ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਵਾਲ੍ਮੀਕੀਯ ਰਾਮਾਯਣੇ ਸੁਨ੍ਦਰਕਾਣ੍ਡਮ੍ ।
ਅਥ ਪਞ੍ਚषष੍ਟਿਤਮਸ੍ਸਰ੍ਗਃ ।
ਤਤਃ ਪ੍ਰਸ੍ਰਵਣਂ ਸ਼ੈਲਂ ਤੇ ਗਤ੍ਵਾ ਚਿਤ੍ਰਕਾਨਨਮ੍ ।
ਪ੍ਰਣਮ੍ਯ ਸ਼ਿਰਸਾ ਰਾਮਂ ਲਕ੍ष੍ਮਣਂ ਚ ਮਹਾਬਲਮ੍ ॥ 1 ॥
ਯੁਵਰਾਜਂ ਪੁਰਸ੍ਕृਤ੍ਯ ਸੁਗ੍ਰੀਵਮਭਿਵਾਦ੍ਯ ਚ ।
ਪ੍ਰਵृਤ੍ਤਿਮਥ ਸੀਤਾਯਾਃ ਪ੍ਰਵਕ੍ਤੁਮੁਪਚਕ੍ਰਮੁਃ ॥ 2 ॥
ਰਾਵਣਾਨ੍ਤਃ ਪੁਰੇ ਰੋਧਂ ਰਾਕ੍षਸੀਭਿਸ਼੍ਚ ਤਰ੍ਜਨਮ੍ ।
ਰਾਮੇ ਸਮਨੁਰਾਗਂ ਚ ਯਸ਼੍ਚਾਯਂ ਸਮਯਃ ਕृਤਃ ॥ 3 ॥
ਏਤਦਾਖ੍ਯਾਨ੍ਤਿ ਤੇ ਸਰ੍ਵੇ ਹਰਯੋ ਰਾਮਸਨ੍ਨਿਧੌ ।
ਵੈਦੇਹੀਮਕ੍षਤਾਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਰਾਮਸ੍ਤੂਤ੍ਤਰਮਬ੍ਰਵੀਤ੍ ॥ 4 ॥
ਕ੍ਵ ਸੀਤਾ ਵਰ੍ਤਤੇ ਦੇਵੀ ਕਥਂ ਚ ਮਯਿ ਵਰ੍ਤਤੇ ।
ਏਤਨ੍ਮੇ ਸਰ੍ਵਮਾਖ੍ਯਾਤ ਵੈਦੇਹੀਂ ਪ੍ਰਤਿ ਵਾਨਰਾਃ ॥ 5 ॥
ਰਾਮਸ੍ਯ ਗਦਿਤਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਹਰਯੋ ਰਾਮਸਨ੍ਨਿਧੌ ।
ਚੋਦਯਨ੍ਤਿ ਹਨੂਮਨ੍ਤਂ ਸੀਤਾਵृਤ੍ਤਾਨ੍ਤਕੋਵਿਦਮ੍ ॥ 6 ॥
ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਤੁ ਵਚਨਂ ਤੇषਾਂ ਹਨੁਮਾਨ੍ਮਾਰੁਤਾਤ੍ਮਜਃ ।
ਪ੍ਰਣਮ੍ਯ ਸ਼ਿਰਸਾ ਦੇਵ੍ਯੈ ਸੀਤਾਯੈ ਤਾਂ ਦਿਸ਼ਂ ਪ੍ਰਤਿ ॥ 7 ॥
ਉਵਾਚ ਵਾਕ੍ਯਂ ਵਾਕ੍ਯਜ੍ਞਸ੍ਸੀਤਾਯਾ ਦਰ੍ਸ਼ਨਂ ਯਥਾ ।
ਸਮੁਦ੍ਰਂ ਲਙ੍ਘਯਿਤ੍ਵਾਹਂ ਸ਼ਤਯੋਜਨਮਾਯਤਮ੍ ॥ 8 ॥
ਅਗਚ੍ਛਂ ਜਾਨਕੀਂ ਸੀਤਾਂ ਮਾਰ੍ਗਮਾਣੋ ਦਿਦृਕ੍षਯਾ ।
ਤਤ੍ਰ ਲਙ੍ਕੇਤਿ ਨਗਰੀ ਰਾਵਣਸ੍ਯ ਦੁਰਾਤ੍ਮਨਃ ॥ 9 ॥
ਦਕ੍षਿਣਸ੍ਯ ਸਮੁਦ੍ਰਸ੍ਯ ਤੀਰੇ ਵਸਤਿ ਦਕ੍षਿਣੇ ।
ਤਤ੍ਰ ਦृष੍ਟਾ ਮਯਾ ਸੀਤਾ ਰਾਵਣਾਨ੍ਤਃ ਪੁਰੇ ਸਤੀ ॥ 10 ॥
ਸਨ੍ਨ੍ਯਸ੍ਯ ਤ੍ਵਯਿ ਜੀਵਨ੍ਤੀ ਰਾਮਾ ਰਾਮ ਮਨੋਰਥਮ੍ ।
ਦृष੍ਟਾ ਮੇ ਰਾਕ੍षਸੀਮਧ੍ਯੇ ਤਰ੍ਜ੍ਯਮਾਨਾ ਮੁਹੁਰ੍ਮੁਹੁਃ ॥ 11 ॥
ਰਾਕ੍षਸੀਭਿਰ੍ਵਿਰੂਪਾਭੀ ਰਕ੍षਿਤਾ ਪ੍ਰਮਦਾਵਨੇ ।
ਦੁਃਖ ਮਾਸਾਦ੍ਯਤੇ ਦੇਵੀ ਤਥਾऽਦੁਃਖੋਚਿਤਾ ਸਤੀ ॥ 12 ॥
ਰਾਵਣਾਨ੍ਤਃ ਪੁਰੇ ਰੁਦ੍ਧਾ ਰਾਕ੍षਸੀਭਿ ਸ੍ਸੁਰਕ੍षਿਤਾ ।
ਏਕਵੇਣੀਧਰਾ ਦੀਨਾ ਤ੍ਵਯਿ ਚਿਨ੍ਤਾਪਰਾਯਣਾ ॥ 13 ॥
ਅਧਃਸ਼ਯ੍ਯਾ ਵਿਵਰ੍ਣਾਙ੍ਗੀ ਪਦ੍ਮਿਨੀਵ ਹਿਮਾਗਮੇ ।
ਰਾਵਣਾਦ੍ਵਿਨਿਵृਤ੍ਤਾਰ੍ਥਾ ਮਰ੍ਤਵ੍ਯਕृਤਨਿਸ਼੍ਚਯਾ ॥ 14 ॥
ਦੇਵੀ ਕਥਞ੍ਚਿਤ੍ਕਾਕੁਤ੍ਸ੍ਥ ਤ੍ਵਨ੍ਮਨਾ ਮਾਰ੍ਗਿਤਾ ਮਯਾ ।
ਇਕ੍ष੍ਵਾਕੁਵਂਸ਼ਵਿਖ੍ਯਾਤਿਂ ਸ਼ਨੈਃ ਕੀਰ੍ਤਯਤਾਨਘ ॥ 15 ॥
ਸਾ ਮਯਾ ਨਰਸ਼ਾਰ੍ਦੂਲ ਵਿਸ਼੍ਵਾਸਮੁਪਪਾਦਿਤਾ ।
ਤਤ ਸ੍ਸਮ੍ਭਾषਿਤਾ ਦੇਵੀ ਸਰ੍ਵਮਰ੍ਥਂ ਚ ਦਰ੍ਸ਼ਿਤਾ ॥ 16 ॥
