2.70 அயோத்யாகாண்ட - ஸப்ததிதம ஸர்கஃ

2.70 Ayodhyakanda - Saptatitama Sargah

✍️ Valmiki 🖋️ Tamil script
📄 Download PDF
ஶ்ரீமத்வால்மீகீய ராமாயணே அயோத்யாகாண்டம் ।
அத ஸப்ததிதமஸ்ஸர்கஃ ।
பரதே ப்ருவதி ஸ்வப்நம் தூதாஸ்தே க்லாந்தவாஹநாஃ ।
ப்ரவிஶ்யாஸஹ்யபரிகம் ரம்யம் ராஜக்ரு'ஹம் புரம் ॥ 1 ॥
ஸமாகம்ய து ராஜ்ஞா ச ராஜபுத்ரேண சார்சிதாஃ ராஜ்ஞஃ பாதௌ க்ரு'ஹீத்வா து தமூசுர்பரதம் வசஃ ॥ 2 ॥
பரதே ப்ருவதி ஸ்வப்நம் தூதாஸ்தே க்லாந்தவாஹநாஃ ।
ப்ரவிஶ்யாஸஹ்யபரிகம் ரம்யம் ராஜக்ரு'ஹம் புரம் ॥ 3 ॥
ஸமாகம்ய து ராஜ்ஞா ச ராஜபுத்ரேண சார்சிதாஃ ராஜ்ஞஃ பாதௌ க்ரு'ஹீத்வா து தமூசுர்பரதம் வசஃ ॥ 4 ॥
புரோஹிதஸ்த்வாம் குஶலம் ப்ராஹ ஸர்வே ச மந்த்ரிணஃ ।
த்வரமாணஶ்ச நிர்யாஹி க்ரு'த்யமாத்யயிகம் த்வயா ॥ 5 ॥
இமாநி ச மஹார்ஹாணி வஸ்த்ராண்யாபரணாநி ச ।
ப்ரதிக்ரு'ஹ்ய விஶாலக்ஷ மாதுலஸ்ய ச தாபய ॥ 6 ॥
அத்ர விஶந்திகோட்யஸ்து ந்ரு'பதேர்மாதுலஸ்ய தே ।
தஶகோட்யஸ்து ஸம்பூர்ணாஸ்ததைவ ச ந்ரு'பாத்மஜ ॥ 7 ॥
ப்ரதிக்ரு'ஹ்ய து தத்ஸர்வம் ஸ்வநுரக்த ஸ்ஸுஹ்ரு'ஜ்ஜநே ।
தூதாநுவாச பரதஃ காமைஸ்ஸம்ப்ரதிபூஜ்ய தாந் ॥ 8 ॥
கச்சித்ஸுகுஶலீ ராஜா பிதா தஶரதோ மம ।
கச்சிச்சாரோகதா ராமே லக்ஷ்மணே ச மஹாத்மநி ॥ 9 ॥
ஆர்யா ச தர்மநிரதா தர்மஜ்ஞா தர்மதர்ஶிநீ ।
அரோகா சாபி கௌஸல்யா மாதா ராமஸ்ய தீமதஃ ॥ 10 ॥
கச்சித்ஸுமித்ரா தர்மஜ்ஞா ஜநநீ லக்ஷ்மணஸ்ய யா ।
ஶத்ருக்நஸ்ய ச வீரஸ்ய ஸாऽரோகா சாபி மத்யமா ॥ 11 ॥
ஆத்மகாமா ஸதா சண்டீ க்ரோதநா ப்ராஜ்ஞமாநிநீ ।
அரோகா சாபி மே மாதா கைகேயீ கிமுவாச ஹ ॥ 12 ॥
ஏவமுக்தாஸ்து தே தூதாஃ பரதேந மஹாத்மநா ।
ஊசுஸ்ஸப்ரஶ்ரயம் வாக்யமிதம் தம் பரதம் ததா ॥ 13 ॥
குஶலாஸ்தே நரவ்யாக்ர யேஷாம் குஶலமிச்சஸி ।
ஶ்ரீஶ்ச த்வாம் வ்ரு'ணுதே பத்மா யுஜ்யதாம் சாபி தே ரதஃ ॥ 14 ॥
பரதஶ்சாபி தாந் தூதாநேவமுக்தோऽப்யபாஷத ।
ஆப்ரு'ச்சேऽஹம் மஹாராஜம் தூதாஸ்ஸந்த்வரயந்தி மாம் ॥ 15 ॥
ஏவமுக்த்வா து தாந் தூதாந்பரதஃ பார்திவாத்மஜஃ ।
தூதை ஸ்ஸஞ்சோதிதோ வாக்யம் மாதாமஹமுவாச ஹ ॥ 16 ॥
ராஜந் பிதுர்கமிஷ்யாமி ஸகாஶம் தூதசோதிதஃ ।
புநரப்யஹமேஷ்யாமி யதா மே த்வம் ஸ்மரிஷ்யஸி ॥ 17 ॥
பரதேநைவமுக்தஸ்து ந்ரு'போ மாதாமஹஸ்ததா ।
தமுவாச ஶுபம் வாக்யம் ஶிரஸ்யாக்ராய ராகவம் ॥ 18 ॥
கச்ச தாதாநுஜாநே த்வாம் கைகேயீஸுப்ரஜாஸ்த்வயா ।
