4.37 𑌕𑌿𑌷𑍍𑌕𑌿𑌨𑍍𑌧𑌾𑌕𑌾𑌣𑍍𑌡 - 𑌸𑌪𑍍𑌤𑌤𑍍𑌰𑌿𑌂𑌶 𑌸𑌰𑍍𑌗𑌃

4.37 Kishkindhakanda - Saptatrimsha Sargah

✍️ Valmiki 🖋️ Grantha script
📄 Download PDF
𑌶𑍍𑌰𑍀𑌮𑌦𑍍𑌵𑌾𑌲𑍍𑌮𑍀𑌕𑍀𑌯 𑌰𑌾𑌮𑌾𑌯𑌣𑍇 𑌕𑌿𑌷𑍍𑌕𑌿𑌨𑍍𑌧𑌾𑌕𑌾𑌣𑍍𑌡𑌮𑍍 ।
𑌅𑌥 𑌸𑌪𑍍𑌤𑌤𑍍𑌰𑌿𑌂𑌶𑌸𑍍𑌸𑌰𑍍𑌗𑌃 ।
𑌏𑌵𑌮𑍁𑌕𑍍𑌤𑌸𑍍𑌤𑍁 𑌸𑍁𑌗𑍍𑌰𑍀𑌵𑍋 𑌲𑌕𑍍𑌷𑍍𑌮𑌣𑍇𑌨 𑌮𑌹𑌾𑌤𑍍𑌮𑌨𑌾 ।
𑌹𑌨𑍂𑌮𑌨𑍍𑌤𑌂 𑌸𑍍𑌥𑌿𑌤𑌂 𑌪𑌾𑌰𑍍𑌶𑍍𑌵𑍇 𑌸𑌚𑌿𑌵𑌨𑍍𑌤𑍍𑌵𑌿𑌦𑌮𑌬𑍍𑌰𑌵𑍀𑌤𑍍 ॥ 1 ॥
𑌮𑌹𑍇𑌨𑍍𑌦𑍍𑌰𑌹𑌿𑌮𑌵𑌦𑍍𑌵𑌿𑌨𑍍𑌧𑍍𑌯𑌕𑍈𑌲𑌾𑌸𑌶𑌿𑌖𑌰𑍇𑌷𑍁 𑌚 ।
𑌮𑌨𑍍𑌦𑌰𑍇 𑌪𑌾𑌣𑍍𑌡𑍁𑌶𑌿𑌖𑌰𑍇 𑌪𑌞𑍍𑌚𑌶𑍈𑌲𑍇𑌷𑍁 𑌯𑍇 𑌸𑍍𑌥𑌿𑌤𑌾𑌃 ॥ 2 ॥
𑌤𑌰𑍁𑌣𑌾𑌦𑌿𑌤𑍍𑌯𑌵𑌰𑍍𑌣𑍇𑌷𑍁 𑌭𑍍𑌰𑌾𑌜𑌮𑌾𑌨𑍇𑌷𑍁 𑌸𑌰𑍍𑌵𑌤𑌃 ।
𑌪𑌰𑍍𑌵𑌤𑍇𑌷𑍁 𑌸𑌮𑍁𑌦𑍍𑌰𑌾𑌨𑍍𑌤𑍇 𑌪𑌶𑍍𑌚𑌿𑌮𑌾𑌯𑌾𑌂 𑌚 𑌯𑍇 𑌦𑌿𑌶𑌿 ॥ 3 ॥
𑌆𑌦𑌿𑌤𑍍𑌯𑌭𑌵𑌨𑍇 𑌚𑍈𑌵 𑌗𑌿𑌰𑍗 𑌸𑌨𑍍𑌧𑍍𑌯𑌾𑌭𑍍𑌰𑌸𑌨𑍍𑌨𑌿𑌭𑍇 ।
𑌪𑌦𑍍𑌮𑌾𑌤𑌾𑌲𑌵𑌨𑌂 𑌭𑍀𑌮𑌂 𑌸𑌂𑌶𑍍𑌰𑌿𑌤𑌾 𑌹𑌰𑌿𑌪𑍁𑌙𑍍𑌗𑌵𑌾𑌃 ॥ 4 ॥
𑌅𑌞𑍍𑌜𑌨𑌾𑌮𑍍𑌬𑍁𑌦𑌸𑌙𑍍𑌕𑌾𑌶𑌾𑌃 𑌕𑍁𑌞𑍍𑌜𑌰𑌪𑍍𑌰𑌤𑌿𑌮𑍗𑌜𑌸𑌃 ।
𑌅𑌞𑍍𑌜𑌨𑍇 𑌪𑌰𑍍𑌵𑌤𑍇 𑌚𑍈𑌵 𑌯𑍇 𑌵𑌸𑌨𑍍𑌤𑌿 𑌪𑍍𑌲𑌵𑌙𑍍𑌗𑌮𑌾𑌃 ॥ 5 ॥
𑌮𑌨𑌶𑍍𑌶𑌿𑌲𑌾 𑌗𑍁𑌹𑌾𑌵𑌾𑌸𑌾 𑌵𑌾𑌨𑌰𑌾𑌃 𑌕𑌨𑌕𑌪𑍍𑌰𑌭𑌾𑌃 ।
𑌮𑍇𑌰𑍁𑌪𑌾𑌰𑍍𑌶𑍍𑌵𑌗𑌤𑌾𑌶𑍍𑌚𑍈𑌵 𑌯𑍇 𑌧𑍂𑌮𑍍𑌰𑌗𑌿𑌰𑌿𑌂 𑌸𑌂𑌶𑍍𑌰𑌿𑌤𑌾𑌃 ॥ 6 ॥
𑌤𑌰𑍁𑌣𑌾𑌦𑌿𑌤𑍍𑌯𑌵𑌰𑍍𑌣𑌾𑌶𑍍𑌚 𑌪𑌰𑍍𑌵𑌤𑍇 𑌯𑍇 𑌮𑌹𑌾𑌰𑍁𑌣𑍇 ।
𑌪𑌿𑌬𑌨𑍍𑌤𑍋 𑌮𑌧𑍁𑌮𑍈𑌰𑍇𑌯𑌂 𑌭𑍀𑌮𑌵𑍇𑌗𑌾𑌃 𑌪𑍍𑌲𑌵𑌙𑍍𑌗𑌮𑌾𑌃 ॥ 7 ॥
𑌵𑌨𑍇𑌷𑍁 𑌚 𑌸𑍁𑌰𑌮𑍍𑌯𑍇𑌷𑍁 𑌸𑍁𑌗𑌨𑍍𑌧𑌿𑌷𑍁 𑌮𑌹𑌤𑍍𑌸𑍁 𑌚 ।
𑌤𑌾𑌪𑌸𑌾𑌨𑌾𑌂 𑌚 𑌰𑌮𑍍𑌯𑍇𑌷𑍁 𑌵𑌨𑌾𑌨𑍍𑌤𑍇𑌷𑍁 𑌸𑌮𑌨𑍍𑌤𑌤𑌃 ॥ 8 ॥
𑌤𑌾𑌂𑌸𑍍𑌤𑌾𑌂 𑌸𑍍𑌤𑍍𑌵𑌮𑌾𑌨𑌯 𑌕𑍍𑌷𑌿𑌪𑍍𑌰𑌂 𑌪𑍃𑌥𑌿𑌵𑍍𑌯𑌾𑌂 𑌸𑌰𑍍𑌵𑌵𑌾𑌨𑌰𑌾𑌨𑍍 ।
𑌸𑌾𑌮𑌦𑌾𑌨𑌾𑌦𑌿𑌭𑌿𑌃 𑌸𑍍𑌸𑌰𑍍𑌵𑍈𑌰𑌾𑌶𑍁 𑌪𑍍𑌰𑍇𑌷𑌯 𑌵𑌾𑌨𑌰𑌾𑌨𑍍 ॥ 9 ॥
𑌪𑍍𑌰𑍇𑌷𑌿𑌤𑌾𑌃 𑌪𑍍𑌰𑌥𑌮𑌂 𑌯𑍇 𑌚 𑌮𑌯𑌾𑌦𑍂𑌤𑌾 𑌮𑌹𑌾𑌜𑌵𑌾𑌃 ।
𑌤𑍍𑌵𑌰𑌣𑌾𑌰𑍍𑌥𑌂 𑌤𑍁 𑌭𑍂𑌯𑌸𑍍𑌤𑍍𑌵𑌂 𑌹𑌰𑍀𑌨𑍍 𑌸𑌮𑍍𑌪𑍍𑌰𑍇𑌷𑌯𑌾𑌪𑌰𑌾𑌨𑍍 ॥ 10 ॥
𑌯𑍇 𑌪𑍍𑌰𑌸𑌕𑍍𑌤𑌾𑌶𑍍𑌚 𑌕𑌾𑌮𑍇𑌷𑍁 𑌦𑍀𑌰𑍍𑌘𑌸𑍂𑌤𑍍𑌰𑌾𑌶𑍍𑌚 𑌵𑌾𑌨𑌰𑌾𑌃 ।
𑌇𑌹𑌾𑌽𑌨𑌯𑌸𑍍𑌵 𑌤𑌾𑌨𑍍 𑌸𑌰𑍍𑌵𑌾𑌨𑍍 𑌶𑍀𑌘𑍍𑌰𑌂 𑌤𑍁 𑌮𑌮 𑌶𑌾𑌸𑌨𑌾𑌤𑍍 ॥ 11 ॥
𑌅𑌹𑍋𑌭𑌿𑌰𑍍𑌦𑌶𑌭𑌿𑌰𑍍𑌯𑍇 𑌚 𑌨𑌾𑌗𑌚𑍍𑌛𑌨𑍍𑌤𑌿 𑌮𑌮𑌾𑌜𑍍𑌞𑌯𑌾 ।
𑌹𑌨𑍍𑌤𑌵𑍍𑌯𑌾𑌸𑍍𑌤𑍇 𑌦𑍁𑌰𑌾𑌤𑍍𑌮𑌾𑌨𑍋 𑌰𑌾𑌜𑌶𑌾𑌸𑌨𑌦𑍂𑌷𑌕𑌾𑌃 ॥ 12 ॥
𑌶𑌤𑌾𑌨𑍍𑌯𑌥 𑌸𑌹𑌸𑍍𑌰𑌾𑌣𑌾𑌂 𑌕𑍋𑌟𑍍𑌯𑌶𑍍𑌚 𑌮𑌮 𑌶𑌾𑌸𑌨𑌾𑌤𑍍 ।
𑌪𑍍𑌰𑌯𑌾𑌨𑍍𑌤𑍁 𑌕𑌪𑌿𑌸𑌿𑌂𑌹𑌾𑌨𑌾𑌂 𑌦𑌿𑌶𑍋 𑌮𑌮 𑌮𑌤𑍇 𑌸𑍍𑌥𑌿𑌤𑌾𑌃 ॥ 13 ॥
𑌮𑍇𑌘𑌪𑌰𑍍𑌵𑌤𑌸𑌙𑍍𑌕𑌾𑌶𑌾𑌶𑍍𑌛𑌾𑌦𑌯𑌨𑍍𑌤 𑌇𑌵𑌾𑌮𑍍𑌬𑌰𑌮𑍍 ।
𑌘𑍋𑌰𑌰𑍂𑌪𑌾𑌃 𑌕𑌪𑌿𑌶𑍍𑌰𑍇𑌷𑍍𑌠𑌾 𑌯𑌾𑌨𑍍𑌤𑍁 𑌮𑌚𑍍𑌛𑌾𑌸𑌨𑌾𑌦𑌿𑌤𑌃 ॥ 14 ॥
𑌤𑍇 𑌗𑌤𑌿𑌜𑍍𑌞𑌾 𑌗𑌤𑌿𑌂 𑌜𑍍𑌞𑌾𑌤𑍍𑌵𑌾 𑌪𑍃𑌥𑌿𑌵𑍍𑌯𑌾𑌂 𑌸𑌰𑍍𑌵𑌵𑌾𑌨𑌰𑌾𑌃 ।
𑌆𑌨𑌯𑌨𑍍𑌤𑍁 𑌹𑌰𑍀𑌨𑍍 𑌸𑌰𑍍𑌵𑌾𑌂𑌸𑍍𑌤𑍍𑌵𑌰𑌿𑌤𑌾 𑌶𑌸𑌨𑌾𑌨𑍍𑌮𑌮 ॥ 15 ॥
𑌤𑌸𑍍𑌯 𑌵𑌾𑌨𑌰 𑌰𑌾𑌜𑌸𑍍𑌯 𑌶𑍍𑌰𑍁𑌤𑍍𑌵𑌾 𑌵𑌾𑌯𑍁𑌸𑍁𑌤𑍋 𑌵𑌚𑌃 ।
𑌦𑌿𑌕𑍍𑌷𑍁 𑌸𑌰𑍍𑌵𑌾𑌸𑍁 𑌵𑌿𑌕𑍍𑌰𑌾𑌨𑍍𑌤𑌾𑌨𑍍𑌪𑍍𑌰𑍇𑌷𑌯𑌾𑌮𑌾𑌸 𑌵𑌾𑌨𑌰𑌾𑌨𑍍 ॥ 16 ॥
𑌤𑍇 𑌪𑌦𑌂 𑌵𑌿𑌷𑍍𑌣𑍁𑌵𑌿𑌕𑍍𑌰𑌾𑌨𑍍𑌤𑌂 𑌪𑌤𑌤𑍍𑌰𑌿𑌜𑍍𑌯𑍋𑌤𑌿𑌰𑌧𑍍𑌵𑌗𑌾𑌃 ।
𑌪𑍍𑌰𑌯𑌾𑌤𑌾𑌃 𑌪𑍍𑌰𑌹𑌿𑌤𑌾 𑌰𑌾𑌜𑍍𑌞𑌾 𑌹𑌰𑌯𑌸𑍍𑌤𑌤𑍍𑌕𑍍𑌷𑌣𑍇𑌨 𑌵𑍈 ॥ 17 ॥
𑌤𑍇 𑌸𑌮𑍁𑌦𑍍𑌰𑍇𑌷𑍁 𑌗𑌿𑌰𑌿𑌷𑍁 𑌵𑌨𑍇𑌷𑍁 𑌚 𑌸𑌰𑌸𑍍𑌸𑍁 𑌚 ।
𑌵𑌾𑌨𑌰𑌾 𑌵𑌾𑌨𑌰𑌾𑌨𑍍𑌸𑌰𑍍𑌵𑌾𑌨𑍍𑌰𑌾𑌮𑌹𑍇𑌤𑍋𑌰𑌚𑍋𑌦𑌯𑌨𑍍 ॥ 18 ॥
𑌮𑍃𑌤𑍍𑌯𑍁𑌕𑌾𑌲𑍋𑌪𑌮𑌸𑍍𑌯𑌾𑌽𑌜𑍍𑌞𑌾𑌂 𑌰𑌾𑌜𑌰𑌾𑌜𑌸𑍍𑌯 𑌵𑌾𑌨𑌰𑌾𑌃 ।
