𑌶𑍍𑌰𑍀𑌮𑌦𑍍𑌵𑌾𑌲𑍍𑌮𑍀𑌕𑍀𑌯 𑌰𑌾𑌮𑌾𑌯𑌣𑍇 𑌸𑍁𑌨𑍍𑌦𑌰𑌕𑌾𑌣𑍍𑌡𑌮𑍍 ।
𑌅𑌥 𑌪𑌞𑍍𑌚𑌷𑌷𑍍𑌟𑌿𑌤𑌮𑌸𑍍𑌸𑌰𑍍𑌗𑌃 ।
𑌤𑌤𑌃 𑌪𑍍𑌰𑌸𑍍𑌰𑌵𑌣𑌂 𑌶𑍈𑌲𑌂 𑌤𑍇 𑌗𑌤𑍍𑌵𑌾 𑌚𑌿𑌤𑍍𑌰𑌕𑌾𑌨𑌨𑌮𑍍 ।
𑌪𑍍𑌰𑌣𑌮𑍍𑌯 𑌶𑌿𑌰𑌸𑌾 𑌰𑌾𑌮𑌂 𑌲𑌕𑍍𑌷𑍍𑌮𑌣𑌂 𑌚 𑌮𑌹𑌾𑌬𑌲𑌮𑍍 ॥ 1 ॥
𑌯𑍁𑌵𑌰𑌾𑌜𑌂 𑌪𑍁𑌰𑌸𑍍𑌕𑍃𑌤𑍍𑌯 𑌸𑍁𑌗𑍍𑌰𑍀𑌵𑌮𑌭𑌿𑌵𑌾𑌦𑍍𑌯 𑌚 ।
𑌪𑍍𑌰𑌵𑍃𑌤𑍍𑌤𑌿𑌮𑌥 𑌸𑍀𑌤𑌾𑌯𑌾𑌃 𑌪𑍍𑌰𑌵𑌕𑍍𑌤𑍁𑌮𑍁𑌪𑌚𑌕𑍍𑌰𑌮𑍁𑌃 ॥ 2 ॥
𑌰𑌾𑌵𑌣𑌾𑌨𑍍𑌤𑌃 𑌪𑍁𑌰𑍇 𑌰𑍋𑌧𑌂 𑌰𑌾𑌕𑍍𑌷𑌸𑍀𑌭𑌿𑌶𑍍𑌚 𑌤𑌰𑍍𑌜𑌨𑌮𑍍 ।
𑌰𑌾𑌮𑍇 𑌸𑌮𑌨𑍁𑌰𑌾𑌗𑌂 𑌚 𑌯𑌶𑍍𑌚𑌾𑌯𑌂 𑌸𑌮𑌯𑌃 𑌕𑍃𑌤𑌃 ॥ 3 ॥
𑌏𑌤𑌦𑌾𑌖𑍍𑌯𑌾𑌨𑍍𑌤𑌿 𑌤𑍇 𑌸𑌰𑍍𑌵𑍇 𑌹𑌰𑌯𑍋 𑌰𑌾𑌮𑌸𑌨𑍍𑌨𑌿𑌧𑍗 ।
𑌵𑍈𑌦𑍇𑌹𑍀𑌮𑌕𑍍𑌷𑌤𑌾𑌂 𑌶𑍍𑌰𑍁𑌤𑍍𑌵𑌾 𑌰𑌾𑌮𑌸𑍍𑌤𑍂𑌤𑍍𑌤𑌰𑌮𑌬𑍍𑌰𑌵𑍀𑌤𑍍 ॥ 4 ॥
𑌕𑍍𑌵 𑌸𑍀𑌤𑌾 𑌵𑌰𑍍𑌤𑌤𑍇 𑌦𑍇𑌵𑍀 𑌕𑌥𑌂 𑌚 𑌮𑌯𑌿 𑌵𑌰𑍍𑌤𑌤𑍇 ।
𑌏𑌤𑌨𑍍𑌮𑍇 𑌸𑌰𑍍𑌵𑌮𑌾𑌖𑍍𑌯𑌾𑌤 𑌵𑍈𑌦𑍇𑌹𑍀𑌂 𑌪𑍍𑌰𑌤𑌿 𑌵𑌾𑌨𑌰𑌾𑌃 ॥ 5 ॥
𑌰𑌾𑌮𑌸𑍍𑌯 𑌗𑌦𑌿𑌤𑌂 𑌶𑍍𑌰𑍁𑌤𑍍𑌵𑌾 𑌹𑌰𑌯𑍋 𑌰𑌾𑌮𑌸𑌨𑍍𑌨𑌿𑌧𑍗 ।
𑌚𑍋𑌦𑌯𑌨𑍍𑌤𑌿 𑌹𑌨𑍂𑌮𑌨𑍍𑌤𑌂 𑌸𑍀𑌤𑌾𑌵𑍃𑌤𑍍𑌤𑌾𑌨𑍍𑌤𑌕𑍋𑌵𑌿𑌦𑌮𑍍 ॥ 6 ॥
𑌶𑍍𑌰𑍁𑌤𑍍𑌵𑌾 𑌤𑍁 𑌵𑌚𑌨𑌂 𑌤𑍇𑌷𑌾𑌂 𑌹𑌨𑍁𑌮𑌾𑌨𑍍𑌮𑌾𑌰𑍁𑌤𑌾𑌤𑍍𑌮𑌜𑌃 ।
𑌪𑍍𑌰𑌣𑌮𑍍𑌯 𑌶𑌿𑌰𑌸𑌾 𑌦𑍇𑌵𑍍𑌯𑍈 𑌸𑍀𑌤𑌾𑌯𑍈 𑌤𑌾𑌂 𑌦𑌿𑌶𑌂 𑌪𑍍𑌰𑌤𑌿 ॥ 7 ॥
𑌉𑌵𑌾𑌚 𑌵𑌾𑌕𑍍𑌯𑌂 𑌵𑌾𑌕𑍍𑌯𑌜𑍍𑌞𑌸𑍍𑌸𑍀𑌤𑌾𑌯𑌾 𑌦𑌰𑍍𑌶𑌨𑌂 𑌯𑌥𑌾 ।
𑌸𑌮𑍁𑌦𑍍𑌰𑌂 𑌲𑌙𑍍𑌘𑌯𑌿𑌤𑍍𑌵𑌾𑌹𑌂 𑌶𑌤𑌯𑍋𑌜𑌨𑌮𑌾𑌯𑌤𑌮𑍍 ॥ 8 ॥
𑌅𑌗𑌚𑍍𑌛𑌂 𑌜𑌾𑌨𑌕𑍀𑌂 𑌸𑍀𑌤𑌾𑌂 𑌮𑌾𑌰𑍍𑌗𑌮𑌾𑌣𑍋 𑌦𑌿𑌦𑍃𑌕𑍍𑌷𑌯𑌾 ।
𑌤𑌤𑍍𑌰 𑌲𑌙𑍍𑌕𑍇𑌤𑌿 𑌨𑌗𑌰𑍀 𑌰𑌾𑌵𑌣𑌸𑍍𑌯 𑌦𑍁𑌰𑌾𑌤𑍍𑌮𑌨𑌃 ॥ 9 ॥
𑌦𑌕𑍍𑌷𑌿𑌣𑌸𑍍𑌯 𑌸𑌮𑍁𑌦𑍍𑌰𑌸𑍍𑌯 𑌤𑍀𑌰𑍇 𑌵𑌸𑌤𑌿 𑌦𑌕𑍍𑌷𑌿𑌣𑍇 ।
𑌤𑌤𑍍𑌰 𑌦𑍃𑌷𑍍𑌟𑌾 𑌮𑌯𑌾 𑌸𑍀𑌤𑌾 𑌰𑌾𑌵𑌣𑌾𑌨𑍍𑌤𑌃 𑌪𑍁𑌰𑍇 𑌸𑌤𑍀 ॥ 10 ॥
𑌸𑌨𑍍𑌨𑍍𑌯𑌸𑍍𑌯 𑌤𑍍𑌵𑌯𑌿 𑌜𑍀𑌵𑌨𑍍𑌤𑍀 𑌰𑌾𑌮𑌾 𑌰𑌾𑌮 𑌮𑌨𑍋𑌰𑌥𑌮𑍍 ।
𑌦𑍃𑌷𑍍𑌟𑌾 𑌮𑍇 𑌰𑌾𑌕𑍍𑌷𑌸𑍀𑌮𑌧𑍍𑌯𑍇 𑌤𑌰𑍍𑌜𑍍𑌯𑌮𑌾𑌨𑌾 𑌮𑍁𑌹𑍁𑌰𑍍𑌮𑍁𑌹𑍁𑌃 ॥ 11 ॥
𑌰𑌾𑌕𑍍𑌷𑌸𑍀𑌭𑌿𑌰𑍍𑌵𑌿𑌰𑍂𑌪𑌾𑌭𑍀 𑌰𑌕𑍍𑌷𑌿𑌤𑌾 𑌪𑍍𑌰𑌮𑌦𑌾𑌵𑌨𑍇 ।
𑌦𑍁𑌃𑌖 𑌮𑌾𑌸𑌾𑌦𑍍𑌯𑌤𑍇 𑌦𑍇𑌵𑍀 𑌤𑌥𑌾𑌽𑌦𑍁𑌃𑌖𑍋𑌚𑌿𑌤𑌾 𑌸𑌤𑍀 ॥ 12 ॥
𑌰𑌾𑌵𑌣𑌾𑌨𑍍𑌤𑌃 𑌪𑍁𑌰𑍇 𑌰𑍁𑌦𑍍𑌧𑌾 𑌰𑌾𑌕𑍍𑌷𑌸𑍀𑌭𑌿 𑌸𑍍𑌸𑍁𑌰𑌕𑍍𑌷𑌿𑌤𑌾 ।
𑌏𑌕𑌵𑍇𑌣𑍀𑌧𑌰𑌾 𑌦𑍀𑌨𑌾 𑌤𑍍𑌵𑌯𑌿 𑌚𑌿𑌨𑍍𑌤𑌾𑌪𑌰𑌾𑌯𑌣𑌾 ॥ 13 ॥
𑌅𑌧𑌃𑌶𑌯𑍍𑌯𑌾 𑌵𑌿𑌵𑌰𑍍𑌣𑌾𑌙𑍍𑌗𑍀 𑌪𑌦𑍍𑌮𑌿𑌨𑍀𑌵 𑌹𑌿𑌮𑌾𑌗𑌮𑍇 ।
𑌰𑌾𑌵𑌣𑌾𑌦𑍍𑌵𑌿𑌨𑌿𑌵𑍃𑌤𑍍𑌤𑌾𑌰𑍍𑌥𑌾 𑌮𑌰𑍍𑌤𑌵𑍍𑌯𑌕𑍃𑌤𑌨𑌿𑌶𑍍𑌚𑌯𑌾 ॥ 14 ॥
𑌦𑍇𑌵𑍀 𑌕𑌥𑌞𑍍𑌚𑌿𑌤𑍍𑌕𑌾𑌕𑍁𑌤𑍍𑌸𑍍𑌥 𑌤𑍍𑌵𑌨𑍍𑌮𑌨𑌾 𑌮𑌾𑌰𑍍𑌗𑌿𑌤𑌾 𑌮𑌯𑌾 ।
𑌇𑌕𑍍𑌷𑍍𑌵𑌾𑌕𑍁𑌵𑌂𑌶𑌵𑌿𑌖𑍍𑌯𑌾𑌤𑌿𑌂 𑌶𑌨𑍈𑌃 𑌕𑍀𑌰𑍍𑌤𑌯𑌤𑌾𑌨𑌘 ॥ 15 ॥
𑌸𑌾 𑌮𑌯𑌾 𑌨𑌰𑌶𑌾𑌰𑍍𑌦𑍂𑌲 𑌵𑌿𑌶𑍍𑌵𑌾𑌸𑌮𑍁𑌪𑌪𑌾𑌦𑌿𑌤𑌾 ।