மாதரம் குஶலம் ப்ரூயாஃ பிதரம் ச பரந்தப ॥ 19 ॥
புரோஹிதம் ச குஶலம் யே சாந்யே த்விஜஸத்தமாஃ ।
தௌ ச தாத மஹேஷ்வாஸௌ ப்ராதரௌ ராமலக்ஷ்மணௌ ॥ 20 ॥
தஸ்மை ஹஸ்த்யுத்தமாம்ஶ்சித்ராந்கம்பலாநஜிநாநி ச ।
அபிஸத்க்ரு'த்ய கைகேயோ பரதாய தநம் ததௌ ॥ 21 ॥
ருக்மநிஷ்கஸஹஸ்ரே த்வே ஷோடஶாஶ்வஶதாநி ச ।
ஸத்க்ரு'த்ய கைகயீபுத்ரம் கேகயோ தநமாதிஶத் ॥ 22 ॥
ததாऽமாத்யாநபிப்ரேதாந்விஶ்வாஸ்யாம்ஶ்ச குணாந்விதாந் ।
ததாவஶ்வபதிஃ க்ஷிப்ரம் பரதாயாநுயாயிநஃ ॥ 23 ॥
ஐராவதாநைந்த்ரஶிராந்நாகாந்வை ப்ரியதர்ஶநாந் ।
கராந் ஶ்ரீக்ராந்ஸுஸம்யுக்தாந்மாதுலோऽஸ்மை தநம் ததௌ ॥ 24 ॥
அந்தஃபுரேऽதி ஸம்வ்ரு'த்தாந் வ்யாக்ரவீர்யபலாந்விதாந் ।
தம்ஷ்ட்ராऽऽயுதாந்மஹாகாயாந் ஶுநஶ்சோபாயநம் ததௌ ॥ 25 ॥
ஸ தத்தம் கேகயேந்த்ரேண தநம் தந்நாப்யநந்தத ।
பரதஃ கைகயீபுத்ரோ கமநத்வரயா ததா ॥ 26 ॥
பபூவ ஹ்யஸ்ய ஹ்ரு'தயே சிந்தா ஸுமஹதீ ததா ।
த்வரயா சாபி தூதாநாம் ஸ்வப்நஸ்யாபி ச தர்ஶநாத் ॥ 27 ॥
ஸ ஸ்வவேஶ்மாப்யதிக்ரம்ய நரநாகாஶ்வஸம்வ்ரு'தம் ।
ப்ரபேதே ஸுமஹச்ச்ரீமாந்ராஜமார்கமநுத்தமம் ॥ 28 ॥
அப்யதீத்ய ததோऽபஶ்யதந்தஃபுரமுதாரதீஃ ।
ததஸ்தத்பரதஶ்ஶ்ரீமாநாவிவேஶாநிவாரிதஃ ॥ 29 ॥
ஸ மாதாமஹமாப்ரு'ச்ச்ய மாதுலம் ச யுதாஜிதம் ।
ரதமாருஹ்ய பரதஶ்ஶத்ருக்நஸஹிதோ யயௌ ॥ 30 ॥
ரதாந்மண்டல சக்ராம்ஶ்ச யோஜயித்வா பரஶ்ஶதம் ।
உஷ்ட்ர கோऽஶ்வபலைர்ப்ரு'த்யா பரதம் யாந்தமந்வயுஃ ॥ 31 ॥
பலேந குப்தோ பரதோ மஹாத்மா ஸஹார்யகஸ்யாऽத்மஸமைரமாத்யைஃ ।
ஆதாய ஶத்ருக்நமபேதஶத்ருர்க்ரு'ஹாத்யயௌ ஸித்த இவேந்த்ரலோகாத் ॥ 32 ॥
இத்யார்ஷே ஶ்ரீமத்ராமாயணே வால்மீகீய ஆதிகாவ்யே அயோத்யாகாண்டே ஸப்ததிதமஸ்ஸர்கஃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe ayodhyākāṇḍam |
atha saptatitamassargaḥ |
bharate bruvati svapnaṃ dūtāste klāntavāhanāḥ |
praviśyāsahyaparikhaṃ ramyaṃ rājagṛhaṃ puram || 1 ||
samāgamya tu rājñā ca rājaputreṇa cārcitāḥ rājñaḥ pādau gṛhītvā tu tamūcurbharataṃ vacaḥ || 2 ||
bharate bruvati svapnaṃ dūtāste klāntavāhanāḥ |
praviśyāsahyaparikhaṃ ramyaṃ rājagṛhaṃ puram || 3 ||
samāgamya tu rājñā ca rājaputreṇa cārcitāḥ rājñaḥ pādau gṛhītvā tu tamūcurbharataṃ vacaḥ || 4 ||
purohitastvāṃ kuśalaṃ prāha sarve ca mantriṇaḥ |
