ශ්රීමද්වාල්මීකීය රාමායණේ අයෝධ්යාකාණ්ඩම් .
අථ සප්තවිංශස්සර්ගඃ .
ඒවමුක්තා තු වෛදේහී ප්රියාර්හා ප්රියවාදිනී .
ප්රණයාදේව සඞ්ක්රුද්ධා භර්තාරමිදමබ්රවීත් .. 1 ..
කිමිදං භාෂසේ රාම වාක්යං ලඝුතයා ධ්රුවම් .
ත්වයා යදපහාස්යං මේ ශ්රුත්වා නරවරාත්මජ .. 2 ..
ආර්යපුත්ර පිතා මාතා භ්රාතා පුත්රස්තථා ස්නුෂා .
ස්වානි පුණ්යානි භුඤ්ජානාඃ ස්වං ස්වං භාග්යමුපාසතේ .. 3 ..
භර්තුර්භාග්යං තු භාර්යෛකා ප්රාප්නෝති පුරුෂර්ෂභ .
අතශ්චෛවාහමාදිෂ්ටා වනේ වස්තව්යමිත්යපි .. 4 ..
න පිතා නාත්මජෝ නාත්මා න මාතා න සඛීජනඃ .
ඉහ ප්රේත්ය ච නාරීණාං පතිරේකෝ ගතිස්සදා .. 5 ..
යදි ත්වං ප්රස්ථිතෝ දුර්ගං වනමද්යෛව රාඝව .
අග්රතස්තේ ගමිෂ්යාමි මෘද්නන්තී කුශකණ්ටකාන් .. 6 ..
ඊර්ෂ්යාරෝෂෞ බහිෂ්කෘත්ය භුක්තශේෂමිවෝදකම් .
නය මාං වීර විස්රබ්ධඃ පාපං මයි න විද්යතේ .. 7 ..
ප්රාසාදාග්රෛර්විමානෛර්වා වෛහායසගතේන වා .
සර්වාවස්ථාගතා භර්තුඃ පාදච්ඡායා විශිෂ්යතේ .. 8 ..
අනුශිෂ්ටා(අ)ස්මි මාත්රා ච පිත්රා ච විවිධාශ්රයම් .
නා(අ)ස්මි සම්ප්රති වක්තව්යා වර්තිතව්යං යථා මයා .. 9 ..
අහං දුර්ගං ගමිෂ්යාමි වනං පුරුෂවර්ජිතම් .
නානාමෘගගණාකීර්ණං ශාර්දූලවෘකසේවිතම් .. 10 ..
සුඛං වනේ නිවත්ස්යාමි යථෛව භවනේ පිතුඃ .
අචින්තයන්තී ත්රීන්ලෝකාංශ්ච්චින්තයන්තී පතිව්රතම් .. 11 ..
ශුශ්රූෂමාණා තේ නිත්යං නියතා බ්රහ්මචාරිණී .
සහ රංස්යේ ත්වයා වීර වනේෂු මධුගන්ධිෂු .. 12 ..
ත්වං හි ශක්තෝ වනේ කර්තුං රාම සම්පරිපාලනම් .
අන්යස්යාපි ජනස්යේහ කිං පුනර්මම මානද .. 13 ..
සහ ත්වයා ගමිෂ්යාමි වනමද්ය න සංශයඃ .
නාහං ශක්යා මහාභාග නිවර්තයිතුමුද්යතා .. 14 ..
ඵලමූලාශනා නිත්යං භවිෂ්යාමි න සංශයඃ .
න තේ දුඃඛං කරිෂ්යාමි නිවසන්තී සහ ත්වයා .. 15 ..
ඉච්ඡාමි සරිතශ්ශෛලාන්පල්වලානි වනානි ච .
ද්රෂ්ටුං සර්වත්ර නිර්භීතා ත්වයා නාථේන ධීමතා .. 16 ..
හංසකාරණ්ඩවාකීර්ණාඃ පද්මිනීස්සාධුපුෂ්පිතාඃ .
