𑌶𑍍𑌰𑍀𑌮𑌦𑍍𑌵𑌾𑌲𑍍𑌮𑍀𑌕𑍀𑌯 𑌰𑌾𑌮𑌾𑌯𑌣𑍇 𑌕𑌿𑌷𑍍𑌕𑌿𑌨𑍍𑌧𑌾𑌕𑌾𑌣𑍍𑌡𑌮𑍍 ।
𑌅𑌥 𑌏𑌕𑍋𑌨𑌚𑌤𑍍𑌵𑌾𑌰𑌿𑌂𑌶𑌸𑍍𑌸𑌰𑍍𑌗𑌃 ।
𑌇𑌤𑌿 𑌬𑍍𑌰𑍁𑌵𑌾𑌣𑌂 𑌸𑍁𑌗𑍍𑌰𑍀𑌵𑌂 𑌰𑌾𑌮𑍋 𑌧𑌰𑍍𑌮𑌭𑍃𑌤𑌾𑌂 𑌵𑌰𑌃 ।
𑌬𑌾𑌹𑍁𑌭𑍍𑌯𑌾𑌂 𑌸𑌮𑍍𑌪𑌰𑌿𑌷𑍍𑌵𑌜𑍍𑌯 𑌪𑍍𑌰𑌤𑍍𑌯𑍁𑌵𑌾𑌚 𑌕𑍃𑌤𑌾𑌞𑍍𑌜𑌲𑌿𑌮𑍍 ॥ 1 ॥
𑌯𑌦𑌿𑌨𑍍𑌦𑍍𑌰𑍋 𑌵𑌰𑍍𑌷𑌤𑍇 𑌵𑌰𑍍𑌷𑌂 𑌨 𑌤𑌚𑍍𑌚𑌿𑌤𑍍𑌰𑌂 𑌭𑌵𑍇𑌤𑍍𑌕𑍍𑌵𑌚𑌿𑌤𑍍 ।
𑌆𑌦𑌿𑌤𑍍𑌯𑍋 𑌵𑌾 𑌸𑌹𑌸𑍍𑌰𑌾𑌂𑌶𑍁𑌃 𑌕𑍁𑌰𑍍𑌯𑌾𑌦𑍍𑌵𑌿𑌤𑌿𑌮𑌿𑌰𑌂 𑌨𑌭𑌃 ॥ 2 ॥
𑌚𑌨𑍍𑌦𑍍𑌰𑌮𑌾 𑌰𑌶𑍍𑌮𑌿𑌭𑌿𑌃 𑌕𑍁𑌰𑍍𑌯𑌾𑌤𑍍𑌪𑍃𑌥𑌿𑌵𑍀𑌂 𑌸𑍗𑌮𑍍𑌯 𑌨𑌿𑌰𑍍𑌮𑌲𑌾𑌮𑍍 ।
𑌤𑍍𑌵𑌦𑍍𑌵𑌿𑌧𑍋 𑌵𑌾𑌽𑌪𑌿 𑌮𑌿𑌤𑍍𑌰𑌾𑌣𑌾𑌂 𑌪𑍍𑌰𑌤𑌿𑌕𑍁𑌰𑍍𑌯𑌾𑌤𑍍𑌪𑌰𑌨𑍍𑌤𑌪 ॥ 3 ॥
𑌏𑌵𑌂 𑌤𑍍𑌵𑌯𑌿 𑌨 𑌤𑌚𑍍𑌚𑌿𑌤𑍍𑌰𑌂 𑌭𑌵𑍇𑌦𑍍𑌯𑌤𑍍𑌸𑍗𑌮𑍍𑌯 𑌶𑍋𑌭𑌨𑌮𑍍 ।
𑌜𑌾𑌨𑌾𑌮𑍍𑌯𑌹𑌂 𑌤𑍍𑌵𑌾𑌂 𑌸𑍁𑌗𑍍𑌰𑍀𑌵 𑌸𑌤𑌤𑌂 𑌪𑍍𑌰𑌿𑌯𑌵𑌾𑌦𑌿𑌨𑌮𑍍 ॥ 4 ॥
𑌤𑍍𑌵𑌤𑍍𑌸𑌨𑌾𑌥𑌃 𑌸𑌖𑍇 𑌸𑌙𑍍𑌖𑍍𑌯𑍇 𑌜𑍇𑌤𑌾𑌽𑌸𑍍𑌮𑌿 𑌸𑌕𑌲𑌾𑌨𑌰𑍀𑌨𑍍 ।
𑌤𑍍𑌵𑌮𑍇𑌵 𑌮𑍇 𑌸𑍁𑌹𑍃𑌤𑌨𑍍𑌮𑌿𑌤𑍍𑌰𑌂 𑌸𑌾𑌹𑌾𑌯𑍍𑌯𑌂 𑌕𑌰𑍍𑌤𑍁𑌮𑌰𑍍𑌹𑌸𑌿 ॥ 5 ॥
𑌜𑌹𑌾𑌰𑌾𑌤𑍍𑌮𑌵𑌿𑌨𑌾𑌶𑌾𑌯 𑌵𑍈𑌦𑍇𑌹𑍀𑌂 𑌰𑌾𑌕𑍍𑌷𑌸𑌾𑌧𑌮𑌃 ।
𑌵𑌞𑍍𑌚𑌯𑌿𑌤𑍍𑌵𑌾 𑌤𑍁 𑌪𑍗𑌲𑍋𑌮𑍀𑌮𑌨𑍁𑌹𑍍𑌲𑌾𑌦𑍋 𑌯𑌥𑌾 𑌶𑌚𑍀𑌮𑍍 ॥ 6 ॥
𑌨 𑌚𑌿𑌰𑌾𑌤𑍍𑌤𑌂 𑌹𑌨𑌿𑌷𑍍𑌯𑌾𑌮𑌿 𑌰𑌾𑌵𑌣𑌂 𑌨𑌿𑌶𑌿𑌤𑍈𑌶𑍍𑌶𑌰𑍈𑌃 ।
𑌪𑍗𑌲𑍋𑌮𑍍𑌯𑌾𑌃 𑌪𑌿𑌤𑌰𑌂 𑌦𑍃𑌪𑍍𑌤𑌂 𑌶𑌤𑌕𑍍𑌰𑌤𑍁𑌰𑌿𑌵𑌾𑌽𑌹𑌵𑍇 ॥ 7 ॥
𑌏𑌤𑌸𑍍𑌮𑌿𑌨𑍍𑌨𑌨𑍍𑌤𑌰𑍇 𑌚𑍈𑌵 𑌰𑌜𑌸𑍍𑌸𑌮𑌭𑌿𑌵𑌰𑍍𑌤𑌤 ।
𑌉𑌷𑍍𑌣𑌾𑌂 𑌤𑍀𑌵𑍍𑌰𑌾𑌂 𑌸𑌹𑌸𑍍𑌰𑌾𑌂𑌶𑍋𑌶𑍍𑌛𑌾𑌦𑌯𑌦𑍍𑌗𑌗𑌨𑍇 𑌪𑍍𑌰𑌭𑌾𑌮𑍍 ॥ 8 ॥
𑌦𑌿𑌶𑌃 𑌪𑌰𑍍𑌯𑌾𑌕𑍁𑌲𑌾𑌶𑍍𑌚𑌾𑌸𑌨𑍍𑌰𑌜𑌸𑌾 𑌤𑍇𑌨 𑌮𑍂𑌰𑍍𑌛𑌤𑌾 ।
𑌚𑌚𑌾𑌲 𑌚 𑌮𑌹𑍀 𑌸𑌰𑍍𑌵𑌾 𑌸𑌶𑍈𑌲𑌵𑌨𑌕𑌾𑌨𑌨𑌾 ॥ 9 ॥
𑌤𑌤𑍋 𑌨𑌗𑍇𑌨𑍍𑌦𑍍𑌰𑌸𑌙𑍍𑌕𑌾𑌶𑍈𑌸𑍍𑌤𑍀𑌕𑍍𑌷𑍍𑌣𑌦𑌂𑌷𑍍𑌟𑍍𑌰𑍈𑌰𑍍𑌮𑌹𑌾𑌬𑌲𑍈𑌃 ।
𑌕𑍃𑌤𑍍𑌸𑍍𑌨𑌾 𑌸𑌞𑍍𑌛𑌾𑌦𑌿𑌤𑌾 𑌭𑍂𑌮𑌿𑌰𑌸𑌙𑍍𑌖𑍍𑌯𑍇𑌯𑍈𑌃 𑌪𑍍𑌲𑌵𑌙𑍍𑌗𑌮𑍈𑌃 ॥ 10 ॥
𑌨𑌿𑌮𑍇𑌷𑌾𑌨𑍍𑌤𑌰𑌮𑌾𑌤𑍍𑌰𑍇𑌣 𑌤𑌤𑌸𑍍𑌤𑍈𑌰𑍍𑌹𑌰𑌿𑌯𑍂𑌥𑌪𑍈𑌃 ।
𑌕𑍋𑌟𑍀𑌶𑌤𑌪𑌰𑍀𑌵𑌾𑌰𑍈𑌃 𑌕𑌾𑌮𑌰𑍂𑌪𑌿𑌭𑌿𑌰𑌾𑌵𑍃𑌤𑌾 ॥ 11 ॥
𑌨𑌾𑌦𑍇𑌯𑍈𑌃 𑌪𑌾𑌰𑍍𑌵𑌤𑍀𑌯𑍈𑌶𑍍𑌚 𑌸𑌾𑌮𑍁𑌦𑍍𑌰𑍈𑌶𑍍𑌚 𑌮𑌹𑌾𑌬𑌲𑍈𑌃 ।
𑌹𑌰𑌿𑌭𑌿𑌰𑍍𑌮𑍇𑌘𑌨𑌿𑌰𑍍𑌹𑍍𑌰𑌾𑌦𑍈𑌰𑌨𑍍𑌯𑍈𑌶𑍍𑌚 𑌵𑌨𑌚𑌾𑌰𑌿𑌭𑌿𑌃 ॥ 12 ॥
𑌤𑌰𑍁𑌣𑌾𑌦𑌿𑌤𑍍𑌯𑌵𑌰𑍍𑌣𑍈𑌶𑍍𑌚 𑌶𑌶𑌿𑌗𑍗𑌰𑍈𑌶𑍍𑌚 𑌵𑌾𑌨𑌰𑍈𑌃 ।
𑌪𑌦𑍍𑌮𑌕𑍇𑌸𑌰𑌵𑌰𑍍𑌣𑍈𑌶𑍍𑌚 𑌶𑍍𑌵𑍇𑌤𑍈𑌰𑍍𑌮𑍇𑌰𑍁𑌕𑍃𑌤𑌾𑌲𑌯𑍈𑌃 ॥ 13 ॥
𑌕𑍋𑌟𑍀𑌸𑌹𑌸𑍍𑌰𑍈𑌰𑍍𑌦𑌶𑌭𑌿𑌃 𑌶𑍍𑌰𑍀𑌮𑌾𑌨𑍍𑌪𑌰𑌿𑌵𑍃𑌤𑌸𑍍𑌤𑌦𑌾 ।
𑌵𑍀𑌰𑌶𑍍𑌶𑌤𑌵𑌲𑌿𑌰𑍍𑌨𑌾𑌮 𑌵𑌾𑌨𑌰𑌃 𑌪𑍍𑌰𑌤𑍍𑌯𑌦𑍃𑌶𑍍𑌯𑌤 ॥ 14 ॥
𑌤𑌤𑌃 𑌕𑌾𑌞𑍍𑌚𑌨𑌶𑍈𑌲𑌾𑌭𑌸𑍍𑌤𑌾𑌰𑌾𑌯𑌾 𑌵𑍀𑌰𑍍𑌯𑌵𑌾𑌨𑍍𑌪𑌿𑌤𑌾 ।
𑌅𑌨𑍇𑌕𑍈𑌰𑍍𑌦𑌶𑌸𑌾𑌹𑌸𑍍𑌰𑍈𑌃 𑌕𑍋𑌟𑌿𑌭𑌿𑌃 𑌪𑍍𑌰𑌤𑍍𑌯𑌦𑍃𑌶𑍍𑌯𑌤 ॥ 15 ॥
𑌤𑌥𑌾𑌽𑌪𑌰𑍇𑌣 𑌕𑍋𑌟𑍀𑌨𑌾𑌂 𑌸𑌹𑌸𑍍𑌰𑍇𑌣 𑌸𑌮𑌨𑍍𑌵𑌿𑌤𑌃 ।
𑌪𑌿𑌤𑌾 𑌰𑍁𑌮𑌾𑌯𑌾 𑌸𑌮𑍍𑌪𑍍𑌰𑌾𑌪𑍍𑌤𑌸𑍍𑌸𑍁𑌗𑍍𑌰𑍀𑌵𑌶𑍍𑌵𑌶𑍁𑌰𑍋 𑌵𑌿𑌭𑍁𑌃 ॥ 16 ॥
𑌪𑌦𑍍𑌮𑌕𑍇𑌸𑌰𑌸𑌙𑍍𑌕𑌾𑌶𑌸𑍍𑌤𑌰𑍁𑌣𑌾𑌰𑍍𑌕𑌨𑌿𑌭𑌾𑌨𑌨𑌃 ।
𑌬𑍁𑌦𑍍𑌧𑌿𑌮𑌾𑌨𑍍𑌵𑌾𑌨𑌰𑌶𑍍𑌰𑍇𑌷𑍍𑌠𑌸𑍍𑌸𑌰𑍍𑌵𑌵𑌾𑌨𑌰𑌸𑌤𑍍𑌤𑌮𑌃 ॥ 17 ॥
𑌅𑌨𑍇𑌕𑍈𑌰𑍍𑌬𑌹𑍁𑌸𑌾𑌹𑌸𑍍𑌰𑍈𑌰𑍍𑌵𑌾𑌨𑌰𑌾𑌣𑌾𑌂 𑌸𑌮𑌨𑍍𑌵𑌿𑌤𑌃 ।
𑌪𑌿𑌤𑌾 𑌹𑌨𑍁𑌮𑌤𑌶𑍍𑌰𑌶𑍀𑌮𑌾𑌨𑍍𑌕𑍇𑌸𑌰𑍀 𑌪𑍍𑌰𑌤𑍍𑌯𑌦𑍃𑌶𑍍𑌯𑌤 ॥ 18 ॥
𑌗𑍋𑌲𑌾𑌙𑍍𑌗𑍂𑌲𑌮𑌹𑌾𑌰𑌾𑌜𑍋 𑌗𑌵𑌾𑌕𑍍𑌷𑍋 𑌭𑍀𑌮𑌵𑌿𑌕𑍍𑌰𑌮𑌃 ।
𑌵𑍃𑌤𑌃 𑌕𑍋𑌟𑌿𑌸𑌹𑌸𑍍𑌰𑍇𑌣 𑌵𑌾𑌨𑌰𑌾𑌣𑌾𑌮𑌦𑍃𑌶𑍍𑌯𑌤 ॥ 19 ॥
𑌋𑌕𑍍𑌷𑌾𑌣𑌾𑌂 𑌭𑍀𑌮𑌵𑍇𑌗𑌾𑌨𑌾𑌂 𑌧𑍂𑌮𑍍𑌰𑌶𑍍𑌶𑌤𑍍𑌰𑍁𑌨𑌿𑌬𑌰𑍍𑌹𑌣𑌃 ।
𑌵𑍃𑌤𑌃 𑌕𑍋𑌟𑌿𑌸𑌹𑌸𑍍𑌰𑌾𑌭𑍍𑌯𑌾𑌂 𑌦𑍍𑌵𑌾𑌭𑍍𑌯𑌾𑌂 𑌸𑌮𑌭𑌿𑌵𑌰𑍍𑌤𑌤 ॥ 20 ॥
𑌮𑌹𑌾𑌚𑌲𑌨𑌿𑌭𑍈𑌰𑍍𑌘𑍋𑌰𑍈𑌃 𑌪𑌨𑌸𑍋 𑌨𑌾𑌮 𑌯𑍂𑌥𑌪𑌃 ।
𑌆𑌜𑌗𑌾𑌮 𑌮𑌹𑌾𑌵𑍀𑌰𑍍𑌯𑌸𑍍𑌤𑌿𑌸𑍃𑌭𑌿𑌃 𑌕𑍋𑌟𑌿𑌭𑌿𑌰𑍍𑌵𑍃𑌤𑌃 ॥ 21 ॥
𑌨𑍀𑌲𑌾𑌞𑍍𑌜𑌨𑌚𑌯𑌾𑌕𑌾𑌰𑍋 𑌨𑍀𑌲𑍋 𑌨𑌾𑌮𑌾𑌽𑌥 𑌯𑍂𑌥𑌪𑌃 ।
𑌅𑌦𑍃𑌶𑍍𑌯𑌤 𑌮𑌹𑌾𑌕𑌾𑌯𑌃 𑌕𑍋𑌟𑌿𑌭𑌿𑌰𑍍𑌦𑌶𑌭𑌿𑌰𑍍𑌵𑍃𑌤𑌃 ॥ 22 ॥
𑌤𑌤𑌃 𑌕𑌾𑌞𑍍𑌚𑌨𑌶𑍈𑌲𑌾𑌭𑍋 𑌗𑌵𑌯𑍋 𑌨𑌾𑌮 𑌯𑍂𑌥𑌪𑌃 ।
𑌆𑌜𑌗𑌾𑌮 𑌮𑌹𑌾𑌵𑍀𑌰𑍍𑌯𑌃 𑌪𑌞𑍍𑌚𑌭𑌿𑌃 𑌕𑍋𑌟𑌿𑌭𑌿𑌰𑍍𑌵𑍃𑌤𑌃 ॥ 23 ॥
𑌦𑌰𑍀𑌮𑍁𑌖𑌶𑍍𑌚 𑌬𑌲𑌵𑌾𑌨𑍍𑌯𑍂𑌥𑌪𑍋𑌽𑌭𑍍𑌯𑌾𑌯𑌯𑍗 𑌤𑌦𑌾 ।
𑌵𑍃𑌤𑌃 𑌕𑍋𑌟𑌿𑌸𑌹𑌸𑍍𑌰𑍇𑌣 𑌸𑍁𑌗𑍍𑌰𑍀𑌵𑌂 𑌸𑌮𑍁𑌪𑌸𑍍𑌥𑌿𑌤𑌃 ॥ 24 ॥
𑌮𑍈𑌨𑍍𑌦𑌶𑍍𑌚 𑌦𑍍𑌵𑌿𑌵𑌿𑌦𑌶𑍍𑌚𑍋𑌭𑌾𑌵𑌶𑍍𑌵𑌿𑌪𑍁𑌤𑍍𑌰𑍗 𑌮𑌹𑌾𑌬𑌲𑍗 ।
