ஶ்ரீமத்வால்மீகீய ராமாயணே அயோத்யாகாண்டம் ।
அத ஏகோநாஶீதிதமஸ்ஸர்கஃ ।
ததஃ ப்ரபாதஸமயே திவஸேऽத சதுர்தஶே ।
ஸமேத்ய ராஜகர்தாரோ பரதம் வாக்யமப்ருவந் ॥ 1 ॥
கதோ தஶரதஸ்ஸ்வர்கம் யோ நோ குருதரோ குருஃ ।
ராமம் ப்ரவ்ராஜ்ய வை ஜ்யேஷ்டம் லக்ஷ்மணம் ச மஹாபலம் ॥ 2 ॥
த்வமத்ய பவ நோ ராஜா ராஜபுத்ர மஹாயஶஃ ।
ஸங்கத்யா நாபராத்நோதி ராஜ்யமேததநாயகம் ॥ 3 ॥
அபிஷேசநிகம் ஸர்வமிதமாதாய ராகவ ।
ப்ரதீக்ஷதே த்வாம் ஸ்வஜநஶ்ஶ்ரேணயஶ்ச ந்ரு'பாத்மஜ ॥ 4 ॥
ராஜ்யம் க்ரு'ஹாண பரத பித்ரு'பைதாமஹம் த்ருவம் ।
அபிஷேசய சாத்மாநம் பாஹி சாஸ்மாந்நரர்ஷப ॥ 5 ॥
அபிஷேசநிகம் பாண்டம் க்ரு'த்வா ஸர்வம் ப்ரதக்ஷிணம் ।
பரதஸ்தம் ஜநம் ஸர்வம் ப்ரத்யுவாச த்ரு'தவ்ரதஃ ॥ 6 ॥
ஜ்யேஷ்டஸ்ய ராஜதா நித்யமுசிதா ஹி குலஸ்ய நஃ ।
நைவம் பவந்தோ மாம் வக்துமர்ஹந்தி குஶலா ஜநாஃ ॥ 7 ॥
ராமஃ பூர்வோ ஹி நோ ப்ராதா பவிஷ்யதி மஹீபதிஃ ।
அஹம் த்வரண்யே வத்ஸ்யாமி வர்ஷாணி நவ பஞ்ச ச ॥ 8 ॥
யுஜ்யதாம் மஹதீ ஸேநா சதுரங்கமஹாபலா ।
ஆநயிஷ்யாம்யஹம் ஜ்யேஷ்டம் ப்ராதரம் ராகவம் வநாத் ॥ 9 ॥
அபிஷேசநிகம் சைவ ஸர்வமேததுபஸ்க்ரு'தம் ।
புரஸ்க்ரு'த்ய கமிஷ்யாமி ராமஹேதோர்வநம் ப்ரதி ॥ 10 ॥
தத்ரைவம் தம் நரவ்யாக்ரமபிஷிச்ய புரஸ்க்ரு'தம் ।
ஆநேஷ்யாமி து வை ராமம் ஹவ்யவாஹமிவாத்வராத் ॥ 11 ॥
ந ஸகாமாம் கரிஷ்யாமி ஸ்வாமிமாம் மாத்ரு'கந்திநீம் ।
வநே வத்ஸ்யாம்யஹம் துர்கே ராமோ ராஜா பவிஷ்யதி ॥ 12 ॥
க்ரியதாம் ஶில்பிபிஃ பந்தா ஸ்ஸமாநி விஷமாணி ச ।
ரக்ஷிணஶ்சாநுஸம்யாந்து பதி துர்கவிசாரகாஃ ॥ 13 ॥
ஏவம் ஸம்பாஷமாணம் தம் ராமஹேதோர்ந்ரு'பாத்மஜம் ।
ப்ரத்யுவாச ஜநஸ்ஸர்வ ஶ்ஶ்ரீமத்வாக்யமநுத்தமம் ॥ 14 ॥
ஏவம் தே பாஷமாணஸ்ய பத்மா ஶ்ரீருபதிஷ்டதாத் ।
யஸ்த்வம் ஜ்யேஷ்டே ந்ரு'பஸுதே ப்ரு'திவீம் தாதுமிச்சஸி ॥ 15 ॥
அநுத்தமம் தத்வசநம் ந்ரு'பாத்மஜப்ரபாஷிதம் ஸம்ஶ்ரவணே நிஶம்ய ச ।
ப்ரஹர்ஷஜாஸ்தம் ப்ரதி பாஷ்பபிந்தவோ நிபேதுரார்யாநநநேத்ரஸம்பவாஃ ॥ 16 ॥
ஊசுஸ்தே வசநமிதம் நிஶம்ய ஹ்ரு'ஷ்டா ஸ்ஸாமாத்யா ஸ்ஸபரிஷதோ வியாதஶோகாஃ ।
பந்தாநம் நரவர பக்திமாந் ஜநஶ்ச வ்யாதிஷ்டஸ்தவ வசநாச்ச ஶில்பிவர்கஃ ॥ 17 ॥
இத்யார்ஷே ஶ்ரீமத்ராமாயணே வால்மீகீய ஆதிகாவ்யே அயோத்யாகாண்டே ஏகோநாஶீதிதமஸ்ஸர்கஃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe ayodhyākāṇḍam |
atha ekonāśītitamassargaḥ |