tvaramāṇaśca niryāhi kṛtyamātyayikaṃ tvayā || 5 ||
imāni ca mahārhāṇi vastrāṇyābharaṇāni ca |
pratigṛhya viśālakṣa mātulasya ca dāpaya || 6 ||
atra viśantikoṭyastu nṛpatermātulasya te |
daśakoṭyastu sampūrṇāstathaiva ca nṛpātmaja || 7 ||
pratigṛhya tu tatsarvaṃ svanurakta ssuhṛjjane |
dūtānuvāca bharataḥ kāmaissampratipūjya tān || 8 ||
kaccitsukuśalī rājā pitā daśaratho mama |
kacciccārogatā rāme lakṣmaṇe ca mahātmani || 9 ||
āryā ca dharmaniratā dharmajñā dharmadarśinī |
arogā cāpi kausalyā mātā rāmasya dhīmataḥ || 10 ||
kaccitsumitrā dharmajñā jananī lakṣmaṇasya yā |
śatrughnasya ca vīrasya sā'rogā cāpi madhyamā || 11 ||
ātmakāmā sadā caṇḍī krodhanā prājñamāninī |
arogā cāpi me mātā kaikeyī kimuvāca ha || 12 ||
evamuktāstu te dūtāḥ bharatena mahātmanā |
ūcussapraśrayaṃ vākyamidaṃ taṃ bharataṃ tadā || 13 ||
kuśalāste naravyāghra yeṣāṃ kuśalamicchasi |
śrīśca tvāṃ vṛṇute padmā yujyatāṃ cāpi te rathaḥ || 14 ||
bharataścāpi tān dūtānevamukto'bhyabhāṣata |
āpṛcce'haṃ mahārājaṃ dūtāssantvarayanti mām || 15 ||
evamuktvā tu tān dūtānbharataḥ pārthivātmajaḥ |
dūtai ssañcodito vākyaṃ mātāmahamuvāca ha || 16 ||
rājan piturgamiṣyāmi sakāśaṃ dūtacoditaḥ |
punarapyahameṣyāmi yadā me tvaṃ smariṣyasi || 17 ||
bharatenaivamuktastu nṛpo mātāmahastadā |
tamuvāca śubhaṃ vākyaṃ śirasyāghrāya rāghavam || 18 ||
gaccha tātānujāne tvāṃ kaikeyīsuprajāstvayā |
mātaraṃ kuśalaṃ brūyāḥ pitaraṃ ca parantapa || 19 ||
purohitaṃ ca kuśalaṃ ye cānye dvijasattamāḥ |
tau ca tāta maheṣvāsau bhrātarau rāmalakṣmaṇau || 20 ||
tasmai hastyuttamāṃścitrānkambalānajināni ca |
abhisatkṛtya kaikeyo bharatāya dhanaṃ dadau || 21 ||
rukmaniṣkasahasre dve ṣoḍaśāśvaśatāni ca |
satkṛtya kaikayīputraṃ kekayo dhanamādiśat || 22 ||
tathā'mātyānabhipretānviśvāsyāṃśca guṇānvitān |
dadāvaśvapatiḥ kṣipraṃ bharatāyānuyāyinaḥ || 23 ||
airāvatānaindraśirānnāgānvai priyadarśanān |