𑌕𑍋𑌟𑌿𑌕𑍋𑌟𑌿𑌸𑌹𑌸𑍍𑌰𑍇𑌣 𑌵𑌾𑌨𑌰𑌾𑌣𑌾𑌮𑌦𑍃𑌶𑍍𑌯𑌤𑌾𑌮𑍍 ॥ 25 ॥
𑌗𑌜𑌶𑍍𑌚 𑌬𑌲𑌵𑌾𑌨𑍍 𑌵𑍀𑌰𑌃 𑌕𑍋𑌟𑌿𑌭𑌿𑌸𑍍𑌤𑌿𑌸𑍃𑌭𑌿𑌰𑍍𑌵𑍃𑌤𑌃 ।
𑌆𑌜𑌗𑌾𑌮 𑌮𑌹𑌾𑌤𑍇𑌜𑌾 𑌸𑍁𑌗𑍍𑌰𑍀𑌵𑌸𑍍𑌯 𑌸𑌮𑍀𑌪𑌤𑌃 ॥ 26 ॥
𑌋𑌕𑍍𑌷𑌰𑌾𑌜𑍋 𑌮𑌹𑌾𑌤𑍇𑌜𑌾 𑌜𑌾𑌮𑍍𑌬𑌵𑌾𑌨𑍍𑌨𑌾𑌮 𑌨𑌾𑌮𑌤𑌃 ।
𑌕𑍋𑌟𑌿𑌭𑌿𑌰𑍍𑌦𑌶𑌭𑌿𑌃 𑌪𑍍𑌰𑌾𑌪𑍍𑌤𑌃 𑌸𑍁𑌗𑍍𑌰𑍀𑌵𑌸𑍍𑌯 𑌵𑌶𑍇 𑌸𑍍𑌥𑌿𑌤𑌃 ॥ 27 ॥
𑌰𑍁𑌮𑌣𑍍𑌵𑌾𑌨𑍍𑌨𑌾𑌮 𑌵𑌿𑌕𑍍𑌰𑌾𑌨𑍍𑌤𑍋 𑌵𑌾𑌨𑌰𑍋 𑌵𑌾𑌨𑌰𑍇𑌶𑍍𑌵𑌰𑌮𑍍 ।
𑌆𑌯𑌯𑍗 𑌬𑌲𑌵𑌾𑌂𑌸𑍍𑌤𑍂𑌰𑍍𑌣𑌂 𑌕𑍋𑌟𑍀𑌶𑌤𑌸𑌮𑌾𑌵𑍃𑌤𑌃 ॥ 28 ॥
𑌤𑌤𑌃 𑌕𑍋𑌟𑌿𑌸𑌹𑌸𑍍𑌰𑌾𑌣𑌾𑌂 𑌸𑌹𑌸𑍍𑌰𑍇𑌣 𑌶𑌤𑍇𑌨 𑌚 ।
𑌪𑍃𑌷𑍍𑌠𑌤𑍋𑌽𑌨𑍁𑌗𑌤𑌃 𑌪𑍍𑌰𑌾𑌪𑍍𑌤𑍋 𑌹𑌰𑌿𑌭𑌿𑌰𑍍𑌗𑌨𑍍𑌧𑌮𑌾𑌦𑌨𑌃 ॥ 29 ॥
𑌤𑌤𑌃 𑌪𑌦𑍍𑌮𑌸𑌹𑌸𑍍𑌰𑍇𑌣 𑌵𑍃𑌤𑌶𑍍𑌶𑌙𑍍𑌕𑍁𑌶𑌤𑍇𑌨 𑌚 ।
𑌯𑍁𑌵𑌰𑌾𑌜𑍋𑌽𑌙𑍍𑌗𑌦𑌃 𑌪𑍍𑌰𑌾𑌪𑍍𑌤𑌃 𑌪𑌿𑌤𑍃𑌤𑍁𑌲𑍍𑌯𑌪𑌰𑌾𑌕𑍍𑌰𑌮𑌃 ॥ 30 ॥
𑌤𑌤𑌸𑍍𑌤𑌾𑌰𑌾𑌦𑍍𑌯𑍁𑌤𑌿𑌸𑍍𑌤𑌾𑌰𑍋 𑌹𑌰𑌿𑌰𑍍𑌭𑍀𑌮𑌪𑌰𑌾𑌕𑍍𑌰𑌮𑌃 ।
𑌪𑌞𑍍𑌚𑌭𑌿𑌰𑍍𑌹𑌰𑌿𑌕𑍋𑌟𑍀𑌭𑌿𑌰𑍍𑌦𑍂𑌰𑌤𑌃 𑌪𑍍𑌰𑌤𑍍𑌯𑌦𑍃𑌶𑍍𑌯𑌤 ॥ 31 ॥
𑌇𑌨𑍍𑌦𑍍𑌰𑌜𑌾𑌨𑍁𑌃 𑌕𑌪𑌿𑌰𑍍𑌵𑍀𑌰𑍋 𑌯𑍂𑌥𑌪𑌃 𑌪𑍍𑌰𑌤𑍍𑌯𑌦𑍃𑌶𑍍𑌯𑌤 ।
𑌏𑌕𑌾𑌦𑌶𑌾𑌨𑌾𑌂 𑌕𑍋𑌟𑍀𑌨𑌾𑌮𑍀𑌶𑍍𑌵𑌰𑌸𑍍𑌤𑍈𑌸𑍍𑌸𑌮𑌾𑌵𑍃𑌤𑌃 ॥ 32 ॥
𑌤𑌤𑍋 𑌰𑌮𑍍𑌭𑌸𑍍𑌤𑍍𑌵𑌨𑍁𑌪𑍍𑌰𑌾𑌪𑍍𑌤𑌸𑍍𑌤𑌰𑍁𑌣𑌾𑌦𑌿𑌤𑍍𑌯𑌸𑌨𑍍𑌨𑌿𑌭𑌃 ।
𑌅𑌯𑍁𑌤𑍇𑌨𑌾𑌵𑍃𑌤𑌶𑍍𑌚𑍈𑌵 𑌸𑌹𑌸𑍍𑌰𑍇𑌣 𑌶𑌤𑍇𑌨 𑌚 ॥ 33 ॥
𑌤𑌤𑍋 𑌯𑍂𑌥𑌪𑌤𑌿𑌰𑍍𑌵𑍀𑌰𑍋 𑌦𑍁𑌰𑍍𑌮𑍁𑌖𑍋 𑌨𑌾𑌮 𑌵𑌾𑌨𑌰𑌃 ।
𑌪𑍍𑌰𑌤𑍍𑌯𑌦𑍃𑌶𑍍𑌯𑌤 𑌕𑍋𑌟𑍀𑌭𑍍𑌯𑌾𑌂 𑌦𑍍𑌵𑌾𑌭𑍍𑌯𑌾𑌂 𑌪𑌰𑌿𑌵𑍃𑌤𑍋 𑌬𑌲𑍀 ॥ 34 ॥
𑌕𑍈𑌲𑌾𑌸𑌶𑌿𑌖𑌰𑌾𑌕𑌾𑌰𑍈𑌰𑍍𑌵𑌾𑌨𑌰𑍈𑌰𑍍𑌭𑍀𑌮𑌵𑌿𑌕𑍍𑌰𑌮𑍈𑌃 ।
𑌵𑍃𑌤𑌃 𑌕𑍋𑌟𑌿𑌸𑌹𑌸𑍍𑌰𑍇𑌣 𑌹𑌨𑍁𑌮𑌾𑌨𑍍𑌪𑍍𑌰𑌤𑍍𑌯𑌦𑍃𑌶𑍍𑌯𑌤 ॥ 35 ॥
𑌨𑌲𑌶𑍍𑌚𑌾𑌪𑌿 𑌮𑌹𑌾𑌵𑍀𑌰𑍍𑌯𑌸𑍍𑌸𑌂𑌵𑍃𑌤𑍋 𑌦𑍍𑌰𑍁𑌮𑌵𑌾𑌸𑌿𑌭𑌿𑌃 ।
𑌕𑍋𑌟𑍀𑌶𑌤𑍇𑌨 𑌸𑌮𑍍𑌪𑍍𑌰𑌾𑌪𑍍𑌤𑌸𑍍𑌸𑌹𑌸𑍍𑌰𑍇𑌣 𑌶𑌤𑍇𑌨 𑌚 ॥ 36 ॥
𑌤𑌤𑍋 𑌦𑌧𑌿𑌮𑍁𑌖𑌶𑍍𑌰𑍀𑌮𑌾𑌨𑍍𑌕𑍋𑌟𑌿𑌭𑌿𑌰𑍍𑌦𑌶𑌭𑌿𑌰𑍍𑌵𑍃𑌤𑌃 ।
𑌸𑌮𑍍𑌪𑍍𑌰𑌾𑌪𑍍𑌤𑍋𑌽𑌭𑌿𑌮𑌤𑌸𑍍𑌤𑌸𑍍𑌯 𑌸𑍁𑌗𑍍𑌰𑍀𑌵𑌸𑍍𑌯 𑌮𑌹𑌾𑌤𑍍𑌮𑌨𑌃 ॥ 37 ॥
𑌶𑌰𑌭𑌃 𑌕𑍁𑌮𑍁𑌦𑍋 𑌵𑌹𑍍𑌨𑌿𑌰𑍍𑌵𑌾𑌨𑌰𑍋 𑌰𑌂𑌹 𑌏𑌵 𑌚 ।
𑌏𑌤𑍇 𑌚𑌾𑌨𑍍𑌯𑍇 𑌚 𑌬𑌹𑌵𑍋 𑌵𑌾𑌨𑌰𑌾𑌃 𑌕𑌾𑌮𑌰𑍂𑌪𑌿𑌣𑌃 ॥ 38 ॥
𑌆𑌵𑍃𑌤𑍍𑌯 𑌪𑍃𑌥𑌿𑌵𑍀𑌂 𑌸𑌰𑍍𑌵𑌾𑌂 𑌪𑌰𑍍𑌵𑌤𑌾𑌂𑌶𑍍𑌚 𑌵𑌨𑌾𑌨𑌿 𑌚 ।
𑌯𑍂𑌥𑌪𑌾 𑌸𑍍𑌸𑌮𑌨𑍁𑌪𑍍𑌰𑌾𑌪𑍍𑌤𑌾 𑌸𑍍𑌤𑍇𑌷𑌾𑌂 𑌸𑌙𑍍𑌖𑍍𑌯𑌾 𑌨 𑌵𑌿𑌦𑍍𑌯𑌤𑍇 ॥ 39 ॥
𑌆𑌗𑌤𑌾𑌶𑍍𑌚 𑌵𑌿𑌶𑌿𑌷𑍍𑌟𑌾𑌶𑍍𑌚 𑌪𑍃𑌥𑌿𑌵𑍍𑌯𑌾𑌂 𑌸𑌰𑍍𑌵𑌵𑌾𑌨𑌰𑌾𑌃 ।
𑌆𑌪𑍍𑌲𑌵𑌨𑍍𑌤𑌃 𑌪𑍍𑌲𑌵𑌨𑍍𑌤𑌶𑍍𑌚 𑌗𑌰𑍍𑌜𑌨𑍍𑌤𑌶𑍍𑌚 𑌪𑍍𑌲𑌵𑌙𑍍𑌗𑌮𑌾𑌃 ।
𑌅𑌭𑍍𑌯𑌵𑌰𑍍𑌤𑌨𑍍𑌤 𑌸𑍁𑌗𑍍𑌰𑍀𑌵𑌂 𑌸𑍂𑌰𑍍𑌯𑌮𑌭𑍍𑌰𑌗𑌣𑌾 𑌇𑌵 ॥ 40 ॥
𑌕𑍁𑌰𑍍𑌵𑌾𑌣𑌾 𑌬𑌹𑍁𑌶𑌬𑍍𑌦𑌾𑌂𑌶𑍍𑌚 𑌪𑍍𑌰𑌹𑍃𑌷𑍍𑌟𑌾 𑌬𑌾𑌹𑍁𑌶𑌾𑌲𑌿𑌨𑌃 ।
𑌶𑌿𑌰𑍋𑌭𑌿𑌰𑍍𑌵𑌾𑌨𑌰𑍇𑌨𑍍𑌦𑍍𑌰𑌾𑌯 𑌸𑍁𑌗𑍍𑌰𑍀𑌵𑌾𑌯 𑌨𑍍𑌯𑌵𑍇𑌦𑌯𑌨𑍍 ॥ 41 ॥
𑌅𑌪𑌰𑍇 𑌵𑌾𑌨𑌰𑌶𑍍𑌰𑍇𑌷𑍍𑌠𑌾𑌸𑍍𑌸𑌙𑍍𑌗𑌮𑍍𑌯 𑌚 𑌯𑌥𑍋𑌚𑌿𑌤𑌮𑍍 ।
𑌸𑍁𑌗𑍍𑌰𑍀𑌵𑍇𑌣 𑌸𑌮𑌾𑌗𑌮𑍍𑌯 𑌸𑍍𑌥𑌿𑌤𑌾𑌃 𑌪𑍍𑌰𑌾𑌞𑍍𑌜𑌲𑌯 𑌸𑍍𑌤𑌦𑌾 ॥ 42 ॥
𑌸𑍁𑌗𑍍𑌰𑍀𑌵𑌸𑍍𑌤𑍍𑌵𑌰𑌿𑌤𑍋 𑌰𑌾𑌮𑍇 𑌸𑌰𑍍𑌵𑌾𑌂𑌸𑍍𑌤𑌾𑌂 𑌵𑌾𑌨𑌰𑌰𑌰𑍍𑌷𑌭𑌾𑌨𑍍 ।
𑌨𑌿𑌵𑍇𑌦𑌯𑌿𑌤𑍍𑌵𑌾 𑌧𑌰𑍍𑌮𑌜𑍍𑌞𑌃 𑌸𑍍𑌥𑌿𑌤𑌃 𑌪𑍍𑌰𑌾𑌞𑍍𑌜𑌲𑌿𑌰𑌬𑍍𑌰𑌵𑍀𑌤𑍍 ॥ 43 ॥
𑌯𑌥𑌾𑌸𑍁𑌖𑌂 𑌪𑌰𑍍𑌵𑌤𑌨𑌿𑌝𑌰𑍇𑌷𑍁 𑌵𑌨𑍇𑌷𑍁 𑌸𑌰𑍍𑌵𑍇𑌷𑍁 𑌚 𑌵𑌾𑌨𑌰𑍇𑌨𑍍𑌦𑍍𑌰𑌾𑌃 ।
𑌨𑌿𑌵𑍇𑌶𑌯𑌿𑌤𑍍𑌵𑌾 𑌵𑌿𑌧𑌿𑌵𑌦𑍍𑌬𑌲𑌾𑌨𑌿 𑌬𑌲𑌂 𑌬𑌲𑌜𑍍𑌞𑌃 𑌪𑍍𑌰𑌤𑌿𑌪𑌤𑍍𑌤𑍁𑌮𑍀𑌷𑍍𑌟𑍇 ॥ 44 ॥
𑌇𑌤𑍍𑌯𑌾𑌰𑍍𑌷𑍇 𑌶𑍍𑌰𑍀𑌮𑌦𑍍𑌰𑌾𑌮𑌾𑌯𑌣𑍇 𑌵𑌾𑌲𑍍𑌮𑍀𑌕𑍀𑌯 𑌆𑌦𑌿𑌕𑌾𑌵𑍍𑌯𑍇 𑌕𑌿𑌷𑍍𑌕𑌿𑌨𑍍𑌧𑌾𑌕𑌾𑌣𑍍𑌡𑍇 𑌏𑌕𑍋𑌨𑌚𑌤𑍍𑌵𑌾𑌰𑌿𑌂𑌶𑌸𑍍𑌸𑌰𑍍𑌗𑌃 ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe kiṣkindhākāṇḍam |
atha ekonacatvāriṃśassargaḥ |
iti bruvāṇaṃ sugrīvaṃ rāmo dharmabhṛtāṃ varaḥ |
bāhubhyāṃ sampariṣvajya pratyuvāca kṛtāñjalim || 1 ||
yadindro varṣate varṣaṃ na taccitraṃ bhavetkvacit |
ādityo vā sahasrāṃśuḥ kuryādvitimiraṃ nabhaḥ || 2 ||
