2.33 அயோத்யாகாண்ட - த்ரயஸ்த்ரிம்ஶ ஸர்கஃ

2.33 Ayodhyakanda - Trayastrimsha Sargah

✍️ Valmiki 🖋️ Tamil script
📄 Download PDF
ஶ்ரீமத்வால்மீகீய ராமாயணே அயோத்யாகாண்டம் ।
அத த்ரயஸ்த்ரிம்ஶஸ்ஸர்கஃ ।
தத்த்வா து ஸஹ வைதேஹ்யா ப்ராஹ்மணேப்யோ தநம் பஹு ।
ஜக்மதுஃ பிதரம் த்ரஷ்டும் ஸீதயா ஸஹ ராகவௌ ॥ 1 ॥
ததோ க்ரு'ஹீதே துஷ்ப்ரேக்ஷே த்வஶோபேதாம் ததாயுதே ।
மாலாதாமபிராபத்தே ஸீதயா ஸமலங்க்ரு'தே ॥ 2 ॥
ததஃ ப்ராஸாதஹர்ம்யாணி விமாநஶிகராணி ச ।
அதிருஹ்ய ஜநஶ்ஶ்ரீமாநுதாஸீநோ வ்யலோகயத் ॥ 3 ॥
ந ஹி ரத்யாஃ ஸ்ம ஶக்யந்தே கந்தும் பஹுஜநாகுலாஃ ।
ஆருஹ்ய தஸ்மாத்ப்ராஸாதாந் தீநாஃ பஶ்யந்தி ராகவம் ॥ 4 ॥
பதாதிம் வர்ஜிதச்சத்ரம் ராமம் த்ரு'ஷ்ட்வா ஜநாஸ்ததா ।
ஊசுர்பஹுவிதா வாச ஶ்ஶோகோபஹதசேதஸஃ ॥ 5 ॥
யம் யாந்தமநுயாதி ஸ்ம சதுரங்கபலம் மஹத் ।
தமேகம் ஸீதயா ஸார்தமநுயாதி ஸ்ம லக்ஷ்மணஃ ॥ 6 ॥
ஐஶ்வர்யஸ்ய ரஸஜ்ஞஃ ஸந் காமிநாம் சைவ காமதஃ ।
நேச்சத்யேவாந்ரு'தம் கர்தும் பிதரம் தர்மகௌரவாத் ॥ 7 ॥
யா ந ஶக்யா புரா த்ரஷ்டும் பூதைராகாஶகைரபி ।
தாமத்ய ஸீதாம் பஶ்யந்தி ராஜமார்ககதா ஜநாஃ ॥ 8 ॥
அங்கராகோசிதாம் ஸீதாம் ரக்தசந்தநஸேவிநீம் ।
வர்ஷமுஷ்ணம் ச ஶீதம் ச நேஷ்யந்த்யாஶு விவர்ணதாம் ॥ 9 ॥
அத்ய நூநம் தஶரதஸ்ஸத்த்வமாவிஶ்ய பாஷதே ।
ந ஹி ராஜா ப்ரியம் புத்ரம் விவாஸயிதுமர்ஹதி ॥ 10 ॥
நிர்குணஸ்யாபி புத்ரஸ்ய கதம் ஸ்யாத்விப்ரவாஸநம் ।
கிம் புநர்யஸ்ய லோகோऽயம் ஜிதோ வ்ரு'த்தேந கேவலம் ॥ 11 ॥
அந்ரு'ஶம்ஸ்யமநுக்ரோஶஃ ஶ்ருதம் ஶீலம் தமஶ்ஶமஃ ।
ராகவம் ஶோபயந்த்யேதே ஷட்குணாஃ புருஷோத்தமம் ॥ 12 ॥
தஸ்மாத்தஸ்யோபகாதேந ப்ரஜாஃ பரமபீடிதாஃ ।
ஔதகாநீவ ஸத்த்வாநி க்ரீஷ்மே ஸலிலஸங்க்ஷயாத் ॥ 13 ॥
பீடயா பீடிதம் ஸர்வம் ஜகதஸ்ய ஜகத்பதேஃ ।
மூலஸ்யேவோபகாதேந வ்ரு'க்ஷஃ புஷ்பபலோபகஃ ॥ 14 ॥
மூலம் ஹ்யேஷ மநுஷ்யாணாம் தர்மஸாரோ மஹாத்யுதிஃ ।
புஷ்பம் பலம் ச பத்ரம் ச ஶாகாஶ்சாஸ்யேதரே ஜநாஃ ॥ 15 ॥
தே லக்ஷ்மண இவ க்ஷிப்ரம் ஸபத்ந்ய ஸ்ஸஹபாந்தவாஃ ।
கச்சந்தமநுகச்சாமோ யேந கச்சதி ராகவஃ ॥ 16 ॥
உத்யாநாநி பரித்யஜ்ய க்ஷேத்ராணி ச க்ரு'ஹாணி ச ।
ஏகதுஃகஸுகா ராமமநுகச்சாம தார்மிகம் ॥ 17 ॥
ஸமுத்த்ரு'தநிதாநாநி பரித்வஸ்தாஜிராணி ச ।
உபாத்த தநதாந்யாநி ஹ்ரு'தஸாராணி ஸர்வஶஃ ॥ 18 ॥
ரஜஸாப்யவகீர்ணாநி பரித்யக்தாநி தைவதைஃ ।
