4.56 𑌕𑌿𑌷𑍍𑌕𑌿𑌨𑍍𑌧𑌾𑌕𑌾𑌣𑍍𑌡 - 𑌷𑌟𑍍𑌪𑌞𑍍𑌚𑌾𑌶 𑌸𑌰𑍍𑌗𑌃

4.56 Kishkindhakanda - Shatpanchasha Sargah

✍️ Valmiki 🖋️ Grantha script
📄 Download PDF
𑌶𑍍𑌰𑍀𑌮𑌦𑍍𑌵𑌾𑌲𑍍𑌮𑍀𑌕𑍀𑌯 𑌰𑌾𑌮𑌾𑌯𑌣𑍇 𑌕𑌿𑌷𑍍𑌕𑌿𑌨𑍍𑌧𑌾𑌕𑌾𑌣𑍍𑌡𑌮𑍍 ।
𑌅𑌥 𑌷𑌟𑍍𑌪𑌞𑍍𑌚𑌾𑌶𑌸𑍍𑌸𑌰𑍍𑌗𑌃 ।
𑌉𑌪𑌵𑌿𑌷𑍍𑌟𑌾𑌸𑍍𑌤𑍁 𑌤𑍇 𑌸𑌰𑍍𑌵𑍇 𑌯𑌸𑍍𑌮𑌿𑌨𑍍𑌪𑍍𑌰𑌾𑌯𑌂 𑌗𑌿𑌰𑌿𑌸𑍍𑌥𑌲𑍇 ।
𑌹𑌰𑌯𑍋 𑌗𑍃𑌧𑍍𑌰𑌰𑌾𑌜𑌶𑍍𑌚 𑌤𑌂 𑌦𑍇𑌶𑌮𑍁𑌪𑌚𑌕𑍍𑌰𑌮𑍇 ॥ 1 ॥
𑌸𑌮𑍍𑌪𑌾𑌤𑌿𑌰𑍍𑌨𑌾𑌮 𑌨𑌾𑌮𑍍𑌨𑌾 𑌤𑍁 𑌚𑌿𑌰𑌞𑍍𑌜𑍀𑌵𑍀 𑌵𑌿𑌹𑌙𑍍𑌗𑌮𑌃 ।
𑌭𑍍𑌰𑌾𑌤𑌾 𑌜𑌟𑌾𑌯𑍁𑌷𑌃 𑌶𑍍𑌰𑍀𑌮𑌾𑌨𑍍𑌵𑌿𑌖𑍍𑌯𑌾𑌤𑌬𑌲𑌪𑍗𑌰𑍁𑌷𑌃 ॥ 2 ॥
𑌕𑌨𑍍𑌦𑌰𑌾𑌦𑌭𑌿𑌨𑌿𑌷𑍍𑌕𑍍𑌰𑌮𑍍𑌯 𑌸 𑌵𑌿𑌨𑍍𑌧𑍍𑌯𑌸𑍍𑌯 𑌮𑌹𑌾𑌗𑌿𑌰𑍇𑌃 ।
𑌉𑌪𑌵𑌿𑌷𑍍𑌟𑌾𑌨𑍍𑌹𑌰𑍀𑌨𑍍𑌦𑍃𑌷𑍍𑌟𑍍𑌵𑌾 𑌹𑍃𑌷𑍍𑌟𑌾𑌤𑍍𑌮𑌾 𑌗𑌿𑌰𑌮𑌬𑍍𑌰𑌵𑍀𑌤𑍍 ॥ 3 ॥
𑌵𑌿𑌧𑌿𑌃 𑌕𑌿𑌲 𑌨𑌰𑌂 𑌲𑍋𑌕𑍇 𑌵𑌿𑌧𑌾𑌨𑍇𑌨𑌾𑌨𑍁𑌵𑌰𑍍𑌤𑌤𑍇 ।
𑌯𑌥𑌾𑌽𑌯𑌂 𑌵𑌿𑌹𑌿𑌤𑍋 𑌭𑌕𑍍𑌷𑍍𑌯𑌶𑍍𑌚𑌿𑌰𑌾𑌨𑍍𑌮𑌹𑍍𑌯𑌮𑍁𑌪𑌾𑌗𑌤𑌃 ॥ 4 ॥
𑌪𑌰𑌮𑍍𑌪𑌰𑌾𑌣𑌾𑌂 𑌭𑌕𑍍𑌷𑌿𑌷𑍍𑌯𑍇 𑌵𑌾𑌨𑌰𑌾𑌣𑌾𑌂 𑌮𑍃𑌤𑌂 𑌮𑍃𑌤𑌮𑍍 ।
𑌉𑌵𑌾𑌚𑍇𑌦𑌂 𑌵𑌚𑌃 𑌪𑌕𑍍𑌷𑍀 𑌤𑌾𑌨𑍍𑌨𑌿𑌰𑍀𑌕𑍍𑌷𑍍𑌯 𑌪𑍍𑌲𑌵𑌙𑍍𑌗𑌮𑌾𑌨𑍍 ॥ 5 ॥
𑌤𑌸𑍍𑌯 𑌤𑌦𑍍𑌵𑌚𑌨𑌂 𑌶𑍍𑌰𑍁𑌤𑍍𑌵𑌾 𑌭𑌕𑍍𑌷𑍍𑌯𑌲𑍁𑌬𑍍𑌧𑌸𑍍𑌯 𑌪𑌕𑍍𑌷𑌿𑌣𑌃 ।
𑌅𑌙𑍍𑌗𑌦𑌃 𑌪𑌰𑌮𑌾𑌯𑌸𑍍𑌤𑍋 𑌹𑌨𑍂𑌮𑌨𑍍𑌤𑌮𑌥𑌾𑌬𑍍𑌰𑌵𑍀𑌤𑍍 ॥ 6 ॥
𑌪𑌶𑍍𑌯 𑌸𑍀𑌤𑌾𑌪𑌦𑍇𑌶𑍇𑌨 𑌸𑌾𑌕𑍍𑌷𑌾𑌦𑍍𑌵𑍈𑌵𑌸𑍍𑌵𑌤𑍋 𑌯𑌮𑌃 ।
𑌇𑌮𑌂 𑌦𑍇𑌶𑌮𑌨𑍁𑌪𑍍𑌰𑌾𑌪𑍍𑌤𑍋 𑌵𑌾𑌨𑌰𑌾𑌣𑌾𑌂 𑌵𑌿𑌪𑌤𑍍𑌤𑌯𑍇 ॥ 7 ॥
𑌰𑌾𑌮𑌸𑍍𑌯 𑌨 𑌕𑍃𑌤𑌂 𑌕𑌾𑌰𑍍𑌯𑌂 𑌰𑌾𑌜𑍍𑌞𑍋 𑌨 𑌚 𑌵𑌚𑌃 𑌕𑍃𑌤𑌮𑍍 ।
𑌹𑌰𑍀𑌣𑌾𑌮𑌿𑌯𑌮𑌜𑍍𑌞𑌾𑌤𑌾 𑌵𑌿𑌪𑌤𑍍𑌤𑌿𑌸𑍍𑌸𑌹𑌸𑌾𑌗𑌤𑌾 ॥ 8 ॥
𑌵𑍈𑌦𑍇𑌹𑍍𑌯𑌾𑌃 𑌪𑍍𑌰𑌿𑌯𑌕𑌾𑌮𑍇𑌨 𑌕𑍃𑌤𑌂 𑌕𑌰𑍍𑌮 𑌜𑌟𑌾𑌯𑍁𑌷𑌾 ।
𑌗𑍃𑌧𑍍𑌰𑌾𑌰𑌾𑌜𑍇𑌨 𑌯𑌤𑍍𑌤𑌤𑍍𑌰 𑌶𑍍𑌰𑍁𑌤𑌂 𑌵𑌸𑍍𑌤𑌦𑌶𑍇𑌷𑌤𑌃 ॥ 9 ॥
𑌤𑌥𑌾 𑌸𑌰𑍍𑌵𑌾𑌣𑌿 𑌭𑍂𑌤𑌾𑌨𑌿 𑌤𑌿𑌰𑍍𑌯𑌗𑍍𑌯𑍋𑌨𑌿𑌗𑌤𑌾𑌨𑍍𑌯𑌪𑌿 ।
𑌪𑍍𑌰𑌿𑌯𑌂 𑌕𑍁𑌰𑍍𑌵𑌨𑍍𑌤𑌿 𑌰𑌾𑌮𑌸𑍍𑌯 𑌤𑍍𑌯𑌕𑍍𑌤𑍍𑌵𑌾 𑌪𑍍𑌰𑌾𑌣𑌾𑌨𑍍𑌯𑌥𑌾 𑌵𑌯𑌮𑍍 ॥ 10 ॥
𑌅𑌨𑍍𑌯𑍋𑌽𑌨𑍍𑌯𑌮𑍁𑌪𑌕𑍁𑌰𑍍𑌵𑌨𑍍𑌤𑌿 𑌸𑍍𑌨𑍇𑌹𑌕𑌾𑌰𑍁𑌣𑍍𑌯𑌯𑌨𑍍𑌤𑍍𑌰𑌿𑌤𑌾𑌃 ।
