ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਵਾਲ੍ਮੀਕੀਯ ਰਾਮਾਯਣੇ ਸੁਨ੍ਦਰਕਾਣ੍ਡਮ੍ ।
ਅਥ ਚਤ੍ਵਾਰਿਂਸ਼ਸ੍ਸਰ੍ਗਃ ।
ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਤੁ ਵਚਨਂ ਤਸ੍ਯ ਵਾਯੁਸੂਨੋਰ੍ਮਹਾਤ੍ਮਨਃ ।
ਉਵਾਚਾਤ੍ਮਹਿਤਂ ਵਾਕ੍ਯਂ ਸੀਤਾ ਸੁਰਸੁਤੋਪਮਾ ॥ 1 ॥
ਤ੍ਵਾਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਪ੍ਰਿਯਵਕ੍ਤਾਰਂ ਸਮ੍ਪ੍ਰਹृष੍ਯਾਮਿ ਵਾਨਰਃ ।
ਅਰ੍ਧਸਞ੍ਜਾਤਸਸ੍ਯੇਵ ਵृष੍ਟਿਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਵਸੁਨ੍ਧਰਾ ॥ 2 ॥
ਯਥਾ ਤਂ ਪੁਰੁषਵ੍ਯਾਘ੍ਰਂ ਗਾਤ੍ਰੈਸ਼੍ਸ਼ੋਕਾਭਿਕਰ੍ਸ਼ਿਤੈਃ ।
ਸਂਸ੍ਪृਸ਼ੇਯਂ ਸਕਾਮਾਹਂ ਤਥਾ ਕੁਰੁ ਦਯਾਂ ਮਯਿ ॥ 3 ॥
ਅਭਿਜ੍ਞਾਨਂ ਚ ਰਾਮਸ੍ਯ ਦਦ੍ਯਾ ਹਰਿਗਣੋਤ੍ਤਮ ।
ਕ੍षਿਪ੍ਤਾਮਿषੀਕਾਂ ਕਾਕਸ੍ਯ ਕੋਪਾਦੇਕਾਕ੍षਿਸ਼ਾਤਨੀਮ੍ ॥ 4 ॥
ਮਨਸ਼੍ਸ਼ਿਲਾਯਾਸ੍ਤਿਲਕੋ ਗਣ੍ਡਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵੇ ਨਿਵੇਸ਼ਿਤਃ ।
ਤ੍ਵਯਾ ਪ੍ਰਣष੍ਟੇ ਤਿਲਕੇ ਤਂ ਕਿਲ ਸ੍ਮਰ੍ਤੁਮਰ੍ਹਸਿ ॥ 5 ॥
ਸ ਵੀਰ੍ਯਵਾਨ੍ਕਥਂ ਸੀਤਾਂ ਹृਤਾਂ ਸਮਨੁਮਨ੍ਯਸੇ ।
ਵਸਨ੍ਤੀਂ ਰਕ੍षਸਾਂ ਮਧ੍ਯੇ ਮਹੇਨ੍ਦ੍ਰਵਰੁਣੋਪਮਃ ॥ 6 ॥
ਏष ਚੂਡਾਮਣਿਰ੍ਦਿਵ੍ਯੋ ਮਯਾ ਸੁਪਰਿਰਕ੍षਿਤਃ ।
ਏਤਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਪ੍ਰਹृष੍ਯਾਮਿ ਵ੍ਯਸਨੇ ਤ੍ਵਾਮਿਵਾਨਘ ॥ 7 ॥
ਏष ਨਿਰ੍ਯਾਤਿਤਸ਼੍ਸ਼੍ਰੀਮਾਨ੍ਮਯਾ ਤੇ ਵਾਰਿਸਮ੍ਭਵਃ ।
ਅਤਃ ਪਰਂ ਨ ਸ਼ਕ੍ष੍ਯਾਮਿ ਜੀਵਿਤੁਂ ਸ਼ੋਕਲਾਲਸਾ ॥ 8 ॥
ਅਸਹ੍ਯਾਨਿ ਚ ਦੁਃਖਾਨਿ ਵਾਚਸ਼੍ਚ ਹृਦਯਚ੍ਛਿਦਃ ।
ਰਾਕ੍षਸੀਨਾਂ ਸੁਘੋਰਾਣਾਂ ਤ੍ਵਤ੍ਕृਤੇ ਮਰ੍षਯਾਮ੍ਯਹਮ੍ ॥ 9 ॥
ਧਾਰਯਿष੍ਯਾਮਿ ਮਾਸਂ ਤੁ ਜੀਵਿਤਂ ਸ਼ਤ੍ਰੁਸੂਦਨ ।
ਊਰ੍ਧ੍ਵਂ ਮਾਸਾਨ੍ਨ ਜੀਵਿष੍ਯੇ ਤ੍ਵਯਾ ਹੀਨਾ ਨृਪਾਤ੍ਮਜ ॥ 10 ॥
ਘੋਰੋ ਰਾਕ੍षਸਰਾਜੋऽਯਂ ਦृष੍ਟਿਸ਼੍ਚ ਨ ਸੁਖਾ ਮਯਿ ।
ਤ੍ਵਾਂ ਚ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਵਿਪਦ੍ਯਨ੍ਤਂ ਨ ਜੀਵੇਯਮਹਂ ਕ੍षਣਮ੍ ॥ 11 ॥
ਵੈਦੇਹ੍ਯਾ ਵਚਨਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਕਰੁਣਂ ਸਾਸ਼੍ਰੁ ਭਾषਿਤਮ੍ ।
ਅਥਾਬ੍ਰਵੀਨ੍ਮਹਾਤੇਜਾ ਹਨੁਮਾਨ੍ਮਾਰੁਤਾਤ੍ਮਜਃ ॥ 12 ॥
ਤ੍ਵਚ੍ਛੋਕਵਿਮੁਖੋ ਰਾਮੋ ਦੇਵਿ ਸਤ੍ਯੇਨ ਤੇ ਸ਼ਪੇ ।
