𑌶𑍍𑌰𑍀𑌮𑌦𑍍𑌵𑌾𑌲𑍍𑌮𑍀𑌕𑍀𑌯 𑌰𑌾𑌮𑌾𑌯𑌣𑍇 𑌸𑍁𑌨𑍍𑌦𑌰𑌕𑌾𑌣𑍍𑌡𑌮𑍍 ।
𑌅𑌥 𑌦𑍍𑌵𑌿𑌷𑌷𑍍𑌟𑌿𑌤𑌮𑌸𑍍𑌸𑌰𑍍𑌗𑌃 ।
𑌤𑌾𑌨𑍁𑌵𑌾𑌚 𑌹𑌰𑌿𑌶𑍍𑌰𑍇𑌷𑍍𑌠𑍋 𑌹𑌨𑍁𑌮𑌾𑌨𑍍𑌵𑌾𑌨𑌰𑌰𑍍𑌷𑌭𑌃 ।
𑌅𑌵𑍍𑌯𑌗𑍍𑌰𑌮𑌨𑌸𑍋 𑌯𑍂𑌯𑌂 𑌮𑌧𑍁 𑌸𑍇𑌵𑌤 𑌵𑌾𑌨𑌰𑌾𑌃 ॥ 1 ॥
𑌅𑌹𑌮𑌾𑌵𑌾𑌰𑌯𑌿𑌷𑍍𑌯𑌾𑌮𑌿 𑌯𑍁𑌷𑍍𑌮𑌾𑌕𑌂 𑌪𑌰𑌿𑌪𑌨𑍍𑌥𑌿𑌨𑌃 ।
𑌶𑍍𑌰𑍁𑌤𑍍𑌵𑌾 𑌹𑌨𑍁𑌮𑌤𑍋 𑌵𑌾𑌕𑍍𑌯𑌂 𑌹𑌰𑍀𑌣𑌾𑌂 𑌪𑍍𑌰𑌵𑌰𑍋𑌽𑌙𑍍𑌗𑌦𑌃 ॥ 2 ॥
𑌪𑍍𑌰𑌤𑍍𑌯𑍁𑌵𑌾𑌚 𑌪𑍍𑌰𑌸𑌨𑍍𑌨𑌾𑌤𑍍𑌮𑌾 𑌪𑌿𑌬𑌨𑍍𑌤𑍁 𑌹𑌰𑌯𑍋 𑌮𑌧𑍁 ।
𑌅𑌵𑌶𑍍𑌯𑌂 𑌕𑍃𑌤𑌕𑌾𑌰𑍍𑌯𑌸𑍍𑌯 𑌵𑌾𑌕𑍍𑌯𑌂 𑌹𑌨𑍁𑌮𑌤𑍋 𑌮𑌯𑌾 ॥ 3 ॥
𑌅𑌕𑌾𑌰𑍍𑌯𑌮𑌪𑌿 𑌕𑌰𑍍𑌤𑌵𑍍𑌯𑌂 𑌕𑌿𑌮𑌙𑍍𑌗 𑌪𑍁𑌨𑌰𑍀𑌦𑍃𑌶𑌮𑍍 ।
𑌅𑌙𑍍𑌗𑌦𑌸𑍍𑌯 𑌮𑍁𑌖𑌾𑌚𑍍𑌛𑍍𑌰𑍁𑌤𑍍𑌵𑌾𑌵𑌚𑌨𑌂 𑌵𑌾𑌨𑌰𑌰𑍍𑌷𑌭𑌾𑌃 ॥ 4 ॥
𑌸𑌾𑌧𑍁𑌸𑌾𑌧𑍍𑌵𑌿𑌤𑌿 𑌸𑌂𑌹𑍃𑌷𑍍𑌟𑌾 𑌵𑌾𑌨𑌰𑌾𑌃 𑌪𑍍𑌰𑌤𑍍𑌯𑌪𑍂𑌜𑌯𑌨𑍍 ।
𑌪𑍂𑌜𑌯𑌿𑌤𑍍𑌵𑌾𑌙𑍍𑌗𑌦𑌂 𑌸𑌰𑍍𑌵𑍇 𑌵𑌾𑌨𑌰𑌾 𑌵𑌾𑌨𑌰𑌰𑍍𑌷𑌭𑌮𑍍 ॥ 5 ॥
𑌜𑌗𑍍𑌮𑍁𑌰𑍍𑌮𑌧𑍁𑌵𑌨𑌂 𑌯𑌤𑍍𑌰 𑌨𑌦𑍀𑌵𑍇𑌗 𑌇𑌵 𑌦𑍍𑌰𑍁𑌮𑌮𑍍 ।
𑌤𑍇 𑌪𑍍𑌰𑌵𑌿𑌷𑍍𑌟𑌾 𑌮𑌧𑍁𑌵𑌨𑌂 𑌪𑌾𑌲𑌾𑌨𑌾𑌕𑍍𑌰𑌮𑍍𑌯 𑌵𑍀𑌰𑍍𑌯𑌤𑌃 ॥ 6 ॥
𑌅𑌤𑌿𑌸𑌰𑍍𑌗𑌾𑌚𑍍𑌚 𑌪𑌟𑌵𑍋 𑌦𑍃𑌷𑍍𑌟𑍍𑌵𑌾 𑌶𑍍𑌰𑍁𑌤𑍍𑌵𑌾 𑌚 𑌮𑍈𑌥𑌿𑌲𑍀𑌮𑍍 ।
𑌪𑌪𑍁𑌸𑍍𑌸𑌰𑍍𑌵𑍇 𑌮𑌧𑍁 𑌤𑌦𑌾 𑌰𑌸𑌵𑌤𑍍𑌫𑌲𑌮𑌾𑌦𑌦𑍁𑌃 ॥ 7 ॥
𑌉𑌤𑍍𑌪𑌤𑍍𑌯 𑌚 𑌤𑌤𑌸𑍍𑌸𑌰𑍍𑌵𑍇 𑌵𑌨𑌪𑌾𑌲𑌾𑌨𑍍 𑌸𑌮𑌾𑌗𑌤𑌾𑌨𑍍 ।
𑌤𑌾𑌡𑌯𑌨𑍍𑌤𑌿 𑌸𑍍𑌮 𑌶𑌤𑌶 𑌸𑍍𑌸𑌕𑍍𑌤𑌾𑌨𑍍𑌮𑌧𑍁𑌵𑌨𑍇 𑌤𑌦𑌾 ॥ 8 ॥
𑌮𑌧𑍂𑌨𑌿 𑌦𑍍𑌰𑍋𑌣𑌮𑌾𑌤𑍍𑌰𑌾𑌣𑌿 𑌬𑌾𑌹𑍁𑌭𑌿𑌃 𑌪𑌰𑌿𑌗𑍃𑌹𑍍𑌯 𑌤𑍇 ।
𑌪𑌿𑌬𑌨𑍍𑌤𑌿 𑌸𑌹𑌿𑌤𑌾 𑌸𑍍𑌸𑌰𑍍𑌵𑍇 𑌨𑌿𑌘𑍍𑌨𑌨𑍍𑌤𑌿 𑌸𑍍𑌮 𑌤𑌥𑌾𑌪𑌰𑍇 ॥ 9 ॥
𑌕𑍇𑌚𑌿𑌤𑍍𑌪𑍀𑌤𑍍𑌵𑌾 𑌪𑍍𑌰𑌵𑌿𑌧𑍍𑌯𑌨𑍍𑌤𑌿 𑌮𑌧𑍂𑌨𑌿 𑌮𑌧𑍁𑌪𑌿𑌙𑍍𑌗𑌲𑌾𑌃 ।
𑌮𑌧𑍂𑌚𑍍𑌛𑌿𑌷𑍍𑌟𑍇𑌨 𑌕𑍇𑌚𑌿𑌚𑍍𑌚 𑌜𑌗𑍍𑌮𑍁𑌰𑌨𑍍𑌯𑍋𑌨𑍍𑌯𑌮𑍁𑌤𑍍𑌕𑌟𑌾𑌃 ॥ 10 ॥
𑌅𑌪𑌰𑍇 𑌵𑍃𑌕𑍍𑌷𑌮𑍂𑌲𑍇 𑌤𑍁 𑌶𑌾𑌖𑌾𑌂 𑌗𑍃𑌹𑍍𑌯 𑌵𑍍𑌯𑌵𑌸𑍍𑌥𑌿𑌤𑌾𑌃 ।
𑌅𑌤𑍍𑌯𑌰𑍍𑌥𑌂 𑌚 𑌮𑌦𑌗𑍍𑌲𑌾𑌨𑌾𑌃 𑌪𑌰𑍍𑌣𑌾𑌨𑍍𑌯𑌾𑌸𑍍𑌤𑍀𑌰𑍍𑌯 𑌶𑍇𑌰𑌤𑍇 ॥ 11 ॥
𑌉𑌨𑍍𑌮𑌤𑍍𑌤𑌭𑍂𑌤𑌾𑌃 𑌪𑍍𑌲𑌵𑌗𑌾 𑌮𑌧𑍁𑌮𑌤𑍍𑌤𑌾𑌶𑍍𑌚 𑌹𑍃𑌷𑍍𑌟𑌵𑌤𑍍 ।
𑌕𑍍𑌷𑌿𑌪𑌨𑍍𑌤𑌿 𑌚 𑌤𑌥𑌾𑌨𑍍𑌯𑍋𑌨𑍍𑌯𑌂 𑌸𑍍𑌖𑌲𑌨𑍍𑌤𑌿 𑌚 𑌤𑌥𑌾𑌽𑌪𑌰𑍇 ॥ 12 ॥
𑌕𑍇𑌚𑌿𑌤𑍍 𑌕𑍍𑌷𑍍𑌵𑍇𑌲𑌾𑌂 𑌪𑍍𑌰𑌕𑍁𑌰𑍍𑌵𑌨𑍍𑌤𑌿 𑌕𑍇𑌚𑌿𑌤𑍍 𑌕𑍂𑌜𑌨𑍍𑌤𑌿 𑌹𑍃𑌷𑍍𑌟𑌵𑌤𑍍 ।
𑌹𑌰𑌯𑍋𑌮𑌧𑍁𑌨𑌾 𑌮𑌤𑍍𑌤𑌾𑌃 𑌕𑍇𑌚𑌿𑌤𑍍𑌸𑍁𑌪𑍍𑌤𑌾 𑌮𑌹𑍀𑌤𑌲𑍇 ॥ 13 ॥
𑌕𑍃𑌤𑍍𑌵𑌾 𑌕𑍇𑌚𑌿𑌦𑍍𑌧𑌸𑌨𑍍𑌤𑍍𑌯𑌨𑍍𑌯𑍇 𑌕𑍇𑌚𑌿𑌤𑍍𑌕𑍁𑌰𑍍𑌵𑌨𑍍𑌤𑌿 𑌚𑍇𑌤𑌰𑌤𑍍 ।
𑌕𑍃𑌤𑍍𑌵𑌾 𑌕𑍇𑌚𑌿𑌦𑍍𑌵𑌦𑌨𑍍𑌤𑍍𑌯𑌨𑍍𑌯𑍇 𑌕𑍇𑌚𑌿𑌦𑍍𑌬𑍁𑌧𑍍𑌯𑌨𑍍𑌤𑌿 𑌚𑍇𑌤𑌰𑌤𑍍 ॥ 14 ॥
𑌯𑍇𑌽𑌪𑍍𑌯𑌤𑍍𑌰 𑌮𑌧𑍁𑌪𑌾𑌲𑌾 𑌸𑍍𑌸𑍍𑌯𑍁𑌃 𑌪𑍍𑌰𑍇𑌷𑍍𑌯𑌾 𑌦𑌧𑌿𑌮𑍁𑌖𑌸𑍍𑌯 𑌤𑍁 ।
𑌤𑍇𑌽𑌪𑌿 𑌤𑍈𑌰𑍍𑌵𑌾𑌨𑌰𑍈𑌰𑍍𑌭𑍀𑌮𑍈𑌃 𑌪𑍍𑌰𑌤𑌿𑌷𑌿𑌦𑍍𑌧𑌾 𑌦𑌿𑌶𑍋 𑌗𑌤𑌾𑌃 ॥ 15 ॥
𑌜𑌾𑌨𑍁𑌭𑌿𑌸𑍍𑌤𑍁 𑌪𑍍𑌰𑌕𑍃𑌷𑍍𑌟𑌾𑌶𑍍𑌚 𑌦𑍇𑌵𑌮𑌾𑌰𑍍𑌗𑌂 𑌪𑍍𑌰𑌦𑌰𑍍𑌶𑌿𑌤𑌾𑌃 ।
𑌅𑌬𑍍𑌰𑍁𑌵𑌨𑍍 𑌪𑌰𑌮𑍋𑌦𑍍𑌵𑌿𑌗𑍍𑌨𑌾 𑌗𑌤𑍍𑌵𑌾 𑌦𑌧𑌿𑌮𑍁𑌖𑌂 𑌵𑌚𑌃 ॥ 16 ॥
𑌹𑌨𑍂𑌮𑌤𑌾 𑌦𑌤𑍍𑌤𑌵𑌰𑍈𑌰𑍍𑌹𑌤𑌂 𑌮𑌧𑍁𑌵𑌨𑌂 𑌬𑌲𑌾𑌤𑍍 ।
𑌵𑌯𑌂 𑌚 𑌜𑌾𑌨𑍁𑌭𑌿𑌃 𑌕𑍃𑌷𑍍𑌟𑌾 𑌦𑍇𑌵𑌮𑌾𑌰𑍍𑌗𑌂 𑌚 𑌦𑌰𑍍𑌶𑌿𑌤𑌾𑌃 ॥ 17 ॥
𑌤𑌤𑍋 𑌦𑌧𑌿𑌮𑍁𑌖𑌃 𑌕𑍍𑌰𑍁𑌦𑍍𑌧𑍋 𑌵𑌨𑌪𑌸𑍍𑌤𑌤𑍍𑌰 𑌵𑌾𑌨𑌰𑌃 ।
𑌹𑌤𑌂 𑌮𑌧𑍁𑌵𑌨𑌂 𑌶𑍍𑌰𑍁𑌤𑍍𑌵𑌾 𑌸𑌾𑌨𑍍𑌤𑍍𑌵𑌯𑌾𑌮𑌾𑌸 𑌤𑌾𑌨𑍍 𑌹𑌰𑍀𑌨𑍍 ॥ 18 ॥
𑌇𑌹𑌾𑌗𑌚𑍍𑌛𑌤 𑌗𑌚𑍍𑌛𑌾𑌮𑍋 𑌵𑌾𑌨𑌰𑌾𑌨𑍍 𑌬𑌲𑌦𑌰𑍍𑌪𑌿𑌤𑌾𑌨𑍍 ।
𑌬𑌲𑍇𑌨 𑌵𑌾𑌰𑌯𑌿𑌷𑍍𑌯𑌾𑌮𑍋 𑌮𑌧𑍁 𑌭𑌕𑍍𑌷𑌯𑌤𑍋 𑌵𑌯𑌮𑍍 ॥ 19 ॥
𑌶𑍍𑌰𑍁𑌤𑍍𑌵𑌾 𑌦𑌧𑌿𑌮𑍁𑌖𑌸𑍍𑌯𑍇𑌦𑌂 𑌵𑌚𑌨𑌂 𑌵𑌾𑌨𑌰𑌰𑍍𑌷𑌭𑌾𑌃 ।
𑌪𑍁𑌨𑌰𑍍𑌵𑍀𑌰𑌾 𑌮𑌧𑍁𑌵𑌨𑌂 𑌤𑍇𑌨𑍈𑌵 𑌸𑌹𑌸𑌾 𑌯𑌯𑍁𑌃 ॥ 20 ॥
𑌮𑌧𑍍𑌯𑍇 𑌚𑍈𑌷𑌾𑌂 𑌦𑌧𑌿𑌮𑍁𑌖𑌃 𑌪𑍍𑌰𑌗𑍃𑌹𑍍𑌯 𑌤𑌰𑌸𑌾 𑌤𑌰𑍁𑌮𑍍 ।
𑌸𑌮𑌭𑍍𑌯𑌧𑌾𑌵𑌦𑍍𑌵𑍇𑌗𑍇𑌨 𑌤𑍇 𑌚 𑌸𑌰𑍍𑌵𑍇 𑌪𑍍𑌲𑌵𑌙𑍍𑌗𑌮𑌾𑌃 ॥ 21 ॥
𑌤𑍇 𑌶𑌿𑌲𑌾𑌃 𑌪𑌾𑌦𑌪𑌾𑌂𑌶𑍍𑌚𑌾𑌪𑌿 𑌪𑌰𑍍𑌵𑌤𑌾𑌂𑌶𑍍𑌚𑌾𑌪𑌿 𑌵𑌾𑌨𑌰𑌾𑌃 ।