𑌤𑍇𑌨 𑌤𑌸𑍍𑌯𑍋𑌪𑌕𑌾𑌰𑌾𑌰𑍍𑌥𑌂 𑌤𑍍𑌯𑌜𑌤𑌾𑌽𑌤𑍍𑌮𑌾𑌨𑌮𑌾𑌤𑍍𑌮𑌨𑌾 ॥ 11 ॥
𑌪𑍍𑌰𑌿𑌯𑌂 𑌕𑍃𑌤𑌂 𑌹𑌿 𑌰𑌾𑌮𑌸𑍍𑌯 𑌧𑌰𑍍𑌮𑌜𑍍𑌞𑍇𑌨 𑌜𑌟𑌾𑌯𑍁𑌷𑌾 ।
𑌰𑌾𑌘𑌵𑌾𑌰𑍍𑌥𑍇 𑌪𑌰𑌿𑌶𑍍𑌰𑌾𑌨𑍍𑌤𑌾 𑌵𑌯𑌂 𑌸𑌨𑍍𑌤𑍍𑌯𑌕𑍍𑌤𑌜𑍀𑌵𑌿𑌤𑌾𑌃 ॥ 12 ॥
𑌕𑌾𑌨𑍍𑌤𑌾𑌰𑌾𑌣𑌿 𑌪𑍍𑌰𑌪𑌨𑍍𑌨𑌾𑌃 𑌸𑍍𑌮 𑌨 𑌚 𑌪𑌶𑍍𑌯𑌾𑌮 𑌮𑍈𑌥𑌿𑌲𑍀𑌮𑍍 ।
𑌸 𑌸𑍁𑌖𑍀 𑌗𑍃𑌧𑍍𑌰𑌰𑌾𑌜𑌸𑍍𑌤𑍁 𑌰𑌾𑌵𑌣𑍇𑌨 𑌹𑌤𑍋 𑌰𑌣𑍇 ॥ 13 ॥
𑌮𑍁𑌕𑍍𑌤𑌶𑍍𑌚 𑌸𑍁𑌗𑍍𑌰𑍀𑌵𑌭𑌯𑌾𑌦𑍍𑌗𑌤𑌶𑍍𑌚 𑌪𑌰𑌮𑌾𑌂 𑌗𑌤𑌿𑌮𑍍 ।
𑌜𑌟𑌾𑌯𑍁𑌷𑍋 𑌵𑌿𑌨𑌾𑌶𑍇𑌨 𑌰𑌾𑌜𑍍𑌞𑍋 𑌦𑌶𑌰𑌥𑌸𑍍𑌯 𑌚 ॥ 14 ॥
𑌹𑌰𑌣𑍇𑌨 𑌚 𑌵𑍈𑌦𑍇𑌹𑍍𑌯𑌾 𑌸𑍍𑌸𑌂𑌶𑌯𑌂 𑌹𑌰𑌯𑍋 𑌗𑌤𑌾𑌃 ।
𑌰𑌾𑌮𑌲𑌕𑍍𑌷𑍍𑌮𑌣𑌯𑍋𑌰𑍍𑌵𑌾𑌸𑌶𑍍𑌚 𑌅𑌰𑌣𑍍𑌯𑍇 𑌸𑌹 𑌸𑍀𑌤𑌯𑌾 ॥ 15 ॥
𑌰𑌾𑌘𑌵𑌸𑍍𑌯 𑌚 𑌬𑌾𑌣𑍇𑌨 𑌵𑌾𑌲𑌿𑌨𑌶𑍍𑌚 𑌤𑌥𑌾 𑌵𑌧𑌃 ।
𑌰𑌾𑌮𑌕𑍋𑌪𑌾𑌦𑌶𑍇𑌷𑌾𑌣𑌾𑌂 𑌰𑌕𑍍𑌷𑌸𑌾𑌨𑌾𑌂 𑌤𑌥𑌾 𑌵𑌧𑌃 ॥ 16 ॥
𑌕𑍈𑌕𑍇𑌯𑍍𑌯𑌾 𑌵𑌰𑌦𑌾𑌨𑍇𑌨 𑌇𑌦𑌂 𑌚 𑌵𑌿𑌕𑍃𑌤𑌂 𑌕𑍃𑌤𑌮𑍍 ।
𑌤𑌦𑌸𑍁𑌖𑌮𑌨𑍁𑌕𑍀𑌰𑍍𑌤𑌿𑌤𑌂 𑌵𑌚𑍋 𑌭𑍁𑌵𑌿 𑌪𑌤𑌿𑌤𑌾𑌂𑌶𑍍𑌚 𑌸𑌮𑍀𑌕𑍍𑌷𑍍𑌯 𑌵𑌾𑌨𑌰𑌾𑌨𑍍 ।
𑌭𑍃𑌶𑌚𑌲𑌿𑌤𑌮𑌤𑌿𑌰𑍍𑌮𑌹𑌾𑌮𑌤𑌿𑌃 𑌕𑍃𑌪𑌣𑌮𑍁𑌦𑌾𑌹𑍃𑌤𑌵𑌾𑌨𑍍 𑌸 𑌗𑍃𑌧𑍍𑌰𑌰𑌾𑌟𑍍 ॥ 17 ॥
𑌇𑌤𑍍𑌯𑌾𑌰𑍍𑌷𑍇 𑌶𑍍𑌰𑍀𑌮𑌦𑍍𑌰𑌾𑌮𑌾𑌯𑌣𑍇 𑌵𑌾𑌲𑍍𑌮𑍀𑌕𑍀𑌯 𑌆𑌦𑌿𑌕𑌾𑌵𑍍𑌯𑍇 𑌕𑌿𑌷𑍍𑌕𑌿𑌨𑍍𑌧𑌾𑌕𑌾𑌣𑍍𑌡𑍇 𑌷𑌟𑍍𑌪𑌞𑍍𑌚𑌾𑌶𑌸𑍍𑌸𑌰𑍍𑌗𑌃 ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe kiṣkindhākāṇḍam |
atha ṣaṭpañcāśassargaḥ |
upaviṣṭāstu te sarve yasminprāyaṃ giristhale |
harayo gṛdhrarājaśca taṃ deśamupacakrame || 1 ||
sampātirnāma nāmnā tu cirañjīvī vihaṅgamaḥ |
bhrātā jaṭāyuṣaḥ śrīmānvikhyātabalapauruṣaḥ || 2 ||
kandarādabhiniṣkramya sa vindhyasya mahāgireḥ |
upaviṣṭānharīndṛṣṭvā hṛṣṭātmā giramabravīt || 3 ||
vidhiḥ kila naraṃ loke vidhānenānuvartate |
yathā'yaṃ vihito bhakṣyaścirānmahyamupāgataḥ || 4 ||