ਰਾਮੇ ਦੁਃਖਾਭਿਭੂਤੇ ਤੁ ਲਕ੍ष੍ਮਣਃ ਪਰਿਤਪ੍ਯਤੇ ॥ 13 ॥
ਕਥਞ੍ਚਿਦ੍ਭਵਤੀ ਦृष੍ਟਾ ਨ ਕਾਲਃ ਪਰਿਸ਼ੋਚਿਤੁਮ੍ ।
ਇਮਂ ਮੁਹੂਰ੍ਤਂ ਦੁਃਖਾਨਾਮਨ੍ਤਂ ਦ੍ਰਕ੍ष੍ਯਸਿ ਭਾਮਿਨਿ ॥ 14 ॥
ਤਾਵੁਭੌ ਪੁਰੁषਵ੍ਯਾਘ੍ਰੌ ਰਾਜਪੁਤ੍ਰਾਵਰਿਨ੍ਦਮੌ ।
ਤ੍ਵਦ੍ਦਰ੍ਸ਼ਨਕृਤੋਤ੍ਸਾਹੌ ਲਙ੍ਕਾਂ ਭਸ੍ਮੀਕਰਿष੍ਯਤਃ ॥ 15 ॥
ਹਤ੍ਤ੍ਵਾ ਚ ਸਮਰੇ ਕ੍ਰੂਰਂ ਰਾਵਣਂ ਸਹਬਾਨ੍ਧਵਮ੍ ।
ਰਾਘਵੌ ਤ੍ਵਾਂ ਵਿਸ਼ਾਲਾਕ੍षਿ ਸ੍ਵਾਂ ਪੁਰੀਂ ਪ੍ਰਾਪਯਿष੍ਯਤਃ ॥ 16 ॥
ਯਤ੍ਤੁ ਰਾਮੋ ਵਿਜਾਨੀਯਾਦਭਿਜ੍ਞਾਨਮਨਿਨ੍ਦਿਤੇ ।
ਪ੍ਰੀਤਿਸਞ੍ਜਨਨਂ ਤਸ੍ਯ ਭੂਯਸ੍ਤ੍ਵਂ ਦਾਤੁਮਰ੍ਹਸਿ ॥ 17 ॥
ਸਾਬ੍ਰਵੀਦ੍ਦਤ੍ਤਮੇਵੇਤਿ ਮਯਾਭਿਜ੍ਞਾਨਮੁਤ੍ਤਮਮ੍ ।
ਏਤਦੇਵ ਹਿ ਰਾਮਸ੍ਯ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਮਤ੍ਕੇਸ਼ਭੂषਣਮ੍ ॥ 18 ॥
ਸ਼੍ਰਦ੍ਧੇਯਂ ਹਨੁਮਨ੍ਵਾਕ੍ਯਂ ਤਵ ਵੀਰ ਭਵਿष੍ਯਤਿ ।
ਸ ਤਂ ਮਣਿਵਰਂ ਗृਹ੍ਯ ਸ਼੍ਰੀਮਾਨ੍ਪ੍ਲਵਗਸਤ੍ਤਮਃ ॥ 19 ॥
ਪ੍ਰਣਮ੍ਯ ਸ਼ਿਰਸਾ ਦੇਵੀਂ ਗਮਨਾਯੋਪਚਕ੍ਰਮੇ ।
ਤਮੁਤ੍ਪਾਤਕृਤੋਤ੍ਸਾਹਮਵੇਕ੍ष੍ਯ ਹਰਿਪੁਙ੍ਗਵਮ੍ ॥ 20 ॥
ਵਰ੍ਧਮਾਨਂ ਮਹਾਵੇਗਮੁਵਾਚ ਜਨਕਾਤ੍ਮਜਾ ।
ਅਸ਼੍ਰੁਪੂਰ੍ਣਮੁਖੀ ਦੀਨਾ ਬਾष੍ਪਗਦ੍ਗਦਯਾ ਗਿਰਾ ॥ 21 ॥
ਹਨੁਮਨ੍ਸਿਂਹਸਙ੍ਕਾਸ਼ੌ ਭ੍ਰਾਤਰੌ ਰਾਮਲਕ੍ष੍ਮਣੌ ।
ਸੁਗ੍ਰੀਵਂ ਚ ਸਹਾਮਾਤ੍ਯਂ ਸਰ੍ਵਾਨ੍ ਬ੍ਰੂਯਾਹ੍ਯਨਾਮਯਮ੍ ॥ 22 ॥
ਯਥਾ ਚ ਸ ਮਹਾਬਾਹੁਰ੍ਮਾਂ ਤਾਰਯਤਿ ਰਾਘਵਃ ।
ਅਸ੍ਮਾਦ੍ਦੁਃਖਾਮ੍ਬੁਸਮ੍ਰੋਧਾਤ੍ਤ੍ਵਂ ਸਮਾਧਾਤੁਮਰ੍ਹਸਿ ॥ 23 ॥
ਇਮਂ ਚ ਤੀਵ੍ਰਂ ਮਮ ਸ਼ੋਕਵੇਗਂ ਰਕ੍षੋਭਿਰੇਭਿਃ ਪਰਿਭਰ੍ਤ੍ਸਨਂ ਚ ।
ਬ੍ਰੂਯਾਸ੍ਤੁ ਰਾਮਸ੍ਯ ਗਤਸ੍ਸਮੀਪਂ ਸ਼ਿਵਸ਼੍ਚ ਤੇऽਧ੍ਵਾऽਸ੍ਤੁ ਹਰਿਪ੍ਰਵੀਰ ॥ 24 ॥
ਸ ਰਾਜਪੁਤ੍ਰ੍ਯ੍ਰਾਪ੍ਰਤਿਵੇਦਿਤਾਰ੍ਥਃ ਕਪਿਃ ਕृਤਾਰ੍ਥਃ ਪਰਿਹृष੍ਟਚੇਤਾਃ ।
ਅਲ੍ਪਾਵਸ਼ੇषਂ ਪ੍ਰਸਮੀਕ੍ष੍ਯ ਕਾਰ੍ਯਂ ਦਿਸ਼ਂ ਹ੍ਯੁਦੀਚੀਂ ਮਨਸਾ ਜਗਾਮ ॥ 25 ॥
ਇਤ੍ਯਾਰ੍षੇ ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਰਾਮਾਯਣੇ ਵਾਲ੍ਮੀਕੀਯ ਆਦਿਕਾਵ੍ਯੇ ਸੁਨ੍ਦਰਕਾਣ੍ਡੇ ਚਤ੍ਵਾਰਿਂਸ਼ਸ੍ਸਰ੍ਗਃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe sundarakāṇḍam |
atha catvāriṃśassargaḥ |
śrutvā tu vacanaṃ tasya vāyusūnormahātmanaḥ |
uvācātmahitaṃ vākyaṃ sītā surasutopamā || 1 ||
tvāṃ dṛṣṭvā priyavaktāraṃ samprahṛṣyāmi vānaraḥ |
