kuśakaṇṭakān || 6 ||
īrṣyāroṣau bahiṣkṛtya bhuktaśeṣamivodakam |
naya māṃ vīra visrabdhaḥ pāpaṃ mayi na vidyate || 7 ||
prāsādāgrairvimānairvā vaihāyasagatena vā |
sarvāvasthāgatā bhartuḥ pādacchāyā viśiṣyate || 8 ||
anuśiṣṭā'smi mātrā ca pitrā ca vividhāśrayam |
nā'smi samprati vaktavyā vartitavyaṃ yathā mayā || 9 ||
ahaṃ durgaṃ gamiṣyāmi vanaṃ puruṣavarjitam |
nānāmṛgagaṇākīrṇaṃ śārdūlavṛkasevitam || 10 ||
sukhaṃ vane nivatsyāmi yathaiva bhavane pituḥ |
acintayantī trīnlokāṃśccintayantī pativratam || 11 ||
śuśrūṣamāṇā te nityaṃ niyatā brahmacāriṇī |
saha raṃsye tvayā vīra vaneṣu madhugandhiṣu || 12 ||
tvaṃ hi śakto vane kartuṃ rāma samparipālanam |
anyasyāpi janasyeha kiṃ punarmama mānada || 13 ||
saha tvayā gamiṣyāmi vanamadya na saṃśayaḥ |
nāhaṃ śakyā mahābhāga nivartayitumudyatā || 14 ||
phalamūlāśanā nityaṃ bhaviṣyāmi na saṃśayaḥ |
na te duḥkhaṃ kariṣyāmi nivasantī saha tvayā || 15 ||
icchāmi saritaśśailānpalvalāni vanāni ca |
draṣṭuṃ sarvatra nirbhītā tvayā nāthena dhīmatā || 16 ||
haṃsakāraṇḍavākīrṇāḥ padminīssādhupuṣpitāḥ |
iccheyaṃ sukhinī draṣṭuṃ tvayā vīreṇa saṅgatā || 17 ||
abhiṣekaṃ kariṣyāmi tāsu nityaṃ yatavratā |
saha tvayā viśālākṣa raṃsye paramanandinī || 18 ||
evaṃ varṣasahasrāṇāṃ śataṃ vā'haṃ tvayā saha |
vyatikramaṃ na vetsyāmi svargo'pi na hi me mataḥ || 19 ||
svarge'pi ca vinā vāso bhavitā yadi rāghava |
tvayā mama naravyāghra nāhaṃ tamapi rocaye || 20 ||
ahaṃ gamiṣyāmi vanaṃ sudurgamaṃ mṛgāyutaṃ vānaravāraṇairyutam |
vane nivatsyāmi yathā piturgṛhe tavaiva pādāvupagṛhya saṃyatā || 21 ||
ananyabhāvāmanuraktacetasaṃ tvayā viyuktāṃ maraṇāyaniścitām |
nayasva māṃ sādhu kuruṣva yācanāṃ na te mayā'to gurutā bhaviṣyati || 22 ||
tathā bruvāṇāmapi dharmavatsalo na ca sma sītāṃ nṛvaro ninīṣati |
uvāca caināṃ bahu sannivartane vane nivāsasya ca duḥkhitāṃ prati || 23 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye ayodhyākāṇḍe saptaviṃśassargaḥ ||
Sanskrit — Devanagari (original)
श्रीमद्वाल्मीकीय रामायणे अयोध्याकाण्डम् ।
अथ सप्तविंशस्सर्गः ।
एवमुक्ता तु वैदेही प्रियार्हा प्रियवादिनी ।
प्रणयादेव सङ्क्रुद्धा भर्तारमिदमब्रवीत् ॥ 1 ॥
किमिदं भाषसे राम वाक्यं लघुतया ध्रुवम् ।
त्वया यदपहास्यं मे श्रुत्वा नरवरात्मज ॥ 2 ॥
आर्यपुत्र पिता माता भ्राता पुत्रस्तथा स्नुषा ।
स्वानि पुण्यानि भुञ्जानाः स्वं स्वं भाग्यमुपासते ॥ 3 ॥
भर्तुर्भाग्यं तु भार्यैका प्राप्नोति पुरुषर्षभ ।