tataḥ prabhātasamaye divase'tha caturdaśe |
sametya rājakartāro bharataṃ vākyamabruvan || 1 ||
gato daśarathassvargaṃ yo no gurutaro guruḥ |
rāmaṃ pravrājya vai jyeṣṭhaṃ lakṣmaṇaṃ ca mahābalam || 2 ||
tvamadya bhava no rājā rājaputra mahāyaśaḥ |
saṅgatyā nāparādhnoti rājyametadanāyakam || 3 ||
abhiṣecanikaṃ sarvamidamādāya rāghava |
pratīkṣate tvāṃ svajanaśśreṇayaśca nṛpātmaja || 4 ||
rājyaṃ gṛhāṇa bharata pitṛpaitāmahaṃ dhruvam |
abhiṣecaya cātmānaṃ pāhi cāsmānnararṣabha || 5 ||
abhiṣecanikaṃ bhāṇḍaṃ kṛtvā sarvaṃ pradakṣiṇam |
bharatastaṃ janaṃ sarvaṃ pratyuvāca dhṛtavrataḥ || 6 ||
jyeṣṭhasya rājatā nityamucitā hi kulasya naḥ |
naivaṃ bhavanto māṃ vaktumarhanti kuśalā janāḥ || 7 ||
rāmaḥ pūrvo hi no bhrātā bhaviṣyati mahīpatiḥ |
ahaṃ tvaraṇye vatsyāmi varṣāṇi nava pañca ca || 8 ||
yujyatāṃ mahatī senā caturaṅgamahābalā |
ānayiṣyāmyahaṃ jyeṣṭhaṃ bhrātaraṃ rāghavaṃ vanāt || 9 ||
abhiṣecanikaṃ caiva sarvametadupaskṛtam |
puraskṛtya gamiṣyāmi rāmahetorvanaṃ prati || 10 ||
tatraivaṃ taṃ naravyāghramabhiṣicya puraskṛtam |
āneṣyāmi tu vai rāmaṃ havyavāhamivādhvarāt || 11 ||
na sakāmāṃ kariṣyāmi svāmimāṃ mātṛgandhinīm |
vane vatsyāmyahaṃ durge rāmo rājā bhaviṣyati || 12 ||
kriyatāṃ śilpibhiḥ panthā ssamāni viṣamāṇi ca |
rakṣiṇaścānusamyāntu pathi durgavicārakāḥ || 13 ||
evaṃ sambhāṣamāṇaṃ taṃ rāmahetornṛpātmajam |
pratyuvāca janassarva śśrīmadvākyamanuttamam || 14 ||
evaṃ te bhāṣamāṇasya padmā śrīrupatiṣṭhatāt |
yastvaṃ jyeṣṭhe nṛpasute pṛthivīṃ dātumicchasi || 15 ||
anuttamaṃ tadvacanaṃ nṛpātmajaprabhāṣitaṃ saṃśravaṇe niśamya ca |
praharṣajāstaṃ prati bāṣpabindavo nipeturāryānananetrasambhavāḥ || 16 ||
ūcuste vacanamidaṃ niśamya hṛṣṭā ssāmātyā ssapariṣado viyātaśokāḥ |
panthānaṃ naravara bhaktimān janaśca vyādiṣṭastava vacanācca śilpivargaḥ || 17 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye ayodhyākāṇḍe ekonāśītitamassargaḥ ||
Sanskrit — Devanagari (original)