kharān śrīghrānsusaṃyuktānmātulo'smai dhanaṃ dadau || 24 ||
antaḥpure'ti saṃvṛddhān vyāghravīryabalānvitān |
daṃṣṭrā''yudhānmahākāyān śunaścopāyanaṃ dadau || 25 ||
sa dattaṃ kekayendreṇa dhanaṃ tannābhyanandata |
bharataḥ kaikayīputro gamanatvarayā tadā || 26 ||
babhūva hyasya hṛdaye cintā sumahatī tadā |
tvarayā cāpi dūtānāṃ svapnasyāpi ca darśanāt || 27 ||
sa svaveśmābhyatikramya naranāgāśvasaṃvṛtam |
prapede sumahacchrīmānrājamārgamanuttamam || 28 ||
abhyatītya tato'paśyadantaḥpuramudāradhīḥ |
tatastadbharataśśrīmānāviveśānivāritaḥ || 29 ||
sa mātāmahamāpṛcchya mātulaṃ ca yudhājitam |
rathamāruhya bharataśśatrughnasahito yayau || 30 ||
rathānmaṇḍala cakrāṃśca yojayitvā paraśśatam |
uṣṭra go'śvabalairbhṛtyā bharataṃ yāntamanvayuḥ || 31 ||
balena gupto bharato mahātmā sahāryakasyā'tmasamairamātyaiḥ |
ādāya śatrughnamapetaśatrurgṛhādyayau siddha ivendralokāt || 32 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye ayodhyākāṇḍe saptatitamassargaḥ ||
Sanskrit — Devanagari (original)
श्रीमद्वाल्मीकीय रामायणे अयोध्याकाण्डम् ।
अथ सप्ततितमस्सर्गः ।
भरते ब्रुवति स्वप्नं दूतास्ते क्लान्तवाहनाः ।
प्रविश्यासह्यपरिखं रम्यं राजगृहं पुरम् ॥ 1 ॥
समागम्य तु राज्ञा च राजपुत्रेण चार्चिताः राज्ञः पादौ गृहीत्वा तु तमूचुर्भरतं वचः ॥ 2 ॥
भरते ब्रुवति स्वप्नं दूतास्ते क्लान्तवाहनाः ।
प्रविश्यासह्यपरिखं रम्यं राजगृहं पुरम् ॥ 3 ॥
समागम्य तु राज्ञा च राजपुत्रेण चार्चिताः राज्ञः पादौ गृहीत्वा तु तमूचुर्भरतं वचः ॥ 4 ॥
पुरोहितस्त्वां कुशलं प्राह सर्वे च मन्त्रिणः ।
त्वरमाणश्च निर्याहि कृत्यमात्ययिकं त्वया ॥ 5 ॥
इमानि च महार्हाणि वस्त्राण्याभरणानि च ।
प्रतिगृह्य विशालक्ष मातुलस्य च दापय ॥ 6 ॥
अत्र विशन्तिकोट्यस्तु नृपतेर्मातुलस्य ते ।
दशकोट्यस्तु सम्पूर्णास्तथैव च नृपात्मज ॥ 7 ॥
प्रतिगृह्य तु तत्सर्वं स्वनुरक्त स्सुहृज्जने ।
दूतानुवाच भरतः कामैस्सम्प्रतिपूज्य तान् ॥ 8 ॥
कच्चित्सुकुशली राजा पिता दशरथो मम ।
कच्चिच्चारोगता रामे लक्ष्मणे च महात्मनि ॥ 9 ॥
आर्या च धर्मनिरता धर्मज्ञा धर्मदर्शिनी ।