𑌤𑌤 𑌸𑍍𑌸𑌮𑍍𑌭𑌾𑌷𑌿𑌤𑌾 𑌦𑍇𑌵𑍀 𑌸𑌰𑍍𑌵𑌮𑌰𑍍𑌥𑌂 𑌚 𑌦𑌰𑍍𑌶𑌿𑌤𑌾 ॥ 16 ॥
𑌰𑌾𑌮𑌸𑍁𑌗𑍍𑌰𑍀𑌵𑌸𑌖𑍍𑌯𑌂 𑌚 𑌶𑍍𑌰𑍁𑌤𑍍𑌵𑌾 𑌪𑍍𑌰𑍀𑌤𑌿𑌮𑍁𑌪𑌾𑌗𑌤𑌾 ।
𑌨𑌿𑌯𑌤 𑌸𑍍𑌸𑌮𑍁𑌦𑌾𑌚𑌾𑌰𑍋 𑌭𑌕𑍍𑌤𑌿𑌶𑍍𑌚𑌾𑌸𑍍𑌯𑌾𑌸𑍍𑌤𑌥𑌾 𑌤𑍍𑌵𑌯𑌿 ॥ 17 ॥
𑌏𑌵𑌂 𑌮𑌯𑌾 𑌮𑌹𑌾𑌭𑌾𑌗𑌾 𑌦𑍃𑌷𑍍𑌟𑌾 𑌜𑌨𑌕𑌨𑌨𑍍𑌦𑌿𑌨𑍀 ।
𑌉𑌗𑍍𑌰𑍇𑌣 𑌤𑌪𑌸𑌾 𑌯𑍁𑌕𑍍𑌤𑌾 𑌤𑍍𑌵𑌦𑍍𑌭𑌕𑍍𑌤𑍍𑌯𑌾 𑌪𑍁𑌰𑍁𑌷𑌰𑍍𑌷𑌭 ॥ 18 ॥
𑌅𑌭𑌿𑌜𑍍𑌞𑌾𑌨𑌂 𑌚 𑌮𑍇 𑌦𑌤𑍍𑌤𑌂 𑌯𑌥𑌾 𑌵𑍃𑌤𑍍𑌤𑌂 𑌤𑌵𑌾𑌨𑍍𑌤𑌿𑌕𑍇 ।
𑌚𑌿𑌤𑍍𑌰𑌕𑍂𑌟𑍇 𑌮𑌹𑌾𑌪𑍍𑌰𑌾𑌜𑍍𑌞 𑌵𑌾𑌯𑌸𑌂 𑌪𑍍𑌰𑌤𑌿 𑌰𑌾𑌘𑌵 ॥ 19 ॥
𑌵𑌿𑌜𑍍𑌞𑌾𑌪𑍍𑌯𑌶𑍍𑌚 𑌨𑌰𑌵𑍍𑌯𑌾𑌘𑍍𑌰𑍋 𑌰𑌾𑌮𑍋 𑌵𑌾𑌯𑍁𑌸𑍁𑌤 𑌤𑍍𑌵𑌯𑌾 ।
𑌅𑌖𑌿𑌲𑍇𑌨𑍇𑌹 𑌯𑌦𑍍𑌧𑍃𑌷𑍍𑌟𑌮𑌿𑌤𑌿 𑌮𑌾𑌮𑌾𑌹 𑌜𑌾𑌨𑌕𑍀 ॥ 20 ॥
𑌅𑌯𑌂 𑌚𑌾𑌸𑍍𑌮𑍈 𑌪𑍍𑌰𑌦𑌾𑌤𑌵𑍍𑌯𑍋 𑌯𑌤𑍍𑌨𑌾𑌤𑍍𑌸𑍁𑌪𑌰𑌿𑌰𑌕𑍍𑌷𑌿𑌤𑌃 ।
𑌬𑍍𑌰𑍁𑌵𑌤𑌾 𑌵𑌚𑌨𑌾𑌨𑍍𑌯𑍇𑌵𑌂 𑌸𑍁𑌗𑍍𑌰𑍀𑌵𑌸𑍍𑌯𑍋𑌪𑌶𑍃𑌣𑍍𑌵𑌤𑌃 ॥ 21 ॥
𑌏𑌷 𑌚𑍂𑌡𑌾𑌮𑌣𑌿𑌶𑍍𑌶𑍍𑌰𑍀𑌮𑌾𑌨𑍍 𑌮𑌯𑌾 𑌸𑍁𑌪𑌰𑌿𑌰𑌕𑍍𑌷𑌿𑌤𑌃 ।
𑌮𑌨𑌶𑍍𑌶𑌿𑌲𑌾𑌯𑌾𑌸𑍍𑌤𑌿𑌲𑌕𑍋 𑌗𑌣𑍍𑌡𑌪𑌾𑌰𑍍𑌶𑍍𑌵𑍇 𑌨𑌿𑌵𑍇𑌶𑌿𑌤𑌃 ॥ 22 ॥
𑌤𑍍𑌵𑌯𑌾 𑌪𑍍𑌰𑌣𑌷𑍍𑌠𑍇 𑌤𑌿𑌲𑌕𑍇 𑌤𑌂 𑌕𑌿𑌲 𑌸𑍍𑌮𑌰𑍍𑌤𑍁𑌮𑌰𑍍𑌹𑌸𑌿 ।
𑌏𑌷 𑌨𑌿𑌰𑍍𑌯𑌾𑌤𑌿𑌤𑌶𑍍𑌶𑍍𑌰𑍀𑌮𑌾𑌨𑍍𑌮𑌯𑌾 𑌤𑍇 𑌵𑌾𑌰𑌿 𑌸𑌮𑍍𑌭𑌵𑌃 ।
𑌏𑌤𑌂 𑌦𑍃𑌷𑍍𑌟𑍍𑌵𑌾 𑌪𑍍𑌰𑌹𑍃𑌷𑍍𑌯𑌾𑌮𑌿 𑌵𑍍𑌯𑌸𑌨𑍇 𑌤𑍍𑌵𑌾𑌮𑌿𑌵𑌾𑌨𑌘 ॥ 23 ॥
𑌜𑍀𑌵𑌿𑌤𑌂 𑌧𑌾𑌰𑌯𑌿𑌷𑍍𑌯𑌾𑌮𑌿 𑌮𑌾𑌸𑌂 𑌦𑌶𑌰𑌥𑌾𑌤𑍍𑌮𑌜 ॥ 24 ॥
𑌊𑌰𑍍𑌧𑍍𑌵𑌂 𑌮𑌾𑌸𑌾𑌨𑍍𑌨 𑌜𑍀𑌵𑍇𑌯𑌂 𑌰𑌕𑍍𑌷𑌸𑌾𑌂 𑌵𑌶𑌮𑌾𑌗𑌤𑌾 ।
𑌇𑌤𑌿 𑌮𑌾𑌮𑌬𑍍𑌰𑌵𑍀𑌤𑍍𑌸𑍀𑌤𑌾 𑌕𑍃𑌶𑌾𑌙𑍍𑌗𑍀 𑌧𑌰𑍍𑌮𑌚𑌾𑌰𑌿𑌣𑍀 ॥ 25 ॥
𑌰𑌾𑌵𑌣𑌾𑌨𑍍𑌤𑌃 𑌪𑍁𑌰𑍇 𑌰𑍁𑌦𑍍𑌧𑌾 𑌮𑍃𑌗𑍀𑌵𑍋𑌤𑍍𑌫𑍁𑌲𑍍𑌲𑌲𑍋𑌚𑌨𑌾 ।
𑌏𑌤𑌦𑍇𑌵 𑌮𑌯𑌾𑌖𑍍𑌯𑌾𑌤𑌂 𑌸𑌰𑍍𑌵𑌂 𑌰𑌾𑌘𑌵 𑌯𑌦𑍍𑌯𑌥𑌾 ॥ 26 ॥
𑌸𑌰𑍍𑌵𑌥𑌾 𑌸𑌾𑌗𑌰𑌜𑌲𑍇 𑌸𑌨𑍍𑌤𑌾𑌰𑌃 𑌪𑍍𑌰𑌵𑌿𑌧𑍀𑌯𑌤𑌾𑌮𑍍 ।
𑌤𑍗 𑌜𑌾𑌤𑌾𑌶𑍍𑌵𑌾𑌸𑍗 𑌰𑌾𑌜𑌪𑍁𑌤𑍍𑌰𑍗 𑌵𑌿𑌦𑌿𑌤𑍍𑌵𑌾 𑌤𑌚𑍍𑌚𑌾𑌭𑌿𑌜𑍍𑌞𑌾𑌨𑌂 𑌰𑌾𑌘𑌵𑌾𑌯 𑌪𑍍𑌰𑌦𑌾𑌯 ।
𑌦𑍇𑌵𑍍𑌯𑌾 𑌚𑌾𑌖𑍍𑌯𑌾𑌤𑌂 𑌸𑌰𑍍𑌵𑌮𑍇𑌵𑌾𑌨𑍁𑌪𑍂𑌰𑍍𑌵𑍍𑌯𑌾𑌦𑍍𑌵𑌾𑌚𑌾 𑌸𑌮𑍍𑌪𑍂𑌰𑍍𑌣𑌂 𑌵𑌾𑌯𑍁𑌪𑍁𑌤𑍍𑌤𑍍𑌰 𑌶𑍍𑌶𑌶𑌂𑌸 ॥ 27 ॥
𑌇𑌤𑍍𑌯𑌾𑌰𑍍𑌷𑍇 𑌶𑍍𑌰𑍀𑌮𑌦𑍍𑌰𑌾𑌮𑌾𑌯𑌣𑍇 𑌵𑌾𑌲𑍍𑌮𑍀𑌕𑍀𑌯 𑌆𑌦𑌿𑌕𑌾𑌵𑍍𑌯𑍇 𑌸𑍁𑌨𑍍𑌦𑌰𑌕𑌾𑌣𑍍𑌡𑍇 𑌪𑌞𑍍𑌚𑌷𑌷𑍍𑌟𑌿𑌤𑌮𑌸𑍍𑌸𑌰𑍍𑌗𑌃 ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe sundarakāṇḍam |
atha pañcaṣaṣṭitamassargaḥ |
tataḥ prasravaṇaṃ śailaṃ te gatvā citrakānanam |
praṇamya śirasā rāmaṃ lakṣmaṇaṃ ca mahābalam || 1 ||