மூஷகைஃபரிதாவத்பிருத்பிலைராவ்ரு'தாநி ச ॥ 19 ॥
அபேதோதகதூமாநி ஹீநஸம்மார்ஜநாநி ச ।
ப்ரணஷ்டபலிகர்மேஜ்யாமந்த்ரஹோமஜபாநி ச ॥ 20 ॥
துஷ்காலேநேவ பக்நாநி பிந்நபாஜநவந்தி ச ।
அஸ்மாத்த்யக்தாநி வேஶ்மாநி கைகேயீ ப்ரதிபத்யதாம் ॥ 21 ॥
வநம் நகரமேவாஸ்து யேந கச்சதி ராகவஃ ।
அஸ்மாபிஶ்ச பரித்யக்தம் புரம் ஸம்பத்யதாம் வநம் ॥ 22 ॥
பிலாநி தம்ஷ்ட்ரிண ஸ்ஸர்வே ஸாநூநி ம்ரு'கபக்ஷிணஃ ।
த்யஜந்த்வஸ்மத்பயாத்பீதா கஜாஸ்ஸிம்ஹா வநாநி ச ॥ 23 ॥
அஸ்மத்த்யக்தம் ப்ரபத்யந்தாம் ஸேவ்யமாநம் த்யஜந்து ச ।
த்ரு'ணமாம்ஸ பலாதாநாம் தேஶம் வ்யாலம்ரு'கத்விஜம் ॥ 24 ॥
ப்ரபத்யதாம் ஹி கைகேயீ ஸபுத்ரா ஸஹ பாந்தவைஃ ।
ராகவேண வநே ஸர்வே வயம் வத்ஸ்யாம நிர்வ்ரு'தாஃ ॥ 25 ॥
இத்யேவம் விவிதா வாசோ நாநாஜநஸமீரிதாஃ ।
ஶுஶ்ராவ ராமஃ ஶ்ருத்வா ச ந விசக்ரேऽஸ்ய மாநஸம் ॥ 26 ॥
ஸ து வேஶ்ம பிதுர்தூராத்கைலாஸஶிகரப்ரபம் ।
அபிசக்ராம தர்மாத்மா மத்தமாதங்கவிக்ரமஃ ॥ 27 ॥
விநீதவீரபுருஷம் ப்ரவிஶ்ய து ந்ரு'பாலயம் ।
ததர்ஶாவஸ்திதம் தீநம் ஸுமந்த்ரமவிதூரதஃ ॥ 28 ॥
ப்ரதீக்ஷமாணோऽபி ஜநம் ததார்த மநார்தரூபஃ ப்ரஹஸந்நிவாத ।
ஜகாம ராமஃ பிதரம் தித்ரு'க்ஷுஃ பிதுர்நிதேஶம் விதிவச்சிகீர்ஷுஃ ॥ 29 ॥
தத்பூர்வமைக்ஷ்வாகஸுதோ மஹாத்மா ராமோ கமிஷ்யந்வநமார்தரூபம் ।
வ்யதிஷ்டத ப்ரேக்ஷ்ய ததா ஸுமந்த்ரம் பிதுர்மஹாத்மா ப்ரதிஹாரணார்தம் ॥ 30 ॥
பிதுர்நிதேஶேந து தர்மவத்ஸலஃ வநப்ரவேஶே க்ரு'தபுத்திநிஶ்சயஃ ।
ஸ ராகவஃ ப்ரேக்ஷ்ய ஸுமந்த்ரமப்ரவீ ந்நிவேதயஸ்வாகமநம் ந்ரு'பாய மே ॥ 31 ॥
இத்யார்ஷே ஶ்ரீமத்ராமாயணே வால்மீகீய ஆதிகாவ்யே அயோத்யாகாண்டே த்ரயஸ்த்ரிம்ஶஸ்ஸர்கஃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe ayodhyākāṇḍam |
atha trayastriṃśassargaḥ |
dattvā tu saha vaidehyā brāhmaṇebhyo dhanaṃ bahu |
jagmatuḥ pitaraṃ draṣṭuṃ sītayā saha rāghavau || 1 ||
tato gṛhīte duṣprekṣe tvaśobhetāṃ tadāyudhe |
mālādāmabhirābaddhe sītayā samalaṅkṛte || 2 ||
tataḥ prāsādaharmyāṇi vimānaśikharāṇi ca |
adhiruhya janaśśrīmānudāsīno vyalokayat || 3 ||
na hi rathyāḥ sma śakyante gantuṃ bahujanākulāḥ |
āruhya tasmātprāsādān dīnāḥ paśyanti rāghavam || 4 ||
padātiṃ varjitacchatraṃ rāmaṃ dṛṣṭvā janāstadā |