paramparāṇāṃ bhakṣiṣye vānarāṇāṃ mṛtaṃ mṛtam |
uvācedaṃ vacaḥ pakṣī tānnirīkṣya plavaṅgamān || 5 ||
tasya tadvacanaṃ śrutvā bhakṣyalubdhasya pakṣiṇaḥ |
aṅgadaḥ paramāyasto hanūmantamathābravīt || 6 ||
paśya sītāpadeśena sākṣādvaivasvato yamaḥ |
imaṃ deśamanuprāpto vānarāṇāṃ vipattaye || 7 ||
rāmasya na kṛtaṃ kāryaṃ rājño na ca vacaḥ kṛtam |
harīṇāmiyamajñātā vipattissahasāgatā || 8 ||
vaidehyāḥ priyakāmena kṛtaṃ karma jaṭāyuṣā |
gṛdhrārājena yattatra śrutaṃ vastadaśeṣataḥ || 9 ||
tathā sarvāṇi bhūtāni tiryagyonigatānyapi |
priyaṃ kurvanti rāmasya tyaktvā prāṇānyathā vayam || 10 ||
anyo'nyamupakurvanti snehakāruṇyayantritāḥ |
tena tasyopakārārthaṃ tyajatā'tmānamātmanā || 11 ||
priyaṃ kṛtaṃ hi rāmasya dharmajñena jaṭāyuṣā |
rāghavārthe pariśrāntā vayaṃ santyaktajīvitāḥ || 12 ||
kāntārāṇi prapannāḥ sma na ca paśyāma maithilīm |
sa sukhī gṛdhrarājastu rāvaṇena hato raṇe || 13 ||
muktaśca sugrīvabhayādgataśca paramāṃ gatim |
jaṭāyuṣo vināśena rājño daśarathasya ca || 14 ||
haraṇena ca vaidehyā ssaṃśayaṃ harayo gatāḥ |
rāmalakṣmaṇayorvāsaśca araṇye saha sītayā || 15 ||
rāghavasya ca bāṇena vālinaśca tathā vadhaḥ |
