5.27 𑌸𑍁𑌨𑍍𑌦𑌰𑌕𑌾𑌣𑍍𑌡 - 𑌸𑌪𑍍𑌤𑌵𑌿𑌂𑌶 𑌸𑌰𑍍𑌗𑌃

5.27 Sundarakanda - Saptavimsha Sargah

✍️ Valmiki 🖋️ Grantha script
📄 Download PDF
𑌶𑍍𑌰𑍀𑌮𑌦𑍍𑌵𑌾𑌲𑍍𑌮𑍀𑌕𑍀𑌯 𑌰𑌾𑌮𑌾𑌯𑌣𑍇 𑌸𑍁𑌨𑍍𑌦𑌰𑌕𑌾𑌣𑍍𑌡𑌮𑍍 ।
𑌅𑌥 𑌸𑌪𑍍𑌤𑌵𑌿𑌂𑌶𑌸𑍍𑌸𑌰𑍍𑌗𑌃 ।
𑌇𑌤𑍍𑌯𑍁𑌕𑍍𑌤𑌾𑌸𑍍𑌸𑍀𑌤𑌯𑌾 𑌘𑍋𑌰𑌂 𑌰𑌾𑌕𑍍𑌷𑌸𑍍𑌯𑌃 𑌕𑍍𑌰𑍋𑌧𑌮𑍂𑌰𑍍𑌛𑌿𑌤𑌾𑌃 ।
𑌕𑌾𑌶𑍍𑌚𑌿𑌜𑍍𑌜𑌗𑍍𑌮𑍁𑌸𑍍𑌤𑌦𑌾𑌖𑍍𑌯𑌾𑌤𑍁𑌂 𑌰𑌾𑌵𑌣𑌸𑍍𑌯 𑌤𑌰𑌸𑍍𑌵𑌿𑌨𑌃 ॥ 1 ॥
𑌤𑌤𑌃 𑌸𑍀𑌤𑌾𑌮𑍁𑌪𑌾𑌗𑌮𑍍𑌯 𑌰𑌾𑌕𑍍𑌷𑌸𑍍𑌯𑍋 𑌘𑍋𑌰𑌦𑌰𑍍𑌶𑌨𑌾𑌃 ।
𑌪𑍁𑌨𑌃 𑌪𑌰𑍁𑌷𑌮𑍇𑌕𑌾𑌰𑍍𑌥𑌮𑌨𑌰𑍍𑌥𑌾𑌰𑍍𑌥𑌮𑌥𑌾𑌬𑍍𑌰𑍁𑌵𑌨𑍍 ॥ 2 ॥
𑌅𑌦𑍍𑌯𑍇𑌦𑌾𑌨𑍀𑌂 𑌤𑌵𑌾𑌨𑌾𑌰𑍍𑌯𑍇 𑌸𑍀𑌤𑍇 𑌪𑌾𑌪𑌵𑌿𑌨𑌿𑌶𑍍𑌚𑌯𑍇 ।
𑌰𑌾𑌕𑍍𑌷𑌸𑍍𑌯𑍋 𑌭𑌕𑍍𑌷𑌯𑌿𑌷𑍍𑌯𑌨𑍍𑌤𑌿 𑌮𑌾𑌂𑌸𑌮𑍇𑌤𑌦𑍍𑌯𑌥𑌾𑌸𑍁𑌖𑌮𑍍 ॥ 3 ॥
𑌸𑍀𑌤𑌾𑌂 𑌤𑌾𑌭𑌿𑌰𑌨𑌾𑌰𑍍𑌯𑌾𑌭𑌿𑌰𑍍𑌦𑍃𑌷𑍍𑌟𑌵𑌾 𑌸𑌨𑍍𑌤𑌰𑍍𑌜𑌿𑌤𑌾𑌂 𑌤𑌦𑌾 ।
𑌰𑌾𑌕𑍍𑌷𑌸𑍀 𑌤𑍍𑌰𑌿𑌜𑌟𑌾 𑌵𑍃𑌦𑍍𑌧𑌾 𑌶𑌯𑌾𑌨𑌾 𑌵𑌾𑌕𑍍𑌯𑌮𑌬𑍍𑌰𑌵𑍀𑌤𑍍 ॥ 4 ॥
𑌆𑌤𑍍𑌮𑌾𑌨𑌂 𑌖𑌾𑌦𑌤𑌾𑌨𑌾𑌰𑍍𑌯𑌾 𑌨 𑌸𑍀𑌤𑌾𑌂 𑌭𑌕𑍍𑌷𑌯𑌿𑌷𑍍𑌯𑌥 ।
𑌜𑌨𑌕𑌸𑍍𑌯 𑌸𑍁𑌤𑌾𑌮𑌿𑌷𑍍𑌟𑌾𑌂 𑌸𑍍𑌨𑍁𑌷𑌾𑌂 𑌦𑌶𑌰𑌥𑌸𑍍𑌯 𑌚 ॥ 5 ॥
𑌸𑍍𑌵𑌪𑍍𑌨𑍋 𑌹𑍍𑌯𑌦𑍍𑌯 𑌮𑌯𑌾 𑌦𑍃𑌷𑍍𑌟𑍋 𑌦𑌾𑌰𑍁𑌣𑍋 𑌰𑍋𑌮𑌹𑌰𑍍𑌷𑌣𑌃 ।
𑌰𑌾𑌕𑍍𑌷𑌸𑌾𑌨𑌾𑌮𑌭𑌾𑌵𑌾𑌯 𑌭𑌰𑍍𑌤𑍁𑌰𑌸𑍍𑌯𑌾 𑌭𑌵𑌾𑌯 𑌚 ॥ 6 ॥
𑌏𑌵𑌮𑍁𑌕𑍍𑌤𑌾𑌸𑍍𑌤𑍍𑌰𑌿𑌜𑌟𑌯𑌾 𑌰𑌾𑌕𑍍𑌷𑌸𑍍𑌯𑌃 𑌕𑍍𑌰𑍋𑌧𑌮𑍂𑌰𑍍𑌛𑌿𑌤𑌾𑌃 ।
𑌸𑌰𑍍𑌵𑌾 𑌏𑌵𑌾𑌬𑍍𑌰𑍁𑌵𑌨𑍍𑌭𑍀𑌤𑌾𑌸𑍍𑌤𑍍𑌰𑌿𑌜𑌟𑌾𑌂 𑌤𑌾𑌮𑌿𑌦𑌂 𑌵𑌚𑌃 ॥ 7 ॥
𑌕𑌥𑌯𑌸𑍍𑌵 𑌤𑍍𑌵𑌯𑌾 𑌦𑍃𑌷𑍍𑌟𑌃 𑌸𑍍𑌵𑌪𑍍𑌨𑍋𑌽𑌯𑌂 𑌕𑍀𑌦𑍃𑌶𑍋 𑌨𑌿𑌶𑌿 ।
𑌤𑌾𑌸𑌾𑌂 𑌶𑍍𑌰𑍁𑌤𑍍𑌵𑌾 𑌤𑍁 𑌵𑌚𑌨𑌂 𑌰𑌾𑌕𑍍𑌷𑌸𑍀𑌨𑌾𑌂 𑌮𑍁𑌖𑌾𑌚𑍍𑌯𑍁𑌤𑌮𑍍 ॥ 8 ॥
𑌉𑌵𑌚 𑌵𑌚𑌨𑌂 𑌕𑌾𑌲𑍇 𑌤𑍍𑌰𑌿𑌜𑌟𑌾 𑌸𑍍𑌵𑌪𑍍𑌨𑌸𑌂𑌶𑍍𑌰𑌿𑌤𑌮𑍍 ।
𑌗𑌜𑌦𑌨𑍍𑌤𑌮𑌯𑍀𑌂 𑌦𑌿𑌵𑍍𑌯𑌾𑌂 𑌶𑌿𑌬𑌿𑌕𑌾𑌮𑌨𑍍𑌤𑌰𑌿𑌕𑍍𑌷𑌗𑌾𑌮𑍍 ॥ 9 ॥
𑌯𑍁𑌕𑍍𑌤𑌾𑌂 𑌹𑌂𑌸𑌸𑌹𑌸𑍍𑌰𑍇𑌣 𑌸𑍍𑌵𑌯𑌮𑌾𑌸𑍍𑌥𑌾𑌯 𑌰𑌾𑌘𑌵𑌃 ।
𑌶𑍁𑌕𑍍𑌲𑌮𑌾𑌲𑍍𑌯𑌾𑌮𑍍𑌬𑌰𑌧𑌰𑍋 𑌲𑌕𑍍𑌷𑍍𑌮𑌣𑍇𑌨 𑌸𑌹𑌾𑌗𑌤𑌃 ॥ 10 ॥
𑌸𑍍𑌵𑌪𑍍𑌨𑍇 𑌚𑌾𑌦𑍍𑌯 𑌮𑌯𑌾 𑌦𑍃𑌷𑍍𑌟𑌾 𑌸𑍀𑌤𑌾 𑌶𑍁𑌕𑍍𑌲𑌾𑌮𑍍𑌬𑌰𑌾𑌵𑍃𑌤𑌾 ।
𑌸𑌾𑌗𑌰𑍇𑌣 𑌪𑌰𑌿𑌕𑍍𑌷𑌿𑌪𑍍𑌤𑌂 𑌶𑍍𑌵𑍇𑌤𑌂 𑌪𑌰𑍍𑌵𑌤𑌮𑌾𑌸𑍍𑌥𑌿𑌤𑌾 ॥ 11 ॥
𑌰𑌾𑌮𑍇𑌣 𑌸𑌙𑍍𑌗𑌤𑌾 𑌸𑍀𑌤𑌾 𑌭𑌾𑌸𑍍𑌕𑌰𑍇𑌣 𑌪𑍍𑌰𑌭𑌾 𑌯𑌥𑌾 ।
𑌰𑌾𑌘𑌵𑌶𑍍𑌚 𑌮𑌯𑌾 𑌦𑍃𑌷𑍍𑌟𑌶𑍍𑌚𑌤𑍁𑌰𑍍𑌦𑌷𑍍𑌟𑍍𑌰𑌂 𑌮𑌹𑌾𑌗𑌜𑌮𑍍 ॥ 12 ॥
𑌆𑌰𑍂𑌢 𑌶𑍍𑌶𑍈𑌲𑌸𑌙𑍍𑌕𑌾𑌶𑌂 𑌚𑌚𑌾𑌰 𑌸𑌹𑌲𑌕𑍍𑌷𑍍𑌮𑌣𑌃 ।
𑌤𑌤𑌸𑍍𑌤𑍗 𑌨𑌰𑌶𑌾𑌰𑍍𑌦𑍂𑌲𑍗 𑌦𑍀𑌪𑍍𑌯𑌮𑌾𑌨𑍗 𑌸𑍍𑌵𑌤𑍇𑌜𑌸𑌾 ॥ 13 ॥
𑌶𑍁𑌕𑍍𑌲𑌮𑌾𑌲𑍍𑌯𑌾𑌮𑍍𑌬𑌰𑌧𑌰𑍗 𑌜𑌾𑌨𑌕𑍀𑌂 𑌪𑌰𑍍𑌯𑍁𑌪𑌸𑍍𑌥𑌿𑌤𑍗 ।
𑌤𑌤𑌸𑍍𑌤𑌸𑍍𑌯 𑌨𑌗𑌸𑍍𑌯𑌾𑌗𑍍𑌰𑍇 𑌹𑍍𑌯𑌾𑌕𑌾𑌶𑌸𑍍𑌥𑌸𑍍𑌯 𑌦𑌨𑍍𑌤𑌿𑌨𑌃 ॥ 14 ॥
𑌭𑌰𑍍𑌤𑍍𑌰𑌾 𑌪𑌰𑌿𑌗𑍃𑌹𑍀𑌤𑌸𑍍𑌯 𑌜𑌾𑌨𑌕𑍀 𑌸𑍍𑌕𑌨𑍍𑌧𑌮𑌾𑌶𑍍𑌰𑌿𑌤𑌾 ।
𑌭𑌰𑍍𑌤𑍁𑌰𑌙𑍍𑌕𑌾𑌤𑍍𑌸𑌮𑍁𑌤𑍍𑌪𑌤𑍍𑌯 𑌤𑌤𑌃 𑌕𑌮𑌲𑌲𑍋𑌚𑌨𑌾 ॥ 15 ॥
𑌚𑌨𑍍𑌦𑍍𑌰𑌸𑍂𑌰𑍍𑌯𑍗 𑌮𑌯𑌾 𑌦𑍃𑌷𑍍𑌟𑌾 𑌪𑌾𑌣𑌿𑌨𑌾 𑌪𑌰𑌿𑌮𑌾𑌰𑍍𑌜𑌤𑍀 ।
𑌤𑌤𑌸𑍍𑌤𑌾𑌭𑍍𑌯𑌾𑌂 𑌕𑍁𑌮𑌾𑌰𑌾𑌭𑍍𑌯𑌾𑌮𑌾𑌸𑍍𑌥𑌿𑌤𑌃 𑌸 𑌗𑌜𑍋𑌤𑍍𑌤𑌮𑌃 ॥ 16 ॥
𑌸𑍀𑌤𑌯𑌾 𑌚 𑌵𑌿𑌶𑌾𑌲𑌾𑌕𑍍𑌷𑍍𑌯𑌾 𑌲𑌙𑍍𑌕𑌾𑌯𑌾 𑌉𑌪𑌰𑌿𑌸𑍍𑌥𑌿𑌤𑌃 ।
𑌪𑌾𑌣𑍍𑌡𑍁𑌰𑌰𑍍𑌷𑌭𑌯𑍁𑌕𑍍𑌤𑍇𑌨 𑌰𑌥𑍇𑌨𑌾𑌷𑍍𑌟𑌯𑍁𑌜𑌾 𑌸𑍍𑌵𑌯𑌮𑍍 ॥ 17 ॥
𑌇𑌹𑍋𑌪𑌯𑌾𑌤𑌃 𑌕𑌾𑌕𑍁𑌤𑍍𑌸𑍍𑌥 𑌸𑍍𑌸𑍀𑌤𑌯𑌾 𑌸𑌹 𑌭𑌾𑌰𑍍𑌯𑌯𑌾 ।
𑌲𑌕𑍍𑌷𑍍𑌮𑌣𑍇𑌨 𑌸𑌹 𑌭𑍍𑌰𑌾𑌤𑍍𑌰𑌾 𑌸𑍀𑌤𑌯𑌾 𑌸𑌹 𑌵𑍀𑌰𑍍𑌯𑌵𑌾𑌨𑍍 ॥ 18 ॥
𑌆𑌰𑍁𑌹𑍍𑌯 𑌪𑍁𑌷𑍍𑌪𑌕𑌂 𑌦𑌿𑌵𑍍𑌯𑌂 𑌵𑌿𑌮𑌾𑌨𑌂 𑌸𑍂𑌰𑍍𑌯𑌸𑌨𑍍𑌨𑌿𑌭𑌮𑍍 ।
𑌉𑌤𑍍𑌤𑌰𑌾𑌂 𑌦𑌿𑌶𑌮𑌾𑌲𑍋𑌕𑍍𑌯 𑌜𑌗𑌾𑌮 𑌪𑍁𑌰𑍁𑌷𑍋𑌤𑍍𑌤𑌮𑌃 ॥ 19 ॥
𑌏𑌵𑌂 𑌸𑍍𑌵𑌪𑍍𑌨𑍇 𑌮𑌯𑌾 𑌦𑍃𑌷𑍍𑌟𑍋 𑌰𑌾𑌮𑍋 𑌵𑌿𑌷𑍍𑌣𑍁𑌪𑌰𑌾𑌕𑍍𑌰𑌮𑌃 ।
𑌲𑌕𑍍𑌷𑍍𑌮𑌣𑍇𑌨 𑌸𑌹 𑌭𑍍𑌰𑌾𑌤𑍍𑌰𑌾 𑌸𑍀𑌤𑌯𑌾 𑌸𑌹 𑌰𑌾𑌘𑌵𑌃 ॥ 20 ॥
𑌨 𑌹𑌿 𑌰𑌾𑌮𑍋 𑌮𑌹𑌾𑌤𑍇𑌜𑌾𑌶𑍍𑌶𑌕𑍍𑌯𑍋 𑌜𑍇𑌤𑍁𑌂 𑌸𑍁𑌰𑌾𑌸𑍁𑌰𑍈𑌃 ।
𑌰𑌾𑌕𑍍𑌷𑌸𑍈𑌰𑍍𑌵𑌾𑌪𑌿 𑌚𑌾𑌨𑍍𑌯𑍈𑌰𑍍𑌵𑌾 𑌸𑍍𑌵𑌰𑍍𑌗𑌃 𑌪𑌾𑌪𑌜𑌨𑍈𑌰𑌿𑌵 ॥ 21 ॥
𑌰𑌾𑌵𑌣𑌶𑍍𑌚 𑌮𑌯𑌾 𑌦𑍃𑌷𑍍𑌟𑌃 𑌕𑍍𑌷𑌿𑌤𑍗 𑌤𑍈𑌲𑌸𑌮𑍁𑌕𑍍𑌷𑌿𑌤𑌃 ।
𑌰𑌕𑍍𑌤𑌵𑌾𑌸𑌾𑌃 𑌪𑌿𑌬𑌨𑍍𑌮𑌤𑍍𑌤𑌃 𑌕𑌰𑌵𑍀𑌰𑌕𑍃𑌤𑌸𑍍𑌰𑌜𑌃 ॥ 22 ॥
𑌵𑌿𑌮𑌾𑌨𑌾𑌤𑍍𑌪𑍁𑌷𑍍𑌪𑌕𑌾𑌦𑌦𑍍𑌯 𑌰𑌾𑌵𑌣𑌃 𑌪𑌤𑌿𑌤𑍋 𑌭𑍁𑌵𑌿 ।
𑌕𑍃𑌷𑍍𑌯𑌮𑌾𑌣𑌃 𑌸𑍍𑌤𑍍𑌰𑌿𑌯𑌾 𑌦𑍃𑌷𑍍𑌟𑍋 𑌮𑍁𑌣𑍍𑌡𑌃 𑌕𑍃𑌷𑍍𑌣𑌾𑌮𑍍𑌬𑌰𑌃 𑌪𑍁𑌨𑌃 ॥ 23 ॥
𑌰𑌥𑍇𑌨 𑌖𑌰𑌯𑍁𑌕𑍍𑌤𑍇𑌨 𑌰𑌕𑍍𑌤𑌮𑌾𑌲𑍍𑌯𑌾𑌨𑍁𑌲𑍇𑌪𑌨𑌃 ।
𑌪𑌿𑌪𑌂𑌸𑍍𑌤𑍈𑌲𑌂 𑌹𑌸𑌨𑍍𑌨𑍃𑌤𑍍𑌯𑌨𑍍 𑌭𑍍𑌰𑌾𑌨𑍍𑌤𑌚𑌿𑌤𑍍𑌤𑌾𑌕𑍁𑌲𑍇𑌨𑍍𑌦𑍍𑌰𑌿𑌯𑌃 ॥ 24 ॥
𑌗𑌰𑍍𑌦𑌭𑍇𑌨 𑌯𑌯𑍗 𑌶𑍀𑌘𑍍𑌰𑌂 𑌦𑌕𑍍𑌷𑌿𑌣𑌾𑌂 𑌦𑌿𑌶𑌮𑌾𑌸𑍍𑌥𑌿𑌤𑌃 ।
𑌪𑍁𑌨𑌰𑍇𑌵 𑌮𑌯𑌾 𑌦𑍃𑌷𑍍𑌟𑍋 𑌰𑌾𑌵𑌣𑍋 𑌰𑌾𑌕𑍍𑌷𑌸𑍇𑌶𑍍𑌵𑌰𑌃 ॥ 25 ॥
𑌪𑌤𑌿𑌤𑍋𑌽 𑌵𑌾𑌕𑍍𑌚𑌿𑌰𑌾 𑌰𑌾 𑌭𑍂𑌮𑍗 𑌗𑌰𑍍𑌦𑌭𑌾𑌦𑍍𑌭𑌯𑌮𑍋𑌹𑌿𑌤𑌃 ।
𑌸𑌹𑌸𑍋𑌤𑍍𑌥𑌾𑌯 𑌸𑌮𑍍𑌭𑍍𑌰𑌾𑌨𑍍𑌤𑍋 𑌭𑌯𑌾𑌰𑍍𑌤𑍋 𑌮𑌦𑌵𑌿𑌹𑍍𑌵𑌲𑌃 ॥ 26 ॥
𑌉𑌨𑍍𑌮𑌤𑍍𑌤 𑌇𑌵 𑌦𑌿𑌗𑍍𑌵𑌾𑌸𑌾 𑌦𑍁𑌰𑍍𑌵𑌾𑌕𑍍𑌯𑌂 𑌪𑍍𑌰𑌲𑌪𑌨𑍍𑌬𑌹𑍁 ।
