📄 Save this Stotram as PDF Click the button to open the Save dialog
How to save: 1 Click "Save as PDF" → 2 A dialog opens → 3 Choose "Save as PDF" as printer → 4 Click Save
ॐ
5.40 ਸੁਨ੍ਦਰਕਾਣ੍ਡ - ਚਤ੍ਵਾਰਿਂਸ਼ ਸਰ੍ਗਃ
5.40 Sundarakanda - Chatvarimsha Sargah
Valmiki Gurmukhi
ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਵਾਲ੍ਮੀਕੀਯ ਰਾਮਾਯਣੇ ਸੁਨ੍ਦਰਕਾਣ੍ਡਮ੍ ।
ਅਥ ਚਤ੍ਵਾਰਿਂਸ਼ਸ੍ਸਰ੍ਗਃ ।
ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਤੁ ਵਚਨਂ ਤਸ੍ਯ ਵਾਯੁਸੂਨੋਰ੍ਮਹਾਤ੍ਮਨਃ ।
ਉਵਾਚਾਤ੍ਮਹਿਤਂ ਵਾਕ੍ਯਂ ਸੀਤਾ ਸੁਰਸੁਤੋਪਮਾ ॥ 1 ॥
ਤ੍ਵਾਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਪ੍ਰਿਯਵਕ੍ਤਾਰਂ ਸਮ੍ਪ੍ਰਹृष੍ਯਾਮਿ ਵਾਨਰਃ ।
ਅਰ੍ਧਸਞ੍ਜਾਤਸਸ੍ਯੇਵ ਵृष੍ਟਿਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਵਸੁਨ੍ਧਰਾ ॥ 2 ॥
ਯਥਾ ਤਂ ਪੁਰੁषਵ੍ਯਾਘ੍ਰਂ ਗਾਤ੍ਰੈਸ਼੍ਸ਼ੋਕਾਭਿਕਰ੍ਸ਼ਿਤੈਃ ।
ਸਂਸ੍ਪृਸ਼ੇਯਂ ਸਕਾਮਾਹਂ ਤਥਾ ਕੁਰੁ ਦਯਾਂ ਮਯਿ ॥ 3 ॥
ਅਭਿਜ੍ਞਾਨਂ ਚ ਰਾਮਸ੍ਯ ਦਦ੍ਯਾ ਹਰਿਗਣੋਤ੍ਤਮ ।
ਕ੍षਿਪ੍ਤਾਮਿषੀਕਾਂ ਕਾਕਸ੍ਯ ਕੋਪਾਦੇਕਾਕ੍षਿਸ਼ਾਤਨੀਮ੍ ॥ 4 ॥
ਮਨਸ਼੍ਸ਼ਿਲਾਯਾਸ੍ਤਿਲਕੋ ਗਣ੍ਡਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵੇ ਨਿਵੇਸ਼ਿਤਃ ।
ਤ੍ਵਯਾ ਪ੍ਰਣष੍ਟੇ ਤਿਲਕੇ ਤਂ ਕਿਲ ਸ੍ਮਰ੍ਤੁਮਰ੍ਹਸਿ ॥ 5 ॥
ਸ ਵੀਰ੍ਯਵਾਨ੍ਕਥਂ ਸੀਤਾਂ ਹृਤਾਂ ਸਮਨੁਮਨ੍ਯਸੇ ।
ਵਸਨ੍ਤੀਂ ਰਕ੍षਸਾਂ ਮਧ੍ਯੇ ਮਹੇਨ੍ਦ੍ਰਵਰੁਣੋਪਮਃ ॥ 6 ॥
ਏष ਚੂਡਾਮਣਿਰ੍ਦਿਵ੍ਯੋ ਮਯਾ ਸੁਪਰਿਰਕ੍षਿਤਃ ।
ਏਤਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਪ੍ਰਹृष੍ਯਾਮਿ ਵ੍ਯਸਨੇ ਤ੍ਵਾਮਿਵਾਨਘ ॥ 7 ॥
ਏष ਨਿਰ੍ਯਾਤਿਤਸ਼੍ਸ਼੍ਰੀਮਾਨ੍ਮਯਾ ਤੇ ਵਾਰਿਸਮ੍ਭਵਃ ।
ਅਤਃ ਪਰਂ ਨ ਸ਼ਕ੍ष੍ਯਾਮਿ ਜੀਵਿਤੁਂ ਸ਼ੋਕਲਾਲਸਾ ॥ 8 ॥
ਅਸਹ੍ਯਾਨਿ ਚ ਦੁਃਖਾਨਿ ਵਾਚਸ਼੍ਚ ਹृਦਯਚ੍ਛਿਦਃ ।
ਰਾਕ੍षਸੀਨਾਂ ਸੁਘੋਰਾਣਾਂ ਤ੍ਵਤ੍ਕृਤੇ ਮਰ੍षਯਾਮ੍ਯਹਮ੍ ॥ 9 ॥
ਧਾਰਯਿष੍ਯਾਮਿ ਮਾਸਂ ਤੁ ਜੀਵਿਤਂ ਸ਼ਤ੍ਰੁਸੂਦਨ ।
ਊਰ੍ਧ੍ਵਂ ਮਾਸਾਨ੍ਨ ਜੀਵਿष੍ਯੇ ਤ੍ਵਯਾ ਹੀਨਾ ਨृਪਾਤ੍ਮਜ ॥ 10 ॥
