📄 Save this Stotram as PDF Click the button to open the Save dialog
How to save: 1 Click "Save as PDF" 2 A dialog opens 3 Choose "Save as PDF" as printer 4 Click Save
5.65 ਸੁਨ੍ਦਰਕਾਣ੍ਡ - ਪਞ੍ਚषष੍ਟਿਤਮ ਸਰ੍ਗਃ
5.65 Sundarakanda - Panchashashtitama Sargah
Valmiki Gurmukhi
ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਵਾਲ੍ਮੀਕੀਯ ਰਾਮਾਯਣੇ ਸੁਨ੍ਦਰਕਾਣ੍ਡਮ੍ ।
ਅਥ ਪਞ੍ਚषष੍ਟਿਤਮਸ੍ਸਰ੍ਗਃ ।
ਤਤਃ ਪ੍ਰਸ੍ਰਵਣਂ ਸ਼ੈਲਂ ਤੇ ਗਤ੍ਵਾ ਚਿਤ੍ਰਕਾਨਨਮ੍ ।
ਪ੍ਰਣਮ੍ਯ ਸ਼ਿਰਸਾ ਰਾਮਂ ਲਕ੍ष੍ਮਣਂ ਚ ਮਹਾਬਲਮ੍ ॥ 1 ॥
ਯੁਵਰਾਜਂ ਪੁਰਸ੍ਕृਤ੍ਯ ਸੁਗ੍ਰੀਵਮਭਿਵਾਦ੍ਯ ਚ ।
ਪ੍ਰਵृਤ੍ਤਿਮਥ ਸੀਤਾਯਾਃ ਪ੍ਰਵਕ੍ਤੁਮੁਪਚਕ੍ਰਮੁਃ ॥ 2 ॥
ਰਾਵਣਾਨ੍ਤਃ ਪੁਰੇ ਰੋਧਂ ਰਾਕ੍षਸੀਭਿਸ਼੍ਚ ਤਰ੍ਜਨਮ੍ ।
ਰਾਮੇ ਸਮਨੁਰਾਗਂ ਚ ਯਸ਼੍ਚਾਯਂ ਸਮਯਃ ਕृਤਃ ॥ 3 ॥
ਏਤਦਾਖ੍ਯਾਨ੍ਤਿ ਤੇ ਸਰ੍ਵੇ ਹਰਯੋ ਰਾਮਸਨ੍ਨਿਧੌ ।
ਵੈਦੇਹੀਮਕ੍षਤਾਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਰਾਮਸ੍ਤੂਤ੍ਤਰਮਬ੍ਰਵੀਤ੍ ॥ 4 ॥
ਕ੍ਵ ਸੀਤਾ ਵਰ੍ਤਤੇ ਦੇਵੀ ਕਥਂ ਚ ਮਯਿ ਵਰ੍ਤਤੇ ।
ਏਤਨ੍ਮੇ ਸਰ੍ਵਮਾਖ੍ਯਾਤ ਵੈਦੇਹੀਂ ਪ੍ਰਤਿ ਵਾਨਰਾਃ ॥ 5 ॥
ਰਾਮਸ੍ਯ ਗਦਿਤਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਹਰਯੋ ਰਾਮਸਨ੍ਨਿਧੌ ।
ਚੋਦਯਨ੍ਤਿ ਹਨੂਮਨ੍ਤਂ ਸੀਤਾਵृਤ੍ਤਾਨ੍ਤਕੋਵਿਦਮ੍ ॥ 6 ॥
ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਤੁ ਵਚਨਂ ਤੇषਾਂ ਹਨੁਮਾਨ੍ਮਾਰੁਤਾਤ੍ਮਜਃ ।
ਪ੍ਰਣਮ੍ਯ ਸ਼ਿਰਸਾ ਦੇਵ੍ਯੈ ਸੀਤਾਯੈ ਤਾਂ ਦਿਸ਼ਂ ਪ੍ਰਤਿ ॥ 7 ॥
ਉਵਾਚ ਵਾਕ੍ਯਂ ਵਾਕ੍ਯਜ੍ਞਸ੍ਸੀਤਾਯਾ ਦਰ੍ਸ਼ਨਂ ਯਥਾ ।
ਸਮੁਦ੍ਰਂ ਲਙ੍ਘਯਿਤ੍ਵਾਹਂ ਸ਼ਤਯੋਜਨਮਾਯਤਮ੍ ॥ 8 ॥
ਅਗਚ੍ਛਂ ਜਾਨਕੀਂ ਸੀਤਾਂ ਮਾਰ੍ਗਮਾਣੋ ਦਿਦृਕ੍षਯਾ ।
ਤਤ੍ਰ ਲਙ੍ਕੇਤਿ ਨਗਰੀ ਰਾਵਣਸ੍ਯ ਦੁਰਾਤ੍ਮਨਃ ॥ 9 ॥
ਦਕ੍षਿਣਸ੍ਯ ਸਮੁਦ੍ਰਸ੍ਯ ਤੀਰੇ ਵਸਤਿ ਦਕ੍षਿਣੇ ।
ਤਤ੍ਰ ਦृष੍ਟਾ ਮਯਾ ਸੀਤਾ ਰਾਵਣਾਨ੍ਤਃ ਪੁਰੇ ਸਤੀ ॥ 10 ॥
ਸਨ੍ਨ੍ਯਸ੍ਯ ਤ੍ਵਯਿ ਜੀਵਨ੍ਤੀ ਰਾਮਾ ਰਾਮ ਮਨੋਰਥਮ੍ ।
ਦृष੍ਟਾ ਮੇ ਰਾਕ੍षਸੀਮਧ੍ਯੇ ਤਰ੍ਜ੍ਯਮਾਨਾ ਮੁਹੁਰ੍ਮੁਹੁਃ ॥ 11 ॥
ਰਾਕ੍षਸੀਭਿਰ੍ਵਿਰੂਪਾਭੀ ਰਕ੍षਿਤਾ ਪ੍ਰਮਦਾਵਨੇ ।
ਦੁਃਖ ਮਾਸਾਦ੍ਯਤੇ ਦੇਵੀ ਤਥਾऽਦੁਃਖੋਚਿਤਾ ਸਤੀ ॥ 12 ॥