ardhasañjātasasyeva vṛṣṭiṃ prāpya vasundharā || 2 ||
yathā taṃ puruṣavyāghraṃ gātraiśśokābhikarśitaiḥ |
saṃspṛśeyaṃ sakāmāhaṃ tathā kuru dayāṃ mayi || 3 ||
abhijñānaṃ ca rāmasya dadyā harigaṇottama |
kṣiptāmiṣīkāṃ kākasya kopādekākṣiśātanīm || 4 ||
manaśśilāyāstilako gaṇḍapārśve niveśitaḥ |
tvayā praṇaṣṭe tilake taṃ kila smartumarhasi || 5 ||
sa vīryavānkathaṃ sītāṃ hṛtāṃ samanumanyase |
vasantīṃ rakṣasāṃ madhye mahendravaruṇopamaḥ || 6 ||
eṣa cūḍāmaṇirdivyo mayā suparirakṣitaḥ |
etaṃ dṛṣṭvā prahṛṣyāmi vyasane tvāmivānagha || 7 ||
eṣa niryātitaśśrīmānmayā te vārisambhavaḥ |
ataḥ paraṃ na śakṣyāmi jīvituṃ śokalālasā || 8 ||
asahyāni ca duḥkhāni vācaśca hṛdayacchidaḥ |
rākṣasīnāṃ sughorāṇāṃ tvatkṛte marṣayāmyaham || 9 ||
dhārayiṣyāmi māsaṃ tu jīvitaṃ śatrusūdana |
ūrdhvaṃ māsānna jīviṣye tvayā hīnā nṛpātmaja || 10 ||
ghoro rākṣasarājo'yaṃ dṛṣṭiśca na sukhā mayi |
tvāṃ ca śrutvā vipadyantaṃ na jīveyamahaṃ kṣaṇam || 11 ||
vaidehyā vacanaṃ śrutvā karuṇaṃ sāśru bhāṣitam |
athābravīnmahātejā hanumānmārutātmajaḥ || 12 ||
tvacchokavimukho rāmo devi satyena te śape |
rāme duḥkhābhibhūte tu lakṣmaṇaḥ paritapyate || 13 ||
kathañcidbhavatī dṛṣṭā na kālaḥ pariśocitum |
imaṃ muhūrtaṃ duḥkhānāmantaṃ drakṣyasi bhāmini || 14 ||
tāvubhau puruṣavyāghrau rājaputrāvarindamau |
tvaddarśanakṛtotsāhau laṅkāṃ bhasmīkariṣyataḥ || 15 ||
hattvā ca samare krūraṃ rāvaṇaṃ sahabāndhavam |
rāghavau tvāṃ viśālākṣi svāṃ purīṃ prāpayiṣyataḥ || 16 ||
yattu rāmo vijānīyādabhijñānamanindite |
prītisañjananaṃ tasya bhūyastvaṃ dātumarhasi || 17 ||