ūcurbahuvidhā vāca śśokopahatacetasaḥ || 5 ||
yaṃ yāntamanuyāti sma caturaṅgabalaṃ mahat |
tamekaṃ sītayā sārdhamanuyāti sma lakṣmaṇaḥ || 6 ||
aiśvaryasya rasajñaḥ san kāmināṃ caiva kāmadaḥ |
necchatyevānṛtaṃ kartuṃ pitaraṃ dharmagauravāt || 7 ||
yā na śakyā purā draṣṭuṃ bhūtairākāśagairapi |
tāmadya sītāṃ paśyanti rājamārgagatā janāḥ || 8 ||
aṅgarāgocitāṃ sītāṃ raktacandanasevinīm |
varṣamuṣṇaṃ ca śītaṃ ca neṣyantyāśu vivarṇatām || 9 ||
adya nūnaṃ daśarathassattvamāviśya bhāṣate |
na hi rājā priyaṃ putraṃ vivāsayitumarhati || 10 ||
nirguṇasyāpi putrasya kathaṃ syādvipravāsanam |
kiṃ punaryasya loko'yaṃ jito vṛttena kevalam || 11 ||
anṛśaṃsyamanukrośaḥ śrutaṃ śīlaṃ damaśśamaḥ |
rāghavaṃ śobhayantyete ṣaḍguṇāḥ puruṣottamam || 12 ||
tasmāttasyopaghātena prajāḥ paramapīḍitāḥ |
audakānīva sattvāni grīṣme salilasaṅkṣayāt || 13 ||
pīḍayā pīḍitaṃ sarvaṃ jagadasya jagatpateḥ |
mūlasyevopaghātena vṛkṣaḥ puṣpaphalopagaḥ || 14 ||
mūlaṃ hyeṣa manuṣyāṇāṃ dharmasāro mahādyutiḥ |
puṣpaṃ phalaṃ ca patraṃ ca śākhāścāsyetare janāḥ || 15 ||
te lakṣmaṇa iva kṣipraṃ sapatnya ssahabāndhavāḥ |
gacchantamanugacchāmo yena gacchati rāghavaḥ || 16 ||
udyānāni parityajya kṣetrāṇi ca gṛhāṇi ca |
ekaduḥkhasukhā rāmamanugacchāma dhārmikam || 17 ||
samuddhṛtanidhānāni paridhvastājirāṇi ca |
upātta dhanadhānyāni hṛtasārāṇi sarvaśaḥ || 18 ||
rajasābhyavakīrṇāni parityaktāni daivataiḥ |
mūṣakaiḥparidhāvadbhirudbilairāvṛtāni ca || 19 ||
apetodakadhūmāni hīnasammārjanāni ca |
praṇaṣṭabalikarmejyāmantrahomajapāni ca || 20 ||
duṣkāleneva bhagnāni bhinnabhājanavanti ca |
asmāttyaktāni veśmāni kaikeyī pratipadyatām || 21 ||
vanaṃ nagaramevāstu yena gacchati rāghavaḥ |
asmābhiśca parityaktaṃ puraṃ sampadyatāṃ vanam || 22 ||
bilāni daṃṣṭriṇa ssarve sānūni mṛgapakṣiṇaḥ |
tyajantvasmadbhayādbhītā gajāssiṃhā vanāni ca || 23 ||
asmattyaktaṃ prapadyantāṃ sevyamānaṃ tyajantu ca |