ਰਾਮਸੁਗ੍ਰੀਵਸਖ੍ਯਂ ਚ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਪ੍ਰੀਤਿਮੁਪਾਗਤਾ ।
ਨਿਯਤ ਸ੍ਸਮੁਦਾਚਾਰੋ ਭਕ੍ਤਿਸ਼੍ਚਾਸ੍ਯਾਸ੍ਤਥਾ ਤ੍ਵਯਿ ॥ 17 ॥
ਏਵਂ ਮਯਾ ਮਹਾਭਾਗਾ ਦृष੍ਟਾ ਜਨਕਨਨ੍ਦਿਨੀ ।
ਉਗ੍ਰੇਣ ਤਪਸਾ ਯੁਕ੍ਤਾ ਤ੍ਵਦ੍ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਪੁਰੁषਰ੍षਭ ॥ 18 ॥
ਅਭਿਜ੍ਞਾਨਂ ਚ ਮੇ ਦਤ੍ਤਂ ਯਥਾ ਵृਤ੍ਤਂ ਤਵਾਨ੍ਤਿਕੇ ।
ਚਿਤ੍ਰਕੂਟੇ ਮਹਾਪ੍ਰਾਜ੍ਞ ਵਾਯਸਂ ਪ੍ਰਤਿ ਰਾਘਵ ॥ 19 ॥
ਵਿਜ੍ਞਾਪ੍ਯਸ਼੍ਚ ਨਰਵ੍ਯਾਘ੍ਰੋ ਰਾਮੋ ਵਾਯੁਸੁਤ ਤ੍ਵਯਾ ।
ਅਖਿਲੇਨੇਹ ਯਦ੍ਧृष੍ਟਮਿਤਿ ਮਾਮਾਹ ਜਾਨਕੀ ॥ 20 ॥
ਅਯਂ ਚਾਸ੍ਮੈ ਪ੍ਰਦਾਤਵ੍ਯੋ ਯਤ੍ਨਾਤ੍ਸੁਪਰਿਰਕ੍षਿਤਃ ।
ਬ੍ਰੁਵਤਾ ਵਚਨਾਨ੍ਯੇਵਂ ਸੁਗ੍ਰੀਵਸ੍ਯੋਪਸ਼ृਣ੍ਵਤਃ ॥ 21 ॥
ਏष ਚੂਡਾਮਣਿਸ਼੍ਸ਼੍ਰੀਮਾਨ੍ ਮਯਾ ਸੁਪਰਿਰਕ੍षਿਤਃ ।
ਮਨਸ਼੍ਸ਼ਿਲਾਯਾਸ੍ਤਿਲਕੋ ਗਣ੍ਡਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵੇ ਨਿਵੇਸ਼ਿਤਃ ॥ 22 ॥
ਤ੍ਵਯਾ ਪ੍ਰਣष੍ਠੇ ਤਿਲਕੇ ਤਂ ਕਿਲ ਸ੍ਮਰ੍ਤੁਮਰ੍ਹਸਿ ।
ਏष ਨਿਰ੍ਯਾਤਿਤਸ਼੍ਸ਼੍ਰੀਮਾਨ੍ਮਯਾ ਤੇ ਵਾਰਿ ਸਮ੍ਭਵਃ ।
ਏਤਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਪ੍ਰਹृष੍ਯਾਮਿ ਵ੍ਯਸਨੇ ਤ੍ਵਾਮਿਵਾਨਘ ॥ 23 ॥
ਜੀਵਿਤਂ ਧਾਰਯਿष੍ਯਾਮਿ ਮਾਸਂ ਦਸ਼ਰਥਾਤ੍ਮਜ ॥ 24 ॥
ਊਰ੍ਧ੍ਵਂ ਮਾਸਾਨ੍ਨ ਜੀਵੇਯਂ ਰਕ੍षਸਾਂ ਵਸ਼ਮਾਗਤਾ ।
ਇਤਿ ਮਾਮਬ੍ਰਵੀਤ੍ਸੀਤਾ ਕृਸ਼ਾਙ੍ਗੀ ਧਰ੍ਮਚਾਰਿਣੀ ॥ 25 ॥
ਰਾਵਣਾਨ੍ਤਃ ਪੁਰੇ ਰੁਦ੍ਧਾ ਮृਗੀਵੋਤ੍ਫੁਲ੍ਲਲੋਚਨਾ ।
ਏਤਦੇਵ ਮਯਾਖ੍ਯਾਤਂ ਸਰ੍ਵਂ ਰਾਘਵ ਯਦ੍ਯਥਾ ॥ 26 ॥
ਸਰ੍ਵਥਾ ਸਾਗਰਜਲੇ ਸਨ੍ਤਾਰਃ ਪ੍ਰਵਿਧੀਯਤਾਮ੍ ।
ਤੌ ਜਾਤਾਸ਼੍ਵਾਸੌ ਰਾਜਪੁਤ੍ਰੌ ਵਿਦਿਤ੍ਵਾ ਤਚ੍ਚਾਭਿਜ੍ਞਾਨਂ ਰਾਘਵਾਯ ਪ੍ਰਦਾਯ ।
ਦੇਵ੍ਯਾ ਚਾਖ੍ਯਾਤਂ ਸਰ੍ਵਮੇਵਾਨੁਪੂਰ੍ਵ੍ਯਾਦ੍ਵਾਚਾ ਸਮ੍ਪੂਰ੍ਣਂ ਵਾਯੁਪੁਤ੍ਤ੍ਰ ਸ਼੍ਸ਼ਸ਼ਂਸ ॥ 27 ॥
ਇਤ੍ਯਾਰ੍षੇ ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਰਾਮਾਯਣੇ ਵਾਲ੍ਮੀਕੀਯ ਆਦਿਕਾਵ੍ਯੇ ਸੁਨ੍ਦਰਕਾਣ੍ਡੇ ਪਞ੍ਚषष੍ਟਿਤਮਸ੍ਸਰ੍ਗਃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe sundarakāṇḍam |
atha pañcaṣaṣṭitamassargaḥ |
tataḥ prasravaṇaṃ śailaṃ te gatvā citrakānanam |
praṇamya śirasā rāmaṃ lakṣmaṇaṃ ca mahābalam || 1 ||
yuvarājaṃ puraskṛtya sugrīvamabhivādya ca |
pravṛttimatha sītāyāḥ pravaktumupacakramuḥ || 2 ||