श्रीमद्वाल्मीकीय रामायणे अयोध्याकाण्डम् ।
अथ एकोनाशीतितमस्सर्गः ।
ततः प्रभातसमये दिवसेऽथ चतुर्दशे ।
समेत्य राजकर्तारो भरतं वाक्यमब्रुवन् ॥ 1 ॥
गतो दशरथस्स्वर्गं यो नो गुरुतरो गुरुः ।
रामं प्रव्राज्य वै ज्येष्ठं लक्ष्मणं च महाबलम् ॥ 2 ॥
त्वमद्य भव नो राजा राजपुत्र महायशः ।
सङ्गत्या नापराध्नोति राज्यमेतदनायकम् ॥ 3 ॥
अभिषेचनिकं सर्वमिदमादाय राघव ।
प्रतीक्षते त्वां स्वजनश्श्रेणयश्च नृपात्मज ॥ 4 ॥
राज्यं गृहाण भरत पितृपैतामहं ध्रुवम् ।
अभिषेचय चात्मानं पाहि चास्मान्नरर्षभ ॥ 5 ॥
अभिषेचनिकं भाण्डं कृत्वा सर्वं प्रदक्षिणम् ।
भरतस्तं जनं सर्वं प्रत्युवाच धृतव्रतः ॥ 6 ॥
ज्येष्ठस्य राजता नित्यमुचिता हि कुलस्य नः ।
नैवं भवन्तो मां वक्तुमर्हन्ति कुशला जनाः ॥ 7 ॥
रामः पूर्वो हि नो भ्राता भविष्यति महीपतिः ।
अहं त्वरण्ये वत्स्यामि वर्षाणि नव पञ्च च ॥ 8 ॥
युज्यतां महती सेना चतुरङ्गमहाबला ।
आनयिष्याम्यहं ज्येष्ठं भ्रातरं राघवं वनात् ॥ 9 ॥
अभिषेचनिकं चैव सर्वमेतदुपस्कृतम् ।
पुरस्कृत्य गमिष्यामि रामहेतोर्वनं प्रति ॥ 10 ॥
तत्रैवं तं नरव्याघ्रमभिषिच्य पुरस्कृतम् ।
आनेष्यामि तु वै रामं हव्यवाहमिवाध्वरात् ॥ 11 ॥
न सकामां करिष्यामि स्वामिमां मातृगन्धिनीम् ।
वने वत्स्याम्यहं दुर्गे रामो राजा भविष्यति ॥ 12 ॥
क्रियतां शिल्पिभिः पन्था स्समानि विषमाणि च ।
रक्षिणश्चानुसम्यान्तु पथि दुर्गविचारकाः ॥ 13 ॥
एवं सम्भाषमाणं तं रामहेतोर्नृपात्मजम् ।
प्रत्युवाच जनस्सर्व श्श्रीमद्वाक्यमनुत्तमम् ॥ 14 ॥
एवं ते भाषमाणस्य पद्मा श्रीरुपतिष्ठतात् ।
यस्त्वं ज्येष्ठे नृपसुते पृथिवीं दातुमिच्छसि ॥ 15 ॥
अनुत्तमं तद्वचनं नृपात्मजप्रभाषितं संश्रवणे निशम्य च ।
प्रहर्षजास्तं प्रति बाष्पबिन्दवो निपेतुरार्यानननेत्रसम्भवाः ॥ 16 ॥
ऊचुस्ते वचनमिदं निशम्य हृष्टा स्सामात्या स्सपरिषदो वियातशोकाः ।
पन्थानं नरवर भक्तिमान् जनश्च व्यादिष्टस्तव वचनाच्च शिल्पिवर्गः ॥ 17 ॥
इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीय आदिकाव्ये अयोध्याकाण्डे एकोनाशीतितमस्सर्गः ॥
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe ayodhyākāṇḍam |
atha ekonāśītitamassargaḥ |
tataḥ prabhātasamaye divase'tha caturdaśe |
sametya rājakartāro bharataṃ vākyamabruvan || 1 ||