yuvarājaṃ puraskṛtya sugrīvamabhivādya ca |
pravṛttimatha sītāyāḥ pravaktumupacakramuḥ || 2 ||
rāvaṇāntaḥ pure rodhaṃ rākṣasībhiśca tarjanam |
rāme samanurāgaṃ ca yaścāyaṃ samayaḥ kṛtaḥ || 3 ||
etadākhyānti te sarve harayo rāmasannidhau |
vaidehīmakṣatāṃ śrutvā rāmastūttaramabravīt || 4 ||
kva sītā vartate devī kathaṃ ca mayi vartate |
etanme sarvamākhyāta vaidehīṃ prati vānarāḥ || 5 ||
rāmasya gaditaṃ śrutvā harayo rāmasannidhau |
codayanti hanūmantaṃ sītāvṛttāntakovidam || 6 ||
śrutvā tu vacanaṃ teṣāṃ hanumānmārutātmajaḥ |
praṇamya śirasā devyai sītāyai tāṃ diśaṃ prati || 7 ||
uvāca vākyaṃ vākyajñassītāyā darśanaṃ yathā |
samudraṃ laṅghayitvāhaṃ śatayojanamāyatam || 8 ||
agacchaṃ jānakīṃ sītāṃ mārgamāṇo didṛkṣayā |
tatra laṅketi nagarī rāvaṇasya durātmanaḥ || 9 ||
dakṣiṇasya samudrasya tīre vasati dakṣiṇe |
tatra dṛṣṭā mayā sītā rāvaṇāntaḥ pure satī || 10 ||
sannyasya tvayi jīvantī rāmā rāma manoratham |
dṛṣṭā me rākṣasīmadhye tarjyamānā muhurmuhuḥ || 11 ||
rākṣasībhirvirūpābhī rakṣitā pramadāvane |
duḥkha māsādyate devī tathā'duḥkhocitā satī || 12 ||
rāvaṇāntaḥ pure ruddhā rākṣasībhi ssurakṣitā |
ekaveṇīdharā dīnā tvayi cintāparāyaṇā || 13 ||
adhaḥśayyā vivarṇāṅgī padminīva himāgame |
rāvaṇādvinivṛttārthā martavyakṛtaniścayā || 14 ||
devī kathañcitkākutstha tvanmanā mārgitā mayā |
ikṣvākuvaṃśavikhyātiṃ śanaiḥ kīrtayatānagha || 15 ||
sā mayā naraśārdūla viśvāsamupapāditā |