ਰਾਵਣਾਨ੍ਤਃ ਪੁਰੇ ਰੁਦ੍ਧਾ ਰਾਕ੍षਸੀਭਿ ਸ੍ਸੁਰਕ੍षਿਤਾ ।
ਏਕਵੇਣੀਧਰਾ ਦੀਨਾ ਤ੍ਵਯਿ ਚਿਨ੍ਤਾਪਰਾਯਣਾ ॥ 13 ॥
ਅਧਃਸ਼ਯ੍ਯਾ ਵਿਵਰ੍ਣਾਙ੍ਗੀ ਪਦ੍ਮਿਨੀਵ ਹਿਮਾਗਮੇ ।
ਰਾਵਣਾਦ੍ਵਿਨਿਵृਤ੍ਤਾਰ੍ਥਾ ਮਰ੍ਤਵ੍ਯਕृਤਨਿਸ਼੍ਚਯਾ ॥ 14 ॥
ਦੇਵੀ ਕਥਞ੍ਚਿਤ੍ਕਾਕੁਤ੍ਸ੍ਥ ਤ੍ਵਨ੍ਮਨਾ ਮਾਰ੍ਗਿਤਾ ਮਯਾ ।
ਇਕ੍ष੍ਵਾਕੁਵਂਸ਼ਵਿਖ੍ਯਾਤਿਂ ਸ਼ਨੈਃ ਕੀਰ੍ਤਯਤਾਨਘ ॥ 15 ॥
ਸਾ ਮਯਾ ਨਰਸ਼ਾਰ੍ਦੂਲ ਵਿਸ਼੍ਵਾਸਮੁਪਪਾਦਿਤਾ ।
ਤਤ ਸ੍ਸਮ੍ਭਾषਿਤਾ ਦੇਵੀ ਸਰ੍ਵਮਰ੍ਥਂ ਚ ਦਰ੍ਸ਼ਿਤਾ ॥ 16 ॥
ਰਾਮਸੁਗ੍ਰੀਵਸਖ੍ਯਂ ਚ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਪ੍ਰੀਤਿਮੁਪਾਗਤਾ ।
ਨਿਯਤ ਸ੍ਸਮੁਦਾਚਾਰੋ ਭਕ੍ਤਿਸ਼੍ਚਾਸ੍ਯਾਸ੍ਤਥਾ ਤ੍ਵਯਿ ॥ 17 ॥
ਏਵਂ ਮਯਾ ਮਹਾਭਾਗਾ ਦृष੍ਟਾ ਜਨਕਨਨ੍ਦਿਨੀ ।
ਉਗ੍ਰੇਣ ਤਪਸਾ ਯੁਕ੍ਤਾ ਤ੍ਵਦ੍ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਪੁਰੁषਰ੍षਭ ॥ 18 ॥
ਅਭਿਜ੍ਞਾਨਂ ਚ ਮੇ ਦਤ੍ਤਂ ਯਥਾ ਵृਤ੍ਤਂ ਤਵਾਨ੍ਤਿਕੇ ।
ਚਿਤ੍ਰਕੂਟੇ ਮਹਾਪ੍ਰਾਜ੍ਞ ਵਾਯਸਂ ਪ੍ਰਤਿ ਰਾਘਵ ॥ 19 ॥
ਵਿਜ੍ਞਾਪ੍ਯਸ਼੍ਚ ਨਰਵ੍ਯਾਘ੍ਰੋ ਰਾਮੋ ਵਾਯੁਸੁਤ ਤ੍ਵਯਾ ।
ਅਖਿਲੇਨੇਹ ਯਦ੍ਧृष੍ਟਮਿਤਿ ਮਾਮਾਹ ਜਾਨਕੀ ॥ 20 ॥
ਅਯਂ ਚਾਸ੍ਮੈ ਪ੍ਰਦਾਤਵ੍ਯੋ ਯਤ੍ਨਾਤ੍ਸੁਪਰਿਰਕ੍षਿਤਃ ।
ਬ੍ਰੁਵਤਾ ਵਚਨਾਨ੍ਯੇਵਂ ਸੁਗ੍ਰੀਵਸ੍ਯੋਪਸ਼ृਣ੍ਵਤਃ ॥ 21 ॥
ਏष ਚੂਡਾਮਣਿਸ਼੍ਸ਼੍ਰੀਮਾਨ੍ ਮਯਾ ਸੁਪਰਿਰਕ੍षਿਤਃ ।
ਮਨਸ਼੍ਸ਼ਿਲਾਯਾਸ੍ਤਿਲਕੋ ਗਣ੍ਡਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵੇ ਨਿਵੇਸ਼ਿਤਃ ॥ 22 ॥
ਤ੍ਵਯਾ ਪ੍ਰਣष੍ਠੇ ਤਿਲਕੇ ਤਂ ਕਿਲ ਸ੍ਮਰ੍ਤੁਮਰ੍ਹਸਿ ।
ਏष ਨਿਰ੍ਯਾਤਿਤਸ਼੍ਸ਼੍ਰੀਮਾਨ੍ਮਯਾ ਤੇ ਵਾਰਿ ਸਮ੍ਭਵਃ ।
ਏਤਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਪ੍ਰਹृष੍ਯਾਮਿ ਵ੍ਯਸਨੇ ਤ੍ਵਾਮਿਵਾਨਘ ॥ 23 ॥
ਜੀਵਿਤਂ ਧਾਰਯਿष੍ਯਾਮਿ ਮਾਸਂ ਦਸ਼ਰਥਾਤ੍ਮਜ ॥ 24 ॥
ਊਰ੍ਧ੍ਵਂ ਮਾਸਾਨ੍ਨ ਜੀਵੇਯਂ ਰਕ੍षਸਾਂ ਵਸ਼ਮਾਗਤਾ ।
ਇਤਿ ਮਾਮਬ੍ਰਵੀਤ੍ਸੀਤਾ ਕृਸ਼ਾਙ੍ਗੀ ਧਰ੍ਮਚਾਰਿਣੀ ॥ 25 ॥
ਰਾਵਣਾਨ੍ਤਃ ਪੁਰੇ ਰੁਦ੍ਧਾ ਮृਗੀਵੋਤ੍ਫੁਲ੍ਲਲੋਚਨਾ ।
ਏਤਦੇਵ ਮਯਾਖ੍ਯਾਤਂ ਸਰ੍ਵਂ ਰਾਘਵ ਯਦ੍ਯਥਾ ॥ 26 ॥
ਸਰ੍ਵਥਾ ਸਾਗਰਜਲੇ ਸਨ੍ਤਾਰਃ ਪ੍ਰਵਿਧੀਯਤਾਮ੍ ।
ਤੌ ਜਾਤਾਸ਼੍ਵਾਸੌ ਰਾਜਪੁਤ੍ਰੌ ਵਿਦਿਤ੍ਵਾ ਤਚ੍ਚਾਭਿਜ੍ਞਾਨਂ ਰਾਘਵਾਯ ਪ੍ਰਦਾਯ ।