𑌸𑍁𑌗𑍍𑌰𑍀𑌵𑌸𑍍𑌯𑌾𑌯𑌯𑍁 𑌶𑍍𑌶𑍍𑌰𑍁𑌤𑍍𑌵𑌾 𑌸𑍁𑌗𑍍𑌰𑍀𑌵𑌭𑌯𑌦𑌰𑍍𑌶𑌿𑌨𑌃 ॥ 19 ॥
𑌤𑌤𑌸𑍍𑌤𑍇𑌽𑌞𑍍𑌜𑌨𑌸𑌙𑍍𑌕𑌾𑌶𑌾 𑌗𑌿𑌰𑍇𑌸𑍍𑌤𑌸𑍍𑌮𑌾𑌨𑍍𑌮𑌹𑌾𑌜𑌵𑌾𑌃 ।
𑌤𑌿𑌸𑍍𑌰𑌃 𑌕𑍋𑌟𑍍𑌯𑌃 𑌪𑍍𑌲𑌵𑌙𑍍𑌗𑌾𑌨𑌾𑌂 𑌨𑌿𑌰𑍍𑌯𑌯𑍁𑌰𑍍𑌯𑌤𑍍𑌰 𑌰𑌾𑌘𑌵𑌃 ॥ 20 ॥
𑌅𑌸𑍍𑌤𑌂 𑌗𑌚𑍍𑌛𑌤𑌿 𑌯𑌤𑍍𑌰𑌾𑌰𑍍𑌕𑌸𑍍𑌤𑌸𑍍𑌮𑌿𑌨𑍍𑌗𑌿𑌰𑌿𑌵𑌰𑍇 𑌸𑍍𑌥𑌿𑌤𑌾𑌃 ।
𑌸𑌨𑍍𑌤𑌪𑍍𑌤 𑌹𑍇𑌮𑌮𑌹𑌾𑌭𑌾𑌸𑌸𑍍𑌤𑌸𑍍𑌮𑌾𑌤𑍍𑌕𑍋𑌟𑍍𑌯𑍋 𑌦𑌶 𑌚𑍍𑌯𑍁𑌤𑌾𑌃 ॥ 21 ॥
𑌕𑍈𑌲𑌾𑌸𑌶𑌿𑌖𑌰𑍇𑌭𑍍𑌯𑌶𑍍𑌚 𑌸𑌿𑌂𑌹𑌕𑍇𑌸𑌰𑌵𑌰𑍍𑌚𑌸𑌾𑌮𑍍 ।
𑌤𑌤𑌃 𑌕𑍋𑌟𑌿𑌸𑌹𑌸𑍍𑌰𑌾𑌣𑌿 𑌵𑌾𑌨𑌰𑌾𑌣𑌾𑌮𑍁𑌪𑌾𑌗𑌮𑌨𑍍 ॥ 22 ॥
𑌫𑌲𑌮𑍂𑌲𑍇𑌨 𑌜𑍀𑌵𑌨𑍍𑌤𑍋 𑌹𑌿𑌮𑌵𑌨𑍍𑌤𑌮𑍁𑌪𑌾𑌶𑍍𑌰𑌿𑌤𑌾𑌃 ।
𑌤𑍇𑌷𑌾𑌂 𑌕𑍋𑌟𑌿𑌸𑌹𑌸𑍍𑌰𑌾𑌣𑌾𑌂 𑌸𑌹𑌸𑍍𑌰𑌂 𑌸𑌮𑌵𑌰𑍍𑌤𑌤 ॥ 23 ॥
𑌅𑌙𑍍𑌗𑌾𑌰𑌕𑌸𑌮𑌾𑌨𑌾𑌨𑌾𑌂 𑌭𑍀𑌮𑌾𑌨𑌾𑌂 𑌭𑍀𑌮𑌕𑌰𑍍𑌮𑌣𑌾𑌮𑍍 ।
𑌵𑌿𑌨𑍍𑌧𑍍𑌯𑌾𑌦𑍍𑌵𑌾𑌨𑌰𑌕𑍋𑌟𑍀𑌨𑌾𑌂 𑌸𑌹𑌸𑍍𑌰𑌾𑌣𑍍𑌯𑌪𑌤𑌨𑍍𑌦𑍍𑌰𑍁𑌤𑌮𑍍 ॥ 24 ॥
𑌕𑍍𑌷𑍀𑌰𑍋𑌦𑌵𑍇𑌲𑌾𑌨𑌿𑌲𑌯𑌾𑌸𑍍𑌤𑌮𑌾𑌲𑌵𑌨𑌵𑌾𑌸𑌿𑌨𑌃 ।
𑌨𑌾𑌰𑌿𑌕𑍇𑌲𑌾𑌶𑌨𑌾𑌶𑍍𑌚𑍈𑌵 𑌤𑍇𑌷𑌾𑌂 𑌸𑌙𑍍𑌖𑍍𑌯𑌾 𑌨 𑌵𑌿𑌦𑍍𑌯𑌤𑍇 ॥ 25 ॥
𑌵𑌨𑍇𑌭𑍍𑌯𑍋 𑌗𑌹𑍍𑌵𑌰𑍇𑌭𑍍𑌯𑌶𑍍𑌚 𑌸𑌰𑌿𑌦𑍍𑌭𑍍𑌯𑌶𑍍𑌚 𑌮𑌹𑌾𑌜𑌵𑌾 ।
𑌆𑌗𑌚𑍍𑌛𑌦𑍍𑌵𑌾𑌨𑌰𑍀 𑌸𑍇𑌨𑌾 𑌪𑌿𑌬𑌨𑍍𑌤𑍀𑌵 𑌦𑌿𑌵𑌾𑌕𑌰𑌮𑍍 ॥ 26 ॥
𑌯𑍇 𑌤𑍁 𑌤𑍍𑌵𑌰𑌯𑌿𑌤𑍁𑌂 𑌯𑌾𑌤𑌾 𑌵𑌾𑌨𑌰𑌾𑌸𑍍𑌸𑌰𑍍𑌵𑌵𑌾𑌨𑌰𑌾𑌨𑍍 ।
𑌤𑍇 𑌵𑍀𑌰𑌾 𑌹𑌿𑌮𑌵𑌚𑍍𑌛𑍈𑌲𑌂 𑌦𑌦𑍃𑌶𑍁𑌸𑍍𑌤𑌂 𑌮𑌹𑌾𑌦𑍍𑌰𑍁𑌮𑌮𑍍 ॥ 27 ॥
𑌤𑌸𑍍𑌮𑌿𑌨𑍍𑌗𑌿𑌰𑌿𑌵𑌰𑍇 𑌰𑌮𑍍𑌯𑍇 𑌯𑌜𑍍𑌞𑍋 𑌮𑌾𑌹𑍇𑌶𑍍𑌵𑌰𑌃 𑌪𑍁𑌰𑌾 ।
𑌸𑌰𑍍𑌵𑌦𑍇𑌵𑌮𑌨𑌸𑍍𑌤𑍋𑌷𑍋 𑌬𑌭𑍗 𑌦𑌿𑌵𑍍𑌯𑍋 𑌮𑌨𑍋𑌹𑌰𑌃 ॥ 28 ॥
𑌅𑌨𑍍𑌨𑌨𑌿𑌷𑍍𑌯𑌨𑍍𑌦𑌜𑌾𑌤𑌾𑌨𑌿 𑌮𑍂𑌲𑌾𑌨𑌿 𑌚 𑌫𑌲𑌾𑌨𑌿 𑌚 ।
𑌅𑌮𑍃𑌤𑌾𑌸𑍍𑌵𑌾𑌦𑌕𑌲𑍍𑌪𑌾𑌨𑌿 𑌦𑌦𑍃𑌶𑍁𑌸𑍍𑌤𑌤𑍍𑌰 𑌵𑌾𑌨𑌰𑌾𑌃 ॥ 29 ॥
𑌤𑌦𑌨𑍍𑌨𑌸𑌮𑍍𑌭𑌵𑌂 𑌦𑌿𑌵𑍍𑌯𑌂 𑌫𑌲𑌮𑍂𑌲𑌂 𑌮𑌨𑍋𑌹𑌰𑌮𑍍 ।
𑌯𑌃 𑌕𑌶𑍍𑌚𑌿𑌤𑍍𑌸𑌕𑍃𑌦𑌶𑍍𑌨𑌾𑌤𑌿 𑌮𑌾𑌸𑌂 𑌭𑌵𑌤𑌿 𑌤𑌰𑍍𑌪𑌿𑌤𑌃 ॥ 30 ॥
𑌤𑌾𑌨𑌿 𑌮𑍂𑌲𑌾𑌨𑌿 𑌦𑌿𑌵𑍍𑌯𑌾𑌨𑌿 𑌫𑌲𑌾𑌨𑌿 𑌚 𑌫𑌲𑌾𑌶𑌨𑌾𑌃 ।
𑌔𑌷𑌧𑌾𑌨𑌿 𑌚 𑌦𑌿𑌵𑍍𑌯𑌾𑌨𑌿 𑌜𑌗𑍃𑌹𑍁𑌰𑍍𑌹𑌰𑌿𑌯𑍂𑌥𑌪𑌾𑌃 ॥ 31 ॥
𑌤𑌸𑍍𑌮𑌾𑌚𑍍𑌚 𑌯𑌜𑍍𑌞𑌾𑌯𑌤𑌨𑌾𑌤𑍍𑌪𑍁𑌷𑍍𑌪𑌾𑌣𑌿 𑌸𑍁𑌰𑌭𑍀𑌣𑌿 𑌚 ।
𑌆𑌨𑌿𑌨𑍍𑌯𑍁𑌰𑍍𑌵𑌾𑌨𑌰𑌾 𑌗𑌤𑍍𑌵𑌾 𑌸𑍁𑌗𑍍𑌰𑍀𑌵𑌪𑍍𑌰𑌿𑌯𑌕𑌾𑌰𑌣𑌾𑌤𑍍 ॥ 32 ॥
𑌤𑍇 𑌤𑍁 𑌸𑌰𑍍𑌵𑍇 𑌹𑌰𑌿𑌵𑌰𑌾𑌃 𑌪𑍃𑌥𑌿𑌵𑍍𑌯𑌾𑌂 𑌸𑌰𑍍𑌵𑌵𑌾𑌨𑌰𑌾𑌨𑍍 ।
𑌸𑌞𑍍𑌚𑍋𑌦𑌯𑌿𑌤𑍍𑌵𑌾 𑌤𑍍𑌵𑌰𑌿𑌤𑌾 𑌯𑍂𑌥𑌾𑌨𑌾𑌂 𑌜𑌗𑍍𑌮𑍁𑌰𑌗𑍍𑌰𑌤𑌃 ॥ 33 ॥
𑌤𑍇 𑌤𑍁 𑌤𑍇𑌨 𑌮𑍁𑌹𑍂𑌰𑍍𑌤𑍇𑌨 𑌯𑍂𑌥𑌪𑌾𑌶𑍍𑌶𑍀𑌘𑍍𑌰𑌗𑌾𑌮𑌿𑌨𑌃 ।
𑌕𑌿𑌷𑍍𑌕𑌿𑌨𑍍𑌧𑌾𑌂 𑌤𑍍𑌵𑌰𑌯𑌾 𑌪𑍍𑌰𑌾𑌪𑍍𑌤𑌾 𑌸𑍍𑌸𑍁𑌗𑍍𑌰𑍀𑌵𑍋 𑌯𑌤𑍍𑌰 𑌵𑌾𑌨𑌰𑌃 ॥ 34 ॥
𑌤𑍇 𑌗𑍃𑌹𑍀𑌤𑍍𑌵𑍗𑌷𑌧𑍀𑌸𑍍𑌸𑌰𑍍𑌵𑌾𑌃 𑌫𑌲𑌮𑍂𑌲𑌂 𑌚 𑌵𑌾𑌨𑌰𑌾𑌃 ।
𑌤𑌂 𑌪𑍍𑌰𑌤𑌿𑌗𑍍𑌰𑌾𑌹𑌯𑌾𑌮𑌾𑌸𑍁𑌰𑍍𑌵𑌚𑌨𑌂 𑌚𑍇𑌦𑌮𑌬𑍍𑌰𑍁𑌵𑌨𑍍 ॥ 35 ॥
𑌸𑌰𑍍𑌵𑍇 𑌪𑌰𑌿𑌗𑌤𑌾𑌶𑍍𑌶𑍈𑌲𑌾𑌸𑍍𑌸𑌮𑍁𑌦𑍍𑌰𑌾𑌶𑍍𑌚 𑌵𑌨𑌾𑌨𑌿 𑌚 ।
𑌪𑍃𑌥𑌿𑌵𑍍𑌯𑌾𑌂 𑌵𑌾𑌨𑌰𑌾𑌸𑍍𑌸𑌰𑍍𑌵𑍇 𑌶𑌾𑌸𑌨𑌾𑌦𑍁𑌪𑌯𑌾𑌨𑍍𑌤𑌿 𑌤𑍇 ॥ 36 ॥
𑌏𑌵𑌂 𑌶𑍍𑌰𑍁𑌤𑍍𑌵𑌾 𑌤𑌤𑍋 𑌹𑍃𑌷𑍍𑌟 𑌸𑍍𑌸𑍁𑌗𑍍𑌰𑍀𑌵𑌃 𑌪𑍍𑌲𑌵𑌗𑌾𑌧𑌿𑌪𑌃 ।
𑌪𑍍𑌰𑌤𑌿𑌜𑌗𑍍𑌰𑌾𑌹 𑌤𑌤𑍍𑌪𑍍𑌰𑌤𑍀𑌤𑌸𑍍𑌤𑍇𑌷𑌾𑌂 𑌸𑌰𑍍𑌵𑌮𑍁𑌪𑌾𑌯𑌨𑌮𑍍 ॥ 37 ॥
𑌇𑌤𑍍𑌯𑌾𑌰𑍍𑌷𑍇 𑌶𑍍𑌰𑍀𑌮𑌦𑍍𑌰𑌾𑌮𑌾𑌯𑌣𑍇 𑌵𑌾𑌲𑍍𑌮𑍀𑌕𑍀𑌯 𑌆𑌦𑌿𑌕𑌾𑌵𑍍𑌯𑍇 𑌕𑌿𑌷𑍍𑌕𑌿𑌨𑍍𑌧𑌾𑌕𑌾𑌣𑍍𑌡𑍇 𑌸𑌪𑍍𑌤𑌤𑍍𑌰𑌿𑌂𑌶𑌸𑍍𑌸𑌰𑍍𑌗𑌃 ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe kiṣkindhākāṇḍam |
atha saptatriṃśassargaḥ |
evamuktastu sugrīvo lakṣmaṇena mahātmanā |