tṛṇamāṃsa phalādānāṃ deśaṃ vyālamṛgadvijam || 24 ||
prapadyatāṃ hi kaikeyī saputrā saha bāndhavaiḥ |
rāghaveṇa vane sarve vayaṃ vatsyāma nirvṛtāḥ || 25 ||
ityevaṃ vividhā vāco nānājanasamīritāḥ |
śuśrāva rāmaḥ śrutvā ca na vicakre'sya mānasam || 26 ||
sa tu veśma piturdūrātkailāsaśikharaprabham |
abhicakrāma dharmātmā mattamātaṅgavikramaḥ || 27 ||
vinītavīrapuruṣaṃ praviśya tu nṛpālayam |
dadarśāvasthitaṃ dīnaṃ sumantramavidūrataḥ || 28 ||
pratīkṣamāṇo'pi janaṃ tadārta manārtarūpaḥ prahasannivātha |
jagāma rāmaḥ pitaraṃ didṛkṣuḥ piturnideśaṃ vidhivaccikīrṣuḥ || 29 ||
tatpūrvamaikṣvākasuto mahātmā rāmo gamiṣyanvanamārtarūpam |
vyatiṣṭhata prekṣya tadā sumantraṃ piturmahātmā pratihāraṇārtham || 30 ||
piturnideśena tu dharmavatsalaḥ vanapraveśe kṛtabuddhiniścayaḥ |
sa rāghavaḥ prekṣya sumantramabravī nnivedayasvāgamanaṃ nṛpāya me || 31 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye ayodhyākāṇḍe trayastriṃśassargaḥ ||
Sanskrit — Devanagari (original)
श्रीमद्वाल्मीकीय रामायणे अयोध्याकाण्डम् ।
अथ त्रयस्त्रिंशस्सर्गः ।
दत्त्वा तु सह वैदेह्या ब्राह्मणेभ्यो धनं बहु ।
जग्मतुः पितरं द्रष्टुं सीतया सह राघवौ ॥ 1 ॥
ततो गृहीते दुष्प्रेक्षे त्वशोभेतां तदायुधे ।
मालादामभिराबद्धे सीतया समलङ्कृते ॥ 2 ॥
ततः प्रासादहर्म्याणि विमानशिखराणि च ।
अधिरुह्य जनश्श्रीमानुदासीनो व्यलोकयत् ॥ 3 ॥
न हि रथ्याः स्म शक्यन्ते गन्तुं बहुजनाकुलाः ।
आरुह्य तस्मात्प्रासादान् दीनाः पश्यन्ति राघवम् ॥ 4 ॥
पदातिं वर्जितच्छत्रं रामं दृष्ट्वा जनास्तदा ।
ऊचुर्बहुविधा वाच श्शोकोपहतचेतसः ॥ 5 ॥
यं यान्तमनुयाति स्म चतुरङ्गबलं महत् ।
तमेकं सीतया सार्धमनुयाति स्म लक्ष्मणः ॥ 6 ॥
ऐश्वर्यस्य रसज्ञः सन् कामिनां चैव कामदः ।
नेच्छत्येवानृतं कर्तुं पितरं धर्मगौरवात् ॥ 7 ॥
या न शक्या पुरा द्रष्टुं भूतैराकाशगैरपि ।
तामद्य सीतां पश्यन्ति राजमार्गगता जनाः ॥ 8 ॥
अङ्गरागोचितां सीतां रक्तचन्दनसेविनीम् ।
वर्षमुष्णं च शीतं च नेष्यन्त्याशु विवर्णताम् ॥ 9 ॥