candramā raśmibhiḥ kuryātpṛthivīṃ saumya nirmalām |
tvadvidho vā'pi mitrāṇāṃ pratikuryātparantapa || 3 ||
evaṃ tvayi na taccitraṃ bhavedyatsaumya śobhanam |
jānāmyahaṃ tvāṃ sugrīva satataṃ priyavādinam || 4 ||
tvatsanāthaḥ sakhe saṅkhye jetā'smi sakalānarīn |
tvameva me suhṛtanmitraṃ sāhāyyaṃ kartumarhasi || 5 ||
jahārātmavināśāya vaidehīṃ rākṣasādhamaḥ |
vañcayitvā tu paulomīmanuhlādo yathā śacīm || 6 ||
na cirāttaṃ haniṣyāmi rāvaṇaṃ niśitaiśśaraiḥ |
paulomyāḥ pitaraṃ dṛptaṃ śatakraturivā'have || 7 ||
etasminnantare caiva rajassamabhivartata |
uṣṇāṃ tīvrāṃ sahasrāṃśośchādayadgagane prabhām || 8 ||
diśaḥ paryākulāścāsanrajasā tena mūrchatā |
cacāla ca mahī sarvā saśailavanakānanā || 9 ||
tato nagendrasaṅkāśaistīkṣṇadaṃṣṭrairmahābalaiḥ |
kṛtsnā sañchāditā bhūmirasaṅkhyeyaiḥ plavaṅgamaiḥ || 10 ||
nimeṣāntaramātreṇa tatastairhariyūthapaiḥ |
koṭīśataparīvāraiḥ kāmarūpibhirāvṛtā || 11 ||
nādeyaiḥ pārvatīyaiśca sāmudraiśca mahābalaiḥ |
haribhirmeghanirhrādairanyaiśca vanacāribhiḥ || 12 ||
taruṇādityavarṇaiśca śaśigauraiśca vānaraiḥ |
padmakesaravarṇaiśca śvetairmerukṛtālayaiḥ || 13 ||
koṭīsahasrairdaśabhiḥ śrīmānparivṛtastadā |
vīraśśatavalirnāma vānaraḥ pratyadṛśyata || 14 ||
tataḥ kāñcanaśailābhastārāyā vīryavānpitā |
anekairdaśasāhasraiḥ koṭibhiḥ pratyadṛśyata || 15 ||
tathā'pareṇa koṭīnāṃ sahasreṇa samanvitaḥ |
pitā rumāyā samprāptassugrīvaśvaśuro vibhuḥ || 16 ||
padmakesarasaṅkāśastaruṇārkanibhānanaḥ |
buddhimānvānaraśreṣṭhassarvavānarasattamaḥ || 17 ||
anekairbahusāhasrairvānarāṇāṃ samanvitaḥ |
pitā hanumataśraśīmānkesarī pratyadṛśyata || 18 ||
golāṅgūlamahārājo gavākṣo bhīmavikramaḥ |
vṛtaḥ koṭisahasreṇa vānarāṇāmadṛśyata || 19 ||
ṛkṣāṇāṃ bhīmavegānāṃ dhūmraśśatrunibarhaṇaḥ |
vṛtaḥ koṭisahasrābhyāṃ dvābhyāṃ samabhivartata || 20 ||
mahācalanibhairghoraiḥ panaso nāma yūthapaḥ |
ājagāma mahāvīryastisṛbhiḥ koṭibhirvṛtaḥ || 21 ||
nīlāñjanacayākāro nīlo nāmā'tha yūthapaḥ |
adṛśyata mahākāyaḥ koṭibhirdaśabhirvṛtaḥ || 22 ||
tataḥ kāñcanaśailābho gavayo nāma yūthapaḥ |
ājagāma mahāvīryaḥ pañcabhiḥ koṭibhirvṛtaḥ || 23 ||
darīmukhaśca balavānyūthapo'bhyāyayau tadā |
vṛtaḥ koṭisahasreṇa sugrīvaṃ samupasthitaḥ || 24 ||
maindaśca dvividaścobhāvaśviputrau mahābalau |