hanūmantaṃ sthitaṃ pārśve sacivantvidamabravīt || 1 ||
mahendrahimavadvindhyakailāsaśikhareṣu ca |
mandare pāṇḍuśikhare pañcaśaileṣu ye sthitāḥ || 2 ||
taruṇādityavarṇeṣu bhrājamāneṣu sarvataḥ |
parvateṣu samudrānte paścimāyāṃ ca ye diśi || 3 ||
ādityabhavane caiva girau sandhyābhrasannibhe |
padmātālavanaṃ bhīmaṃ saṃśritā haripuṅgavāḥ || 4 ||
añjanāmbudasaṅkāśāḥ kuñjarapratimaujasaḥ |
añjane parvate caiva ye vasanti plavaṅgamāḥ || 5 ||
manaśśilā guhāvāsā vānarāḥ kanakaprabhāḥ |
merupārśvagatāścaiva ye dhūmragiriṃ saṃśritāḥ || 6 ||
taruṇādityavarṇāśca parvate ye mahāruṇe |
pibanto madhumaireyaṃ bhīmavegāḥ plavaṅgamāḥ || 7 ||
vaneṣu ca suramyeṣu sugandhiṣu mahatsu ca |
tāpasānāṃ ca ramyeṣu vanānteṣu samantataḥ || 8 ||
tāṃstāṃ stvamānaya kṣipraṃ pṛthivyāṃ sarvavānarān |
sāmadānādibhiḥ ssarvairāśu preṣaya vānarān || 9 ||
preṣitāḥ prathamaṃ ye ca mayādūtā mahājavāḥ |
tvaraṇārthaṃ tu bhūyastvaṃ harīn sampreṣayāparān || 10 ||
ye prasaktāśca kāmeṣu dīrghasūtrāśca vānarāḥ |
ihā'nayasva tān sarvān śīghraṃ tu mama śāsanāt || 11 ||
ahobhirdaśabhirye ca nāgacchanti mamājñayā |
hantavyāste durātmāno rājaśāsanadūṣakāḥ || 12 ||
śatānyatha sahasrāṇāṃ koṭyaśca mama śāsanāt |
prayāntu kapisiṃhānāṃ diśo mama mate sthitāḥ || 13 ||
meghaparvatasaṅkāśāśchādayanta ivāmbaram |
ghorarūpāḥ kapiśreṣṭhā yāntu macchāsanāditaḥ || 14 ||
te gatijñā gatiṃ jñātvā pṛthivyāṃ sarvavānarāḥ |
ānayantu harīn sarvāṃstvaritā śasanānmama || 15 ||
tasya vānara rājasya śrutvā vāyusuto vacaḥ |
dikṣu sarvāsu vikrāntānpreṣayāmāsa vānarān || 16 ||
te padaṃ viṣṇuvikrāntaṃ patatrijyotiradhvagāḥ |
prayātāḥ prahitā rājñā harayastatkṣaṇena vai || 17 ||
te samudreṣu giriṣu vaneṣu ca sarassu ca |
vānarā vānarānsarvānrāmahetoracodayan || 18 ||
mṛtyukālopamasyā'jñāṃ rājarājasya vānarāḥ |
sugrīvasyāyayu śśrutvā sugrīvabhayadarśinaḥ || 19 ||
tataste'ñjanasaṅkāśā girestasmānmahājavāḥ |