अद्य नूनं दशरथस्सत्त्वमाविश्य भाषते ।
न हि राजा प्रियं पुत्रं विवासयितुमर्हति ॥ 10 ॥
निर्गुणस्यापि पुत्रस्य कथं स्याद्विप्रवासनम् ।
किं पुनर्यस्य लोकोऽयं जितो वृत्तेन केवलम् ॥ 11 ॥
अनृशंस्यमनुक्रोशः श्रुतं शीलं दमश्शमः ।
राघवं शोभयन्त्येते षड्गुणाः पुरुषोत्तमम् ॥ 12 ॥
तस्मात्तस्योपघातेन प्रजाः परमपीडिताः ।
औदकानीव सत्त्वानि ग्रीष्मे सलिलसङ्क्षयात् ॥ 13 ॥
पीडया पीडितं सर्वं जगदस्य जगत्पतेः ।
मूलस्येवोपघातेन वृक्षः पुष्पफलोपगः ॥ 14 ॥
मूलं ह्येष मनुष्याणां धर्मसारो महाद्युतिः ।
पुष्पं फलं च पत्रं च शाखाश्चास्येतरे जनाः ॥ 15 ॥
ते लक्ष्मण इव क्षिप्रं सपत्न्य स्सहबान्धवाः ।
गच्छन्तमनुगच्छामो येन गच्छति राघवः ॥ 16 ॥
उद्यानानि परित्यज्य क्षेत्राणि च गृहाणि च ।
एकदुःखसुखा राममनुगच्छाम धार्मिकम् ॥ 17 ॥
समुद्धृतनिधानानि परिध्वस्ताजिराणि च ।
उपात्त धनधान्यानि हृतसाराणि सर्वशः ॥ 18 ॥
रजसाभ्यवकीर्णानि परित्यक्तानि दैवतैः ।
मूषकैःपरिधावद्भिरुद्बिलैरावृतानि च ॥ 19 ॥
अपेतोदकधूमानि हीनसम्मार्जनानि च ।
प्रणष्टबलिकर्मेज्यामन्त्रहोमजपानि च ॥ 20 ॥
दुष्कालेनेव भग्नानि भिन्नभाजनवन्ति च ।
अस्मात्त्यक्तानि वेश्मानि कैकेयी प्रतिपद्यताम् ॥ 21 ॥
वनं नगरमेवास्तु येन गच्छति राघवः ।
अस्माभिश्च परित्यक्तं पुरं सम्पद्यतां वनम् ॥ 22 ॥
बिलानि दंष्ट्रिण स्सर्वे सानूनि मृगपक्षिणः ।
त्यजन्त्वस्मद्भयाद्भीता गजास्सिंहा वनानि च ॥ 23 ॥
अस्मत्त्यक्तं प्रपद्यन्तां सेव्यमानं त्यजन्तु च ।
तृणमांस फलादानां देशं व्यालमृगद्विजम् ॥ 24 ॥
प्रपद्यतां हि कैकेयी सपुत्रा सह बान्धवैः ।
राघवेण वने सर्वे वयं वत्स्याम निर्वृताः ॥ 25 ॥
इत्येवं विविधा वाचो नानाजनसमीरिताः ।
शुश्राव रामः श्रुत्वा च न विचक्रेऽस्य मानसम् ॥ 26 ॥
स तु वेश्म पितुर्दूरात्कैलासशिखरप्रभम् ।
अभिचक्राम धर्मात्मा मत्तमातङ्गविक्रमः ॥ 27 ॥
विनीतवीरपुरुषं प्रविश्य तु नृपालयम् ।
ददर्शावस्थितं दीनं सुमन्त्रमविदूरतः ॥ 28 ॥
प्रतीक्षमाणोऽपि जनं तदार्त मनार्तरूपः प्रहसन्निवाथ ।
जगाम रामः पितरं दिदृक्षुः पितुर्निदेशं विधिवच्चिकीर्षुः ॥ 29 ॥
तत्पूर्वमैक्ष्वाकसुतो महात्मा रामो गमिष्यन्वनमार्तरूपम् ।
व्यतिष्ठत प्रेक्ष्य तदा सुमन्त्रं पितुर्महात्मा प्रतिहारणार्थम् ॥ 30 ॥