sābravīddattameveti mayābhijñānamuttamam |
etadeva hi rāmasya dṛṣṭvā matkeśabhūṣaṇam || 18 ||
śraddheyaṃ hanumanvākyaṃ tava vīra bhaviṣyati |
sa taṃ maṇivaraṃ gṛhya śrīmānplavagasattamaḥ || 19 ||
praṇamya śirasā devīṃ gamanāyopacakrame |
tamutpātakṛtotsāhamavekṣya haripuṅgavam || 20 ||
vardhamānaṃ mahāvegamuvāca janakātmajā |
aśrupūrṇamukhī dīnā bāṣpagadgadayā girā || 21 ||
hanumansiṃhasaṅkāśau bhrātarau rāmalakṣmaṇau |
sugrīvaṃ ca sahāmātyaṃ sarvān brūyāhyanāmayam || 22 ||
yathā ca sa mahābāhurmāṃ tārayati rāghavaḥ |
asmādduḥkhāmbusamrodhāttvaṃ samādhātumarhasi || 23 ||
imaṃ ca tīvraṃ mama śokavegaṃ rakṣobhirebhiḥ paribhartsanaṃ ca |
brūyāstu rāmasya gatassamīpaṃ śivaśca te'dhvā'stu haripravīra || 24 ||
sa rājaputryrāprativeditārthaḥ kapiḥ kṛtārthaḥ parihṛṣṭacetāḥ |
alpāvaśeṣaṃ prasamīkṣya kāryaṃ diśaṃ hyudīcīṃ manasā jagāma || 25 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye sundarakāṇḍe catvāriṃśassargaḥ ||
Sanskrit — Devanagari (original)
श्रीमद्वाल्मीकीय रामायणे सुन्दरकाण्डम् ।
अथ चत्वारिंशस्सर्गः ।
श्रुत्वा तु वचनं तस्य वायुसूनोर्महात्मनः ।
उवाचात्महितं वाक्यं सीता सुरसुतोपमा ॥ 1 ॥
त्वां दृष्ट्वा प्रियवक्तारं सम्प्रहृष्यामि वानरः ।
अर्धसञ्जातसस्येव वृष्टिं प्राप्य वसुन्धरा ॥ 2 ॥
यथा तं पुरुषव्याघ्रं गात्रैश्शोकाभिकर्शितैः ।
संस्पृशेयं सकामाहं तथा कुरु दयां मयि ॥ 3 ॥
अभिज्ञानं च रामस्य दद्या हरिगणोत्तम ।
क्षिप्तामिषीकां काकस्य कोपादेकाक्षिशातनीम् ॥ 4 ॥
मनश्शिलायास्तिलको गण्डपार्श्वे निवेशितः ।
त्वया प्रणष्टे तिलके तं किल स्मर्तुमर्हसि ॥ 5 ॥
स वीर्यवान्कथं सीतां हृतां समनुमन्यसे ।
वसन्तीं रक्षसां मध्ये महेन्द्रवरुणोपमः ॥ 6 ॥