𑌗𑍃𑌹𑍀𑌤𑍍𑌵𑌾𑌽𑌽𑌭𑍍𑌯𑌗𑌮𑌨𑍍 𑌕𑍍𑌰𑍁𑌦𑍍𑌧𑌾 𑌯𑌤𑍍𑌰 𑌤𑍇 𑌕𑌪𑌿𑌕𑍁𑌞𑍍𑌜𑌰𑌾𑌃 ॥ 22 ॥
𑌤𑍇 𑌸𑍍𑌵𑌾𑌮𑌿𑌵𑌚𑌨𑌂 𑌵𑍀𑌰𑌾 𑌹𑍃𑌦𑌯𑍇𑌷𑍍𑌵𑌵𑌸𑌜𑍍𑌯 𑌤𑌤𑍍 ।
𑌤𑍍𑌵𑌰𑌯𑌾 𑌹𑍍𑌯𑌭𑍍𑌯𑌧𑌾𑌵𑌨𑍍𑌤 𑌸𑌾𑌲𑌤𑌾𑌲𑌶𑌿𑌲𑌾𑌯𑍁𑌧𑌾𑌃 ॥ 23 ॥
𑌵𑍃𑌕𑍍𑌷𑌸𑍍𑌥𑌾𑌂𑌶𑍍𑌚 𑌤𑌲𑌸𑍍𑌥𑌾𑌂𑌶𑍍𑌚 𑌵𑌾𑌨𑌰𑌾𑌨𑍍 𑌬𑌲𑌦𑌰𑍍𑌪𑌿𑌤𑌾𑌨𑍍 ।
𑌅𑌭𑍍𑌯𑌕𑍍𑌰𑌾𑌮𑌂𑌸𑍍𑌤𑌤𑍋 𑌵𑍀𑌰𑌾𑌃 𑌪𑌾𑌲𑌾𑌸𑍍𑌤𑌤𑍍𑌰 𑌸𑌹𑌸𑍍𑌰𑌶𑌃 ॥ 24 ॥
𑌅𑌥 𑌦𑍃𑌷𑍍𑌟𑍍𑌵𑌾 𑌦𑌧𑌿𑌮𑍁𑌖𑌂 𑌕𑍍𑌰𑍁𑌦𑍍𑌧𑌂 𑌵𑌾𑌨𑌰𑌪𑍁𑌙𑍍𑌗𑌵𑌾𑌃 ।
𑌅𑌭𑍍𑌯𑌧𑌾𑌵𑌨𑍍𑌤 𑌵𑍇𑌗𑍇𑌨 𑌹𑌨𑍁𑌮𑌤𑍍𑌪𑍍𑌰𑌮𑍁𑌖𑌾𑌸𑍍𑌤𑌦𑌾 ॥ 25 ॥
𑌤𑌂 𑌸𑌵𑍃𑌕𑍍𑌷𑌂 𑌮𑌹𑌾𑌬𑌾𑌹𑍁𑌮𑌾𑌪𑌤𑌨𑍍𑌤𑌂 𑌮𑌹𑌾𑌬𑌲𑌮𑍍 ।
𑌆𑌰𑍍𑌯𑌕𑌂 𑌪𑍍𑌰𑌾𑌹𑌰𑌤𑍍𑌤𑌤𑍍𑌰 𑌬𑌾𑌹𑍁𑌭𑍍𑌯𑌾𑌂 𑌕𑍁𑌪𑌿𑌤𑍋𑌽𑌙𑍍𑌗𑌦𑌃 ॥ 26 ॥
𑌮𑌦𑌾𑌨𑍍𑌧𑌶𑍍𑌚 𑌨 𑌵𑍇𑌦𑍈𑌨𑌮𑌾𑌰𑍍𑌯𑌕𑍋𑌽𑌯𑌂 𑌮𑌮𑍇𑌤𑌿 𑌸𑌃 ।
𑌅𑌥𑍈𑌨𑌂 𑌨𑌿𑌷𑍍𑌪𑌿𑌪𑍇𑌷𑌾𑌶𑍁 𑌵𑍇𑌗𑌵𑌦𑍍𑌵𑌸𑍁𑌧𑌾𑌤𑌲𑍇 ॥ 27 ॥
𑌸 𑌭𑌗𑍍𑌨𑌬𑌾𑌹𑍂𑌰𑍁𑌭𑍁𑌜𑍋 𑌵𑌿𑌹𑍍𑌵𑌲𑌶𑍍𑌶𑍋𑌣𑌿𑌤𑍋𑌕𑍍𑌷𑌿𑌤𑌃 ।
𑌮𑍁𑌮𑍋𑌹 𑌸𑌹𑌸𑌾 𑌵𑍀𑌰𑍋 𑌮𑍁𑌹𑍂𑌰𑍍𑌤𑌂 𑌕𑌪𑌿𑌕𑍁𑌞𑍍𑌜𑌰𑌃 ॥ 28 ॥
𑌸 𑌸𑌮𑌾𑌶𑍍𑌵𑌸𑍍𑌯 𑌸𑌹𑌸𑌾 𑌸𑌙𑍍𑌕𑍃𑌦𑍍𑌧𑍋 𑌰𑌾𑌜𑌮𑌾𑌤𑍁𑌲𑌃 ।
𑌵𑌾𑌨𑌰𑌾𑌨𑍍𑌵𑌾𑌰𑌯𑌾𑌮𑌾𑌸 𑌦𑌣𑍍𑌡𑍇𑌨 𑌮𑌧𑍁𑌮𑍋𑌹𑌿𑌤𑌾𑌨𑍍 ॥ 29 ॥
𑌸 𑌕𑌥𑌞𑍍𑌚𑌿𑌦𑍍𑌵𑌿𑌮𑍁𑌕𑍍𑌤𑌸𑍍𑌸𑍍𑌤𑍈𑌰𑍍𑌵𑌾𑌨𑌰𑍈𑌰𑍍𑌵𑌾𑌨𑌰𑌰𑍍𑌷𑌭𑌃 ।
𑌉𑌵𑌾𑌚𑍈𑌕𑌾𑌨𑍍𑌤𑌮𑌾𑌶𑍍𑌰𑌿𑌤𑍍𑌯 𑌭𑍃𑌤𑍍𑌯𑌾𑌨𑍍 𑌸𑍍𑌵𑌾𑌨𑍍 𑌸𑌮𑍁𑌪𑌾𑌗𑌤𑌾𑌨𑍍 ॥ 30 ॥
𑌏𑌤𑍇 𑌤𑌿𑌷𑍍𑌠𑌨𑍍𑌤𑍁 𑌗𑌚𑍍𑌛𑌾𑌮𑍋 𑌭𑌰𑍍𑌤𑌾 𑌨𑍋 𑌯𑌤𑍍𑌰 𑌵𑌾𑌨𑌰𑌃 ।
𑌸𑍁𑌗𑍍𑌰𑍀𑌵𑍋 𑌵𑌿𑌪𑍁𑌲𑌗𑍍𑌰𑍀𑌵𑌃 𑌸𑌹 𑌰𑌾𑌮𑍇𑌣 𑌤𑌿𑌷𑍍𑌠𑌤𑌿 ॥ 31 ॥
𑌸𑌰𑍍𑌵𑌂 𑌚𑍈𑌵𑌾𑌙𑍍𑌗𑌦𑍇 𑌦𑍋𑌷𑌂 𑌶𑍍𑌰𑌾𑌵𑌯𑌿𑌷𑍍𑌯𑌾𑌮𑌿 𑌪𑌾𑌰𑍍𑌥𑌿𑌵𑍇 ।
𑌅𑌮𑌰𑍍𑌷𑍀 𑌵𑌚𑌨𑌂 𑌶𑍍𑌰𑍁𑌤𑍍𑌵𑌾 𑌘𑌾𑌤𑌯𑌿𑌷𑍍𑌯𑌤𑌿 𑌵𑌾𑌨𑌰𑌾𑌨𑍍 ॥ 32 ॥
𑌇𑌷𑍍𑌟𑌂 𑌮𑌧𑍁𑌵𑌨𑌂 𑌹𑍍𑌯𑍇𑌤𑌤𑍍𑌪𑌾𑌰𑍍𑌥𑌿𑌵𑌸𑍍𑌯 𑌮𑌹𑌾𑌤𑍍𑌮𑌨𑌃 ।
𑌪𑌿𑌤𑍃𑌪𑍈𑌤𑌾𑌮𑌹𑌂 𑌦𑌿𑌵𑍍𑌯𑌂 𑌦𑍇𑌵𑍈𑌰𑌪𑌿 𑌦𑍁𑌰𑌾𑌸𑌦𑌮𑍍 ॥ 33 ॥
𑌸 𑌵𑌾𑌨𑌰𑌾𑌨𑌿𑌮𑌾𑌨𑍍 𑌸𑌰𑍍𑌵𑌾𑌨𑍍 𑌮𑌧𑍁𑌲𑍁𑌬𑍍𑌧𑌾𑌨𑍍 𑌗𑌤𑌾𑌯𑍁𑌷𑌃 ।
𑌘𑌾𑌤𑌯𑌿𑌷𑍍𑌯𑌤𑌿 𑌦𑌣𑍍𑌡𑍇𑌨 𑌸𑍁𑌗𑍍𑌰𑍀𑌵𑌸𑍍𑌸𑌸𑍁𑌹𑍃𑌜𑍍𑌜𑌨𑌾𑌨𑍍 ॥ 34 ॥
𑌵𑌧𑍍𑌯𑌾 𑌹𑍍𑌯𑍇𑌤𑍇 𑌦𑍁𑌰𑌾𑌤𑍍𑌮𑌾𑌨𑍋 𑌨𑍃𑌪𑌾𑌜𑍍𑌞𑌾𑌪𑌰𑌿𑌭𑌾𑌵𑌿𑌨𑌃 ।
𑌅𑌮𑌰𑍍𑌷𑌪𑍍𑌰𑌭𑌵𑍋 𑌰𑍋𑌷𑌸𑍍𑌸𑌫𑌲𑍋 𑌨𑍋 𑌭𑌵𑌿𑌷𑍍𑌯𑌤𑌿 ॥ 35 ॥
𑌏𑌵𑌮𑍁𑌕𑍍𑌤𑍍𑌵𑌾 𑌦𑌧𑌿𑌮𑍁𑌖𑍋 𑌵𑌨𑌪𑌾𑌲𑌾𑌨𑍍𑌮𑌹𑌾𑌬𑌲𑌃 ।
𑌜𑌗𑌾𑌮 𑌸𑌹𑌸𑍋𑌤𑍍𑌪𑌤𑍍𑌯 𑌵𑌨𑌪𑌾𑌲𑍈𑌸𑍍𑌸𑌮𑌨𑍍𑌵𑌿𑌤𑌃 ॥ 36 ॥
𑌨𑌿𑌮𑍇𑌷𑌾𑌨𑍍𑌤𑌰𑌮𑌾𑌤𑍍𑌰𑍇𑌣 𑌸 𑌹𑌿 𑌪𑍍𑌰𑌾𑌪𑍍𑌤𑍋 𑌵𑌨𑌾𑌲𑌯𑌃 ।
𑌸𑌹𑌸𑍍𑌰𑌾𑌂𑌶𑍁𑌸𑍁𑌤𑍋 𑌧𑍀𑌮𑌾𑌨𑍍 𑌸𑍁𑌗𑍍𑌰𑍀𑌵𑍋 𑌯𑌤𑍍𑌰 𑌵𑌾𑌨𑌰𑌃 ॥ 37 ॥
𑌰𑌾𑌮𑌂 𑌚 𑌲𑌕𑍍𑌷𑍍𑌮𑌣𑌂 𑌚𑍈𑌵 𑌦𑍃𑌷𑍍𑌟𑍍𑌵𑌾 𑌸𑍁𑌗𑍍𑌰𑍀𑌵𑌮𑍇𑌵 𑌚 ।
𑌸𑌮𑌪𑍍𑌰𑌤𑌿𑌷𑍍𑌠𑌾𑌂 𑌜𑌗𑌤𑍀𑌮𑌾𑌕𑌾𑌶𑌾𑌨𑍍𑌨𑌿𑌪𑌪𑌾𑌤 𑌹 ॥ 38 ॥
𑌸𑌨𑍍𑌨𑌿𑌪𑌤𑍍𑌯 𑌮𑌹𑌾𑌵𑍀𑌰𑍍𑌯𑌸𑍍𑌸𑌰𑍍𑌵𑍈𑌸𑍍𑌤𑍈𑌃 𑌪𑌰𑌿𑌵𑌾𑌰𑌿𑌤𑌃 ।
𑌹𑌰𑌿𑌰𑍍𑌦𑌧𑌿𑌮𑍁𑌖𑌃 𑌪𑌾𑌲𑍈𑌃 𑌪𑌾𑌲𑌾𑌨𑌾𑌂 𑌪𑌰𑌮𑍇𑌶𑍍𑌵𑌰𑌃 ॥ 39 ॥
𑌸 𑌦𑍀𑌨𑌵𑌦𑌨𑍋 𑌭𑍂𑌤𑍍𑌵𑌾 𑌕𑍃𑌤𑍍𑌵𑌾 𑌶𑌿𑌰𑌸𑌿 𑌚𑌾𑌞𑍍𑌜𑌲𑌿𑌮𑍍 ।
𑌸𑍁𑌗𑍍𑌰𑍀𑌵𑌸𑍍𑌯 𑌶𑍁𑌭𑍗 𑌮𑍂𑌰𑍍𑌧𑍍𑌨𑌾 𑌚𑌰𑌣𑍗 𑌪𑌤𑍍𑌯𑌪𑍀𑌡𑌯𑌤𑍍 ॥ 40 ॥
𑌇𑌤𑍍𑌯𑌾𑌰𑍍𑌷𑍇 𑌶𑍍𑌰𑍀𑌮𑌦𑍍𑌰𑌾𑌮𑌾𑌯𑌣𑍇 𑌵𑌾𑌲𑍍𑌮𑍀𑌕𑍀𑌯 𑌆𑌦𑌿𑌕𑌾𑌵𑍍𑌯𑍇 𑌸𑍁𑌨𑍍𑌦𑌰𑌕𑌾𑌣𑍍𑌡𑍇 𑌦𑍍𑌵𑌿𑌷𑌷𑍍𑌟𑌿𑌤𑌮𑌸𑍍𑌸𑌰𑍍𑌗𑌃 ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe sundarakāṇḍam |
atha dviṣaṣṭitamassargaḥ |
tānuvāca hariśreṣṭho hanumānvānararṣabhaḥ |
avyagramanaso yūyaṃ madhu sevata vānarāḥ || 1 ||
ahamāvārayiṣyāmi yuṣmākaṃ paripanthinaḥ |
śrutvā hanumato vākyaṃ harīṇāṃ pravaro'ṅgadaḥ || 2 ||