ਦੇਵ੍ਯਾ ਚਾਖ੍ਯਾਤਂ ਸਰ੍ਵਮੇਵਾਨੁਪੂਰ੍ਵ੍ਯਾਦ੍ਵਾਚਾ ਸਮ੍ਪੂਰ੍ਣਂ ਵਾਯੁਪੁਤ੍ਤ੍ਰ ਸ਼੍ਸ਼ਸ਼ਂਸ ॥ 27 ॥
ਇਤ੍ਯਾਰ੍षੇ ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਰਾਮਾਯਣੇ ਵਾਲ੍ਮੀਕੀਯ ਆਦਿਕਾਵ੍ਯੇ ਸੁਨ੍ਦਰਕਾਣ੍ਡੇ ਪਞ੍ਚषष੍ਟਿਤਮਸ੍ਸਰ੍ਗਃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe sundarakāṇḍam |
atha pañcaṣaṣṭitamassargaḥ |
tataḥ prasravaṇaṃ śailaṃ te gatvā citrakānanam |
praṇamya śirasā rāmaṃ lakṣmaṇaṃ ca mahābalam || 1 ||
yuvarājaṃ puraskṛtya sugrīvamabhivādya ca |
pravṛttimatha sītāyāḥ pravaktumupacakramuḥ || 2 ||
rāvaṇāntaḥ pure rodhaṃ rākṣasībhiśca tarjanam |
rāme samanurāgaṃ ca yaścāyaṃ samayaḥ kṛtaḥ || 3 ||
etadākhyānti te sarve harayo rāmasannidhau |
vaidehīmakṣatāṃ śrutvā rāmastūttaramabravīt || 4 ||
kva sītā vartate devī kathaṃ ca mayi vartate |
etanme sarvamākhyāta vaidehīṃ prati vānarāḥ || 5 ||
rāmasya gaditaṃ śrutvā harayo rāmasannidhau |
codayanti hanūmantaṃ sītāvṛttāntakovidam || 6 ||
śrutvā tu vacanaṃ teṣāṃ hanumānmārutātmajaḥ |
praṇamya śirasā devyai sītāyai tāṃ diśaṃ prati || 7 ||
uvāca vākyaṃ vākyajñassītāyā darśanaṃ yathā |
samudraṃ laṅghayitvāhaṃ śatayojanamāyatam || 8 ||
agacchaṃ jānakīṃ sītāṃ mārgamāṇo didṛkṣayā |
tatra laṅketi nagarī rāvaṇasya durātmanaḥ || 9 ||
dakṣiṇasya samudrasya tīre vasati dakṣiṇe |
tatra dṛṣṭā mayā sītā rāvaṇāntaḥ pure satī || 10 ||
sannyasya tvayi jīvantī rāmā rāma manoratham |
dṛṣṭā me rākṣasīmadhye tarjyamānā muhurmuhuḥ || 11 ||
rākṣasībhirvirūpābhī rakṣitā pramadāvane |
duḥkha māsādyate devī tathā'duḥkhocitā satī || 12 ||
rāvaṇāntaḥ pure ruddhā rākṣasībhi ssurakṣitā |
ekaveṇīdharā dīnā tvayi cintāparāyaṇā || 13 ||