ਘੋਰੋ ਰਾਕ੍षਸਰਾਜੋऽਯਂ ਦृष੍ਟਿਸ਼੍ਚ ਨ ਸੁਖਾ ਮਯਿ ।
ਤ੍ਵਾਂ ਚ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਵਿਪਦ੍ਯਨ੍ਤਂ ਨ ਜੀਵੇਯਮਹਂ ਕ੍षਣਮ੍ ॥ 11 ॥
ਵੈਦੇਹ੍ਯਾ ਵਚਨਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਕਰੁਣਂ ਸਾਸ਼੍ਰੁ ਭਾषਿਤਮ੍ ।
ਅਥਾਬ੍ਰਵੀਨ੍ਮਹਾਤੇਜਾ ਹਨੁਮਾਨ੍ਮਾਰੁਤਾਤ੍ਮਜਃ ॥ 12 ॥
ਤ੍ਵਚ੍ਛੋਕਵਿਮੁਖੋ ਰਾਮੋ ਦੇਵਿ ਸਤ੍ਯੇਨ ਤੇ ਸ਼ਪੇ ।
ਰਾਮੇ ਦੁਃਖਾਭਿਭੂਤੇ ਤੁ ਲਕ੍ष੍ਮਣਃ ਪਰਿਤਪ੍ਯਤੇ ॥ 13 ॥
ਕਥਞ੍ਚਿਦ੍ਭਵਤੀ ਦृष੍ਟਾ ਨ ਕਾਲਃ ਪਰਿਸ਼ੋਚਿਤੁਮ੍ ।
ਇਮਂ ਮੁਹੂਰ੍ਤਂ ਦੁਃਖਾਨਾਮਨ੍ਤਂ ਦ੍ਰਕ੍ष੍ਯਸਿ ਭਾਮਿਨਿ ॥ 14 ॥
ਤਾਵੁਭੌ ਪੁਰੁषਵ੍ਯਾਘ੍ਰੌ ਰਾਜਪੁਤ੍ਰਾਵਰਿਨ੍ਦਮੌ ।
ਤ੍ਵਦ੍ਦਰ੍ਸ਼ਨਕृਤੋਤ੍ਸਾਹੌ ਲਙ੍ਕਾਂ ਭਸ੍ਮੀਕਰਿष੍ਯਤਃ ॥ 15 ॥
ਹਤ੍ਤ੍ਵਾ ਚ ਸਮਰੇ ਕ੍ਰੂਰਂ ਰਾਵਣਂ ਸਹਬਾਨ੍ਧਵਮ੍ ।
ਰਾਘਵੌ ਤ੍ਵਾਂ ਵਿਸ਼ਾਲਾਕ੍षਿ ਸ੍ਵਾਂ ਪੁਰੀਂ ਪ੍ਰਾਪਯਿष੍ਯਤਃ ॥ 16 ॥
ਯਤ੍ਤੁ ਰਾਮੋ ਵਿਜਾਨੀਯਾਦਭਿਜ੍ਞਾਨਮਨਿਨ੍ਦਿਤੇ ।
ਪ੍ਰੀਤਿਸਞ੍ਜਨਨਂ ਤਸ੍ਯ ਭੂਯਸ੍ਤ੍ਵਂ ਦਾਤੁਮਰ੍ਹਸਿ ॥ 17 ॥
ਸਾਬ੍ਰਵੀਦ੍ਦਤ੍ਤਮੇਵੇਤਿ ਮਯਾਭਿਜ੍ਞਾਨਮੁਤ੍ਤਮਮ੍ ।
ਏਤਦੇਵ ਹਿ ਰਾਮਸ੍ਯ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਮਤ੍ਕੇਸ਼ਭੂषਣਮ੍ ॥ 18 ॥
ਸ਼੍ਰਦ੍ਧੇਯਂ ਹਨੁਮਨ੍ਵਾਕ੍ਯਂ ਤਵ ਵੀਰ ਭਵਿष੍ਯਤਿ ।
ਸ ਤਂ ਮਣਿਵਰਂ ਗृਹ੍ਯ ਸ਼੍ਰੀਮਾਨ੍ਪ੍ਲਵਗਸਤ੍ਤਮਃ ॥ 19 ॥
ਪ੍ਰਣਮ੍ਯ ਸ਼ਿਰਸਾ ਦੇਵੀਂ ਗਮਨਾਯੋਪਚਕ੍ਰਮੇ ।
ਤਮੁਤ੍ਪਾਤਕृਤੋਤ੍ਸਾਹਮਵੇਕ੍ष੍ਯ ਹਰਿਪੁਙ੍ਗਵਮ੍ ॥ 20 ॥
ਵਰ੍ਧਮਾਨਂ ਮਹਾਵੇਗਮੁਵਾਚ ਜਨਕਾਤ੍ਮਜਾ ।
ਅਸ਼੍ਰੁਪੂਰ੍ਣਮੁਖੀ ਦੀਨਾ ਬਾष੍ਪਗਦ੍ਗਦਯਾ ਗਿਰਾ ॥ 21 ॥
ਹਨੁਮਨ੍ਸਿਂਹਸਙ੍ਕਾਸ਼ੌ ਭ੍ਰਾਤਰੌ ਰਾਮਲਕ੍ष੍ਮਣੌ ।
ਸੁਗ੍ਰੀਵਂ ਚ ਸਹਾਮਾਤ੍ਯਂ ਸਰ੍ਵਾਨ੍ ਬ੍ਰੂਯਾਹ੍ਯਨਾਮਯਮ੍ ॥ 22 ॥
ਯਥਾ ਚ ਸ ਮਹਾਬਾਹੁਰ੍ਮਾਂ ਤਾਰਯਤਿ ਰਾਘਵਃ ।
ਅਸ੍ਮਾਦ੍ਦੁਃਖਾਮ੍ਬੁਸਮ੍ਰੋਧਾਤ੍ਤ੍ਵਂ ਸਮਾਧਾਤੁਮਰ੍ਹਸਿ ॥ 23 ॥
ਇਮਂ ਚ ਤੀਵ੍ਰਂ ਮਮ ਸ਼ੋਕਵੇਗਂ ਰਕ੍षੋਭਿਰੇਭਿਃ ਪਰਿਭਰ੍ਤ੍ਸਨਂ ਚ ।
ਬ੍ਰੂਯਾਸ੍ਤੁ ਰਾਮਸ੍ਯ ਗਤਸ੍ਸਮੀਪਂ ਸ਼ਿਵਸ਼੍ਚ ਤੇऽਧ੍ਵਾऽਸ੍ਤੁ ਹਰਿਪ੍ਰਵੀਰ ॥ 24 ॥
ਸ ਰਾਜਪੁਤ੍ਰ੍ਯ੍ਰਾਪ੍ਰਤਿਵੇਦਿਤਾਰ੍ਥਃ ਕਪਿਃ ਕृਤਾਰ੍ਥਃ ਪਰਿਹृष੍ਟਚੇਤਾਃ ।