pratyuvāca prasannātmā pibantu harayo madhu |
avaśyaṃ kṛtakāryasya vākyaṃ hanumato mayā || 3 ||
akāryamapi kartavyaṃ kimaṅga punarīdṛśam |
aṅgadasya mukhācchrutvāvacanaṃ vānararṣabhāḥ || 4 ||
sādhusādhviti saṃhṛṣṭā vānarāḥ pratyapūjayan |
pūjayitvāṅgadaṃ sarve vānarā vānararṣabham || 5 ||
jagmurmadhuvanaṃ yatra nadīvega iva drumam |
te praviṣṭā madhuvanaṃ pālānākramya vīryataḥ || 6 ||
atisargācca paṭavo dṛṣṭvā śrutvā ca maithilīm |
papussarve madhu tadā rasavatphalamādaduḥ || 7 ||
utpatya ca tatassarve vanapālān samāgatān |
tāḍayanti sma śataśa ssaktānmadhuvane tadā || 8 ||
madhūni droṇamātrāṇi bāhubhiḥ parigṛhya te |
pibanti sahitā ssarve nighnanti sma tathāpare || 9 ||
kecitpītvā pravidhyanti madhūni madhupiṅgalāḥ |
madhūcchiṣṭena kecicca jagmuranyonyamutkaṭāḥ || 10 ||
apare vṛkṣamūle tu śākhāṃ gṛhya vyavasthitāḥ |
atyarthaṃ ca madaglānāḥ parṇānyāstīrya śerate || 11 ||
unmattabhūtāḥ plavagā madhumattāśca hṛṣṭavat |
kṣipanti ca tathānyonyaṃ skhalanti ca tathā'pare || 12 ||
kecit kṣvelāṃ prakurvanti kecit kūjanti hṛṣṭavat |
harayomadhunā mattāḥ kecitsuptā mahītale || 13 ||
kṛtvā keciddhasantyanye kecitkurvanti cetarat |
kṛtvā kecidvadantyanye kecidbudhyanti cetarat || 14 ||
ye'pyatra madhupālā ssyuḥ preṣyā dadhimukhasya tu |
te'pi tairvānarairbhīmaiḥ pratiṣiddhā diśo gatāḥ || 15 ||
jānubhistu prakṛṣṭāśca devamārgaṃ pradarśitāḥ |
abruvan paramodvignā gatvā dadhimukhaṃ vacaḥ || 16 ||
hanūmatā dattavarairhataṃ madhuvanaṃ balāt |
vayaṃ ca jānubhiḥ kṛṣṭā devamārgaṃ ca darśitāḥ || 17 ||
tato dadhimukhaḥ kruddho vanapastatra vānaraḥ |
hataṃ madhuvanaṃ śrutvā sāntvayāmāsa tān harīn || 18 ||
ihāgacchata gacchāmo vānarān baladarpitān |
balena vārayiṣyāmo madhu bhakṣayato vayam || 19 ||
śrutvā dadhimukhasyedaṃ vacanaṃ vānararṣabhāḥ |
punarvīrā madhuvanaṃ tenaiva sahasā yayuḥ || 20 ||
madhye caiṣāṃ dadhimukhaḥ pragṛhya tarasā tarum |
samabhyadhāvadvegena te ca sarve plavaṅgamāḥ || 21 ||
te śilāḥ pādapāṃścāpi parvatāṃścāpi vānarāḥ |