पितुर्निदेशेन तु धर्मवत्सलः वनप्रवेशे कृतबुद्धिनिश्चयः ।
स राघवः प्रेक्ष्य सुमन्त्रमब्रवी न्निवेदयस्वागमनं नृपाय मे ॥ 31 ॥
इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीय आदिकाव्ये अयोध्याकाण्डे त्रयस्त्रिंशस्सर्गः ॥
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe ayodhyākāṇḍam |
atha trayastriṃśassargaḥ |
dattvā tu saha vaidehyā brāhmaṇebhyo dhanaṃ bahu |
jagmatuḥ pitaraṃ draṣṭuṃ sītayā saha rāghavau || 1 ||
tato gṛhīte duṣprekṣe tvaśobhetāṃ tadāyudhe |
mālādāmabhirābaddhe sītayā samalaṅkṛte || 2 ||
tataḥ prāsādaharmyāṇi vimānaśikharāṇi ca |
adhiruhya janaśśrīmānudāsīno vyalokayat || 3 ||
na hi rathyāḥ sma śakyante gantuṃ bahujanākulāḥ |
āruhya tasmātprāsādān dīnāḥ paśyanti rāghavam || 4 ||
padātiṃ varjitacchatraṃ rāmaṃ dṛṣṭvā janāstadā |
ūcurbahuvidhā vāca śśokopahatacetasaḥ || 5 ||
yaṃ yāntamanuyāti sma caturaṅgabalaṃ mahat |
tamekaṃ sītayā sārdhamanuyāti sma lakṣmaṇaḥ || 6 ||
aiśvaryasya rasajñaḥ san kāmināṃ caiva kāmadaḥ |
necchatyevānṛtaṃ kartuṃ pitaraṃ dharmagauravāt || 7 ||
yā na śakyā purā draṣṭuṃ bhūtairākāśagairapi |
tāmadya sītāṃ paśyanti rājamārgagatā janāḥ || 8 ||
aṅgarāgocitāṃ sītāṃ raktacandanasevinīm |
varṣamuṣṇaṃ ca śītaṃ ca neṣyantyāśu vivarṇatām || 9 ||
adya nūnaṃ daśarathassattvamāviśya bhāṣate |
na hi rājā priyaṃ putraṃ vivāsayitumarhati || 10 ||
nirguṇasyāpi putrasya kathaṃ syādvipravāsanam |
kiṃ punaryasya loko'yaṃ jito vṛttena kevalam || 11 ||
anṛśaṃsyamanukrośaḥ śrutaṃ śīlaṃ damaśśamaḥ |
rāghavaṃ śobhayantyete ṣaḍguṇāḥ puruṣottamam || 12 ||
tasmāttasyopaghātena prajāḥ paramapīḍitāḥ |
audakānīva sattvāni grīṣme salilasaṅkṣayāt || 13 ||
pīḍayā pīḍitaṃ sarvaṃ jagadasya jagatpateḥ |
mūlasyevopaghātena vṛkṣaḥ puṣpaphalopagaḥ || 14 ||
mūlaṃ hyeṣa manuṣyāṇāṃ dharmasāro mahādyutiḥ |
puṣpaṃ phalaṃ ca patraṃ ca śākhāścāsyetare janāḥ || 15 ||
te lakṣmaṇa iva kṣipraṃ sapatnya ssahabāndhavāḥ |