एष चूडामणिर्दिव्यो मया सुपरिरक्षितः ।
एतं दृष्ट्वा प्रहृष्यामि व्यसने त्वामिवानघ ॥ 7 ॥
एष निर्यातितश्श्रीमान्मया ते वारिसम्भवः ।
अतः परं न शक्ष्यामि जीवितुं शोकलालसा ॥ 8 ॥
असह्यानि च दुःखानि वाचश्च हृदयच्छिदः ।
राक्षसीनां सुघोराणां त्वत्कृते मर्षयाम्यहम् ॥ 9 ॥
धारयिष्यामि मासं तु जीवितं शत्रुसूदन ।
ऊर्ध्वं मासान्न जीविष्ये त्वया हीना नृपात्मज ॥ 10 ॥
घोरो राक्षसराजोऽयं दृष्टिश्च न सुखा मयि ।
त्वां च श्रुत्वा विपद्यन्तं न जीवेयमहं क्षणम् ॥ 11 ॥
वैदेह्या वचनं श्रुत्वा करुणं साश्रु भाषितम् ।
अथाब्रवीन्महातेजा हनुमान्मारुतात्मजः ॥ 12 ॥
त्वच्छोकविमुखो रामो देवि सत्येन ते शपे ।
रामे दुःखाभिभूते तु लक्ष्मणः परितप्यते ॥ 13 ॥
कथञ्चिद्भवती दृष्टा न कालः परिशोचितुम् ।
इमं मुहूर्तं दुःखानामन्तं द्रक्ष्यसि भामिनि ॥ 14 ॥
तावुभौ पुरुषव्याघ्रौ राजपुत्रावरिन्दमौ ।
त्वद्दर्शनकृतोत्साहौ लङ्कां भस्मीकरिष्यतः ॥ 15 ॥
हत्त्वा च समरे क्रूरं रावणं सहबान्धवम् ।
राघवौ त्वां विशालाक्षि स्वां पुरीं प्रापयिष्यतः ॥ 16 ॥
यत्तु रामो विजानीयादभिज्ञानमनिन्दिते ।
प्रीतिसञ्जननं तस्य भूयस्त्वं दातुमर्हसि ॥ 17 ॥
साब्रवीद्दत्तमेवेति मयाभिज्ञानमुत्तमम् ।
एतदेव हि रामस्य दृष्ट्वा मत्केशभूषणम् ॥ 18 ॥
श्रद्धेयं हनुमन्वाक्यं तव वीर भविष्यति ।
स तं मणिवरं गृह्य श्रीमान्प्लवगसत्तमः ॥ 19 ॥
प्रणम्य शिरसा देवीं गमनायोपचक्रमे ।
तमुत्पातकृतोत्साहमवेक्ष्य हरिपुङ्गवम् ॥ 20 ॥
वर्धमानं महावेगमुवाच जनकात्मजा ।
अश्रुपूर्णमुखी दीना बाष्पगद्गदया गिरा ॥ 21 ॥
हनुमन्सिंहसङ्काशौ भ्रातरौ रामलक्ष्मणौ ।
सुग्रीवं च सहामात्यं सर्वान् ब्रूयाह्यनामयम् ॥ 22 ॥
यथा च स महाबाहुर्मां तारयति राघवः ।
अस्माद्दुःखाम्बुसम्रोधात्त्वं समाधातुमर्हसि ॥ 23 ॥
इमं च तीव्रं मम शोकवेगं रक्षोभिरेभिः परिभर्त्सनं च ।