gṛhītvā''bhyagaman kruddhā yatra te kapikuñjarāḥ || 22 ||
te svāmivacanaṃ vīrā hṛdayeṣvavasajya tat |
tvarayā hyabhyadhāvanta sālatālaśilāyudhāḥ || 23 ||
vṛkṣasthāṃśca talasthāṃśca vānarān baladarpitān |
abhyakrāmaṃstato vīrāḥ pālāstatra sahasraśaḥ || 24 ||
atha dṛṣṭvā dadhimukhaṃ kruddhaṃ vānarapuṅgavāḥ |
abhyadhāvanta vegena hanumatpramukhāstadā || 25 ||
taṃ savṛkṣaṃ mahābāhumāpatantaṃ mahābalam |
āryakaṃ prāharattatra bāhubhyāṃ kupito'ṅgadaḥ || 26 ||
madāndhaśca na vedainamāryako'yaṃ mameti saḥ |
athainaṃ niṣpipeṣāśu vegavadvasudhātale || 27 ||
sa bhagnabāhūrubhujo vihvalaśśoṇitokṣitaḥ |
mumoha sahasā vīro muhūrtaṃ kapikuñjaraḥ || 28 ||
sa samāśvasya sahasā saṅkṛddho rājamātulaḥ |
vānarānvārayāmāsa daṇḍena madhumohitān || 29 ||
sa kathañcidvimuktasstairvānarairvānararṣabhaḥ |
uvācaikāntamāśritya bhṛtyān svān samupāgatān || 30 ||
ete tiṣṭhantu gacchāmo bhartā no yatra vānaraḥ |
sugrīvo vipulagrīvaḥ saha rāmeṇa tiṣṭhati || 31 ||
sarvaṃ caivāṅgade doṣaṃ śrāvayiṣyāmi pārthive |
amarṣī vacanaṃ śrutvā ghātayiṣyati vānarān || 32 ||
iṣṭaṃ madhuvanaṃ hyetatpārthivasya mahātmanaḥ |
pitṛpaitāmahaṃ divyaṃ devairapi durāsadam || 33 ||
sa vānarānimān sarvān madhulubdhān gatāyuṣaḥ |
ghātayiṣyati daṇḍena sugrīvassasuhṛjjanān || 34 ||
vadhyā hyete durātmāno nṛpājñāparibhāvinaḥ |
amarṣaprabhavo roṣassaphalo no bhaviṣyati || 35 ||
evamuktvā dadhimukho vanapālānmahābalaḥ |
jagāma sahasotpatya vanapālaissamanvitaḥ || 36 ||
nimeṣāntaramātreṇa sa hi prāpto vanālayaḥ |
sahasrāṃśusuto dhīmān sugrīvo yatra vānaraḥ || 37 ||
rāmaṃ ca lakṣmaṇaṃ caiva dṛṣṭvā sugrīvameva ca |
samapratiṣṭhāṃ jagatīmākāśānnipapāta ha || 38 ||
sannipatya mahāvīryassarvaistaiḥ parivāritaḥ |
harirdadhimukhaḥ pālaiḥ pālānāṃ parameśvaraḥ || 39 ||
sa dīnavadano bhūtvā kṛtvā śirasi cāñjalim |
sugrīvasya śubhau mūrdhnā caraṇau patyapīḍayat || 40 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye sundarakāṇḍe dviṣaṣṭitamassargaḥ ||
Sanskrit — Devanagari (original)
श्रीमद्वाल्मीकीय रामायणे सुन्दरकाण्डम् ।
अथ द्विषष्टितमस्सर्गः ।