𑌦𑍁𑌰𑍍𑌗𑌨𑍍𑌧𑌂 𑌦𑍁𑌸𑍍𑌸𑌹𑌂 𑌘𑍋𑌰𑌂 𑌤𑌿𑌮𑌿𑌰𑌂 𑌨𑌰𑌕𑍋𑌪𑌮𑌮𑍍 ॥ 27 ॥
𑌮𑌲𑌪𑌙𑍍𑌕𑌂 𑌪𑍍𑌰𑌵𑌿𑌶𑍍𑌯𑌾𑌶𑍁 𑌮𑌗𑍍𑌨𑌸𑍍𑌤𑌤𑍍𑌰 𑌸 𑌰𑌾𑌵𑌣𑌃 ।
𑌕𑌣𑍍𑌠𑍇 𑌬𑌦𑍍𑌧𑍍𑌵𑌾 𑌦𑌶𑌗𑍍𑌰𑍀𑌵𑌂 𑌪𑍍𑌰𑌮𑌦𑌾 𑌰𑌕𑍍𑌤𑌵𑌾𑌸𑌿𑌨𑍀 ॥ 28 ॥
𑌕𑌾𑌲𑍀 𑌕𑌰𑍍𑌦𑌮𑌲𑌿𑌪𑍍𑌤𑌾𑌙𑍍𑌗𑍀 𑌦𑌿𑌶𑌂 𑌯𑌾𑌮𑍍𑌯𑌾𑌂 𑌪𑍍𑌰𑌕𑌰𑍍𑌷𑌤𑌿 ।
𑌏𑌵𑌂 𑌤𑌤𑍍𑌰 𑌮𑌯𑌾 𑌦𑍃𑌷𑍍𑌟𑌃 𑌕𑍁𑌮𑍍𑌭𑌕𑌰𑍍𑌣𑍋 𑌨𑌿𑌶𑌾𑌚𑌰𑌃 ॥ 29 ॥
𑌰𑌾𑌵𑌣𑌸𑍍𑌯 𑌸𑍁𑌤𑌾𑌸𑍍𑌸𑌰𑍍𑌵𑍇 𑌦𑍃𑌷𑍍𑌟𑌾𑌸𑍍𑌤𑍈𑌲𑌸𑌮𑍁𑌕𑍍𑌷𑌿𑌤𑌾𑌃 ।
𑌵𑌰𑌾𑌹𑍇𑌣 𑌦𑌶𑌗𑍍𑌰𑍀𑌵𑌶𑍍𑌶𑌿𑌂𑌶𑍁𑌮𑌾𑌰𑍇𑌣 𑌚𑍇𑌨𑍍𑌦𑍍𑌰𑌜𑌿𑌤𑍍 ॥ 30 ॥
𑌉𑌷𑍍𑌟𑍍𑌰𑍇𑌣 𑌕𑍁𑌮𑍍𑌭𑌕𑌰𑍍𑌣𑌶𑍍𑌚 𑌪𑍍𑌰𑌯𑌾𑌤𑌾 𑌦𑌕𑍍𑌷𑌿𑌣𑌾𑌂 𑌦𑌿𑌶𑌮𑍍 ।
𑌏𑌕𑌸𑍍𑌤𑌤𑍍𑌰 𑌮𑌯𑌾 𑌦𑍃𑌷𑍍𑌟𑌃 𑌶𑍍𑌵𑍇𑌤𑌚𑍍𑌛𑌤𑍍𑌰𑍋 𑌵𑌿𑌭𑍀𑌷𑌣𑌃 ॥ 31 ॥
𑌶𑍁𑌕𑍍𑌲𑌮𑌾𑌲𑍍𑌯𑌾𑌮𑍍𑌬𑌰𑌧𑌰𑌃 𑌶𑍁𑌕𑍍𑌲𑌗𑌨𑍍𑌧𑌾𑌨𑍁𑌲𑍇𑌪𑌨𑌃 ।
𑌶𑌙𑍍𑌖𑌦𑍁𑌨𑍍𑌧𑍁𑌭𑌿𑌨𑌿𑌰𑍍𑌘𑍋𑌷𑍈𑌰𑍍𑌨𑍃𑌤𑍍𑌤𑌗𑍀𑌤𑍈𑌰𑌲𑌙𑍍𑌕𑍃𑌤𑌃 ॥ 32 ॥
𑌆𑌰𑍁𑌹𑍍𑌯 𑌶𑍈𑌲𑌸𑌙𑍍𑌕𑌾𑌶𑌂 𑌮𑍇𑌘𑌸𑍍𑌤𑌨𑌿𑌤𑌨𑌿𑌸𑍍𑌸𑍍𑌵𑌨𑌮𑍍 ।
𑌚𑌤𑍁𑌰𑍍𑌦𑌨𑍍𑌤𑌂 𑌗𑌜𑌂 𑌦𑌿𑌵𑍍𑌯𑌮𑌾𑌸𑍍𑌤𑍇 𑌤𑌤𑍍𑌰 𑌵𑌿𑌭𑍀𑌷𑌣𑌃 ॥ 33 ॥
𑌚𑌤𑍁𑌰𑍍𑌭𑌿𑌸𑍍𑌸𑌚𑌿𑌵𑍈𑌃 𑌸𑌾𑌰𑍍𑌥𑌂 𑌵𑍈𑌹𑌾𑌯𑌸𑌮𑍁𑌪𑌸𑍍𑌥𑌿𑌤𑌃 ।
𑌸𑌮𑌾𑌜𑌶𑍍𑌚 𑌮𑌯𑌾 𑌦𑍃𑌷𑍍𑌟𑍋 𑌗𑍀𑌤𑌵𑌾𑌦𑌿𑌤𑍍𑌰𑌨𑌿𑌃𑌸𑍍𑌵𑌨𑌃 ॥ 34 ॥
𑌪𑌿𑌬𑌤𑌾𑌂 𑌰𑌕𑍍𑌤𑌮𑌾𑌲𑍍𑌯𑌾𑌨𑌾𑌂 𑌰𑌕𑍍𑌷𑌸𑌾𑌂 𑌰𑌕𑍍𑌤𑌵𑌾𑌸𑌸𑌾𑌮𑍍 ।
𑌲𑌙𑍍𑌕𑌾 𑌚𑍇𑌯𑌂 𑌪𑍁𑌰𑍀 𑌰𑌮𑍍𑌯𑌾 𑌸𑌵𑌾𑌜𑌿𑌰𑌥𑌕𑍁𑌞𑍍𑌜𑌰𑌾𑌃 ॥ 35 ॥
𑌸𑌾𑌗𑌰𑍇 𑌪𑌤𑌿𑌤𑌾 𑌦𑍃𑌷𑍍𑌟𑌾 𑌭𑌗𑍍𑌨𑌗𑍋𑌪𑍁𑌰𑌤𑍋𑌰𑌣𑌾 ।
𑌲𑌙𑍍𑌕𑌾 𑌦𑍃𑌷𑍍𑌟𑌾 𑌮𑌯𑌾 𑌸𑍍𑌵𑌪𑍍𑌨𑍇 𑌰𑌾𑌵𑌣𑍇𑌨𑌾𑌭𑌿𑌰𑌕𑍍𑌷𑌿𑌤𑌾 ॥ 36 ॥
𑌦𑌗𑍍𑌧𑌾 𑌰𑌾𑌮𑌸𑍍𑌯 𑌦𑍂𑌤𑍇𑌨 𑌵𑌾𑌨𑌰𑍇𑌣 𑌤𑌰𑌸𑍍𑌵𑌿𑌨𑌾 ।
𑌪𑍀𑌤𑍍𑌵𑌾 𑌤𑍈𑌲𑌂 𑌪𑍍𑌰𑌨𑍃𑌤𑍍𑌤𑌾𑌶𑍍𑌚 𑌪𑍍𑌰𑌹𑌸𑌨𑍍𑌤𑍍𑌯𑍋 𑌮𑌹𑌾𑌸𑍍𑌵𑌨𑌾𑌃 ॥ 37 ॥
𑌲𑌙𑍍𑌕𑌾𑌯𑌾𑌂 𑌭𑌸𑍍𑌮𑌰𑍂𑌕𑍍𑌷𑌾𑌯𑌾𑌂 𑌸𑌰𑍍𑌵𑌾 𑌰𑌾𑌕𑍍𑌷𑌸𑌸𑍍𑌤𑍍𑌰𑌿𑌯𑌃 ।
𑌕𑍁𑌮𑍍𑌭𑌕𑌰𑍍𑌣𑌾𑌦𑌯𑌶𑍍𑌚𑍇𑌮𑍇 𑌸𑌰𑍍𑌵𑍇 𑌰𑌾𑌕𑍍𑌷𑌸𑌪𑍁𑌙𑍍𑌗𑌵𑌾𑌃 ॥ 38 ॥
𑌰𑌕𑍍𑌤𑌂 𑌨𑌿𑌵𑌸𑌨𑌂 𑌗𑍃𑌹𑍍𑌯 𑌪𑍍𑌰𑌵𑌿𑌷𑍍𑌟𑌾 𑌗𑍋𑌮𑌯𑌹𑍍𑌰𑌦𑍇 ।
𑌅𑌪𑌗𑌚𑍍𑌛𑌤 𑌨𑌶𑍍𑌯𑌧𑍍𑌵𑌂 𑌸𑍀𑌤𑌾𑌮𑌾𑌪𑍍𑌨𑍋𑌤𑌿 𑌰𑌾𑌘𑌵𑌃 ॥ 39 ॥
𑌘𑌾𑌤𑌯𑍇𑌤𑍍𑌪𑌰𑌮𑌾𑌮𑌰𑍍𑌷𑍀 𑌯𑍁𑌷𑍍𑌮𑌾𑌨𑍍𑌸𑌾𑌰𑍍𑌥𑌂 𑌹𑌿 𑌰𑌾𑌕𑍍𑌷𑌸𑍈𑌃 ।
𑌪𑍍𑌰𑌿𑌯𑌾𑌂 𑌬𑌹𑍁𑌮𑌤𑌾𑌂 𑌭𑌾𑌰𑍍𑌯𑌾𑌂 𑌵𑌨𑌵𑌾𑌸𑌮𑌨𑍁𑌵𑍍𑌰𑌤𑌾𑌮𑍍 ॥ 40 ॥
𑌭𑌰𑍍𑌤𑍍𑌸𑌿𑌤𑌾𑌂 𑌤𑌰𑍍𑌜𑌿𑌤𑌾𑌂 𑌵𑌾𑌪𑌿 𑌨𑌾𑌨𑍁𑌮𑌂𑌸𑍍𑌯𑌤𑌿 𑌰𑌾𑌘𑌵𑌃 ।
𑌤𑌦𑌲𑌂 𑌕𑍍𑌰𑍂𑌰𑌵𑌾𑌕𑍍𑌯𑍈𑌶𑍍𑌚 𑌸𑌾𑌨𑍍𑌤𑍍𑌵𑌮𑍇𑌵𑌾𑌭𑌿𑌧𑍀𑌯𑌤𑌾𑌮𑍍 ॥ 41 ॥
𑌅𑌭𑌿𑌯𑌾𑌚𑌾𑌮 𑌵𑍈𑌦𑍇𑌹𑍀𑌮𑍇𑌤𑌦𑍍𑌧𑌿 𑌮𑌮 𑌰𑍋𑌚𑌤𑍇 ।
𑌯𑌸𑍍𑌯𑌾𑌮𑍇𑌵𑌂𑌵𑌿𑌧𑌃 𑌸𑍍𑌵𑌪𑍍𑌨𑍋 𑌦𑍁𑌃𑌖𑌿𑌤𑌾𑌯𑌾𑌂 𑌪𑍍𑌰𑌦𑍃𑌶𑍍𑌯𑌤𑍇 ॥ 42 ॥
𑌸𑌾 𑌦𑍁𑌃𑌖𑍈𑌰𑍍𑌵𑌿𑌵𑌿𑌧𑍈𑌰𑍍𑌮𑍁𑌕𑍍𑌤𑌾 𑌪𑍍𑌰𑌿𑌯𑌂 𑌪𑍍𑌰𑌾𑌪𑍍𑌨𑍋𑌤𑍍𑌯𑌨𑍁𑌤𑍍𑌤𑌮𑌮𑍍 ।
𑌭𑌰𑍍𑌤𑍍𑌸𑌿𑌤𑌾𑌮𑌪𑌿 𑌯𑌾𑌚𑌧𑍍𑌵𑌂 𑌰𑌾𑌕𑍍𑌷𑌸𑍍𑌯𑌃 𑌕𑌿𑌂 𑌵𑌿𑌵𑌕𑍍𑌷𑌯𑌾 ॥ 43 ॥
𑌰𑌾𑌘𑌵𑌾𑌦𑍍𑌧𑌿 𑌭𑌯𑌂 𑌘𑍋𑌰𑌂 𑌰𑌾𑌕𑍍𑌷𑌸𑌾𑌨𑌾𑌮𑍁𑌪𑌸𑍍𑌥𑌿𑌤𑌮𑍍 ।
𑌪𑍍𑌰𑌣𑌿𑌪𑌾𑌤𑌪𑍍𑌰𑌸𑌨𑍍𑌨𑌾 𑌹𑌿 𑌮𑍈𑌥𑌿𑌲𑍀 𑌜𑌨𑌕𑌾𑌤𑍍𑌮𑌜𑌾 ॥ 44 ॥
𑌅𑌲𑌮𑍇𑌷𑌾 𑌪𑌰𑌿𑌤𑍍𑌰𑌾𑌤𑍁𑌂 𑌰𑌾𑌕𑍍𑌷𑌸𑍍𑌯𑍋 𑌮𑌹𑌤𑍋 𑌭𑌯𑌾𑌤𑍍 ।
𑌅𑌪𑌿 𑌚𑌾𑌸𑍍𑌯𑌾 𑌵𑌿𑌶𑌾𑌲𑌾𑌕𑍍𑌷𑍍𑌯𑌾 𑌨 𑌕𑌿𑌞𑍍𑌚𑌿𑌦𑍁𑌪𑌲𑌕𑍍𑌷𑌯𑍇 ॥ 45 ॥
𑌵𑌿𑌰𑍂𑌪𑌮𑌪𑌿 𑌚𑌾𑌙𑍍𑌗𑍇𑌷𑍁 𑌸𑍁𑌸𑍂𑌕𑍍𑌷𑍍𑌮𑌮𑌪𑌿 𑌲𑌕𑍍𑌷𑌣𑌮𑍍 ।
𑌛𑌾𑌯𑌾𑌵𑍈𑌗𑍁𑌣𑍍𑌯𑌮𑌾𑌤𑍍𑌰𑌂 𑌤𑍁 𑌶𑌙𑍍𑌕𑍇 𑌦𑍁𑌃𑌖𑌮𑍁𑌪𑌸𑍍𑌥𑌿𑌤𑌮𑍍 ॥ 46 ॥
𑌅𑌦𑍁𑌃𑌖𑌾𑌰𑍍𑌹𑌾𑌮𑌿𑌮𑌾𑌂 𑌦𑍇𑌵𑍀𑌂 𑌵𑍈𑌹𑌾𑌯𑌸𑌮𑍁𑌪𑌸𑍍𑌥𑌿𑌤𑌾𑌮𑍍 ।
𑌅𑌰𑍍𑌥𑌸𑌿𑌦𑍍𑌧𑌿𑌂 𑌤𑍁 𑌵𑍈𑌦𑍇𑌹𑍍𑌯𑌾𑌃 𑌪𑌶𑍍𑌯𑌾𑌮𑍍𑌯𑌹𑌮𑍁𑌪𑌸𑍍𑌥𑌿𑌤𑌾𑌮𑍍 ॥ 47 ॥
𑌰𑌾𑌕𑍍𑌷𑌸𑍇𑌨𑍍𑌦𑍍𑌰𑌵𑌿𑌨𑌾𑌶𑌂 𑌚 𑌵𑌿𑌜𑌯𑌂 𑌰𑌾𑌘𑌵𑌸𑍍𑌯 𑌚 ।
𑌨𑌿𑌮𑌿𑌤𑍍𑌤𑌭𑍂𑌤𑌮𑍇𑌤𑌤𑍍𑌤𑍁 𑌶𑍍𑌰𑍋𑌤𑍁𑌮𑌸𑍍𑌯𑌾 𑌮𑌹𑌤𑍍𑌪𑍍𑌰𑌿𑌯𑌮𑍍 ॥ 48 ॥
𑌦𑍃𑌶𑍍𑌯𑌤𑍇 𑌚 𑌸𑍍𑌫𑍁𑌰𑌚𑍍𑌚𑌕𑍍𑌷𑍁𑌃 𑌪𑌦𑍍𑌮𑌪𑌤𑍍𑌰𑌮𑌿𑌵𑌾𑌯𑌤𑌮𑍍 ।
𑌈𑌷𑌚𑍍𑌛 𑌹𑍃𑌷𑌿𑌤𑍋 𑌵𑌾𑌸𑍍𑌯𑌾 𑌦𑌕𑍍𑌷𑌿𑌣𑌾𑌯𑌾 𑌹𑍍𑌯𑌦𑌕𑍍𑌷𑌿𑌣𑌃 ॥ 49 ॥
𑌅𑌕𑌸𑍍𑌮𑌾𑌦𑍇𑌵 𑌵𑍈𑌦𑍇𑌹𑍍𑌯𑌾 𑌬𑌾𑌹𑍁𑌰𑍇𑌕𑌃 𑌪𑍍𑌰𑌕𑌮𑍍𑌪𑌤𑍇 ।
𑌕𑌰𑍇𑌣𑍁𑌹𑌸𑍍𑌤𑌪𑍍𑌰𑌤𑌿𑌮 𑌸𑍍𑌸𑌵𑍍𑌯𑌶𑍍𑌚𑍋𑌰𑍁𑌰𑌨𑍁𑌤𑍍𑌤𑌮𑌃 ॥ 50 ॥
𑌵𑍇𑌪𑌮𑌾𑌨𑌃 𑌸𑍂𑌚𑌯𑌤𑌿 𑌰𑌾𑌘𑌵𑌂 𑌪𑍁𑌰𑌤𑌃 𑌸𑍍𑌥𑌿𑌤𑌮𑍍 ।
𑌪𑌕𑍍𑌷𑍀 𑌚 𑌶𑌾𑌖𑌾𑌨𑌿𑌲𑌯𑌂 𑌪𑍍𑌰𑌵𑌿𑌷𑍍𑌟𑌃 𑌪𑍁𑌨𑌃 𑌪𑍁𑌨𑌶𑍍𑌚𑍋𑌤𑍍𑌤𑌮𑌸𑌾𑌨𑍍𑌤𑍍𑌵𑌵𑌾𑌦𑍀 ।
𑌸𑍁𑌸𑍍𑌵𑌾𑌗𑌤𑌾𑌂 𑌵𑌾𑌚𑌮𑍁𑌦𑍀𑌰𑌯𑌾𑌨𑌃 𑌪𑍁𑌨𑌃 𑌪𑍁𑌨𑌶𑍍𑌚𑍋𑌦𑌯𑌤𑍀𑌵 𑌹𑍃𑌷𑍍𑌟𑌃 ॥ 51 ॥
𑌇𑌤𑍍𑌯𑌾𑌰𑍍𑌷𑍇 𑌶𑍍𑌰𑍀𑌮𑌦𑍍𑌰𑌾𑌮𑌾𑌯𑌣𑍇 𑌵𑌾𑌲𑍍𑌮𑍀𑌕𑍀𑌯 𑌆𑌦𑌿𑌕𑌾𑌵𑍍𑌯𑍇 𑌸𑍁𑌨𑍍𑌦𑌰𑌕𑌾𑌣𑍍𑌡𑍇 𑌸𑌪𑍍𑌤𑌵𑌿𑌂𑌶𑌸𑍍𑌸𑌰𑍍𑌗𑌃 ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe sundarakāṇḍam |
atha saptaviṃśassargaḥ |
ityuktāssītayā ghoraṃ rākṣasyaḥ krodhamūrchitāḥ |
kāścijjagmustadākhyātuṃ rāvaṇasya tarasvinaḥ || 1 ||
tataḥ sītāmupāgamya rākṣasyo ghoradarśanāḥ |