ब्रूयास्तु रामस्य गतस्समीपं शिवश्च तेऽध्वाऽस्तु हरिप्रवीर ॥ 24 ॥
स राजपुत्र्य्राप्रतिवेदितार्थः कपिः कृतार्थः परिहृष्टचेताः ।
अल्पावशेषं प्रसमीक्ष्य कार्यं दिशं ह्युदीचीं मनसा जगाम ॥ 25 ॥
इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीय आदिकाव्ये सुन्दरकाण्डे चत्वारिंशस्सर्गः ॥
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe sundarakāṇḍam |
atha catvāriṃśassargaḥ |
śrutvā tu vacanaṃ tasya vāyusūnormahātmanaḥ |
uvācātmahitaṃ vākyaṃ sītā surasutopamā || 1 ||
tvāṃ dṛṣṭvā priyavaktāraṃ samprahṛṣyāmi vānaraḥ |
ardhasañjātasasyeva vṛṣṭiṃ prāpya vasundharā || 2 ||
yathā taṃ puruṣavyāghraṃ gātraiśśokābhikarśitaiḥ |
saṃspṛśeyaṃ sakāmāhaṃ tathā kuru dayāṃ mayi || 3 ||
abhijñānaṃ ca rāmasya dadyā harigaṇottama |
kṣiptāmiṣīkāṃ kākasya kopādekākṣiśātanīm || 4 ||
manaśśilāyāstilako gaṇḍapārśve niveśitaḥ |
tvayā praṇaṣṭe tilake taṃ kila smartumarhasi || 5 ||
sa vīryavānkathaṃ sītāṃ hṛtāṃ samanumanyase |
vasantīṃ rakṣasāṃ madhye mahendravaruṇopamaḥ || 6 ||
eṣa cūḍāmaṇirdivyo mayā suparirakṣitaḥ |
etaṃ dṛṣṭvā prahṛṣyāmi vyasane tvāmivānagha || 7 ||
eṣa niryātitaśśrīmānmayā te vārisambhavaḥ |
ataḥ paraṃ na śakṣyāmi jīvituṃ śokalālasā || 8 ||
asahyāni ca duḥkhāni vācaśca hṛdayacchidaḥ |
rākṣasīnāṃ sughorāṇāṃ tvatkṛte marṣayāmyaham || 9 ||
dhārayiṣyāmi māsaṃ tu jīvitaṃ śatrusūdana |
ūrdhvaṃ māsānna jīviṣye tvayā hīnā nṛpātmaja || 10 ||
ghoro rākṣasarājo'yaṃ dṛṣṭiśca na sukhā mayi |
tvāṃ ca śrutvā vipadyantaṃ na jīveyamahaṃ kṣaṇam || 11 ||
vaidehyā vacanaṃ śrutvā karuṇaṃ sāśru bhāṣitam |
athābravīnmahātejā hanumānmārutātmajaḥ || 12 ||