tisraḥ koṭyaḥ plavaṅgānāṃ niryayuryatra rāghavaḥ || 20 ||
astaṃ gacchati yatrārkastasmingirivare sthitāḥ |
santapta hemamahābhāsastasmātkoṭyo daśa cyutāḥ || 21 ||
kailāsaśikharebhyaśca siṃhakesaravarcasām |
tataḥ koṭisahasrāṇi vānarāṇāmupāgaman || 22 ||
phalamūlena jīvanto himavantamupāśritāḥ |
teṣāṃ koṭisahasrāṇāṃ sahasraṃ samavartata || 23 ||
aṅgārakasamānānāṃ bhīmānāṃ bhīmakarmaṇām |
vindhyādvānarakoṭīnāṃ sahasrāṇyapatandrutam || 24 ||
kṣīrodavelānilayāstamālavanavāsinaḥ |
nārikelāśanāścaiva teṣāṃ saṅkhyā na vidyate || 25 ||
vanebhyo gahvarebhyaśca saridbhyaśca mahājavā |
āgacchadvānarī senā pibantīva divākaram || 26 ||
ye tu tvarayituṃ yātā vānarāssarvavānarān |
te vīrā himavacchailaṃ dadṛśustaṃ mahādrumam || 27 ||
tasmingirivare ramye yajño māheśvaraḥ purā |
sarvadevamanastoṣo babhau divyo manoharaḥ || 28 ||
annaniṣyandajātāni mūlāni ca phalāni ca |
amṛtāsvādakalpāni dadṛśustatra vānarāḥ || 29 ||
tadannasambhavaṃ divyaṃ phalamūlaṃ manoharam |
yaḥ kaścitsakṛdaśnāti māsaṃ bhavati tarpitaḥ || 30 ||
tāni mūlāni divyāni phalāni ca phalāśanāḥ |
auṣadhāni ca divyāni jagṛhurhariyūthapāḥ || 31 ||
tasmācca yajñāyatanātpuṣpāṇi surabhīṇi ca |
āninyurvānarā gatvā sugrīvapriyakāraṇāt || 32 ||
te tu sarve harivarāḥ pṛthivyāṃ sarvavānarān |
sañcodayitvā tvaritā yūthānāṃ jagmuragrataḥ || 33 ||
te tu tena muhūrtena yūthapāśśīghragāminaḥ |
kiṣkindhāṃ tvarayā prāptā ssugrīvo yatra vānaraḥ || 34 ||
te gṛhītvauṣadhīssarvāḥ phalamūlaṃ ca vānarāḥ |
taṃ pratigrāhayāmāsurvacanaṃ cedamabruvan || 35 ||
sarve parigatāśśailāssamudrāśca vanāni ca |
pṛthivyāṃ vānarāssarve śāsanādupayānti te || 36 ||
evaṃ śrutvā tato hṛṣṭa ssugrīvaḥ plavagādhipaḥ |
pratijagrāha tatpratītasteṣāṃ sarvamupāyanam || 37 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye kiṣkindhākāṇḍe saptatriṃśassargaḥ ||
Sanskrit — Devanagari (original)