rāvaṇāntaḥ pure rodhaṃ rākṣasībhiśca tarjanam |
rāme samanurāgaṃ ca yaścāyaṃ samayaḥ kṛtaḥ || 3 ||
etadākhyānti te sarve harayo rāmasannidhau |
vaidehīmakṣatāṃ śrutvā rāmastūttaramabravīt || 4 ||
kva sītā vartate devī kathaṃ ca mayi vartate |
etanme sarvamākhyāta vaidehīṃ prati vānarāḥ || 5 ||
rāmasya gaditaṃ śrutvā harayo rāmasannidhau |
codayanti hanūmantaṃ sītāvṛttāntakovidam || 6 ||
śrutvā tu vacanaṃ teṣāṃ hanumānmārutātmajaḥ |
praṇamya śirasā devyai sītāyai tāṃ diśaṃ prati || 7 ||
uvāca vākyaṃ vākyajñassītāyā darśanaṃ yathā |
samudraṃ laṅghayitvāhaṃ śatayojanamāyatam || 8 ||
agacchaṃ jānakīṃ sītāṃ mārgamāṇo didṛkṣayā |
tatra laṅketi nagarī rāvaṇasya durātmanaḥ || 9 ||
dakṣiṇasya samudrasya tīre vasati dakṣiṇe |
tatra dṛṣṭā mayā sītā rāvaṇāntaḥ pure satī || 10 ||
sannyasya tvayi jīvantī rāmā rāma manoratham |
dṛṣṭā me rākṣasīmadhye tarjyamānā muhurmuhuḥ || 11 ||
rākṣasībhirvirūpābhī rakṣitā pramadāvane |
duḥkha māsādyate devī tathā'duḥkhocitā satī || 12 ||
rāvaṇāntaḥ pure ruddhā rākṣasībhi ssurakṣitā |
ekaveṇīdharā dīnā tvayi cintāparāyaṇā || 13 ||
adhaḥśayyā vivarṇāṅgī padminīva himāgame |
rāvaṇādvinivṛttārthā martavyakṛtaniścayā || 14 ||
devī kathañcitkākutstha tvanmanā mārgitā mayā |
ikṣvākuvaṃśavikhyātiṃ śanaiḥ kīrtayatānagha || 15 ||
sā mayā naraśārdūla viśvāsamupapāditā |
tata ssambhāṣitā devī sarvamarthaṃ ca darśitā || 16 ||
rāmasugrīvasakhyaṃ ca śrutvā prītimupāgatā |
niyata ssamudācāro bhaktiścāsyāstathā tvayi || 17 ||
evaṃ mayā mahābhāgā dṛṣṭā janakanandinī |
ugreṇa tapasā yuktā tvadbhaktyā puruṣarṣabha || 18 ||
abhijñānaṃ ca me dattaṃ yathā vṛttaṃ tavāntike |
citrakūṭe mahāprājña vāyasaṃ prati rāghava || 19 ||