ਅਲ੍ਪਾਵਸ਼ੇषਂ ਪ੍ਰਸਮੀਕ੍ष੍ਯ ਕਾਰ੍ਯਂ ਦਿਸ਼ਂ ਹ੍ਯੁਦੀਚੀਂ ਮਨਸਾ ਜਗਾਮ ॥ 25 ॥
ਇਤ੍ਯਾਰ੍षੇ ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਰਾਮਾਯਣੇ ਵਾਲ੍ਮੀਕੀਯ ਆਦਿਕਾਵ੍ਯੇ ਸੁਨ੍ਦਰਕਾਣ੍ਡੇ ਚਤ੍ਵਾਰਿਂਸ਼ਸ੍ਸਰ੍ਗਃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe sundarakāṇḍam |
atha catvāriṃśassargaḥ |
śrutvā tu vacanaṃ tasya vāyusūnormahātmanaḥ |
uvācātmahitaṃ vākyaṃ sītā surasutopamā || 1 ||
tvāṃ dṛṣṭvā priyavaktāraṃ samprahṛṣyāmi vānaraḥ |
ardhasañjātasasyeva vṛṣṭiṃ prāpya vasundharā || 2 ||
yathā taṃ puruṣavyāghraṃ gātraiśśokābhikarśitaiḥ |
saṃspṛśeyaṃ sakāmāhaṃ tathā kuru dayāṃ mayi || 3 ||
abhijñānaṃ ca rāmasya dadyā harigaṇottama |
kṣiptāmiṣīkāṃ kākasya kopādekākṣiśātanīm || 4 ||
manaśśilāyāstilako gaṇḍapārśve niveśitaḥ |
tvayā praṇaṣṭe tilake taṃ kila smartumarhasi || 5 ||
sa vīryavānkathaṃ sītāṃ hṛtāṃ samanumanyase |
vasantīṃ rakṣasāṃ madhye mahendravaruṇopamaḥ || 6 ||
eṣa cūḍāmaṇirdivyo mayā suparirakṣitaḥ |
etaṃ dṛṣṭvā prahṛṣyāmi vyasane tvāmivānagha || 7 ||
eṣa niryātitaśśrīmānmayā te vārisambhavaḥ |
ataḥ paraṃ na śakṣyāmi jīvituṃ śokalālasā || 8 ||
asahyāni ca duḥkhāni vācaśca hṛdayacchidaḥ |
rākṣasīnāṃ sughorāṇāṃ tvatkṛte marṣayāmyaham || 9 ||
dhārayiṣyāmi māsaṃ tu jīvitaṃ śatrusūdana |
ūrdhvaṃ māsānna jīviṣye tvayā hīnā nṛpātmaja || 10 ||
ghoro rākṣasarājo'yaṃ dṛṣṭiśca na sukhā mayi |
tvāṃ ca śrutvā vipadyantaṃ na jīveyamahaṃ kṣaṇam || 11 ||
vaidehyā vacanaṃ śrutvā karuṇaṃ sāśru bhāṣitam |
athābravīnmahātejā hanumānmārutātmajaḥ || 12 ||