tata ssambhāṣitā devī sarvamarthaṃ ca darśitā || 16 ||
rāmasugrīvasakhyaṃ ca śrutvā prītimupāgatā |
niyata ssamudācāro bhaktiścāsyāstathā tvayi || 17 ||
evaṃ mayā mahābhāgā dṛṣṭā janakanandinī |
ugreṇa tapasā yuktā tvadbhaktyā puruṣarṣabha || 18 ||
abhijñānaṃ ca me dattaṃ yathā vṛttaṃ tavāntike |
citrakūṭe mahāprājña vāyasaṃ prati rāghava || 19 ||
vijñāpyaśca naravyāghro rāmo vāyusuta tvayā |
akhileneha yaddhṛṣṭamiti māmāha jānakī || 20 ||
ayaṃ cāsmai pradātavyo yatnātsuparirakṣitaḥ |
bruvatā vacanānyevaṃ sugrīvasyopaśṛṇvataḥ || 21 ||
eṣa cūḍāmaṇiśśrīmān mayā suparirakṣitaḥ |
manaśśilāyāstilako gaṇḍapārśve niveśitaḥ || 22 ||
tvayā praṇaṣṭhe tilake taṃ kila smartumarhasi |
eṣa niryātitaśśrīmānmayā te vāri sambhavaḥ |
etaṃ dṛṣṭvā prahṛṣyāmi vyasane tvāmivānagha || 23 ||
jīvitaṃ dhārayiṣyāmi māsaṃ daśarathātmaja || 24 ||
ūrdhvaṃ māsānna jīveyaṃ rakṣasāṃ vaśamāgatā |
iti māmabravītsītā kṛśāṅgī dharmacāriṇī || 25 ||
rāvaṇāntaḥ pure ruddhā mṛgīvotphullalocanā |
etadeva mayākhyātaṃ sarvaṃ rāghava yadyathā || 26 ||
sarvathā sāgarajale santāraḥ pravidhīyatām |
tau jātāśvāsau rājaputrau viditvā taccābhijñānaṃ rāghavāya pradāya |
devyā cākhyātaṃ sarvamevānupūrvyādvācā sampūrṇaṃ vāyuputtra śśaśaṃsa || 27 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye sundarakāṇḍe pañcaṣaṣṭitamassargaḥ ||
Sanskrit — Devanagari (original)
श्रीमद्वाल्मीकीय रामायणे सुन्दरकाण्डम् ।
अथ पञ्चषष्टितमस्सर्गः ।