श्रीमद्वाल्मीकीय रामायणे किष्किन्धाकाण्डम् ।
अथ सप्तत्रिंशस्सर्गः ।
एवमुक्तस्तु सुग्रीवो लक्ष्मणेन महात्मना ।
हनूमन्तं स्थितं पार्श्वे सचिवन्त्विदमब्रवीत् ॥ 1 ॥
महेन्द्रहिमवद्विन्ध्यकैलासशिखरेषु च ।
मन्दरे पाण्डुशिखरे पञ्चशैलेषु ये स्थिताः ॥ 2 ॥
तरुणादित्यवर्णेषु भ्राजमानेषु सर्वतः ।
पर्वतेषु समुद्रान्ते पश्चिमायां च ये दिशि ॥ 3 ॥
आदित्यभवने चैव गिरौ सन्ध्याभ्रसन्निभे ।
पद्मातालवनं भीमं संश्रिता हरिपुङ्गवाः ॥ 4 ॥
अञ्जनाम्बुदसङ्काशाः कुञ्जरप्रतिमौजसः ।
अञ्जने पर्वते चैव ये वसन्ति प्लवङ्गमाः ॥ 5 ॥
मनश्शिला गुहावासा वानराः कनकप्रभाः ।
मेरुपार्श्वगताश्चैव ये धूम्रगिरिं संश्रिताः ॥ 6 ॥
तरुणादित्यवर्णाश्च पर्वते ये महारुणे ।
पिबन्तो मधुमैरेयं भीमवेगाः प्लवङ्गमाः ॥ 7 ॥
वनेषु च सुरम्येषु सुगन्धिषु महत्सु च ।
तापसानां च रम्येषु वनान्तेषु समन्ततः ॥ 8 ॥
तांस्तां स्त्वमानय क्षिप्रं पृथिव्यां सर्ववानरान् ।
सामदानादिभिः स्सर्वैराशु प्रेषय वानरान् ॥ 9 ॥
प्रेषिताः प्रथमं ये च मयादूता महाजवाः ।
त्वरणार्थं तु भूयस्त्वं हरीन् सम्प्रेषयापरान् ॥ 10 ॥
ये प्रसक्ताश्च कामेषु दीर्घसूत्राश्च वानराः ।
इहाऽनयस्व तान् सर्वान् शीघ्रं तु मम शासनात् ॥ 11 ॥
अहोभिर्दशभिर्ये च नागच्छन्ति ममाज्ञया ।
हन्तव्यास्ते दुरात्मानो राजशासनदूषकाः ॥ 12 ॥
शतान्यथ सहस्राणां कोट्यश्च मम शासनात् ।
प्रयान्तु कपिसिंहानां दिशो मम मते स्थिताः ॥ 13 ॥
मेघपर्वतसङ्काशाश्छादयन्त इवाम्बरम् ।
घोररूपाः कपिश्रेष्ठा यान्तु मच्छासनादितः ॥ 14 ॥
ते गतिज्ञा गतिं ज्ञात्वा पृथिव्यां सर्ववानराः ।
आनयन्तु हरीन् सर्वांस्त्वरिता शसनान्मम ॥ 15 ॥
तस्य वानर राजस्य श्रुत्वा वायुसुतो वचः ।
दिक्षु सर्वासु विक्रान्तान्प्रेषयामास वानरान् ॥ 16 ॥
ते पदं विष्णुविक्रान्तं पतत्रिज्योतिरध्वगाः ।
प्रयाताः प्रहिता राज्ञा हरयस्तत्क्षणेन वै ॥ 17 ॥
ते समुद्रेषु गिरिषु वनेषु च सरस्सु च ।
वानरा वानरान्सर्वान्रामहेतोरचोदयन् ॥ 18 ॥
मृत्युकालोपमस्याऽज्ञां राजराजस्य वानराः ।
सुग्रीवस्याययु श्श्रुत्वा सुग्रीवभयदर्शिनः ॥ 19 ॥
ततस्तेऽञ्जनसङ्काशा गिरेस्तस्मान्महाजवाः ।
तिस्रः कोट्यः प्लवङ्गानां निर्ययुर्यत्र राघवः ॥ 20 ॥