punaḥ paruṣamekārthamanarthārthamathābruvan || 2 ||
adyedānīṃ tavānārye sīte pāpaviniścaye |
rākṣasyo bhakṣayiṣyanti māṃsametadyathāsukham || 3 ||
sītāṃ tābhiranāryābhirdṛṣṭavā santarjitāṃ tadā |
rākṣasī trijaṭā vṛddhā śayānā vākyamabravīt || 4 ||
ātmānaṃ khādatānāryā na sītāṃ bhakṣayiṣyatha |
janakasya sutāmiṣṭāṃ snuṣāṃ daśarathasya ca || 5 ||
svapno hyadya mayā dṛṣṭo dāruṇo romaharṣaṇaḥ |
rākṣasānāmabhāvāya bharturasyā bhavāya ca || 6 ||
evamuktāstrijaṭayā rākṣasyaḥ krodhamūrchitāḥ |
sarvā evābruvanbhītāstrijaṭāṃ tāmidaṃ vacaḥ || 7 ||
kathayasva tvayā dṛṣṭaḥ svapno'yaṃ kīdṛśo niśi |
tāsāṃ śrutvā tu vacanaṃ rākṣasīnāṃ mukhācyutam || 8 ||
uvaca vacanaṃ kāle trijaṭā svapnasaṃśritam |
gajadantamayīṃ divyāṃ śibikāmantarikṣagām || 9 ||
yuktāṃ haṃsasahasreṇa svayamāsthāya rāghavaḥ |
śuklamālyāmbaradharo lakṣmaṇena sahāgataḥ || 10 ||
svapne cādya mayā dṛṣṭā sītā śuklāmbarāvṛtā |
sāgareṇa parikṣiptaṃ śvetaṃ parvatamāsthitā || 11 ||
rāmeṇa saṅgatā sītā bhāskareṇa prabhā yathā |
rāghavaśca mayā dṛṣṭaścaturdaṣṭraṃ mahāgajam || 12 ||
ārūḍha śśailasaṅkāśaṃ cacāra sahalakṣmaṇaḥ |
tatastau naraśārdūlau dīpyamānau svatejasā || 13 ||
śuklamālyāmbaradharau jānakīṃ paryupasthitau |
tatastasya nagasyāgre hyākāśasthasya dantinaḥ || 14 ||
bhartrā parigṛhītasya jānakī skandhamāśritā |
bharturaṅkātsamutpatya tataḥ kamalalocanā || 15 ||
candrasūryau mayā dṛṣṭā pāṇinā parimārjatī |
tatastābhyāṃ kumārābhyāmāsthitaḥ sa gajottamaḥ || 16 ||
sītayā ca viśālākṣyā laṅkāyā uparisthitaḥ |
pāṇḍurarṣabhayuktena rathenāṣṭayujā svayam || 17 ||
ihopayātaḥ kākutstha ssītayā saha bhāryayā |
lakṣmaṇena saha bhrātrā sītayā saha vīryavān || 18 ||
āruhya puṣpakaṃ divyaṃ vimānaṃ sūryasannibham |
uttarāṃ diśamālokya jagāma puruṣottamaḥ || 19 ||
evaṃ svapne mayā dṛṣṭo rāmo viṣṇuparākramaḥ |
lakṣmaṇena saha bhrātrā sītayā saha rāghavaḥ || 20 ||
na hi rāmo mahātejāśśakyo jetuṃ surāsuraiḥ |
rākṣasairvāpi cānyairvā svargaḥ pāpajanairiva || 21 ||
rāvaṇaśca mayā dṛṣṭaḥ kṣitau tailasamukṣitaḥ |
raktavāsāḥ pibanmattaḥ karavīrakṛtasrajaḥ || 22 ||
vimānātpuṣpakādadya rāvaṇaḥ patito bhuvi |
kṛṣyamāṇaḥ striyā dṛṣṭo muṇḍaḥ kṛṣṇāmbaraḥ punaḥ || 23 ||
rathena kharayuktena raktamālyānulepanaḥ |
pipaṃstailaṃ hasannṛtyan bhrāntacittākulendriyaḥ || 24 ||
gardabhena yayau śīghraṃ dakṣiṇāṃ diśamāsthitaḥ |
punareva mayā dṛṣṭo rāvaṇo rākṣaseśvaraḥ || 25 ||
patito' vākcirā rā bhūmau gardabhādbhayamohitaḥ |
sahasotthāya sambhrānto bhayārto madavihvalaḥ || 26 ||
unmatta iva digvāsā durvākyaṃ pralapanbahu |
durgandhaṃ dussahaṃ ghoraṃ timiraṃ narakopamam || 27 ||
malapaṅkaṃ praviśyāśu magnastatra sa rāvaṇaḥ |