rāmakopādaśeṣāṇāṃ rakṣasānāṃ tathā vadhaḥ || 16 ||
kaikeyyā varadānena idaṃ ca vikṛtaṃ kṛtam |
tadasukhamanukīrtitaṃ vaco bhuvi patitāṃśca samīkṣya vānarān |
bhṛśacalitamatirmahāmatiḥ kṛpaṇamudāhṛtavān sa gṛdhrarāṭ || 17 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye kiṣkindhākāṇḍe ṣaṭpañcāśassargaḥ ||
Sanskrit — Devanagari (original)
श्रीमद्वाल्मीकीय रामायणे किष्किन्धाकाण्डम् ।
अथ षट्पञ्चाशस्सर्गः ।
उपविष्टास्तु ते सर्वे यस्मिन्प्रायं गिरिस्थले ।
हरयो गृध्रराजश्च तं देशमुपचक्रमे ॥ 1 ॥
सम्पातिर्नाम नाम्ना तु चिरञ्जीवी विहङ्गमः ।
भ्राता जटायुषः श्रीमान्विख्यातबलपौरुषः ॥ 2 ॥
कन्दरादभिनिष्क्रम्य स विन्ध्यस्य महागिरेः ।
उपविष्टान्हरीन्दृष्ट्वा हृष्टात्मा गिरमब्रवीत् ॥ 3 ॥
विधिः किल नरं लोके विधानेनानुवर्तते ।
यथाऽयं विहितो भक्ष्यश्चिरान्मह्यमुपागतः ॥ 4 ॥
परम्पराणां भक्षिष्ये वानराणां मृतं मृतम् ।
उवाचेदं वचः पक्षी तान्निरीक्ष्य प्लवङ्गमान् ॥ 5 ॥
तस्य तद्वचनं श्रुत्वा भक्ष्यलुब्धस्य पक्षिणः ।
अङ्गदः परमायस्तो हनूमन्तमथाब्रवीत् ॥ 6 ॥
पश्य सीतापदेशेन साक्षाद्वैवस्वतो यमः ।
इमं देशमनुप्राप्तो वानराणां विपत्तये ॥ 7 ॥
रामस्य न कृतं कार्यं राज्ञो न च वचः कृतम् ।
हरीणामियमज्ञाता विपत्तिस्सहसागता ॥ 8 ॥