अस्तं गच्छति यत्रार्कस्तस्मिन्गिरिवरे स्थिताः ।
सन्तप्त हेममहाभासस्तस्मात्कोट्यो दश च्युताः ॥ 21 ॥
कैलासशिखरेभ्यश्च सिंहकेसरवर्चसाम् ।
ततः कोटिसहस्राणि वानराणामुपागमन् ॥ 22 ॥
फलमूलेन जीवन्तो हिमवन्तमुपाश्रिताः ।
तेषां कोटिसहस्राणां सहस्रं समवर्तत ॥ 23 ॥
अङ्गारकसमानानां भीमानां भीमकर्मणाम् ।
विन्ध्याद्वानरकोटीनां सहस्राण्यपतन्द्रुतम् ॥ 24 ॥
क्षीरोदवेलानिलयास्तमालवनवासिनः ।
नारिकेलाशनाश्चैव तेषां सङ्ख्या न विद्यते ॥ 25 ॥
वनेभ्यो गह्वरेभ्यश्च सरिद्भ्यश्च महाजवा ।
आगच्छद्वानरी सेना पिबन्तीव दिवाकरम् ॥ 26 ॥
ये तु त्वरयितुं याता वानरास्सर्ववानरान् ।
ते वीरा हिमवच्छैलं ददृशुस्तं महाद्रुमम् ॥ 27 ॥
तस्मिन्गिरिवरे रम्ये यज्ञो माहेश्वरः पुरा ।
सर्वदेवमनस्तोषो बभौ दिव्यो मनोहरः ॥ 28 ॥
अन्ननिष्यन्दजातानि मूलानि च फलानि च ।
अमृतास्वादकल्पानि ददृशुस्तत्र वानराः ॥ 29 ॥
तदन्नसम्भवं दिव्यं फलमूलं मनोहरम् ।
यः कश्चित्सकृदश्नाति मासं भवति तर्पितः ॥ 30 ॥
तानि मूलानि दिव्यानि फलानि च फलाशनाः ।
औषधानि च दिव्यानि जगृहुर्हरियूथपाः ॥ 31 ॥
तस्माच्च यज्ञायतनात्पुष्पाणि सुरभीणि च ।
आनिन्युर्वानरा गत्वा सुग्रीवप्रियकारणात् ॥ 32 ॥
ते तु सर्वे हरिवराः पृथिव्यां सर्ववानरान् ।
सञ्चोदयित्वा त्वरिता यूथानां जग्मुरग्रतः ॥ 33 ॥
ते तु तेन मुहूर्तेन यूथपाश्शीघ्रगामिनः ।
किष्किन्धां त्वरया प्राप्ता स्सुग्रीवो यत्र वानरः ॥ 34 ॥
ते गृहीत्वौषधीस्सर्वाः फलमूलं च वानराः ।
तं प्रतिग्राहयामासुर्वचनं चेदमब्रुवन् ॥ 35 ॥
सर्वे परिगताश्शैलास्समुद्राश्च वनानि च ।
पृथिव्यां वानरास्सर्वे शासनादुपयान्ति ते ॥ 36 ॥
एवं श्रुत्वा ततो हृष्ट स्सुग्रीवः प्लवगाधिपः ।
प्रतिजग्राह तत्प्रतीतस्तेषां सर्वमुपायनम् ॥ 37 ॥
इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीय आदिकाव्ये किष्किन्धाकाण्डे सप्तत्रिंशस्सर्गः ॥
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe kiṣkindhākāṇḍam |
atha saptatriṃśassargaḥ |
evamuktastu sugrīvo lakṣmaṇena mahātmanā |
hanūmantaṃ sthitaṃ pārśve sacivantvidamabravīt || 1 ||
mahendrahimavadvindhyakailāsaśikhareṣu ca |