kaṇṭhe baddhvā daśagrīvaṃ pramadā raktavāsinī || 28 ||
kālī kardamaliptāṅgī diśaṃ yāmyāṃ prakarṣati |
evaṃ tatra mayā dṛṣṭaḥ kumbhakarṇo niśācaraḥ || 29 ||
rāvaṇasya sutāssarve dṛṣṭāstailasamukṣitāḥ |
varāheṇa daśagrīvaśśiṃśumāreṇa cendrajit || 30 ||
uṣṭreṇa kumbhakarṇaśca prayātā dakṣiṇāṃ diśam |
ekastatra mayā dṛṣṭaḥ śvetacchatro vibhīṣaṇaḥ || 31 ||
śuklamālyāmbaradharaḥ śuklagandhānulepanaḥ |
śaṅkhadundhubhinirghoṣairnṛttagītairalaṅkṛtaḥ || 32 ||
āruhya śailasaṅkāśaṃ meghastanitanissvanam |
caturdantaṃ gajaṃ divyamāste tatra vibhīṣaṇaḥ || 33 ||
caturbhissacivaiḥ sārthaṃ vaihāyasamupasthitaḥ |
samājaśca mayā dṛṣṭo gītavāditraniḥsvanaḥ || 34 ||
pibatāṃ raktamālyānāṃ rakṣasāṃ raktavāsasām |
laṅkā ceyaṃ purī ramyā savājirathakuñjarāḥ || 35 ||
sāgare patitā dṛṣṭā bhagnagopuratoraṇā |
laṅkā dṛṣṭā mayā svapne rāvaṇenābhirakṣitā || 36 ||
dagdhā rāmasya dūtena vānareṇa tarasvinā |
pītvā tailaṃ pranṛttāśca prahasantyo mahāsvanāḥ || 37 ||
laṅkāyāṃ bhasmarūkṣāyāṃ sarvā rākṣasastriyaḥ |
kumbhakarṇādayaśceme sarve rākṣasapuṅgavāḥ || 38 ||
raktaṃ nivasanaṃ gṛhya praviṣṭā gomayahrade |
apagacchata naśyadhvaṃ sītāmāpnoti rāghavaḥ || 39 ||
ghātayetparamāmarṣī yuṣmānsārthaṃ hi rākṣasaiḥ |
priyāṃ bahumatāṃ bhāryāṃ vanavāsamanuvratām || 40 ||
bhartsitāṃ tarjitāṃ vāpi nānumaṃsyati rāghavaḥ |
tadalaṃ krūravākyaiśca sāntvamevābhidhīyatām || 41 ||
abhiyācāma vaidehīmetaddhi mama rocate |
yasyāmevaṃvidhaḥ svapno duḥkhitāyāṃ pradṛśyate || 42 ||
sā duḥkhairvividhairmuktā priyaṃ prāpnotyanuttamam |
bhartsitāmapi yācadhvaṃ rākṣasyaḥ kiṃ vivakṣayā || 43 ||
rāghavāddhi bhayaṃ ghoraṃ rākṣasānāmupasthitam |
praṇipātaprasannā hi maithilī janakātmajā || 44 ||
alameṣā paritrātuṃ rākṣasyo mahato bhayāt |
api cāsyā viśālākṣyā na kiñcidupalakṣaye || 45 ||
virūpamapi cāṅgeṣu susūkṣmamapi lakṣaṇam |
chāyāvaiguṇyamātraṃ tu śaṅke duḥkhamupasthitam || 46 ||
aduḥkhārhāmimāṃ devīṃ vaihāyasamupasthitām |
arthasiddhiṃ tu vaidehyāḥ paśyāmyahamupasthitām || 47 ||
rākṣasendravināśaṃ ca vijayaṃ rāghavasya ca |
nimittabhūtametattu śrotumasyā mahatpriyam || 48 ||
dṛśyate ca sphuraccakṣuḥ padmapatramivāyatam |
īṣaccha hṛṣito vāsyā dakṣiṇāyā hyadakṣiṇaḥ || 49 ||
akasmādeva vaidehyā bāhurekaḥ prakampate |
kareṇuhastapratima ssavyaścoruranuttamaḥ || 50 ||
vepamānaḥ sūcayati rāghavaṃ purataḥ sthitam |
pakṣī ca śākhānilayaṃ praviṣṭaḥ punaḥ punaścottamasāntvavādī |
susvāgatāṃ vācamudīrayānaḥ punaḥ punaścodayatīva hṛṣṭaḥ || 51 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye sundarakāṇḍe saptaviṃśassargaḥ ||
Sanskrit — Devanagari (original)