gacchantamanugacchāmo yena gacchati rāghavaḥ || 16 ||
udyānāni parityajya kṣetrāṇi ca gṛhāṇi ca |
ekaduḥkhasukhā rāmamanugacchāma dhārmikam || 17 ||
samuddhṛtanidhānāni paridhvastājirāṇi ca |
upātta dhanadhānyāni hṛtasārāṇi sarvaśaḥ || 18 ||
rajasābhyavakīrṇāni parityaktāni daivataiḥ |
mūṣakaiḥparidhāvadbhirudbilairāvṛtāni ca || 19 ||
apetodakadhūmāni hīnasammārjanāni ca |
praṇaṣṭabalikarmejyāmantrahomajapāni ca || 20 ||
duṣkāleneva bhagnāni bhinnabhājanavanti ca |
asmāttyaktāni veśmāni kaikeyī pratipadyatām || 21 ||
vanaṃ nagaramevāstu yena gacchati rāghavaḥ |
asmābhiśca parityaktaṃ puraṃ sampadyatāṃ vanam || 22 ||
bilāni daṃṣṭriṇa ssarve sānūni mṛgapakṣiṇaḥ |
tyajantvasmadbhayādbhītā gajāssiṃhā vanāni ca || 23 ||
asmattyaktaṃ prapadyantāṃ sevyamānaṃ tyajantu ca |
tṛṇamāṃsa phalādānāṃ deśaṃ vyālamṛgadvijam || 24 ||
prapadyatāṃ hi kaikeyī saputrā saha bāndhavaiḥ |
rāghaveṇa vane sarve vayaṃ vatsyāma nirvṛtāḥ || 25 ||
ityevaṃ vividhā vāco nānājanasamīritāḥ |
śuśrāva rāmaḥ śrutvā ca na vicakre'sya mānasam || 26 ||
sa tu veśma piturdūrātkailāsaśikharaprabham |
abhicakrāma dharmātmā mattamātaṅgavikramaḥ || 27 ||
vinītavīrapuruṣaṃ praviśya tu nṛpālayam |
dadarśāvasthitaṃ dīnaṃ sumantramavidūrataḥ || 28 ||
pratīkṣamāṇo'pi janaṃ tadārta manārtarūpaḥ prahasannivātha |
jagāma rāmaḥ pitaraṃ didṛkṣuḥ piturnideśaṃ vidhivaccikīrṣuḥ || 29 ||
tatpūrvamaikṣvākasuto mahātmā rāmo gamiṣyanvanamārtarūpam |
vyatiṣṭhata prekṣya tadā sumantraṃ piturmahātmā pratihāraṇārtham || 30 ||
piturnideśena tu dharmavatsalaḥ vanapraveśe kṛtabuddhiniścayaḥ |
sa rāghavaḥ prekṣya sumantramabravī nnivedayasvāgamanaṃ nṛpāya me || 31 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye ayodhyākāṇḍe trayastriṃśassargaḥ ||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Tamil script. Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.
🕉 InfoLyter.in