vijñāpyaśca naravyāghro rāmo vāyusuta tvayā |
akhileneha yaddhṛṣṭamiti māmāha jānakī || 20 ||
ayaṃ cāsmai pradātavyo yatnātsuparirakṣitaḥ |
bruvatā vacanānyevaṃ sugrīvasyopaśṛṇvataḥ || 21 ||
eṣa cūḍāmaṇiśśrīmān mayā suparirakṣitaḥ |
manaśśilāyāstilako gaṇḍapārśve niveśitaḥ || 22 ||
tvayā praṇaṣṭhe tilake taṃ kila smartumarhasi |
eṣa niryātitaśśrīmānmayā te vāri sambhavaḥ |
etaṃ dṛṣṭvā prahṛṣyāmi vyasane tvāmivānagha || 23 ||
jīvitaṃ dhārayiṣyāmi māsaṃ daśarathātmaja || 24 ||
ūrdhvaṃ māsānna jīveyaṃ rakṣasāṃ vaśamāgatā |
iti māmabravītsītā kṛśāṅgī dharmacāriṇī || 25 ||
rāvaṇāntaḥ pure ruddhā mṛgīvotphullalocanā |
etadeva mayākhyātaṃ sarvaṃ rāghava yadyathā || 26 ||
sarvathā sāgarajale santāraḥ pravidhīyatām |
tau jātāśvāsau rājaputrau viditvā taccābhijñānaṃ rāghavāya pradāya |
devyā cākhyātaṃ sarvamevānupūrvyādvācā sampūrṇaṃ vāyuputtra śśaśaṃsa || 27 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye sundarakāṇḍe pañcaṣaṣṭitamassargaḥ ||
Sanskrit — Devanagari (original)
श्रीमद्वाल्मीकीय रामायणे सुन्दरकाण्डम् ।
अथ पञ्चषष्टितमस्सर्गः ।
ततः प्रस्रवणं शैलं ते गत्वा चित्रकाननम् ।
प्रणम्य शिरसा रामं लक्ष्मणं च महाबलम् ॥ 1 ॥
युवराजं पुरस्कृत्य सुग्रीवमभिवाद्य च ।
प्रवृत्तिमथ सीतायाः प्रवक्तुमुपचक्रमुः ॥ 2 ॥
रावणान्तः पुरे रोधं राक्षसीभिश्च तर्जनम् ।
रामे समनुरागं च यश्चायं समयः कृतः ॥ 3 ॥
एतदाख्यान्ति ते सर्वे हरयो रामसन्निधौ ।
वैदेहीमक्षतां श्रुत्वा रामस्तूत्तरमब्रवीत् ॥ 4 ॥
क्व सीता वर्तते देवी कथं च मयि वर्तते ।
एतन्मे सर्वमाख्यात वैदेहीं प्रति वानराः ॥ 5 ॥
रामस्य गदितं श्रुत्वा हरयो रामसन्निधौ ।
चोदयन्ति हनूमन्तं सीतावृत्तान्तकोविदम् ॥ 6 ॥
श्रुत्वा तु वचनं तेषां हनुमान्मारुतात्मजः ।
प्रणम्य शिरसा देव्यै सीतायै तां दिशं प्रति ॥ 7 ॥