श्रीमद्वाल्मीकीय रामायणे सुन्दरकाण्डम् ।
अथ सप्तविंशस्सर्गः ।
इत्युक्तास्सीतया घोरं राक्षस्यः क्रोधमूर्छिताः ।
काश्चिज्जग्मुस्तदाख्यातुं रावणस्य तरस्विनः ॥ 1 ॥
ततः सीतामुपागम्य राक्षस्यो घोरदर्शनाः ।
पुनः परुषमेकार्थमनर्थार्थमथाब्रुवन् ॥ 2 ॥
अद्येदानीं तवानार्ये सीते पापविनिश्चये ।
राक्षस्यो भक्षयिष्यन्ति मांसमेतद्यथासुखम् ॥ 3 ॥
सीतां ताभिरनार्याभिर्दृष्टवा सन्तर्जितां तदा ।
राक्षसी त्रिजटा वृद्धा शयाना वाक्यमब्रवीत् ॥ 4 ॥
आत्मानं खादतानार्या न सीतां भक्षयिष्यथ ।
जनकस्य सुतामिष्टां स्नुषां दशरथस्य च ॥ 5 ॥
स्वप्नो ह्यद्य मया दृष्टो दारुणो रोमहर्षणः ।
राक्षसानामभावाय भर्तुरस्या भवाय च ॥ 6 ॥
एवमुक्तास्त्रिजटया राक्षस्यः क्रोधमूर्छिताः ।
सर्वा एवाब्रुवन्भीतास्त्रिजटां तामिदं वचः ॥ 7 ॥
कथयस्व त्वया दृष्टः स्वप्नोऽयं कीदृशो निशि ।
तासां श्रुत्वा तु वचनं राक्षसीनां मुखाच्युतम् ॥ 8 ॥
उवच वचनं काले त्रिजटा स्वप्नसंश्रितम् ।
गजदन्तमयीं दिव्यां शिबिकामन्तरिक्षगाम् ॥ 9 ॥
युक्तां हंससहस्रेण स्वयमास्थाय राघवः ।
शुक्लमाल्याम्बरधरो लक्ष्मणेन सहागतः ॥ 10 ॥
स्वप्ने चाद्य मया दृष्टा सीता शुक्लाम्बरावृता ।
सागरेण परिक्षिप्तं श्वेतं पर्वतमास्थिता ॥ 11 ॥
रामेण सङ्गता सीता भास्करेण प्रभा यथा ।
राघवश्च मया दृष्टश्चतुर्दष्ट्रं महागजम् ॥ 12 ॥
आरूढ श्शैलसङ्काशं चचार सहलक्ष्मणः ।
ततस्तौ नरशार्दूलौ दीप्यमानौ स्वतेजसा ॥ 13 ॥
शुक्लमाल्याम्बरधरौ जानकीं पर्युपस्थितौ ।
ततस्तस्य नगस्याग्रे ह्याकाशस्थस्य दन्तिनः ॥ 14 ॥
भर्त्रा परिगृहीतस्य जानकी स्कन्धमाश्रिता ।
भर्तुरङ्कात्समुत्पत्य ततः कमललोचना ॥ 15 ॥
चन्द्रसूर्यौ मया दृष्टा पाणिना परिमार्जती ।
ततस्ताभ्यां कुमाराभ्यामास्थितः स गजोत्तमः ॥ 16 ॥
सीतया च विशालाक्ष्या लङ्काया उपरिस्थितः ।
पाण्डुरर्षभयुक्तेन रथेनाष्टयुजा स्वयम् ॥ 17 ॥
इहोपयातः काकुत्स्थ स्सीतया सह भार्यया ।
लक्ष्मणेन सह भ्रात्रा सीतया सह वीर्यवान् ॥ 18 ॥
आरुह्य पुष्पकं दिव्यं विमानं सूर्यसन्निभम् ।
उत्तरां दिशमालोक्य जगाम पुरुषोत्तमः ॥ 19 ॥
एवं स्वप्ने मया दृष्टो रामो विष्णुपराक्रमः ।
लक्ष्मणेन सह भ्रात्रा सीतया सह राघवः ॥ 20 ॥
न हि रामो महातेजाश्शक्यो जेतुं सुरासुरैः ।
राक्षसैर्वापि चान्यैर्वा स्वर्गः पापजनैरिव ॥ 21 ॥
रावणश्च मया दृष्टः क्षितौ तैलसमुक्षितः ।
रक्तवासाः पिबन्मत्तः करवीरकृतस्रजः ॥ 22 ॥
विमानात्पुष्पकादद्य रावणः पतितो भुवि ।
कृष्यमाणः स्त्रिया दृष्टो मुण्डः कृष्णाम्बरः पुनः ॥ 23 ॥
रथेन खरयुक्तेन रक्तमाल्यानुलेपनः ।
पिपंस्तैलं हसन्नृत्यन् भ्रान्तचित्ताकुलेन्द्रियः ॥ 24 ॥
गर्दभेन ययौ शीघ्रं दक्षिणां दिशमास्थितः ।
पुनरेव मया दृष्टो रावणो राक्षसेश्वरः ॥ 25 ॥
पतितोऽ वाक्चिरा रा भूमौ गर्दभाद्भयमोहितः ।
सहसोत्थाय सम्भ्रान्तो भयार्तो मदविह्वलः ॥ 26 ॥
उन्मत्त इव दिग्वासा दुर्वाक्यं प्रलपन्बहु ।
दुर्गन्धं दुस्सहं घोरं तिमिरं नरकोपमम् ॥ 27 ॥
मलपङ्कं प्रविश्याशु मग्नस्तत्र स रावणः ।
कण्ठे बद्ध्वा दशग्रीवं प्रमदा रक्तवासिनी ॥ 28 ॥