अतश्चैवाहमादिष्टा वने वस्तव्यमित्यपि ॥ 4 ॥
न पिता नात्मजो नात्मा न माता न सखीजनः ।
इह प्रेत्य च नारीणां पतिरेको गतिस्सदा ॥ 5 ॥
यदि त्वं प्रस्थितो दुर्गं वनमद्यैव राघव ।
अग्रतस्ते गमिष्यामि मृद्नन्ती कुशकण्टकान् ॥ 6 ॥
ईर्ष्यारोषौ बहिष्कृत्य भुक्तशेषमिवोदकम् ।
नय मां वीर विस्रब्धः पापं मयि न विद्यते ॥ 7 ॥
प्रासादाग्रैर्विमानैर्वा वैहायसगतेन वा ।
सर्वावस्थागता भर्तुः पादच्छाया विशिष्यते ॥ 8 ॥
अनुशिष्टाऽस्मि मात्रा च पित्रा च विविधाश्रयम् ।
नाऽस्मि सम्प्रति वक्तव्या वर्तितव्यं यथा मया ॥ 9 ॥
अहं दुर्गं गमिष्यामि वनं पुरुषवर्जितम् ।
नानामृगगणाकीर्णं शार्दूलवृकसेवितम् ॥ 10 ॥
सुखं वने निवत्स्यामि यथैव भवने पितुः ।
अचिन्तयन्ती त्रीन्लोकांश्च्चिन्तयन्ती पतिव्रतम् ॥ 11 ॥
शुश्रूषमाणा ते नित्यं नियता ब्रह्मचारिणी ।
सह रंस्ये त्वया वीर वनेषु मधुगन्धिषु ॥ 12 ॥
त्वं हि शक्तो वने कर्तुं राम सम्परिपालनम् ।
अन्यस्यापि जनस्येह किं पुनर्मम मानद ॥ 13 ॥
सह त्वया गमिष्यामि वनमद्य न संशयः ।
नाहं शक्या महाभाग निवर्तयितुमुद्यता ॥ 14 ॥
फलमूलाशना नित्यं भविष्यामि न संशयः ।
न ते दुःखं करिष्यामि निवसन्ती सह त्वया ॥ 15 ॥
इच्छामि सरितश्शैलान्पल्वलानि वनानि च ।
द्रष्टुं सर्वत्र निर्भीता त्वया नाथेन धीमता ॥ 16 ॥
हंसकारण्डवाकीर्णाः पद्मिनीस्साधुपुष्पिताः ।
इच्छेयं सुखिनी द्रष्टुं त्वया वीरेण सङ्गता ॥ 17 ॥
अभिषेकं करिष्यामि तासु नित्यं यतव्रता ।
सह त्वया विशालाक्ष रंस्ये परमनन्दिनी ॥ 18 ॥
एवं वर्षसहस्राणां शतं वाऽहं त्वया सह ।
व्यतिक्रमं न वेत्स्यामि स्वर्गोऽपि न हि मे मतः ॥ 19 ॥
स्वर्गेऽपि च विना वासो भविता यदि राघव ।
त्वया मम नरव्याघ्र नाहं तमपि रोचये ॥ 20 ॥
अहं गमिष्यामि वनं सुदुर्गमं मृगायुतं वानरवारणैर्युतम् ।
वने निवत्स्यामि यथा पितुर्गृहे तवैव पादावुपगृह्य संयता ॥ 21 ॥
अनन्यभावामनुरक्तचेतसं त्वया वियुक्तां मरणायनिश्चिताम् ।
नयस्व मां साधु कुरुष्व याचनां न ते मयाऽतो गुरुता भविष्यति ॥ 22 ॥
तथा ब्रुवाणामपि धर्मवत्सलो न च स्म सीतां नृवरो निनीषति ।
उवाच चैनां बहु सन्निवर्तने वने निवासस्य च दुःखितां प्रति ॥ 23 ॥
इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीय आदिकाव्ये अयोध्याकाण्डे सप्तविंशस्सर्गः ॥
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe ayodhyākāṇḍam |
atha saptaviṃśassargaḥ |
evamuktā tu vaidehī priyārhā priyavādinī |
praṇayādeva saṅkruddhā bhartāramidamabravīt || 1 ||
kimidaṃ bhāṣase rāma vākyaṃ laghutayā dhruvam |
tvayā yadapahāsyaṃ me śrutvā naravarātmaja || 2 ||
āryaputra pitā mātā bhrātā putrastathā snuṣā |
svāni puṇyāni bhuñjānāḥ svaṃ svaṃ bhāgyamupāsate || 3 ||