ततः प्रस्रवणं शैलं ते गत्वा चित्रकाननम् ।
प्रणम्य शिरसा रामं लक्ष्मणं च महाबलम् ॥ 1 ॥
युवराजं पुरस्कृत्य सुग्रीवमभिवाद्य च ।
प्रवृत्तिमथ सीतायाः प्रवक्तुमुपचक्रमुः ॥ 2 ॥
रावणान्तः पुरे रोधं राक्षसीभिश्च तर्जनम् ।
रामे समनुरागं च यश्चायं समयः कृतः ॥ 3 ॥
एतदाख्यान्ति ते सर्वे हरयो रामसन्निधौ ।
वैदेहीमक्षतां श्रुत्वा रामस्तूत्तरमब्रवीत् ॥ 4 ॥
क्व सीता वर्तते देवी कथं च मयि वर्तते ।
एतन्मे सर्वमाख्यात वैदेहीं प्रति वानराः ॥ 5 ॥
रामस्य गदितं श्रुत्वा हरयो रामसन्निधौ ।
चोदयन्ति हनूमन्तं सीतावृत्तान्तकोविदम् ॥ 6 ॥
श्रुत्वा तु वचनं तेषां हनुमान्मारुतात्मजः ।
प्रणम्य शिरसा देव्यै सीतायै तां दिशं प्रति ॥ 7 ॥
उवाच वाक्यं वाक्यज्ञस्सीताया दर्शनं यथा ।
समुद्रं लङ्घयित्वाहं शतयोजनमायतम् ॥ 8 ॥
अगच्छं जानकीं सीतां मार्गमाणो दिदृक्षया ।
तत्र लङ्केति नगरी रावणस्य दुरात्मनः ॥ 9 ॥
दक्षिणस्य समुद्रस्य तीरे वसति दक्षिणे ।
तत्र दृष्टा मया सीता रावणान्तः पुरे सती ॥ 10 ॥
सन्न्यस्य त्वयि जीवन्ती रामा राम मनोरथम् ।
दृष्टा मे राक्षसीमध्ये तर्ज्यमाना मुहुर्मुहुः ॥ 11 ॥
राक्षसीभिर्विरूपाभी रक्षिता प्रमदावने ।
दुःख मासाद्यते देवी तथाऽदुःखोचिता सती ॥ 12 ॥
रावणान्तः पुरे रुद्धा राक्षसीभि स्सुरक्षिता ।
एकवेणीधरा दीना त्वयि चिन्तापरायणा ॥ 13 ॥
अधःशय्या विवर्णाङ्गी पद्मिनीव हिमागमे ।
रावणाद्विनिवृत्तार्था मर्तव्यकृतनिश्चया ॥ 14 ॥
देवी कथञ्चित्काकुत्स्थ त्वन्मना मार्गिता मया ।
इक्ष्वाकुवंशविख्यातिं शनैः कीर्तयतानघ ॥ 15 ॥
सा मया नरशार्दूल विश्वासमुपपादिता ।
तत स्सम्भाषिता देवी सर्वमर्थं च दर्शिता ॥ 16 ॥