काली कर्दमलिप्ताङ्गी दिशं याम्यां प्रकर्षति ।
एवं तत्र मया दृष्टः कुम्भकर्णो निशाचरः ॥ 29 ॥
रावणस्य सुतास्सर्वे दृष्टास्तैलसमुक्षिताः ।
वराहेण दशग्रीवश्शिंशुमारेण चेन्द्रजित् ॥ 30 ॥
उष्ट्रेण कुम्भकर्णश्च प्रयाता दक्षिणां दिशम् ।
एकस्तत्र मया दृष्टः श्वेतच्छत्रो विभीषणः ॥ 31 ॥
शुक्लमाल्याम्बरधरः शुक्लगन्धानुलेपनः ।
शङ्खदुन्धुभिनिर्घोषैर्नृत्तगीतैरलङ्कृतः ॥ 32 ॥
आरुह्य शैलसङ्काशं मेघस्तनितनिस्स्वनम् ।
चतुर्दन्तं गजं दिव्यमास्ते तत्र विभीषणः ॥ 33 ॥
चतुर्भिस्सचिवैः सार्थं वैहायसमुपस्थितः ।
समाजश्च मया दृष्टो गीतवादित्रनिःस्वनः ॥ 34 ॥
पिबतां रक्तमाल्यानां रक्षसां रक्तवाससाम् ।
लङ्का चेयं पुरी रम्या सवाजिरथकुञ्जराः ॥ 35 ॥
सागरे पतिता दृष्टा भग्नगोपुरतोरणा ।
लङ्का दृष्टा मया स्वप्ने रावणेनाभिरक्षिता ॥ 36 ॥
दग्धा रामस्य दूतेन वानरेण तरस्विना ।
पीत्वा तैलं प्रनृत्ताश्च प्रहसन्त्यो महास्वनाः ॥ 37 ॥
लङ्कायां भस्मरूक्षायां सर्वा राक्षसस्त्रियः ।
कुम्भकर्णादयश्चेमे सर्वे राक्षसपुङ्गवाः ॥ 38 ॥
रक्तं निवसनं गृह्य प्रविष्टा गोमयह्रदे ।
अपगच्छत नश्यध्वं सीतामाप्नोति राघवः ॥ 39 ॥
घातयेत्परमामर्षी युष्मान्सार्थं हि राक्षसैः ।
प्रियां बहुमतां भार्यां वनवासमनुव्रताम् ॥ 40 ॥
भर्त्सितां तर्जितां वापि नानुमंस्यति राघवः ।
तदलं क्रूरवाक्यैश्च सान्त्वमेवाभिधीयताम् ॥ 41 ॥
अभियाचाम वैदेहीमेतद्धि मम रोचते ।
यस्यामेवंविधः स्वप्नो दुःखितायां प्रदृश्यते ॥ 42 ॥
सा दुःखैर्विविधैर्मुक्ता प्रियं प्राप्नोत्यनुत्तमम् ।
भर्त्सितामपि याचध्वं राक्षस्यः किं विवक्षया ॥ 43 ॥
राघवाद्धि भयं घोरं राक्षसानामुपस्थितम् ।
प्रणिपातप्रसन्ना हि मैथिली जनकात्मजा ॥ 44 ॥
अलमेषा परित्रातुं राक्षस्यो महतो भयात् ।
अपि चास्या विशालाक्ष्या न किञ्चिदुपलक्षये ॥ 45 ॥
विरूपमपि चाङ्गेषु सुसूक्ष्ममपि लक्षणम् ।
छायावैगुण्यमात्रं तु शङ्के दुःखमुपस्थितम् ॥ 46 ॥
अदुःखार्हामिमां देवीं वैहायसमुपस्थिताम् ।
अर्थसिद्धिं तु वैदेह्याः पश्याम्यहमुपस्थिताम् ॥ 47 ॥
राक्षसेन्द्रविनाशं च विजयं राघवस्य च ।
निमित्तभूतमेतत्तु श्रोतुमस्या महत्प्रियम् ॥ 48 ॥
दृश्यते च स्फुरच्चक्षुः पद्मपत्रमिवायतम् ।
ईषच्छ हृषितो वास्या दक्षिणाया ह्यदक्षिणः ॥ 49 ॥
अकस्मादेव वैदेह्या बाहुरेकः प्रकम्पते ।
करेणुहस्तप्रतिम स्सव्यश्चोरुरनुत्तमः ॥ 50 ॥
वेपमानः सूचयति राघवं पुरतः स्थितम् ।
पक्षी च शाखानिलयं प्रविष्टः पुनः पुनश्चोत्तमसान्त्ववादी ।
सुस्वागतां वाचमुदीरयानः पुनः पुनश्चोदयतीव हृष्टः ॥ 51 ॥
इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीय आदिकाव्ये सुन्दरकाण्डे सप्तविंशस्सर्गः ॥
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe sundarakāṇḍam |
atha saptaviṃśassargaḥ |
ityuktāssītayā ghoraṃ rākṣasyaḥ krodhamūrchitāḥ |
kāścijjagmustadākhyātuṃ rāvaṇasya tarasvinaḥ || 1 ||
tataḥ sītāmupāgamya rākṣasyo ghoradarśanāḥ |
punaḥ paruṣamekārthamanarthārthamathābruvan || 2 ||
adyedānīṃ tavānārye sīte pāpaviniścaye |