bharturbhāgyaṃ tu bhāryaikā prāpnoti puruṣarṣabha |
ataścaivāhamādiṣṭā vane vastavyamityapi || 4 ||
na pitā nātmajo nātmā na mātā na sakhījanaḥ |
iha pretya ca nārīṇāṃ patireko gatissadā || 5 ||
yadi tvaṃ prasthito durgaṃ vanamadyaiva rāghava |
agrataste gamiṣyāmi mṛdnantī kuśakaṇṭakān || 6 ||
īrṣyāroṣau bahiṣkṛtya bhuktaśeṣamivodakam |
naya māṃ vīra visrabdhaḥ pāpaṃ mayi na vidyate || 7 ||
prāsādāgrairvimānairvā vaihāyasagatena vā |
sarvāvasthāgatā bhartuḥ pādacchāyā viśiṣyate || 8 ||
anuśiṣṭā'smi mātrā ca pitrā ca vividhāśrayam |
nā'smi samprati vaktavyā vartitavyaṃ yathā mayā || 9 ||
ahaṃ durgaṃ gamiṣyāmi vanaṃ puruṣavarjitam |
nānāmṛgagaṇākīrṇaṃ śārdūlavṛkasevitam || 10 ||
sukhaṃ vane nivatsyāmi yathaiva bhavane pituḥ |
acintayantī trīnlokāṃśccintayantī pativratam || 11 ||
śuśrūṣamāṇā te nityaṃ niyatā brahmacāriṇī |
saha raṃsye tvayā vīra vaneṣu madhugandhiṣu || 12 ||
tvaṃ hi śakto vane kartuṃ rāma samparipālanam |
anyasyāpi janasyeha kiṃ punarmama mānada || 13 ||
saha tvayā gamiṣyāmi vanamadya na saṃśayaḥ |
nāhaṃ śakyā mahābhāga nivartayitumudyatā || 14 ||
phalamūlāśanā nityaṃ bhaviṣyāmi na saṃśayaḥ |
na te duḥkhaṃ kariṣyāmi nivasantī saha tvayā || 15 ||
icchāmi saritaśśailānpalvalāni vanāni ca |
draṣṭuṃ sarvatra nirbhītā tvayā nāthena dhīmatā || 16 ||
haṃsakāraṇḍavākīrṇāḥ padminīssādhupuṣpitāḥ |
iccheyaṃ sukhinī draṣṭuṃ tvayā vīreṇa saṅgatā || 17 ||
abhiṣekaṃ kariṣyāmi tāsu nityaṃ yatavratā |
saha tvayā viśālākṣa raṃsye paramanandinī || 18 ||
evaṃ varṣasahasrāṇāṃ śataṃ vā'haṃ tvayā saha |
vyatikramaṃ na vetsyāmi svargo'pi na hi me mataḥ || 19 ||
svarge'pi ca vinā vāso bhavitā yadi rāghava |
tvayā mama naravyāghra nāhaṃ tamapi rocaye || 20 ||
ahaṃ gamiṣyāmi vanaṃ sudurgamaṃ mṛgāyutaṃ vānaravāraṇairyutam |
vane nivatsyāmi yathā piturgṛhe tavaiva pādāvupagṛhya saṃyatā || 21 ||
ananyabhāvāmanuraktacetasaṃ tvayā viyuktāṃ maraṇāyaniścitām |
nayasva māṃ sādhu kuruṣva yācanāṃ na te mayā'to gurutā bhaviṣyati || 22 ||
tathā bruvāṇāmapi dharmavatsalo na ca sma sītāṃ nṛvaro ninīṣati |
uvāca caināṃ bahu sannivartane vane nivāsasya ca duḥkhitāṃ prati || 23 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye ayodhyākāṇḍe saptaviṃśassargaḥ ||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Tamil script.
Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.