वैदेह्याः प्रियकामेन कृतं कर्म जटायुषा ।
गृध्राराजेन यत्तत्र श्रुतं वस्तदशेषतः ॥ 9 ॥
तथा सर्वाणि भूतानि तिर्यग्योनिगतान्यपि ।
प्रियं कुर्वन्ति रामस्य त्यक्त्वा प्राणान्यथा वयम् ॥ 10 ॥
अन्योऽन्यमुपकुर्वन्ति स्नेहकारुण्ययन्त्रिताः ।
तेन तस्योपकारार्थं त्यजताऽत्मानमात्मना ॥ 11 ॥
प्रियं कृतं हि रामस्य धर्मज्ञेन जटायुषा ।
राघवार्थे परिश्रान्ता वयं सन्त्यक्तजीविताः ॥ 12 ॥
कान्ताराणि प्रपन्नाः स्म न च पश्याम मैथिलीम् ।
स सुखी गृध्रराजस्तु रावणेन हतो रणे ॥ 13 ॥
मुक्तश्च सुग्रीवभयाद्गतश्च परमां गतिम् ।
जटायुषो विनाशेन राज्ञो दशरथस्य च ॥ 14 ॥
हरणेन च वैदेह्या स्संशयं हरयो गताः ।
रामलक्ष्मणयोर्वासश्च अरण्ये सह सीतया ॥ 15 ॥
राघवस्य च बाणेन वालिनश्च तथा वधः ।
रामकोपादशेषाणां रक्षसानां तथा वधः ॥ 16 ॥
कैकेय्या वरदानेन इदं च विकृतं कृतम् ।
तदसुखमनुकीर्तितं वचो भुवि पतितांश्च समीक्ष्य वानरान् ।
भृशचलितमतिर्महामतिः कृपणमुदाहृतवान् स गृध्रराट् ॥ 17 ॥
इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीय आदिकाव्ये किष्किन्धाकाण्डे षट्पञ्चाशस्सर्गः ॥
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe kiṣkindhākāṇḍam |
atha ṣaṭpañcāśassargaḥ |
upaviṣṭāstu te sarve yasminprāyaṃ giristhale |
harayo gṛdhrarājaśca taṃ deśamupacakrame || 1 ||