रामसुग्रीवसख्यं च श्रुत्वा प्रीतिमुपागता ।
नियत स्समुदाचारो भक्तिश्चास्यास्तथा त्वयि ॥ 17 ॥
एवं मया महाभागा दृष्टा जनकनन्दिनी ।
उग्रेण तपसा युक्ता त्वद्भक्त्या पुरुषर्षभ ॥ 18 ॥
अभिज्ञानं च मे दत्तं यथा वृत्तं तवान्तिके ।
चित्रकूटे महाप्राज्ञ वायसं प्रति राघव ॥ 19 ॥
विज्ञाप्यश्च नरव्याघ्रो रामो वायुसुत त्वया ।
अखिलेनेह यद्धृष्टमिति मामाह जानकी ॥ 20 ॥
अयं चास्मै प्रदातव्यो यत्नात्सुपरिरक्षितः ।
ब्रुवता वचनान्येवं सुग्रीवस्योपशृण्वतः ॥ 21 ॥
एष चूडामणिश्श्रीमान् मया सुपरिरक्षितः ।
मनश्शिलायास्तिलको गण्डपार्श्वे निवेशितः ॥ 22 ॥
त्वया प्रणष्ठे तिलके तं किल स्मर्तुमर्हसि ।
एष निर्यातितश्श्रीमान्मया ते वारि सम्भवः ।
एतं दृष्ट्वा प्रहृष्यामि व्यसने त्वामिवानघ ॥ 23 ॥
जीवितं धारयिष्यामि मासं दशरथात्मज ॥ 24 ॥
ऊर्ध्वं मासान्न जीवेयं रक्षसां वशमागता ।
इति मामब्रवीत्सीता कृशाङ्गी धर्मचारिणी ॥ 25 ॥
रावणान्तः पुरे रुद्धा मृगीवोत्फुल्ललोचना ।
एतदेव मयाख्यातं सर्वं राघव यद्यथा ॥ 26 ॥
सर्वथा सागरजले सन्तारः प्रविधीयताम् ।
तौ जाताश्वासौ राजपुत्रौ विदित्वा तच्चाभिज्ञानं राघवाय प्रदाय ।
देव्या चाख्यातं सर्वमेवानुपूर्व्याद्वाचा सम्पूर्णं वायुपुत्त्र श्शशंस ॥ 27 ॥
इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीय आदिकाव्ये सुन्दरकाण्डे पञ्चषष्टितमस्सर्गः ॥
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe sundarakāṇḍam |
atha pañcaṣaṣṭitamassargaḥ |
tataḥ prasravaṇaṃ śailaṃ te gatvā citrakānanam |
praṇamya śirasā rāmaṃ lakṣmaṇaṃ ca mahābalam || 1 ||
yuvarājaṃ puraskṛtya sugrīvamabhivādya ca |