अरोगा चापि कौसल्या माता रामस्य धीमतः ॥ 10 ॥
कच्चित्सुमित्रा धर्मज्ञा जननी लक्ष्मणस्य या ।
शत्रुघ्नस्य च वीरस्य साऽरोगा चापि मध्यमा ॥ 11 ॥
आत्मकामा सदा चण्डी क्रोधना प्राज्ञमानिनी ।
अरोगा चापि मे माता कैकेयी किमुवाच ह ॥ 12 ॥
एवमुक्तास्तु ते दूताः भरतेन महात्मना ।
ऊचुस्सप्रश्रयं वाक्यमिदं तं भरतं तदा ॥ 13 ॥
कुशलास्ते नरव्याघ्र येषां कुशलमिच्छसि ।
श्रीश्च त्वां वृणुते पद्मा युज्यतां चापि ते रथः ॥ 14 ॥
भरतश्चापि तान् दूतानेवमुक्तोऽभ्यभाषत ।
आपृच्चेऽहं महाराजं दूतास्सन्त्वरयन्ति माम् ॥ 15 ॥
एवमुक्त्वा तु तान् दूतान्भरतः पार्थिवात्मजः ।
दूतै स्सञ्चोदितो वाक्यं मातामहमुवाच ह ॥ 16 ॥
राजन् पितुर्गमिष्यामि सकाशं दूतचोदितः ।
पुनरप्यहमेष्यामि यदा मे त्वं स्मरिष्यसि ॥ 17 ॥
भरतेनैवमुक्तस्तु नृपो मातामहस्तदा ।
तमुवाच शुभं वाक्यं शिरस्याघ्राय राघवम् ॥ 18 ॥
गच्छ तातानुजाने त्वां कैकेयीसुप्रजास्त्वया ।
मातरं कुशलं ब्रूयाः पितरं च परन्तप ॥ 19 ॥
पुरोहितं च कुशलं ये चान्ये द्विजसत्तमाः ।
तौ च तात महेष्वासौ भ्रातरौ रामलक्ष्मणौ ॥ 20 ॥
तस्मै हस्त्युत्तमांश्चित्रान्कम्बलानजिनानि च ।
अभिसत्कृत्य कैकेयो भरताय धनं ददौ ॥ 21 ॥
रुक्मनिष्कसहस्रे द्वे षोडशाश्वशतानि च ।
सत्कृत्य कैकयीपुत्रं केकयो धनमादिशत् ॥ 22 ॥
तथाऽमात्यानभिप्रेतान्विश्वास्यांश्च गुणान्वितान् ।
ददावश्वपतिः क्षिप्रं भरतायानुयायिनः ॥ 23 ॥
ऐरावतानैन्द्रशिरान्नागान्वै प्रियदर्शनान् ।
खरान् श्रीघ्रान्सुसंयुक्तान्मातुलोऽस्मै धनं ददौ ॥ 24 ॥
अन्तःपुरेऽति संवृद्धान् व्याघ्रवीर्यबलान्वितान् ।
दंष्ट्राऽऽयुधान्महाकायान् शुनश्चोपायनं ददौ ॥ 25 ॥
स दत्तं केकयेन्द्रेण धनं तन्नाभ्यनन्दत ।
भरतः कैकयीपुत्रो गमनत्वरया तदा ॥ 26 ॥
बभूव ह्यस्य हृदये चिन्ता सुमहती तदा ।
त्वरया चापि दूतानां स्वप्नस्यापि च दर्शनात् ॥ 27 ॥
स स्ववेश्माभ्यतिक्रम्य नरनागाश्वसंवृतम् ।
प्रपेदे सुमहच्छ्रीमान्राजमार्गमनुत्तमम् ॥ 28 ॥
अभ्यतीत्य ततोऽपश्यदन्तःपुरमुदारधीः ।
ततस्तद्भरतश्श्रीमानाविवेशानिवारितः ॥ 29 ॥
स मातामहमापृच्छ्य मातुलं च युधाजितम् ।
रथमारुह्य भरतश्शत्रुघ्नसहितो ययौ ॥ 30 ॥
रथान्मण्डल चक्रांश्च योजयित्वा परश्शतम् ।