ඉච්ඡේයං සුඛිනී ද්රෂ්ටුං ත්වයා වීරේණ සඞ්ගතා .. 17 ..
අභිෂේකං කරිෂ්යාමි තාසු නිත්යං යතව්රතා .
සහ ත්වයා විශාලාක්ෂ රංස්යේ පරමනන්දිනී .. 18 ..
ඒවං වර්ෂසහස්රාණාං ශතං වා(අ)හං ත්වයා සහ .
ව්යතික්රමං න වේත්ස්යාමි ස්වර්ගෝ(අ)පි න හි මේ මතඃ .. 19 ..
ස්වර්ගේ(අ)පි ච විනා වාසෝ භවිතා යදි රාඝව .
ත්වයා මම නරව්යාඝ්ර නාහං තමපි රෝචයේ .. 20 ..
අහං ගමිෂ්යාමි වනං සුදුර්ගමං මෘගායුතං වානරවාරණෛර්යුතම් .
වනේ නිවත්ස්යාමි යථා පිතුර්ගෘහේ තවෛව පාදාවුපගෘහ්ය සංයතා .. 21 ..
අනන්යභාවාමනුරක්තචේතසං ත්වයා වියුක්තාං මරණායනිශ්චිතාම් .
නයස්ව මාං සාධු කුරුෂ්ව යාචනාං න තේ මයා(අ)තෝ ගුරුතා භවිෂ්යති .. 22 ..
තථා බ්රුවාණාමපි ධර්මවත්සලෝ න ච ස්ම සීතාං නෘවරෝ නිනීෂති .
උවාච චෛනාං බහු සන්නිවර්තනේ වනේ නිවාසස්ය ච දුඃඛිතාං ප්රති .. 23 ..
ඉත්යාර්ෂේ ශ්රීමද්රාමායණේ වාල්මීකීය ආදිකාව්යේ අයෝධ්යාකාණ්ඩේ සප්තවිංශස්සර්ගඃ ..
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe ayodhyākāṇḍam |
atha saptaviṃśassargaḥ |
evamuktā tu vaidehī priyārhā priyavādinī |
praṇayādeva saṅkruddhā bhartāramidamabravīt || 1 ||
kimidaṃ bhāṣase rāma vākyaṃ laghutayā dhruvam |
tvayā yadapahāsyaṃ me śrutvā naravarātmaja || 2 ||
āryaputra pitā mātā bhrātā putrastathā snuṣā |
svāni puṇyāni bhuñjānāḥ svaṃ svaṃ bhāgyamupāsate || 3 ||
bharturbhāgyaṃ tu bhāryaikā prāpnoti puruṣarṣabha |
ataścaivāhamādiṣṭā vane vastavyamityapi || 4 ||
na pitā nātmajo nātmā na mātā na sakhījanaḥ |
iha pretya ca nārīṇāṃ patireko gatissadā || 5 ||
yadi tvaṃ prasthito durgaṃ vanamadyaiva rāghava |
agrataste gamiṣyāmi mṛdnantī kuśakaṇṭakān || 6 ||
īrṣyāroṣau bahiṣkṛtya bhuktaśeṣamivodakam |
naya māṃ vīra visrabdhaḥ pāpaṃ mayi na vidyate || 7 ||
prāsādāgrairvimānairvā vaihāyasagatena vā |
sarvāvasthāgatā bhartuḥ pādacchāyā viśiṣyate || 8 ||
anuśiṣṭā'smi mātrā ca pitrā ca vividhāśrayam |
nā'smi samprati vaktavyā vartitavyaṃ yathā mayā || 9 ||
ahaṃ durgaṃ gamiṣyāmi vanaṃ puruṣavarjitam |
nānāmṛgagaṇākīrṇaṃ śārdūlavṛkasevitam || 10 ||
sukhaṃ vane nivatsyāmi yathaiva bhavane pituḥ |
acintayantī trīnlokāṃśccintayantī pativratam || 11 ||
śuśrūṣamāṇā te nityaṃ niyatā brahmacāriṇī |
saha raṃsye tvayā vīra vaneṣu madhugandhiṣu || 12 ||
tvaṃ hi śakto vane kartuṃ rāma samparipālanam |