pravṛttimatha sītāyāḥ pravaktumupacakramuḥ || 2 ||
rāvaṇāntaḥ pure rodhaṃ rākṣasībhiśca tarjanam |
rāme samanurāgaṃ ca yaścāyaṃ samayaḥ kṛtaḥ || 3 ||
etadākhyānti te sarve harayo rāmasannidhau |
vaidehīmakṣatāṃ śrutvā rāmastūttaramabravīt || 4 ||
kva sītā vartate devī kathaṃ ca mayi vartate |
etanme sarvamākhyāta vaidehīṃ prati vānarāḥ || 5 ||
rāmasya gaditaṃ śrutvā harayo rāmasannidhau |
codayanti hanūmantaṃ sītāvṛttāntakovidam || 6 ||
śrutvā tu vacanaṃ teṣāṃ hanumānmārutātmajaḥ |
praṇamya śirasā devyai sītāyai tāṃ diśaṃ prati || 7 ||
uvāca vākyaṃ vākyajñassītāyā darśanaṃ yathā |
samudraṃ laṅghayitvāhaṃ śatayojanamāyatam || 8 ||
agacchaṃ jānakīṃ sītāṃ mārgamāṇo didṛkṣayā |
tatra laṅketi nagarī rāvaṇasya durātmanaḥ || 9 ||
dakṣiṇasya samudrasya tīre vasati dakṣiṇe |
tatra dṛṣṭā mayā sītā rāvaṇāntaḥ pure satī || 10 ||
sannyasya tvayi jīvantī rāmā rāma manoratham |
dṛṣṭā me rākṣasīmadhye tarjyamānā muhurmuhuḥ || 11 ||
rākṣasībhirvirūpābhī rakṣitā pramadāvane |
duḥkha māsādyate devī tathā'duḥkhocitā satī || 12 ||
rāvaṇāntaḥ pure ruddhā rākṣasībhi ssurakṣitā |
ekaveṇīdharā dīnā tvayi cintāparāyaṇā || 13 ||
adhaḥśayyā vivarṇāṅgī padminīva himāgame |
rāvaṇādvinivṛttārthā martavyakṛtaniścayā || 14 ||
devī kathañcitkākutstha tvanmanā mārgitā mayā |
ikṣvākuvaṃśavikhyātiṃ śanaiḥ kīrtayatānagha || 15 ||
sā mayā naraśārdūla viśvāsamupapāditā |
tata ssambhāṣitā devī sarvamarthaṃ ca darśitā || 16 ||