उष्ट्र गोऽश्वबलैर्भृत्या भरतं यान्तमन्वयुः ॥ 31 ॥
बलेन गुप्तो भरतो महात्मा सहार्यकस्याऽत्मसमैरमात्यैः ।
आदाय शत्रुघ्नमपेतशत्रुर्गृहाद्ययौ सिद्ध इवेन्द्रलोकात् ॥ 32 ॥
इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीय आदिकाव्ये अयोध्याकाण्डे सप्ततितमस्सर्गः ॥
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe ayodhyākāṇḍam |
atha saptatitamassargaḥ |
bharate bruvati svapnaṃ dūtāste klāntavāhanāḥ |
praviśyāsahyaparikhaṃ ramyaṃ rājagṛhaṃ puram || 1 ||
samāgamya tu rājñā ca rājaputreṇa cārcitāḥ rājñaḥ pādau gṛhītvā tu tamūcurbharataṃ vacaḥ || 2 ||
bharate bruvati svapnaṃ dūtāste klāntavāhanāḥ |
praviśyāsahyaparikhaṃ ramyaṃ rājagṛhaṃ puram || 3 ||
samāgamya tu rājñā ca rājaputreṇa cārcitāḥ rājñaḥ pādau gṛhītvā tu tamūcurbharataṃ vacaḥ || 4 ||
purohitastvāṃ kuśalaṃ prāha sarve ca mantriṇaḥ |
tvaramāṇaśca niryāhi kṛtyamātyayikaṃ tvayā || 5 ||
imāni ca mahārhāṇi vastrāṇyābharaṇāni ca |
pratigṛhya viśālakṣa mātulasya ca dāpaya || 6 ||
atra viśantikoṭyastu nṛpatermātulasya te |
daśakoṭyastu sampūrṇāstathaiva ca nṛpātmaja || 7 ||
pratigṛhya tu tatsarvaṃ svanurakta ssuhṛjjane |
dūtānuvāca bharataḥ kāmaissampratipūjya tān || 8 ||
kaccitsukuśalī rājā pitā daśaratho mama |
kacciccārogatā rāme lakṣmaṇe ca mahātmani || 9 ||
āryā ca dharmaniratā dharmajñā dharmadarśinī |
arogā cāpi kausalyā mātā rāmasya dhīmataḥ || 10 ||
kaccitsumitrā dharmajñā jananī lakṣmaṇasya yā |
śatrughnasya ca vīrasya sā'rogā cāpi madhyamā || 11 ||
ātmakāmā sadā caṇḍī krodhanā prājñamāninī |
arogā cāpi me mātā kaikeyī kimuvāca ha || 12 ||
evamuktāstu te dūtāḥ bharatena mahātmanā |
ūcussapraśrayaṃ vākyamidaṃ taṃ bharataṃ tadā || 13 ||
kuśalāste naravyāghra yeṣāṃ kuśalamicchasi |
śrīśca tvāṃ vṛṇute padmā yujyatāṃ cāpi te rathaḥ || 14 ||
bharataścāpi tān dūtānevamukto'bhyabhāṣata |
āpṛcce'haṃ mahārājaṃ dūtāssantvarayanti mām || 15 ||
evamuktvā tu tān dūtānbharataḥ pārthivātmajaḥ |