उवाच वाक्यं वाक्यज्ञस्सीताया दर्शनं यथा ।
समुद्रं लङ्घयित्वाहं शतयोजनमायतम् ॥ 8 ॥
अगच्छं जानकीं सीतां मार्गमाणो दिदृक्षया ।
तत्र लङ्केति नगरी रावणस्य दुरात्मनः ॥ 9 ॥
दक्षिणस्य समुद्रस्य तीरे वसति दक्षिणे ।
तत्र दृष्टा मया सीता रावणान्तः पुरे सती ॥ 10 ॥
सन्न्यस्य त्वयि जीवन्ती रामा राम मनोरथम् ।
दृष्टा मे राक्षसीमध्ये तर्ज्यमाना मुहुर्मुहुः ॥ 11 ॥
राक्षसीभिर्विरूपाभी रक्षिता प्रमदावने ।
दुःख मासाद्यते देवी तथाऽदुःखोचिता सती ॥ 12 ॥
रावणान्तः पुरे रुद्धा राक्षसीभि स्सुरक्षिता ।
एकवेणीधरा दीना त्वयि चिन्तापरायणा ॥ 13 ॥
अधःशय्या विवर्णाङ्गी पद्मिनीव हिमागमे ।
रावणाद्विनिवृत्तार्था मर्तव्यकृतनिश्चया ॥ 14 ॥
देवी कथञ्चित्काकुत्स्थ त्वन्मना मार्गिता मया ।
इक्ष्वाकुवंशविख्यातिं शनैः कीर्तयतानघ ॥ 15 ॥
सा मया नरशार्दूल विश्वासमुपपादिता ।
तत स्सम्भाषिता देवी सर्वमर्थं च दर्शिता ॥ 16 ॥
रामसुग्रीवसख्यं च श्रुत्वा प्रीतिमुपागता ।
नियत स्समुदाचारो भक्तिश्चास्यास्तथा त्वयि ॥ 17 ॥
एवं मया महाभागा दृष्टा जनकनन्दिनी ।
उग्रेण तपसा युक्ता त्वद्भक्त्या पुरुषर्षभ ॥ 18 ॥
अभिज्ञानं च मे दत्तं यथा वृत्तं तवान्तिके ।
चित्रकूटे महाप्राज्ञ वायसं प्रति राघव ॥ 19 ॥
विज्ञाप्यश्च नरव्याघ्रो रामो वायुसुत त्वया ।
अखिलेनेह यद्धृष्टमिति मामाह जानकी ॥ 20 ॥
अयं चास्मै प्रदातव्यो यत्नात्सुपरिरक्षितः ।
ब्रुवता वचनान्येवं सुग्रीवस्योपशृण्वतः ॥ 21 ॥
एष चूडामणिश्श्रीमान् मया सुपरिरक्षितः ।
मनश्शिलायास्तिलको गण्डपार्श्वे निवेशितः ॥ 22 ॥
त्वया प्रणष्ठे तिलके तं किल स्मर्तुमर्हसि ।
एष निर्यातितश्श्रीमान्मया ते वारि सम्भवः ।
एतं दृष्ट्वा प्रहृष्यामि व्यसने त्वामिवानघ ॥ 23 ॥
जीवितं धारयिष्यामि मासं दशरथात्मज ॥ 24 ॥
ऊर्ध्वं मासान्न जीवेयं रक्षसां वशमागता ।
इति मामब्रवीत्सीता कृशाङ्गी धर्मचारिणी ॥ 25 ॥
रावणान्तः पुरे रुद्धा मृगीवोत्फुल्ललोचना ।
एतदेव मयाख्यातं सर्वं राघव यद्यथा ॥ 26 ॥