koṭikoṭisahasreṇa vānarāṇāmadṛśyatām || 25 ||
gajaśca balavān vīraḥ koṭibhistisṛbhirvṛtaḥ |
ājagāma mahātejā sugrīvasya samīpataḥ || 26 ||
ṛkṣarājo mahātejā jāmbavānnāma nāmataḥ |
koṭibhirdaśabhiḥ prāptaḥ sugrīvasya vaśe sthitaḥ || 27 ||
rumaṇvānnāma vikrānto vānaro vānareśvaram |
āyayau balavāṃstūrṇaṃ koṭīśatasamāvṛtaḥ || 28 ||
tataḥ koṭisahasrāṇāṃ sahasreṇa śatena ca |
pṛṣṭhato'nugataḥ prāpto haribhirgandhamādanaḥ || 29 ||
tataḥ padmasahasreṇa vṛtaśśaṅkuśatena ca |
yuvarājo'ṅgadaḥ prāptaḥ pitṛtulyaparākramaḥ || 30 ||
tatastārādyutistāro harirbhīmaparākramaḥ |
pañcabhirharikoṭībhirdūrataḥ pratyadṛśyata || 31 ||
indrajānuḥ kapirvīro yūthapaḥ pratyadṛśyata |
ekādaśānāṃ koṭīnāmīśvarastaissamāvṛtaḥ || 32 ||
tato rambhastvanuprāptastaruṇādityasannibhaḥ |
ayutenāvṛtaścaiva sahasreṇa śatena ca || 33 ||
tato yūthapatirvīro durmukho nāma vānaraḥ |
pratyadṛśyata koṭībhyāṃ dvābhyāṃ parivṛto balī || 34 ||
kailāsaśikharākārairvānarairbhīmavikramaiḥ |
vṛtaḥ koṭisahasreṇa hanumānpratyadṛśyata || 35 ||
nalaścāpi mahāvīryassaṃvṛto drumavāsibhiḥ |
koṭīśatena samprāptassahasreṇa śatena ca || 36 ||
tato dadhimukhaśrīmānkoṭibhirdaśabhirvṛtaḥ |
samprāpto'bhimatastasya sugrīvasya mahātmanaḥ || 37 ||
śarabhaḥ kumudo vahnirvānaro raṃha eva ca |
ete cānye ca bahavo vānarāḥ kāmarūpiṇaḥ || 38 ||
āvṛtya pṛthivīṃ sarvāṃ parvatāṃśca vanāni ca |
yūthapā ssamanuprāptā steṣāṃ saṅkhyā na vidyate || 39 ||
āgatāśca viśiṣṭāśca pṛthivyāṃ sarvavānarāḥ |
āplavantaḥ plavantaśca garjantaśca plavaṅgamāḥ |
abhyavartanta sugrīvaṃ sūryamabhragaṇā iva || 40 ||
kurvāṇā bahuśabdāṃśca prahṛṣṭā bāhuśālinaḥ |
śirobhirvānarendrāya sugrīvāya nyavedayan || 41 ||
apare vānaraśreṣṭhāssaṅgamya ca yathocitam |
sugrīveṇa samāgamya sthitāḥ prāñjalaya stadā || 42 ||
sugrīvastvarito rāme sarvāṃstāṃ vānarararṣabhān |
nivedayitvā dharmajñaḥ sthitaḥ prāñjalirabravīt || 43 ||
yathāsukhaṃ parvatanijhareṣu vaneṣu sarveṣu ca vānarendrāḥ |
niveśayitvā vidhivadbalāni balaṃ balajñaḥ pratipattumīṣṭe || 44 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye kiṣkindhākāṇḍe ekonacatvāriṃśassargaḥ ||
Sanskrit — Devanagari (original)
श्रीमद्वाल्मीकीय रामायणे किष्किन्धाकाण्डम् ।