mandare pāṇḍuśikhare pañcaśaileṣu ye sthitāḥ || 2 ||
taruṇādityavarṇeṣu bhrājamāneṣu sarvataḥ |
parvateṣu samudrānte paścimāyāṃ ca ye diśi || 3 ||
ādityabhavane caiva girau sandhyābhrasannibhe |
padmātālavanaṃ bhīmaṃ saṃśritā haripuṅgavāḥ || 4 ||
añjanāmbudasaṅkāśāḥ kuñjarapratimaujasaḥ |
añjane parvate caiva ye vasanti plavaṅgamāḥ || 5 ||
manaśśilā guhāvāsā vānarāḥ kanakaprabhāḥ |
merupārśvagatāścaiva ye dhūmragiriṃ saṃśritāḥ || 6 ||
taruṇādityavarṇāśca parvate ye mahāruṇe |
pibanto madhumaireyaṃ bhīmavegāḥ plavaṅgamāḥ || 7 ||
vaneṣu ca suramyeṣu sugandhiṣu mahatsu ca |
tāpasānāṃ ca ramyeṣu vanānteṣu samantataḥ || 8 ||
tāṃstāṃ stvamānaya kṣipraṃ pṛthivyāṃ sarvavānarān |
sāmadānādibhiḥ ssarvairāśu preṣaya vānarān || 9 ||
preṣitāḥ prathamaṃ ye ca mayādūtā mahājavāḥ |
tvaraṇārthaṃ tu bhūyastvaṃ harīn sampreṣayāparān || 10 ||
ye prasaktāśca kāmeṣu dīrghasūtrāśca vānarāḥ |
ihā'nayasva tān sarvān śīghraṃ tu mama śāsanāt || 11 ||
ahobhirdaśabhirye ca nāgacchanti mamājñayā |
hantavyāste durātmāno rājaśāsanadūṣakāḥ || 12 ||
śatānyatha sahasrāṇāṃ koṭyaśca mama śāsanāt |
prayāntu kapisiṃhānāṃ diśo mama mate sthitāḥ || 13 ||
meghaparvatasaṅkāśāśchādayanta ivāmbaram |
ghorarūpāḥ kapiśreṣṭhā yāntu macchāsanāditaḥ || 14 ||
te gatijñā gatiṃ jñātvā pṛthivyāṃ sarvavānarāḥ |
ānayantu harīn sarvāṃstvaritā śasanānmama || 15 ||
tasya vānara rājasya śrutvā vāyusuto vacaḥ |
dikṣu sarvāsu vikrāntānpreṣayāmāsa vānarān || 16 ||
te padaṃ viṣṇuvikrāntaṃ patatrijyotiradhvagāḥ |
prayātāḥ prahitā rājñā harayastatkṣaṇena vai || 17 ||
te samudreṣu giriṣu vaneṣu ca sarassu ca |
vānarā vānarānsarvānrāmahetoracodayan || 18 ||
mṛtyukālopamasyā'jñāṃ rājarājasya vānarāḥ |
sugrīvasyāyayu śśrutvā sugrīvabhayadarśinaḥ || 19 ||
tataste'ñjanasaṅkāśā girestasmānmahājavāḥ |
tisraḥ koṭyaḥ plavaṅgānāṃ niryayuryatra rāghavaḥ || 20 ||
astaṃ gacchati yatrārkastasmingirivare sthitāḥ |