तानुवाच हरिश्रेष्ठो हनुमान्वानरर्षभः ।
अव्यग्रमनसो यूयं मधु सेवत वानराः ॥ 1 ॥
अहमावारयिष्यामि युष्माकं परिपन्थिनः ।
श्रुत्वा हनुमतो वाक्यं हरीणां प्रवरोऽङ्गदः ॥ 2 ॥
प्रत्युवाच प्रसन्नात्मा पिबन्तु हरयो मधु ।
अवश्यं कृतकार्यस्य वाक्यं हनुमतो मया ॥ 3 ॥
अकार्यमपि कर्तव्यं किमङ्ग पुनरीदृशम् ।
अङ्गदस्य मुखाच्छ्रुत्वावचनं वानरर्षभाः ॥ 4 ॥
साधुसाध्विति संहृष्टा वानराः प्रत्यपूजयन् ।
पूजयित्वाङ्गदं सर्वे वानरा वानरर्षभम् ॥ 5 ॥
जग्मुर्मधुवनं यत्र नदीवेग इव द्रुमम् ।
ते प्रविष्टा मधुवनं पालानाक्रम्य वीर्यतः ॥ 6 ॥
अतिसर्गाच्च पटवो दृष्ट्वा श्रुत्वा च मैथिलीम् ।
पपुस्सर्वे मधु तदा रसवत्फलमाददुः ॥ 7 ॥
उत्पत्य च ततस्सर्वे वनपालान् समागतान् ।
ताडयन्ति स्म शतश स्सक्तान्मधुवने तदा ॥ 8 ॥
मधूनि द्रोणमात्राणि बाहुभिः परिगृह्य ते ।
पिबन्ति सहिता स्सर्वे निघ्नन्ति स्म तथापरे ॥ 9 ॥
केचित्पीत्वा प्रविध्यन्ति मधूनि मधुपिङ्गलाः ।
मधूच्छिष्टेन केचिच्च जग्मुरन्योन्यमुत्कटाः ॥ 10 ॥
अपरे वृक्षमूले तु शाखां गृह्य व्यवस्थिताः ।
अत्यर्थं च मदग्लानाः पर्णान्यास्तीर्य शेरते ॥ 11 ॥
उन्मत्तभूताः प्लवगा मधुमत्ताश्च हृष्टवत् ।
क्षिपन्ति च तथान्योन्यं स्खलन्ति च तथाऽपरे ॥ 12 ॥
केचित् क्ष्वेलां प्रकुर्वन्ति केचित् कूजन्ति हृष्टवत् ।
हरयोमधुना मत्ताः केचित्सुप्ता महीतले ॥ 13 ॥
कृत्वा केचिद्धसन्त्यन्ये केचित्कुर्वन्ति चेतरत् ।
कृत्वा केचिद्वदन्त्यन्ये केचिद्बुध्यन्ति चेतरत् ॥ 14 ॥
येऽप्यत्र मधुपाला स्स्युः प्रेष्या दधिमुखस्य तु ।
तेऽपि तैर्वानरैर्भीमैः प्रतिषिद्धा दिशो गताः ॥ 15 ॥
जानुभिस्तु प्रकृष्टाश्च देवमार्गं प्रदर्शिताः ।
अब्रुवन् परमोद्विग्ना गत्वा दधिमुखं वचः ॥ 16 ॥
हनूमता दत्तवरैर्हतं मधुवनं बलात् ।
वयं च जानुभिः कृष्टा देवमार्गं च दर्शिताः ॥ 17 ॥
ततो दधिमुखः क्रुद्धो वनपस्तत्र वानरः ।
हतं मधुवनं श्रुत्वा सान्त्वयामास तान् हरीन् ॥ 18 ॥
इहागच्छत गच्छामो वानरान् बलदर्पितान् ।
बलेन वारयिष्यामो मधु भक्षयतो वयम् ॥ 19 ॥
श्रुत्वा दधिमुखस्येदं वचनं वानरर्षभाः ।
पुनर्वीरा मधुवनं तेनैव सहसा ययुः ॥ 20 ॥
मध्ये चैषां दधिमुखः प्रगृह्य तरसा तरुम् ।
समभ्यधावद्वेगेन ते च सर्वे प्लवङ्गमाः ॥ 21 ॥
ते शिलाः पादपांश्चापि पर्वतांश्चापि वानराः ।
गृहीत्वाऽऽभ्यगमन् क्रुद्धा यत्र ते कपिकुञ्जराः ॥ 22 ॥