अथ एकोनचत्वारिंशस्सर्गः ।
इति ब्रुवाणं सुग्रीवं रामो धर्मभृतां वरः ।
बाहुभ्यां सम्परिष्वज्य प्रत्युवाच कृताञ्जलिम् ॥ 1 ॥
यदिन्द्रो वर्षते वर्षं न तच्चित्रं भवेत्क्वचित् ।
आदित्यो वा सहस्रांशुः कुर्याद्वितिमिरं नभः ॥ 2 ॥
चन्द्रमा रश्मिभिः कुर्यात्पृथिवीं सौम्य निर्मलाम् ।
त्वद्विधो वाऽपि मित्राणां प्रतिकुर्यात्परन्तप ॥ 3 ॥
एवं त्वयि न तच्चित्रं भवेद्यत्सौम्य शोभनम् ।
जानाम्यहं त्वां सुग्रीव सततं प्रियवादिनम् ॥ 4 ॥
त्वत्सनाथः सखे सङ्ख्ये जेताऽस्मि सकलानरीन् ।
त्वमेव मे सुहृतन्मित्रं साहाय्यं कर्तुमर्हसि ॥ 5 ॥
जहारात्मविनाशाय वैदेहीं राक्षसाधमः ।
वञ्चयित्वा तु पौलोमीमनुह्लादो यथा शचीम् ॥ 6 ॥
न चिरात्तं हनिष्यामि रावणं निशितैश्शरैः ।
पौलोम्याः पितरं दृप्तं शतक्रतुरिवाऽहवे ॥ 7 ॥
एतस्मिन्नन्तरे चैव रजस्समभिवर्तत ।
उष्णां तीव्रां सहस्रांशोश्छादयद्गगने प्रभाम् ॥ 8 ॥
दिशः पर्याकुलाश्चासन्रजसा तेन मूर्छता ।
चचाल च मही सर्वा सशैलवनकानना ॥ 9 ॥
ततो नगेन्द्रसङ्काशैस्तीक्ष्णदंष्ट्रैर्महाबलैः ।
कृत्स्ना सञ्छादिता भूमिरसङ्ख्येयैः प्लवङ्गमैः ॥ 10 ॥
निमेषान्तरमात्रेण ततस्तैर्हरियूथपैः ।
कोटीशतपरीवारैः कामरूपिभिरावृता ॥ 11 ॥
नादेयैः पार्वतीयैश्च सामुद्रैश्च महाबलैः ।
हरिभिर्मेघनिर्ह्रादैरन्यैश्च वनचारिभिः ॥ 12 ॥
तरुणादित्यवर्णैश्च शशिगौरैश्च वानरैः ।
पद्मकेसरवर्णैश्च श्वेतैर्मेरुकृतालयैः ॥ 13 ॥
कोटीसहस्रैर्दशभिः श्रीमान्परिवृतस्तदा ।
वीरश्शतवलिर्नाम वानरः प्रत्यदृश्यत ॥ 14 ॥
ततः काञ्चनशैलाभस्ताराया वीर्यवान्पिता ।
अनेकैर्दशसाहस्रैः कोटिभिः प्रत्यदृश्यत ॥ 15 ॥
तथाऽपरेण कोटीनां सहस्रेण समन्वितः ।
पिता रुमाया सम्प्राप्तस्सुग्रीवश्वशुरो विभुः ॥ 16 ॥
पद्मकेसरसङ्काशस्तरुणार्कनिभाननः ।
बुद्धिमान्वानरश्रेष्ठस्सर्ववानरसत्तमः ॥ 17 ॥
अनेकैर्बहुसाहस्रैर्वानराणां समन्वितः ।
पिता हनुमतश्रशीमान्केसरी प्रत्यदृश्यत ॥ 18 ॥
गोलाङ्गूलमहाराजो गवाक्षो भीमविक्रमः ।
वृतः कोटिसहस्रेण वानराणामदृश्यत ॥ 19 ॥
ऋक्षाणां भीमवेगानां धूम्रश्शत्रुनिबर्हणः ।
वृतः कोटिसहस्राभ्यां द्वाभ्यां समभिवर्तत ॥ 20 ॥
महाचलनिभैर्घोरैः पनसो नाम यूथपः ।
आजगाम महावीर्यस्तिसृभिः कोटिभिर्वृतः ॥ 21 ॥
नीलाञ्जनचयाकारो नीलो नामाऽथ यूथपः ।
अदृश्यत महाकायः कोटिभिर्दशभिर्वृतः ॥ 22 ॥
ततः काञ्चनशैलाभो गवयो नाम यूथपः ।
आजगाम महावीर्यः पञ्चभिः कोटिभिर्वृतः ॥ 23 ॥
दरीमुखश्च बलवान्यूथपोऽभ्याययौ तदा ।
वृतः कोटिसहस्रेण सुग्रीवं समुपस्थितः ॥ 24 ॥
मैन्दश्च द्विविदश्चोभावश्विपुत्रौ महाबलौ ।
कोटिकोटिसहस्रेण वानराणामदृश्यताम् ॥ 25 ॥