anyasyāpi janasyeha kiṃ punarmama mānada || 13 ||
saha tvayā gamiṣyāmi vanamadya na saṃśayaḥ |
nāhaṃ śakyā mahābhāga nivartayitumudyatā || 14 ||
phalamūlāśanā nityaṃ bhaviṣyāmi na saṃśayaḥ |
na te duḥkhaṃ kariṣyāmi nivasantī saha tvayā || 15 ||
icchāmi saritaśśailānpalvalāni vanāni ca |
draṣṭuṃ sarvatra nirbhītā tvayā nāthena dhīmatā || 16 ||
haṃsakāraṇḍavākīrṇāḥ padminīssādhupuṣpitāḥ |
iccheyaṃ sukhinī draṣṭuṃ tvayā vīreṇa saṅgatā || 17 ||
abhiṣekaṃ kariṣyāmi tāsu nityaṃ yatavratā |
saha tvayā viśālākṣa raṃsye paramanandinī || 18 ||
evaṃ varṣasahasrāṇāṃ śataṃ vā'haṃ tvayā saha |
vyatikramaṃ na vetsyāmi svargo'pi na hi me mataḥ || 19 ||
svarge'pi ca vinā vāso bhavitā yadi rāghava |
tvayā mama naravyāghra nāhaṃ tamapi rocaye || 20 ||
ahaṃ gamiṣyāmi vanaṃ sudurgamaṃ mṛgāyutaṃ vānaravāraṇairyutam |
vane nivatsyāmi yathā piturgṛhe tavaiva pādāvupagṛhya saṃyatā || 21 ||
ananyabhāvāmanuraktacetasaṃ tvayā viyuktāṃ maraṇāyaniścitām |
nayasva māṃ sādhu kuruṣva yācanāṃ na te mayā'to gurutā bhaviṣyati || 22 ||
tathā bruvāṇāmapi dharmavatsalo na ca sma sītāṃ nṛvaro ninīṣati |
uvāca caināṃ bahu sannivartane vane nivāsasya ca duḥkhitāṃ prati || 23 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye ayodhyākāṇḍe saptaviṃśassargaḥ ||
Sanskrit — Devanagari (original)
श्रीमद्वाल्मीकीय रामायणे अयोध्याकाण्डम् ।
अथ सप्तविंशस्सर्गः ।
एवमुक्ता तु वैदेही प्रियार्हा प्रियवादिनी ।
प्रणयादेव सङ्क्रुद्धा भर्तारमिदमब्रवीत् ॥ 1 ॥
किमिदं भाषसे राम वाक्यं लघुतया ध्रुवम् ।
त्वया यदपहास्यं मे श्रुत्वा नरवरात्मज ॥ 2 ॥
आर्यपुत्र पिता माता भ्राता पुत्रस्तथा स्नुषा ।
स्वानि पुण्यानि भुञ्जानाः स्वं स्वं भाग्यमुपासते ॥ 3 ॥
भर्तुर्भाग्यं तु भार्यैका प्राप्नोति पुरुषर्षभ ।
अतश्चैवाहमादिष्टा वने वस्तव्यमित्यपि ॥ 4 ॥
न पिता नात्मजो नात्मा न माता न सखीजनः ।
इह प्रेत्य च नारीणां पतिरेको गतिस्सदा ॥ 5 ॥
यदि त्वं प्रस्थितो दुर्गं वनमद्यैव राघव ।
अग्रतस्ते गमिष्यामि मृद्नन्ती कुशकण्टकान् ॥ 6 ॥
ईर्ष्यारोषौ बहिष्कृत्य भुक्तशेषमिवोदकम् ।
नय मां वीर विस्रब्धः पापं मयि न विद्यते ॥ 7 ॥
प्रासादाग्रैर्विमानैर्वा वैहायसगतेन वा ।
सर्वावस्थागता भर्तुः पादच्छाया विशिष्यते ॥ 8 ॥
अनुशिष्टाऽस्मि मात्रा च पित्रा च विविधाश्रयम् ।