ते स्वामिवचनं वीरा हृदयेष्ववसज्य तत् ।
त्वरया ह्यभ्यधावन्त सालतालशिलायुधाः ॥ 23 ॥
वृक्षस्थांश्च तलस्थांश्च वानरान् बलदर्पितान् ।
अभ्यक्रामंस्ततो वीराः पालास्तत्र सहस्रशः ॥ 24 ॥
अथ दृष्ट्वा दधिमुखं क्रुद्धं वानरपुङ्गवाः ।
अभ्यधावन्त वेगेन हनुमत्प्रमुखास्तदा ॥ 25 ॥
तं सवृक्षं महाबाहुमापतन्तं महाबलम् ।
आर्यकं प्राहरत्तत्र बाहुभ्यां कुपितोऽङ्गदः ॥ 26 ॥
मदान्धश्च न वेदैनमार्यकोऽयं ममेति सः ।
अथैनं निष्पिपेषाशु वेगवद्वसुधातले ॥ 27 ॥
स भग्नबाहूरुभुजो विह्वलश्शोणितोक्षितः ।
मुमोह सहसा वीरो मुहूर्तं कपिकुञ्जरः ॥ 28 ॥
स समाश्वस्य सहसा सङ्कृद्धो राजमातुलः ।
वानरान्वारयामास दण्डेन मधुमोहितान् ॥ 29 ॥
स कथञ्चिद्विमुक्तस्स्तैर्वानरैर्वानरर्षभः ।
उवाचैकान्तमाश्रित्य भृत्यान् स्वान् समुपागतान् ॥ 30 ॥
एते तिष्ठन्तु गच्छामो भर्ता नो यत्र वानरः ।
सुग्रीवो विपुलग्रीवः सह रामेण तिष्ठति ॥ 31 ॥
सर्वं चैवाङ्गदे दोषं श्रावयिष्यामि पार्थिवे ।
अमर्षी वचनं श्रुत्वा घातयिष्यति वानरान् ॥ 32 ॥
इष्टं मधुवनं ह्येतत्पार्थिवस्य महात्मनः ।
पितृपैतामहं दिव्यं देवैरपि दुरासदम् ॥ 33 ॥
स वानरानिमान् सर्वान् मधुलुब्धान् गतायुषः ।
घातयिष्यति दण्डेन सुग्रीवस्ससुहृज्जनान् ॥ 34 ॥
वध्या ह्येते दुरात्मानो नृपाज्ञापरिभाविनः ।
अमर्षप्रभवो रोषस्सफलो नो भविष्यति ॥ 35 ॥
एवमुक्त्वा दधिमुखो वनपालान्महाबलः ।
जगाम सहसोत्पत्य वनपालैस्समन्वितः ॥ 36 ॥
निमेषान्तरमात्रेण स हि प्राप्तो वनालयः ।
सहस्रांशुसुतो धीमान् सुग्रीवो यत्र वानरः ॥ 37 ॥
रामं च लक्ष्मणं चैव दृष्ट्वा सुग्रीवमेव च ।
समप्रतिष्ठां जगतीमाकाशान्निपपात ह ॥ 38 ॥
सन्निपत्य महावीर्यस्सर्वैस्तैः परिवारितः ।
हरिर्दधिमुखः पालैः पालानां परमेश्वरः ॥ 39 ॥
स दीनवदनो भूत्वा कृत्वा शिरसि चाञ्जलिम् ।
सुग्रीवस्य शुभौ मूर्ध्ना चरणौ पत्यपीडयत् ॥ 40 ॥
इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीय आदिकाव्ये सुन्दरकाण्डे द्विषष्टितमस्सर्गः ॥
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe sundarakāṇḍam |
atha dviṣaṣṭitamassargaḥ |
tānuvāca hariśreṣṭho hanumānvānararṣabhaḥ |
avyagramanaso yūyaṃ madhu sevata vānarāḥ || 1 ||
ahamāvārayiṣyāmi yuṣmākaṃ paripanthinaḥ |
śrutvā hanumato vākyaṃ harīṇāṃ pravaro'ṅgadaḥ || 2 ||
pratyuvāca prasannātmā pibantu harayo madhu |