tvacchokavimukho rāmo devi satyena te śape |
rāme duḥkhābhibhūte tu lakṣmaṇaḥ paritapyate || 13 ||
kathañcidbhavatī dṛṣṭā na kālaḥ pariśocitum |
imaṃ muhūrtaṃ duḥkhānāmantaṃ drakṣyasi bhāmini || 14 ||
tāvubhau puruṣavyāghrau rājaputrāvarindamau |
tvaddarśanakṛtotsāhau laṅkāṃ bhasmīkariṣyataḥ || 15 ||
hattvā ca samare krūraṃ rāvaṇaṃ sahabāndhavam |
rāghavau tvāṃ viśālākṣi svāṃ purīṃ prāpayiṣyataḥ || 16 ||
yattu rāmo vijānīyādabhijñānamanindite |
prītisañjananaṃ tasya bhūyastvaṃ dātumarhasi || 17 ||
sābravīddattameveti mayābhijñānamuttamam |
etadeva hi rāmasya dṛṣṭvā matkeśabhūṣaṇam || 18 ||
śraddheyaṃ hanumanvākyaṃ tava vīra bhaviṣyati |
sa taṃ maṇivaraṃ gṛhya śrīmānplavagasattamaḥ || 19 ||
praṇamya śirasā devīṃ gamanāyopacakrame |
tamutpātakṛtotsāhamavekṣya haripuṅgavam || 20 ||
vardhamānaṃ mahāvegamuvāca janakātmajā |
aśrupūrṇamukhī dīnā bāṣpagadgadayā girā || 21 ||
hanumansiṃhasaṅkāśau bhrātarau rāmalakṣmaṇau |
sugrīvaṃ ca sahāmātyaṃ sarvān brūyāhyanāmayam || 22 ||
yathā ca sa mahābāhurmāṃ tārayati rāghavaḥ |
asmādduḥkhāmbusamrodhāttvaṃ samādhātumarhasi || 23 ||
imaṃ ca tīvraṃ mama śokavegaṃ rakṣobhirebhiḥ paribhartsanaṃ ca |
brūyāstu rāmasya gatassamīpaṃ śivaśca te'dhvā'stu haripravīra || 24 ||
sa rājaputryrāprativeditārthaḥ kapiḥ kṛtārthaḥ parihṛṣṭacetāḥ |
alpāvaśeṣaṃ prasamīkṣya kāryaṃ diśaṃ hyudīcīṃ manasā jagāma || 25 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye sundarakāṇḍe catvāriṃśassargaḥ ||
InfoLyter.in — Sacred Vedic Knowledge Portal · Free forever