गजश्च बलवान् वीरः कोटिभिस्तिसृभिर्वृतः ।
आजगाम महातेजा सुग्रीवस्य समीपतः ॥ 26 ॥
ऋक्षराजो महातेजा जाम्बवान्नाम नामतः ।
कोटिभिर्दशभिः प्राप्तः सुग्रीवस्य वशे स्थितः ॥ 27 ॥
रुमण्वान्नाम विक्रान्तो वानरो वानरेश्वरम् ।
आययौ बलवांस्तूर्णं कोटीशतसमावृतः ॥ 28 ॥
ततः कोटिसहस्राणां सहस्रेण शतेन च ।
पृष्ठतोऽनुगतः प्राप्तो हरिभिर्गन्धमादनः ॥ 29 ॥
ततः पद्मसहस्रेण वृतश्शङ्कुशतेन च ।
युवराजोऽङ्गदः प्राप्तः पितृतुल्यपराक्रमः ॥ 30 ॥
ततस्ताराद्युतिस्तारो हरिर्भीमपराक्रमः ।
पञ्चभिर्हरिकोटीभिर्दूरतः प्रत्यदृश्यत ॥ 31 ॥
इन्द्रजानुः कपिर्वीरो यूथपः प्रत्यदृश्यत ।
एकादशानां कोटीनामीश्वरस्तैस्समावृतः ॥ 32 ॥
ततो रम्भस्त्वनुप्राप्तस्तरुणादित्यसन्निभः ।
अयुतेनावृतश्चैव सहस्रेण शतेन च ॥ 33 ॥
ततो यूथपतिर्वीरो दुर्मुखो नाम वानरः ।
प्रत्यदृश्यत कोटीभ्यां द्वाभ्यां परिवृतो बली ॥ 34 ॥
कैलासशिखराकारैर्वानरैर्भीमविक्रमैः ।
वृतः कोटिसहस्रेण हनुमान्प्रत्यदृश्यत ॥ 35 ॥
नलश्चापि महावीर्यस्संवृतो द्रुमवासिभिः ।
कोटीशतेन सम्प्राप्तस्सहस्रेण शतेन च ॥ 36 ॥
ततो दधिमुखश्रीमान्कोटिभिर्दशभिर्वृतः ।
सम्प्राप्तोऽभिमतस्तस्य सुग्रीवस्य महात्मनः ॥ 37 ॥
शरभः कुमुदो वह्निर्वानरो रंह एव च ।
एते चान्ये च बहवो वानराः कामरूपिणः ॥ 38 ॥
आवृत्य पृथिवीं सर्वां पर्वतांश्च वनानि च ।
यूथपा स्समनुप्राप्ता स्तेषां सङ्ख्या न विद्यते ॥ 39 ॥
आगताश्च विशिष्टाश्च पृथिव्यां सर्ववानराः ।
आप्लवन्तः प्लवन्तश्च गर्जन्तश्च प्लवङ्गमाः ।
अभ्यवर्तन्त सुग्रीवं सूर्यमभ्रगणा इव ॥ 40 ॥
कुर्वाणा बहुशब्दांश्च प्रहृष्टा बाहुशालिनः ।
शिरोभिर्वानरेन्द्राय सुग्रीवाय न्यवेदयन् ॥ 41 ॥
अपरे वानरश्रेष्ठास्सङ्गम्य च यथोचितम् ।
सुग्रीवेण समागम्य स्थिताः प्राञ्जलय स्तदा ॥ 42 ॥
सुग्रीवस्त्वरितो रामे सर्वांस्तां वानररर्षभान् ।
निवेदयित्वा धर्मज्ञः स्थितः प्राञ्जलिरब्रवीत् ॥ 43 ॥
यथासुखं पर्वतनिझरेषु वनेषु सर्वेषु च वानरेन्द्राः ।
निवेशयित्वा विधिवद्बलानि बलं बलज्ञः प्रतिपत्तुमीष्टे ॥ 44 ॥
इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीय आदिकाव्ये किष्किन्धाकाण्डे एकोनचत्वारिंशस्सर्गः ॥
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe kiṣkindhākāṇḍam |
atha ekonacatvāriṃśassargaḥ |
iti bruvāṇaṃ sugrīvaṃ rāmo dharmabhṛtāṃ varaḥ |
bāhubhyāṃ sampariṣvajya pratyuvāca kṛtāñjalim || 1 ||
yadindro varṣate varṣaṃ na taccitraṃ bhavetkvacit |
ādityo vā sahasrāṃśuḥ kuryādvitimiraṃ nabhaḥ || 2 ||
candramā raśmibhiḥ kuryātpṛthivīṃ saumya nirmalām |