gato daśarathassvargaṃ yo no gurutaro guruḥ |
rāmaṃ pravrājya vai jyeṣṭhaṃ lakṣmaṇaṃ ca mahābalam || 2 ||
tvamadya bhava no rājā rājaputra mahāyaśaḥ |
saṅgatyā nāparādhnoti rājyametadanāyakam || 3 ||
abhiṣecanikaṃ sarvamidamādāya rāghava |
pratīkṣate tvāṃ svajanaśśreṇayaśca nṛpātmaja || 4 ||
rājyaṃ gṛhāṇa bharata pitṛpaitāmahaṃ dhruvam |
abhiṣecaya cātmānaṃ pāhi cāsmānnararṣabha || 5 ||
abhiṣecanikaṃ bhāṇḍaṃ kṛtvā sarvaṃ pradakṣiṇam |
bharatastaṃ janaṃ sarvaṃ pratyuvāca dhṛtavrataḥ || 6 ||
jyeṣṭhasya rājatā nityamucitā hi kulasya naḥ |
naivaṃ bhavanto māṃ vaktumarhanti kuśalā janāḥ || 7 ||
rāmaḥ pūrvo hi no bhrātā bhaviṣyati mahīpatiḥ |
ahaṃ tvaraṇye vatsyāmi varṣāṇi nava pañca ca || 8 ||
yujyatāṃ mahatī senā caturaṅgamahābalā |
ānayiṣyāmyahaṃ jyeṣṭhaṃ bhrātaraṃ rāghavaṃ vanāt || 9 ||
abhiṣecanikaṃ caiva sarvametadupaskṛtam |
puraskṛtya gamiṣyāmi rāmahetorvanaṃ prati || 10 ||
tatraivaṃ taṃ naravyāghramabhiṣicya puraskṛtam |
āneṣyāmi tu vai rāmaṃ havyavāhamivādhvarāt || 11 ||
na sakāmāṃ kariṣyāmi svāmimāṃ mātṛgandhinīm |
vane vatsyāmyahaṃ durge rāmo rājā bhaviṣyati || 12 ||
kriyatāṃ śilpibhiḥ panthā ssamāni viṣamāṇi ca |
rakṣiṇaścānusamyāntu pathi durgavicārakāḥ || 13 ||
evaṃ sambhāṣamāṇaṃ taṃ rāmahetornṛpātmajam |
pratyuvāca janassarva śśrīmadvākyamanuttamam || 14 ||
evaṃ te bhāṣamāṇasya padmā śrīrupatiṣṭhatāt |
yastvaṃ jyeṣṭhe nṛpasute pṛthivīṃ dātumicchasi || 15 ||
anuttamaṃ tadvacanaṃ nṛpātmajaprabhāṣitaṃ saṃśravaṇe niśamya ca |
praharṣajāstaṃ prati bāṣpabindavo nipeturāryānananetrasambhavāḥ || 16 ||
ūcuste vacanamidaṃ niśamya hṛṣṭā ssāmātyā ssapariṣado viyātaśokāḥ |
panthānaṃ naravara bhaktimān janaśca vyādiṣṭastava vacanācca śilpivargaḥ || 17 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye ayodhyākāṇḍe ekonāśītitamassargaḥ ||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Tamil script.
Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.