सर्वथा सागरजले सन्तारः प्रविधीयताम् ।
तौ जाताश्वासौ राजपुत्रौ विदित्वा तच्चाभिज्ञानं राघवाय प्रदाय ।
देव्या चाख्यातं सर्वमेवानुपूर्व्याद्वाचा सम्पूर्णं वायुपुत्त्र श्शशंस ॥ 27 ॥
इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीय आदिकाव्ये सुन्दरकाण्डे पञ्चषष्टितमस्सर्गः ॥
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe sundarakāṇḍam |
atha pañcaṣaṣṭitamassargaḥ |
tataḥ prasravaṇaṃ śailaṃ te gatvā citrakānanam |
praṇamya śirasā rāmaṃ lakṣmaṇaṃ ca mahābalam || 1 ||
yuvarājaṃ puraskṛtya sugrīvamabhivādya ca |
pravṛttimatha sītāyāḥ pravaktumupacakramuḥ || 2 ||
rāvaṇāntaḥ pure rodhaṃ rākṣasībhiśca tarjanam |
rāme samanurāgaṃ ca yaścāyaṃ samayaḥ kṛtaḥ || 3 ||
etadākhyānti te sarve harayo rāmasannidhau |
vaidehīmakṣatāṃ śrutvā rāmastūttaramabravīt || 4 ||
kva sītā vartate devī kathaṃ ca mayi vartate |
etanme sarvamākhyāta vaidehīṃ prati vānarāḥ || 5 ||
rāmasya gaditaṃ śrutvā harayo rāmasannidhau |
codayanti hanūmantaṃ sītāvṛttāntakovidam || 6 ||
śrutvā tu vacanaṃ teṣāṃ hanumānmārutātmajaḥ |
praṇamya śirasā devyai sītāyai tāṃ diśaṃ prati || 7 ||
uvāca vākyaṃ vākyajñassītāyā darśanaṃ yathā |
samudraṃ laṅghayitvāhaṃ śatayojanamāyatam || 8 ||
agacchaṃ jānakīṃ sītāṃ mārgamāṇo didṛkṣayā |
tatra laṅketi nagarī rāvaṇasya durātmanaḥ || 9 ||
dakṣiṇasya samudrasya tīre vasati dakṣiṇe |
tatra dṛṣṭā mayā sītā rāvaṇāntaḥ pure satī || 10 ||
sannyasya tvayi jīvantī rāmā rāma manoratham |
dṛṣṭā me rākṣasīmadhye tarjyamānā muhurmuhuḥ || 11 ||
rākṣasībhirvirūpābhī rakṣitā pramadāvane |
duḥkha māsādyate devī tathā'duḥkhocitā satī || 12 ||
rāvaṇāntaḥ pure ruddhā rākṣasībhi ssurakṣitā |
ekaveṇīdharā dīnā tvayi cintāparāyaṇā || 13 ||