tvadvidho vā'pi mitrāṇāṃ pratikuryātparantapa || 3 ||
evaṃ tvayi na taccitraṃ bhavedyatsaumya śobhanam |
jānāmyahaṃ tvāṃ sugrīva satataṃ priyavādinam || 4 ||
tvatsanāthaḥ sakhe saṅkhye jetā'smi sakalānarīn |
tvameva me suhṛtanmitraṃ sāhāyyaṃ kartumarhasi || 5 ||
jahārātmavināśāya vaidehīṃ rākṣasādhamaḥ |
vañcayitvā tu paulomīmanuhlādo yathā śacīm || 6 ||
na cirāttaṃ haniṣyāmi rāvaṇaṃ niśitaiśśaraiḥ |
paulomyāḥ pitaraṃ dṛptaṃ śatakraturivā'have || 7 ||
etasminnantare caiva rajassamabhivartata |
uṣṇāṃ tīvrāṃ sahasrāṃśośchādayadgagane prabhām || 8 ||
diśaḥ paryākulāścāsanrajasā tena mūrchatā |
cacāla ca mahī sarvā saśailavanakānanā || 9 ||
tato nagendrasaṅkāśaistīkṣṇadaṃṣṭrairmahābalaiḥ |
kṛtsnā sañchāditā bhūmirasaṅkhyeyaiḥ plavaṅgamaiḥ || 10 ||
nimeṣāntaramātreṇa tatastairhariyūthapaiḥ |
koṭīśataparīvāraiḥ kāmarūpibhirāvṛtā || 11 ||
nādeyaiḥ pārvatīyaiśca sāmudraiśca mahābalaiḥ |
haribhirmeghanirhrādairanyaiśca vanacāribhiḥ || 12 ||
taruṇādityavarṇaiśca śaśigauraiśca vānaraiḥ |
padmakesaravarṇaiśca śvetairmerukṛtālayaiḥ || 13 ||
koṭīsahasrairdaśabhiḥ śrīmānparivṛtastadā |
vīraśśatavalirnāma vānaraḥ pratyadṛśyata || 14 ||
tataḥ kāñcanaśailābhastārāyā vīryavānpitā |
anekairdaśasāhasraiḥ koṭibhiḥ pratyadṛśyata || 15 ||
tathā'pareṇa koṭīnāṃ sahasreṇa samanvitaḥ |
pitā rumāyā samprāptassugrīvaśvaśuro vibhuḥ || 16 ||
padmakesarasaṅkāśastaruṇārkanibhānanaḥ |
buddhimānvānaraśreṣṭhassarvavānarasattamaḥ || 17 ||
anekairbahusāhasrairvānarāṇāṃ samanvitaḥ |
pitā hanumataśraśīmānkesarī pratyadṛśyata || 18 ||
golāṅgūlamahārājo gavākṣo bhīmavikramaḥ |
vṛtaḥ koṭisahasreṇa vānarāṇāmadṛśyata || 19 ||
ṛkṣāṇāṃ bhīmavegānāṃ dhūmraśśatrunibarhaṇaḥ |
vṛtaḥ koṭisahasrābhyāṃ dvābhyāṃ samabhivartata || 20 ||
mahācalanibhairghoraiḥ panaso nāma yūthapaḥ |
ājagāma mahāvīryastisṛbhiḥ koṭibhirvṛtaḥ || 21 ||
nīlāñjanacayākāro nīlo nāmā'tha yūthapaḥ |
adṛśyata mahākāyaḥ koṭibhirdaśabhirvṛtaḥ || 22 ||
tataḥ kāñcanaśailābho gavayo nāma yūthapaḥ |
ājagāma mahāvīryaḥ pañcabhiḥ koṭibhirvṛtaḥ || 23 ||
darīmukhaśca balavānyūthapo'bhyāyayau tadā |
vṛtaḥ koṭisahasreṇa sugrīvaṃ samupasthitaḥ || 24 ||
maindaśca dvividaścobhāvaśviputrau mahābalau |