rāmasugrīvasakhyaṃ ca śrutvā prītimupāgatā |
niyata ssamudācāro bhaktiścāsyāstathā tvayi || 17 ||
evaṃ mayā mahābhāgā dṛṣṭā janakanandinī |
ugreṇa tapasā yuktā tvadbhaktyā puruṣarṣabha || 18 ||
abhijñānaṃ ca me dattaṃ yathā vṛttaṃ tavāntike |
citrakūṭe mahāprājña vāyasaṃ prati rāghava || 19 ||
vijñāpyaśca naravyāghro rāmo vāyusuta tvayā |
akhileneha yaddhṛṣṭamiti māmāha jānakī || 20 ||
ayaṃ cāsmai pradātavyo yatnātsuparirakṣitaḥ |
bruvatā vacanānyevaṃ sugrīvasyopaśṛṇvataḥ || 21 ||
eṣa cūḍāmaṇiśśrīmān mayā suparirakṣitaḥ |
manaśśilāyāstilako gaṇḍapārśve niveśitaḥ || 22 ||
tvayā praṇaṣṭhe tilake taṃ kila smartumarhasi |
eṣa niryātitaśśrīmānmayā te vāri sambhavaḥ |
etaṃ dṛṣṭvā prahṛṣyāmi vyasane tvāmivānagha || 23 ||
jīvitaṃ dhārayiṣyāmi māsaṃ daśarathātmaja || 24 ||
ūrdhvaṃ māsānna jīveyaṃ rakṣasāṃ vaśamāgatā |
iti māmabravītsītā kṛśāṅgī dharmacāriṇī || 25 ||
rāvaṇāntaḥ pure ruddhā mṛgīvotphullalocanā |
etadeva mayākhyātaṃ sarvaṃ rāghava yadyathā || 26 ||
sarvathā sāgarajale santāraḥ pravidhīyatām |
tau jātāśvāsau rājaputrau viditvā taccābhijñānaṃ rāghavāya pradāya |
devyā cākhyātaṃ sarvamevānupūrvyādvācā sampūrṇaṃ vāyuputtra śśaśaṃsa || 27 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye sundarakāṇḍe pañcaṣaṣṭitamassargaḥ ||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Grantha script.
Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.