dūtai ssañcodito vākyaṃ mātāmahamuvāca ha || 16 ||
rājan piturgamiṣyāmi sakāśaṃ dūtacoditaḥ |
punarapyahameṣyāmi yadā me tvaṃ smariṣyasi || 17 ||
bharatenaivamuktastu nṛpo mātāmahastadā |
tamuvāca śubhaṃ vākyaṃ śirasyāghrāya rāghavam || 18 ||
gaccha tātānujāne tvāṃ kaikeyīsuprajāstvayā |
mātaraṃ kuśalaṃ brūyāḥ pitaraṃ ca parantapa || 19 ||
purohitaṃ ca kuśalaṃ ye cānye dvijasattamāḥ |
tau ca tāta maheṣvāsau bhrātarau rāmalakṣmaṇau || 20 ||
tasmai hastyuttamāṃścitrānkambalānajināni ca |
abhisatkṛtya kaikeyo bharatāya dhanaṃ dadau || 21 ||
rukmaniṣkasahasre dve ṣoḍaśāśvaśatāni ca |
satkṛtya kaikayīputraṃ kekayo dhanamādiśat || 22 ||
tathā'mātyānabhipretānviśvāsyāṃśca guṇānvitān |
dadāvaśvapatiḥ kṣipraṃ bharatāyānuyāyinaḥ || 23 ||
airāvatānaindraśirānnāgānvai priyadarśanān |
kharān śrīghrānsusaṃyuktānmātulo'smai dhanaṃ dadau || 24 ||
antaḥpure'ti saṃvṛddhān vyāghravīryabalānvitān |
daṃṣṭrā''yudhānmahākāyān śunaścopāyanaṃ dadau || 25 ||
sa dattaṃ kekayendreṇa dhanaṃ tannābhyanandata |
bharataḥ kaikayīputro gamanatvarayā tadā || 26 ||
babhūva hyasya hṛdaye cintā sumahatī tadā |
tvarayā cāpi dūtānāṃ svapnasyāpi ca darśanāt || 27 ||
sa svaveśmābhyatikramya naranāgāśvasaṃvṛtam |
prapede sumahacchrīmānrājamārgamanuttamam || 28 ||
abhyatītya tato'paśyadantaḥpuramudāradhīḥ |
tatastadbharataśśrīmānāviveśānivāritaḥ || 29 ||
sa mātāmahamāpṛcchya mātulaṃ ca yudhājitam |
rathamāruhya bharataśśatrughnasahito yayau || 30 ||
rathānmaṇḍala cakrāṃśca yojayitvā paraśśatam |
uṣṭra go'śvabalairbhṛtyā bharataṃ yāntamanvayuḥ || 31 ||
balena gupto bharato mahātmā sahāryakasyā'tmasamairamātyaiḥ |
ādāya śatrughnamapetaśatrurgṛhādyayau siddha ivendralokāt || 32 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye ayodhyākāṇḍe saptatitamassargaḥ ||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Tamil script. Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.
🕉 InfoLyter.in