koṭikoṭisahasreṇa vānarāṇāmadṛśyatām || 25 ||
gajaśca balavān vīraḥ koṭibhistisṛbhirvṛtaḥ |
ājagāma mahātejā sugrīvasya samīpataḥ || 26 ||
ṛkṣarājo mahātejā jāmbavānnāma nāmataḥ |
koṭibhirdaśabhiḥ prāptaḥ sugrīvasya vaśe sthitaḥ || 27 ||
rumaṇvānnāma vikrānto vānaro vānareśvaram |
āyayau balavāṃstūrṇaṃ koṭīśatasamāvṛtaḥ || 28 ||
tataḥ koṭisahasrāṇāṃ sahasreṇa śatena ca |
pṛṣṭhato'nugataḥ prāpto haribhirgandhamādanaḥ || 29 ||
tataḥ padmasahasreṇa vṛtaśśaṅkuśatena ca |
yuvarājo'ṅgadaḥ prāptaḥ pitṛtulyaparākramaḥ || 30 ||
tatastārādyutistāro harirbhīmaparākramaḥ |
pañcabhirharikoṭībhirdūrataḥ pratyadṛśyata || 31 ||
indrajānuḥ kapirvīro yūthapaḥ pratyadṛśyata |
ekādaśānāṃ koṭīnāmīśvarastaissamāvṛtaḥ || 32 ||
tato rambhastvanuprāptastaruṇādityasannibhaḥ |
ayutenāvṛtaścaiva sahasreṇa śatena ca || 33 ||
tato yūthapatirvīro durmukho nāma vānaraḥ |
pratyadṛśyata koṭībhyāṃ dvābhyāṃ parivṛto balī || 34 ||
kailāsaśikharākārairvānarairbhīmavikramaiḥ |
vṛtaḥ koṭisahasreṇa hanumānpratyadṛśyata || 35 ||
nalaścāpi mahāvīryassaṃvṛto drumavāsibhiḥ |
koṭīśatena samprāptassahasreṇa śatena ca || 36 ||
tato dadhimukhaśrīmānkoṭibhirdaśabhirvṛtaḥ |
samprāpto'bhimatastasya sugrīvasya mahātmanaḥ || 37 ||
śarabhaḥ kumudo vahnirvānaro raṃha eva ca |
ete cānye ca bahavo vānarāḥ kāmarūpiṇaḥ || 38 ||
āvṛtya pṛthivīṃ sarvāṃ parvatāṃśca vanāni ca |
yūthapā ssamanuprāptā steṣāṃ saṅkhyā na vidyate || 39 ||
āgatāśca viśiṣṭāśca pṛthivyāṃ sarvavānarāḥ |
āplavantaḥ plavantaśca garjantaśca plavaṅgamāḥ |
abhyavartanta sugrīvaṃ sūryamabhragaṇā iva || 40 ||
kurvāṇā bahuśabdāṃśca prahṛṣṭā bāhuśālinaḥ |
śirobhirvānarendrāya sugrīvāya nyavedayan || 41 ||
apare vānaraśreṣṭhāssaṅgamya ca yathocitam |
sugrīveṇa samāgamya sthitāḥ prāñjalaya stadā || 42 ||
sugrīvastvarito rāme sarvāṃstāṃ vānarararṣabhān |
nivedayitvā dharmajñaḥ sthitaḥ prāñjalirabravīt || 43 ||
yathāsukhaṃ parvatanijhareṣu vaneṣu sarveṣu ca vānarendrāḥ |
niveśayitvā vidhivadbalāni balaṃ balajñaḥ pratipattumīṣṭe || 44 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye kiṣkindhākāṇḍe ekonacatvāriṃśassargaḥ ||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Grantha script.
Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.