rākṣasyo bhakṣayiṣyanti māṃsametadyathāsukham || 3 ||
sītāṃ tābhiranāryābhirdṛṣṭavā santarjitāṃ tadā |
rākṣasī trijaṭā vṛddhā śayānā vākyamabravīt || 4 ||
ātmānaṃ khādatānāryā na sītāṃ bhakṣayiṣyatha |
janakasya sutāmiṣṭāṃ snuṣāṃ daśarathasya ca || 5 ||
svapno hyadya mayā dṛṣṭo dāruṇo romaharṣaṇaḥ |
rākṣasānāmabhāvāya bharturasyā bhavāya ca || 6 ||
evamuktāstrijaṭayā rākṣasyaḥ krodhamūrchitāḥ |
sarvā evābruvanbhītāstrijaṭāṃ tāmidaṃ vacaḥ || 7 ||
kathayasva tvayā dṛṣṭaḥ svapno'yaṃ kīdṛśo niśi |
tāsāṃ śrutvā tu vacanaṃ rākṣasīnāṃ mukhācyutam || 8 ||
uvaca vacanaṃ kāle trijaṭā svapnasaṃśritam |
gajadantamayīṃ divyāṃ śibikāmantarikṣagām || 9 ||
yuktāṃ haṃsasahasreṇa svayamāsthāya rāghavaḥ |
śuklamālyāmbaradharo lakṣmaṇena sahāgataḥ || 10 ||
svapne cādya mayā dṛṣṭā sītā śuklāmbarāvṛtā |
sāgareṇa parikṣiptaṃ śvetaṃ parvatamāsthitā || 11 ||
rāmeṇa saṅgatā sītā bhāskareṇa prabhā yathā |
rāghavaśca mayā dṛṣṭaścaturdaṣṭraṃ mahāgajam || 12 ||
ārūḍha śśailasaṅkāśaṃ cacāra sahalakṣmaṇaḥ |
tatastau naraśārdūlau dīpyamānau svatejasā || 13 ||
śuklamālyāmbaradharau jānakīṃ paryupasthitau |
tatastasya nagasyāgre hyākāśasthasya dantinaḥ || 14 ||
bhartrā parigṛhītasya jānakī skandhamāśritā |
bharturaṅkātsamutpatya tataḥ kamalalocanā || 15 ||
candrasūryau mayā dṛṣṭā pāṇinā parimārjatī |
tatastābhyāṃ kumārābhyāmāsthitaḥ sa gajottamaḥ || 16 ||
sītayā ca viśālākṣyā laṅkāyā uparisthitaḥ |
pāṇḍurarṣabhayuktena rathenāṣṭayujā svayam || 17 ||
ihopayātaḥ kākutstha ssītayā saha bhāryayā |
lakṣmaṇena saha bhrātrā sītayā saha vīryavān || 18 ||
āruhya puṣpakaṃ divyaṃ vimānaṃ sūryasannibham |
uttarāṃ diśamālokya jagāma puruṣottamaḥ || 19 ||
evaṃ svapne mayā dṛṣṭo rāmo viṣṇuparākramaḥ |
lakṣmaṇena saha bhrātrā sītayā saha rāghavaḥ || 20 ||
na hi rāmo mahātejāśśakyo jetuṃ surāsuraiḥ |
rākṣasairvāpi cānyairvā svargaḥ pāpajanairiva || 21 ||
rāvaṇaśca mayā dṛṣṭaḥ kṣitau tailasamukṣitaḥ |
raktavāsāḥ pibanmattaḥ karavīrakṛtasrajaḥ || 22 ||
vimānātpuṣpakādadya rāvaṇaḥ patito bhuvi |
kṛṣyamāṇaḥ striyā dṛṣṭo muṇḍaḥ kṛṣṇāmbaraḥ punaḥ || 23 ||
rathena kharayuktena raktamālyānulepanaḥ |
pipaṃstailaṃ hasannṛtyan bhrāntacittākulendriyaḥ || 24 ||
gardabhena yayau śīghraṃ dakṣiṇāṃ diśamāsthitaḥ |
punareva mayā dṛṣṭo rāvaṇo rākṣaseśvaraḥ || 25 ||
patito' vākcirā rā bhūmau gardabhādbhayamohitaḥ |
sahasotthāya sambhrānto bhayārto madavihvalaḥ || 26 ||
unmatta iva digvāsā durvākyaṃ pralapanbahu |
durgandhaṃ dussahaṃ ghoraṃ timiraṃ narakopamam || 27 ||
malapaṅkaṃ praviśyāśu magnastatra sa rāvaṇaḥ |
kaṇṭhe baddhvā daśagrīvaṃ pramadā raktavāsinī || 28 ||