adhaḥśayyā vivarṇāṅgī padminīva himāgame |
rāvaṇādvinivṛttārthā martavyakṛtaniścayā || 14 ||
devī kathañcitkākutstha tvanmanā mārgitā mayā |
ikṣvākuvaṃśavikhyātiṃ śanaiḥ kīrtayatānagha || 15 ||
sā mayā naraśārdūla viśvāsamupapāditā |
tata ssambhāṣitā devī sarvamarthaṃ ca darśitā || 16 ||
rāmasugrīvasakhyaṃ ca śrutvā prītimupāgatā |
niyata ssamudācāro bhaktiścāsyāstathā tvayi || 17 ||
evaṃ mayā mahābhāgā dṛṣṭā janakanandinī |
ugreṇa tapasā yuktā tvadbhaktyā puruṣarṣabha || 18 ||
abhijñānaṃ ca me dattaṃ yathā vṛttaṃ tavāntike |
citrakūṭe mahāprājña vāyasaṃ prati rāghava || 19 ||
vijñāpyaśca naravyāghro rāmo vāyusuta tvayā |
akhileneha yaddhṛṣṭamiti māmāha jānakī || 20 ||
ayaṃ cāsmai pradātavyo yatnātsuparirakṣitaḥ |
bruvatā vacanānyevaṃ sugrīvasyopaśṛṇvataḥ || 21 ||
eṣa cūḍāmaṇiśśrīmān mayā suparirakṣitaḥ |
manaśśilāyāstilako gaṇḍapārśve niveśitaḥ || 22 ||
tvayā praṇaṣṭhe tilake taṃ kila smartumarhasi |
eṣa niryātitaśśrīmānmayā te vāri sambhavaḥ |
etaṃ dṛṣṭvā prahṛṣyāmi vyasane tvāmivānagha || 23 ||
jīvitaṃ dhārayiṣyāmi māsaṃ daśarathātmaja || 24 ||
ūrdhvaṃ māsānna jīveyaṃ rakṣasāṃ vaśamāgatā |
iti māmabravītsītā kṛśāṅgī dharmacāriṇī || 25 ||
rāvaṇāntaḥ pure ruddhā mṛgīvotphullalocanā |
etadeva mayākhyātaṃ sarvaṃ rāghava yadyathā || 26 ||
sarvathā sāgarajale santāraḥ pravidhīyatām |
tau jātāśvāsau rājaputrau viditvā taccābhijñānaṃ rāghavāya pradāya |
devyā cākhyātaṃ sarvamevānupūrvyādvācā sampūrṇaṃ vāyuputtra śśaśaṃsa || 27 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye sundarakāṇḍe pañcaṣaṣṭitamassargaḥ ||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Gurmukhi script.
Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.