avaśyaṃ kṛtakāryasya vākyaṃ hanumato mayā || 3 ||
akāryamapi kartavyaṃ kimaṅga punarīdṛśam |
aṅgadasya mukhācchrutvāvacanaṃ vānararṣabhāḥ || 4 ||
sādhusādhviti saṃhṛṣṭā vānarāḥ pratyapūjayan |
pūjayitvāṅgadaṃ sarve vānarā vānararṣabham || 5 ||
jagmurmadhuvanaṃ yatra nadīvega iva drumam |
te praviṣṭā madhuvanaṃ pālānākramya vīryataḥ || 6 ||
atisargācca paṭavo dṛṣṭvā śrutvā ca maithilīm |
papussarve madhu tadā rasavatphalamādaduḥ || 7 ||
utpatya ca tatassarve vanapālān samāgatān |
tāḍayanti sma śataśa ssaktānmadhuvane tadā || 8 ||
madhūni droṇamātrāṇi bāhubhiḥ parigṛhya te |
pibanti sahitā ssarve nighnanti sma tathāpare || 9 ||
kecitpītvā pravidhyanti madhūni madhupiṅgalāḥ |
madhūcchiṣṭena kecicca jagmuranyonyamutkaṭāḥ || 10 ||
apare vṛkṣamūle tu śākhāṃ gṛhya vyavasthitāḥ |
atyarthaṃ ca madaglānāḥ parṇānyāstīrya śerate || 11 ||
unmattabhūtāḥ plavagā madhumattāśca hṛṣṭavat |
kṣipanti ca tathānyonyaṃ skhalanti ca tathā'pare || 12 ||
kecit kṣvelāṃ prakurvanti kecit kūjanti hṛṣṭavat |
harayomadhunā mattāḥ kecitsuptā mahītale || 13 ||
kṛtvā keciddhasantyanye kecitkurvanti cetarat |
kṛtvā kecidvadantyanye kecidbudhyanti cetarat || 14 ||
ye'pyatra madhupālā ssyuḥ preṣyā dadhimukhasya tu |
te'pi tairvānarairbhīmaiḥ pratiṣiddhā diśo gatāḥ || 15 ||
jānubhistu prakṛṣṭāśca devamārgaṃ pradarśitāḥ |
abruvan paramodvignā gatvā dadhimukhaṃ vacaḥ || 16 ||
hanūmatā dattavarairhataṃ madhuvanaṃ balāt |
vayaṃ ca jānubhiḥ kṛṣṭā devamārgaṃ ca darśitāḥ || 17 ||
tato dadhimukhaḥ kruddho vanapastatra vānaraḥ |
hataṃ madhuvanaṃ śrutvā sāntvayāmāsa tān harīn || 18 ||
ihāgacchata gacchāmo vānarān baladarpitān |
balena vārayiṣyāmo madhu bhakṣayato vayam || 19 ||
śrutvā dadhimukhasyedaṃ vacanaṃ vānararṣabhāḥ |
punarvīrā madhuvanaṃ tenaiva sahasā yayuḥ || 20 ||
madhye caiṣāṃ dadhimukhaḥ pragṛhya tarasā tarum |
samabhyadhāvadvegena te ca sarve plavaṅgamāḥ || 21 ||
te śilāḥ pādapāṃścāpi parvatāṃścāpi vānarāḥ |
gṛhītvā''bhyagaman kruddhā yatra te kapikuñjarāḥ || 22 ||