kālī kardamaliptāṅgī diśaṃ yāmyāṃ prakarṣati |
evaṃ tatra mayā dṛṣṭaḥ kumbhakarṇo niśācaraḥ || 29 ||
rāvaṇasya sutāssarve dṛṣṭāstailasamukṣitāḥ |
varāheṇa daśagrīvaśśiṃśumāreṇa cendrajit || 30 ||
uṣṭreṇa kumbhakarṇaśca prayātā dakṣiṇāṃ diśam |
ekastatra mayā dṛṣṭaḥ śvetacchatro vibhīṣaṇaḥ || 31 ||
śuklamālyāmbaradharaḥ śuklagandhānulepanaḥ |
śaṅkhadundhubhinirghoṣairnṛttagītairalaṅkṛtaḥ || 32 ||
āruhya śailasaṅkāśaṃ meghastanitanissvanam |
caturdantaṃ gajaṃ divyamāste tatra vibhīṣaṇaḥ || 33 ||
caturbhissacivaiḥ sārthaṃ vaihāyasamupasthitaḥ |
samājaśca mayā dṛṣṭo gītavāditraniḥsvanaḥ || 34 ||
pibatāṃ raktamālyānāṃ rakṣasāṃ raktavāsasām |
laṅkā ceyaṃ purī ramyā savājirathakuñjarāḥ || 35 ||
sāgare patitā dṛṣṭā bhagnagopuratoraṇā |
laṅkā dṛṣṭā mayā svapne rāvaṇenābhirakṣitā || 36 ||
dagdhā rāmasya dūtena vānareṇa tarasvinā |
pītvā tailaṃ pranṛttāśca prahasantyo mahāsvanāḥ || 37 ||
laṅkāyāṃ bhasmarūkṣāyāṃ sarvā rākṣasastriyaḥ |
kumbhakarṇādayaśceme sarve rākṣasapuṅgavāḥ || 38 ||
raktaṃ nivasanaṃ gṛhya praviṣṭā gomayahrade |
apagacchata naśyadhvaṃ sītāmāpnoti rāghavaḥ || 39 ||
ghātayetparamāmarṣī yuṣmānsārthaṃ hi rākṣasaiḥ |
priyāṃ bahumatāṃ bhāryāṃ vanavāsamanuvratām || 40 ||
bhartsitāṃ tarjitāṃ vāpi nānumaṃsyati rāghavaḥ |
tadalaṃ krūravākyaiśca sāntvamevābhidhīyatām || 41 ||
abhiyācāma vaidehīmetaddhi mama rocate |
yasyāmevaṃvidhaḥ svapno duḥkhitāyāṃ pradṛśyate || 42 ||
sā duḥkhairvividhairmuktā priyaṃ prāpnotyanuttamam |
bhartsitāmapi yācadhvaṃ rākṣasyaḥ kiṃ vivakṣayā || 43 ||
rāghavāddhi bhayaṃ ghoraṃ rākṣasānāmupasthitam |
praṇipātaprasannā hi maithilī janakātmajā || 44 ||
alameṣā paritrātuṃ rākṣasyo mahato bhayāt |
api cāsyā viśālākṣyā na kiñcidupalakṣaye || 45 ||
virūpamapi cāṅgeṣu susūkṣmamapi lakṣaṇam |
chāyāvaiguṇyamātraṃ tu śaṅke duḥkhamupasthitam || 46 ||
aduḥkhārhāmimāṃ devīṃ vaihāyasamupasthitām |
arthasiddhiṃ tu vaidehyāḥ paśyāmyahamupasthitām || 47 ||
rākṣasendravināśaṃ ca vijayaṃ rāghavasya ca |
nimittabhūtametattu śrotumasyā mahatpriyam || 48 ||
dṛśyate ca sphuraccakṣuḥ padmapatramivāyatam |
īṣaccha hṛṣito vāsyā dakṣiṇāyā hyadakṣiṇaḥ || 49 ||
akasmādeva vaidehyā bāhurekaḥ prakampate |
kareṇuhastapratima ssavyaścoruranuttamaḥ || 50 ||
vepamānaḥ sūcayati rāghavaṃ purataḥ sthitam |
pakṣī ca śākhānilayaṃ praviṣṭaḥ punaḥ punaścottamasāntvavādī |
susvāgatāṃ vācamudīrayānaḥ punaḥ punaścodayatīva hṛṣṭaḥ || 51 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye sundarakāṇḍe saptaviṃśassargaḥ ||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Grantha script. Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.
🕉 InfoLyter.in