नाऽस्मि सम्प्रति वक्तव्या वर्तितव्यं यथा मया ॥ 9 ॥
अहं दुर्गं गमिष्यामि वनं पुरुषवर्जितम् ।
नानामृगगणाकीर्णं शार्दूलवृकसेवितम् ॥ 10 ॥
सुखं वने निवत्स्यामि यथैव भवने पितुः ।
अचिन्तयन्ती त्रीन्लोकांश्च्चिन्तयन्ती पतिव्रतम् ॥ 11 ॥
शुश्रूषमाणा ते नित्यं नियता ब्रह्मचारिणी ।
सह रंस्ये त्वया वीर वनेषु मधुगन्धिषु ॥ 12 ॥
त्वं हि शक्तो वने कर्तुं राम सम्परिपालनम् ।
अन्यस्यापि जनस्येह किं पुनर्मम मानद ॥ 13 ॥
सह त्वया गमिष्यामि वनमद्य न संशयः ।
नाहं शक्या महाभाग निवर्तयितुमुद्यता ॥ 14 ॥
फलमूलाशना नित्यं भविष्यामि न संशयः ।
न ते दुःखं करिष्यामि निवसन्ती सह त्वया ॥ 15 ॥
इच्छामि सरितश्शैलान्पल्वलानि वनानि च ।
द्रष्टुं सर्वत्र निर्भीता त्वया नाथेन धीमता ॥ 16 ॥
हंसकारण्डवाकीर्णाः पद्मिनीस्साधुपुष्पिताः ।
इच्छेयं सुखिनी द्रष्टुं त्वया वीरेण सङ्गता ॥ 17 ॥
अभिषेकं करिष्यामि तासु नित्यं यतव्रता ।
सह त्वया विशालाक्ष रंस्ये परमनन्दिनी ॥ 18 ॥
एवं वर्षसहस्राणां शतं वाऽहं त्वया सह ।
व्यतिक्रमं न वेत्स्यामि स्वर्गोऽपि न हि मे मतः ॥ 19 ॥
स्वर्गेऽपि च विना वासो भविता यदि राघव ।
त्वया मम नरव्याघ्र नाहं तमपि रोचये ॥ 20 ॥
अहं गमिष्यामि वनं सुदुर्गमं मृगायुतं वानरवारणैर्युतम् ।
वने निवत्स्यामि यथा पितुर्गृहे तवैव पादावुपगृह्य संयता ॥ 21 ॥
अनन्यभावामनुरक्तचेतसं त्वया वियुक्तां मरणायनिश्चिताम् ।
नयस्व मां साधु कुरुष्व याचनां न ते मयाऽतो गुरुता भविष्यति ॥ 22 ॥
तथा ब्रुवाणामपि धर्मवत्सलो न च स्म सीतां नृवरो निनीषति ।
उवाच चैनां बहु सन्निवर्तने वने निवासस्य च दुःखितां प्रति ॥ 23 ॥
इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीय आदिकाव्ये अयोध्याकाण्डे सप्तविंशस्सर्गः ॥
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe ayodhyākāṇḍam |
atha saptaviṃśassargaḥ |
evamuktā tu vaidehī priyārhā priyavādinī |
praṇayādeva saṅkruddhā bhartāramidamabravīt || 1 ||
kimidaṃ bhāṣase rāma vākyaṃ laghutayā dhruvam |
tvayā yadapahāsyaṃ me śrutvā naravarātmaja || 2 ||
āryaputra pitā mātā bhrātā putrastathā snuṣā |
svāni puṇyāni bhuñjānāḥ svaṃ svaṃ bhāgyamupāsate || 3 ||
bharturbhāgyaṃ tu bhāryaikā prāpnoti puruṣarṣabha |
ataścaivāhamādiṣṭā vane vastavyamityapi || 4 ||
na pitā nātmajo nātmā na mātā na sakhījanaḥ |
iha pretya ca nārīṇāṃ patireko gatissadā || 5 ||