adhaḥśayyā vivarṇāṅgī padminīva himāgame |
rāvaṇādvinivṛttārthā martavyakṛtaniścayā || 14 ||
devī kathañcitkākutstha tvanmanā mārgitā mayā |
ikṣvākuvaṃśavikhyātiṃ śanaiḥ kīrtayatānagha || 15 ||
sā mayā naraśārdūla viśvāsamupapāditā |
tata ssambhāṣitā devī sarvamarthaṃ ca darśitā || 16 ||
rāmasugrīvasakhyaṃ ca śrutvā prītimupāgatā |
niyata ssamudācāro bhaktiścāsyāstathā tvayi || 17 ||
evaṃ mayā mahābhāgā dṛṣṭā janakanandinī |
ugreṇa tapasā yuktā tvadbhaktyā puruṣarṣabha || 18 ||
abhijñānaṃ ca me dattaṃ yathā vṛttaṃ tavāntike |
citrakūṭe mahāprājña vāyasaṃ prati rāghava || 19 ||
vijñāpyaśca naravyāghro rāmo vāyusuta tvayā |
akhileneha yaddhṛṣṭamiti māmāha jānakī || 20 ||
ayaṃ cāsmai pradātavyo yatnātsuparirakṣitaḥ |
bruvatā vacanānyevaṃ sugrīvasyopaśṛṇvataḥ || 21 ||
eṣa cūḍāmaṇiśśrīmān mayā suparirakṣitaḥ |
manaśśilāyāstilako gaṇḍapārśve niveśitaḥ || 22 ||
tvayā praṇaṣṭhe tilake taṃ kila smartumarhasi |
eṣa niryātitaśśrīmānmayā te vāri sambhavaḥ |
etaṃ dṛṣṭvā prahṛṣyāmi vyasane tvāmivānagha || 23 ||
jīvitaṃ dhārayiṣyāmi māsaṃ daśarathātmaja || 24 ||
ūrdhvaṃ māsānna jīveyaṃ rakṣasāṃ vaśamāgatā |
iti māmabravītsītā kṛśāṅgī dharmacāriṇī || 25 ||
rāvaṇāntaḥ pure ruddhā mṛgīvotphullalocanā |
etadeva mayākhyātaṃ sarvaṃ rāghava yadyathā || 26 ||
sarvathā sāgarajale santāraḥ pravidhīyatām |
tau jātāśvāsau rājaputrau viditvā taccābhijñānaṃ rāghavāya pradāya |
devyā cākhyātaṃ sarvamevānupūrvyādvācā sampūrṇaṃ vāyuputtra śśaśaṃsa || 27 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye sundarakāṇḍe pañcaṣaṣṭitamassargaḥ ||