santapta hemamahābhāsastasmātkoṭyo daśa cyutāḥ || 21 ||
kailāsaśikharebhyaśca siṃhakesaravarcasām |
tataḥ koṭisahasrāṇi vānarāṇāmupāgaman || 22 ||
phalamūlena jīvanto himavantamupāśritāḥ |
teṣāṃ koṭisahasrāṇāṃ sahasraṃ samavartata || 23 ||
aṅgārakasamānānāṃ bhīmānāṃ bhīmakarmaṇām |
vindhyādvānarakoṭīnāṃ sahasrāṇyapatandrutam || 24 ||
kṣīrodavelānilayāstamālavanavāsinaḥ |
nārikelāśanāścaiva teṣāṃ saṅkhyā na vidyate || 25 ||
vanebhyo gahvarebhyaśca saridbhyaśca mahājavā |
āgacchadvānarī senā pibantīva divākaram || 26 ||
ye tu tvarayituṃ yātā vānarāssarvavānarān |
te vīrā himavacchailaṃ dadṛśustaṃ mahādrumam || 27 ||
tasmingirivare ramye yajño māheśvaraḥ purā |
sarvadevamanastoṣo babhau divyo manoharaḥ || 28 ||
annaniṣyandajātāni mūlāni ca phalāni ca |
amṛtāsvādakalpāni dadṛśustatra vānarāḥ || 29 ||
tadannasambhavaṃ divyaṃ phalamūlaṃ manoharam |
yaḥ kaścitsakṛdaśnāti māsaṃ bhavati tarpitaḥ || 30 ||
tāni mūlāni divyāni phalāni ca phalāśanāḥ |
auṣadhāni ca divyāni jagṛhurhariyūthapāḥ || 31 ||
tasmācca yajñāyatanātpuṣpāṇi surabhīṇi ca |
āninyurvānarā gatvā sugrīvapriyakāraṇāt || 32 ||
te tu sarve harivarāḥ pṛthivyāṃ sarvavānarān |
sañcodayitvā tvaritā yūthānāṃ jagmuragrataḥ || 33 ||
te tu tena muhūrtena yūthapāśśīghragāminaḥ |
kiṣkindhāṃ tvarayā prāptā ssugrīvo yatra vānaraḥ || 34 ||
te gṛhītvauṣadhīssarvāḥ phalamūlaṃ ca vānarāḥ |
taṃ pratigrāhayāmāsurvacanaṃ cedamabruvan || 35 ||
sarve parigatāśśailāssamudrāśca vanāni ca |
pṛthivyāṃ vānarāssarve śāsanādupayānti te || 36 ||
evaṃ śrutvā tato hṛṣṭa ssugrīvaḥ plavagādhipaḥ |
pratijagrāha tatpratītasteṣāṃ sarvamupāyanam || 37 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye kiṣkindhākāṇḍe saptatriṃśassargaḥ ||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Grantha script. Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.
🕉 InfoLyter.in