yadi tvaṃ prasthito durgaṃ vanamadyaiva rāghava |
agrataste gamiṣyāmi mṛdnantī kuśakaṇṭakān || 6 ||
īrṣyāroṣau bahiṣkṛtya bhuktaśeṣamivodakam |
naya māṃ vīra visrabdhaḥ pāpaṃ mayi na vidyate || 7 ||
prāsādāgrairvimānairvā vaihāyasagatena vā |
sarvāvasthāgatā bhartuḥ pādacchāyā viśiṣyate || 8 ||
anuśiṣṭā'smi mātrā ca pitrā ca vividhāśrayam |
nā'smi samprati vaktavyā vartitavyaṃ yathā mayā || 9 ||
ahaṃ durgaṃ gamiṣyāmi vanaṃ puruṣavarjitam |
nānāmṛgagaṇākīrṇaṃ śārdūlavṛkasevitam || 10 ||
sukhaṃ vane nivatsyāmi yathaiva bhavane pituḥ |
acintayantī trīnlokāṃśccintayantī pativratam || 11 ||
śuśrūṣamāṇā te nityaṃ niyatā brahmacāriṇī |
saha raṃsye tvayā vīra vaneṣu madhugandhiṣu || 12 ||
tvaṃ hi śakto vane kartuṃ rāma samparipālanam |
anyasyāpi janasyeha kiṃ punarmama mānada || 13 ||
saha tvayā gamiṣyāmi vanamadya na saṃśayaḥ |
nāhaṃ śakyā mahābhāga nivartayitumudyatā || 14 ||
phalamūlāśanā nityaṃ bhaviṣyāmi na saṃśayaḥ |
na te duḥkhaṃ kariṣyāmi nivasantī saha tvayā || 15 ||
icchāmi saritaśśailānpalvalāni vanāni ca |
draṣṭuṃ sarvatra nirbhītā tvayā nāthena dhīmatā || 16 ||
haṃsakāraṇḍavākīrṇāḥ padminīssādhupuṣpitāḥ |
iccheyaṃ sukhinī draṣṭuṃ tvayā vīreṇa saṅgatā || 17 ||
abhiṣekaṃ kariṣyāmi tāsu nityaṃ yatavratā |
saha tvayā viśālākṣa raṃsye paramanandinī || 18 ||
evaṃ varṣasahasrāṇāṃ śataṃ vā'haṃ tvayā saha |
vyatikramaṃ na vetsyāmi svargo'pi na hi me mataḥ || 19 ||
svarge'pi ca vinā vāso bhavitā yadi rāghava |
tvayā mama naravyāghra nāhaṃ tamapi rocaye || 20 ||
ahaṃ gamiṣyāmi vanaṃ sudurgamaṃ mṛgāyutaṃ vānaravāraṇairyutam |
vane nivatsyāmi yathā piturgṛhe tavaiva pādāvupagṛhya saṃyatā || 21 ||
ananyabhāvāmanuraktacetasaṃ tvayā viyuktāṃ maraṇāyaniścitām |
nayasva māṃ sādhu kuruṣva yācanāṃ na te mayā'to gurutā bhaviṣyati || 22 ||
tathā bruvāṇāmapi dharmavatsalo na ca sma sītāṃ nṛvaro ninīṣati |
uvāca caināṃ bahu sannivartane vane nivāsasya ca duḥkhitāṃ prati || 23 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye ayodhyākāṇḍe saptaviṃśassargaḥ ||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Sinhala script.
Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.