te svāmivacanaṃ vīrā hṛdayeṣvavasajya tat |
tvarayā hyabhyadhāvanta sālatālaśilāyudhāḥ || 23 ||
vṛkṣasthāṃśca talasthāṃśca vānarān baladarpitān |
abhyakrāmaṃstato vīrāḥ pālāstatra sahasraśaḥ || 24 ||
atha dṛṣṭvā dadhimukhaṃ kruddhaṃ vānarapuṅgavāḥ |
abhyadhāvanta vegena hanumatpramukhāstadā || 25 ||
taṃ savṛkṣaṃ mahābāhumāpatantaṃ mahābalam |
āryakaṃ prāharattatra bāhubhyāṃ kupito'ṅgadaḥ || 26 ||
madāndhaśca na vedainamāryako'yaṃ mameti saḥ |
athainaṃ niṣpipeṣāśu vegavadvasudhātale || 27 ||
sa bhagnabāhūrubhujo vihvalaśśoṇitokṣitaḥ |
mumoha sahasā vīro muhūrtaṃ kapikuñjaraḥ || 28 ||
sa samāśvasya sahasā saṅkṛddho rājamātulaḥ |
vānarānvārayāmāsa daṇḍena madhumohitān || 29 ||
sa kathañcidvimuktasstairvānarairvānararṣabhaḥ |
uvācaikāntamāśritya bhṛtyān svān samupāgatān || 30 ||
ete tiṣṭhantu gacchāmo bhartā no yatra vānaraḥ |
sugrīvo vipulagrīvaḥ saha rāmeṇa tiṣṭhati || 31 ||
sarvaṃ caivāṅgade doṣaṃ śrāvayiṣyāmi pārthive |
amarṣī vacanaṃ śrutvā ghātayiṣyati vānarān || 32 ||
iṣṭaṃ madhuvanaṃ hyetatpārthivasya mahātmanaḥ |
pitṛpaitāmahaṃ divyaṃ devairapi durāsadam || 33 ||
sa vānarānimān sarvān madhulubdhān gatāyuṣaḥ |
ghātayiṣyati daṇḍena sugrīvassasuhṛjjanān || 34 ||
vadhyā hyete durātmāno nṛpājñāparibhāvinaḥ |
amarṣaprabhavo roṣassaphalo no bhaviṣyati || 35 ||
evamuktvā dadhimukho vanapālānmahābalaḥ |
jagāma sahasotpatya vanapālaissamanvitaḥ || 36 ||
nimeṣāntaramātreṇa sa hi prāpto vanālayaḥ |
sahasrāṃśusuto dhīmān sugrīvo yatra vānaraḥ || 37 ||
rāmaṃ ca lakṣmaṇaṃ caiva dṛṣṭvā sugrīvameva ca |
samapratiṣṭhāṃ jagatīmākāśānnipapāta ha || 38 ||
sannipatya mahāvīryassarvaistaiḥ parivāritaḥ |
harirdadhimukhaḥ pālaiḥ pālānāṃ parameśvaraḥ || 39 ||
sa dīnavadano bhūtvā kṛtvā śirasi cāñjalim |
sugrīvasya śubhau mūrdhnā caraṇau patyapīḍayat || 40 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye sundarakāṇḍe dviṣaṣṭitamassargaḥ ||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Grantha script.
Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.