tvacchokavimukho rāmo devi satyena te śape |
rāme duḥkhābhibhūte tu lakṣmaṇaḥ paritapyate || 13 ||
kathañcidbhavatī dṛṣṭā na kālaḥ pariśocitum |
imaṃ muhūrtaṃ duḥkhānāmantaṃ drakṣyasi bhāmini || 14 ||
tāvubhau puruṣavyāghrau rājaputrāvarindamau |
tvaddarśanakṛtotsāhau laṅkāṃ bhasmīkariṣyataḥ || 15 ||
hattvā ca samare krūraṃ rāvaṇaṃ sahabāndhavam |
rāghavau tvāṃ viśālākṣi svāṃ purīṃ prāpayiṣyataḥ || 16 ||
yattu rāmo vijānīyādabhijñānamanindite |
prītisañjananaṃ tasya bhūyastvaṃ dātumarhasi || 17 ||
sābravīddattameveti mayābhijñānamuttamam |
etadeva hi rāmasya dṛṣṭvā matkeśabhūṣaṇam || 18 ||
śraddheyaṃ hanumanvākyaṃ tava vīra bhaviṣyati |
sa taṃ maṇivaraṃ gṛhya śrīmānplavagasattamaḥ || 19 ||
praṇamya śirasā devīṃ gamanāyopacakrame |
tamutpātakṛtotsāhamavekṣya haripuṅgavam || 20 ||
vardhamānaṃ mahāvegamuvāca janakātmajā |
aśrupūrṇamukhī dīnā bāṣpagadgadayā girā || 21 ||
hanumansiṃhasaṅkāśau bhrātarau rāmalakṣmaṇau |
sugrīvaṃ ca sahāmātyaṃ sarvān brūyāhyanāmayam || 22 ||
yathā ca sa mahābāhurmāṃ tārayati rāghavaḥ |
asmādduḥkhāmbusamrodhāttvaṃ samādhātumarhasi || 23 ||
imaṃ ca tīvraṃ mama śokavegaṃ rakṣobhirebhiḥ paribhartsanaṃ ca |
brūyāstu rāmasya gatassamīpaṃ śivaśca te'dhvā'stu haripravīra || 24 ||
sa rājaputryrāprativeditārthaḥ kapiḥ kṛtārthaḥ parihṛṣṭacetāḥ |
alpāvaśeṣaṃ prasamīkṣya kāryaṃ diśaṃ hyudīcīṃ manasā jagāma || 25 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye sundarakāṇḍe catvāriṃśassargaḥ ||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Gurmukhi script.
Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.