sampātirnāma nāmnā tu cirañjīvī vihaṅgamaḥ |
bhrātā jaṭāyuṣaḥ śrīmānvikhyātabalapauruṣaḥ || 2 ||
kandarādabhiniṣkramya sa vindhyasya mahāgireḥ |
upaviṣṭānharīndṛṣṭvā hṛṣṭātmā giramabravīt || 3 ||
vidhiḥ kila naraṃ loke vidhānenānuvartate |
yathā'yaṃ vihito bhakṣyaścirānmahyamupāgataḥ || 4 ||
paramparāṇāṃ bhakṣiṣye vānarāṇāṃ mṛtaṃ mṛtam |
uvācedaṃ vacaḥ pakṣī tānnirīkṣya plavaṅgamān || 5 ||
tasya tadvacanaṃ śrutvā bhakṣyalubdhasya pakṣiṇaḥ |
aṅgadaḥ paramāyasto hanūmantamathābravīt || 6 ||
paśya sītāpadeśena sākṣādvaivasvato yamaḥ |
imaṃ deśamanuprāpto vānarāṇāṃ vipattaye || 7 ||
rāmasya na kṛtaṃ kāryaṃ rājño na ca vacaḥ kṛtam |
harīṇāmiyamajñātā vipattissahasāgatā || 8 ||
vaidehyāḥ priyakāmena kṛtaṃ karma jaṭāyuṣā |
gṛdhrārājena yattatra śrutaṃ vastadaśeṣataḥ || 9 ||
tathā sarvāṇi bhūtāni tiryagyonigatānyapi |
priyaṃ kurvanti rāmasya tyaktvā prāṇānyathā vayam || 10 ||
anyo'nyamupakurvanti snehakāruṇyayantritāḥ |
tena tasyopakārārthaṃ tyajatā'tmānamātmanā || 11 ||
priyaṃ kṛtaṃ hi rāmasya dharmajñena jaṭāyuṣā |
rāghavārthe pariśrāntā vayaṃ santyaktajīvitāḥ || 12 ||
kāntārāṇi prapannāḥ sma na ca paśyāma maithilīm |
sa sukhī gṛdhrarājastu rāvaṇena hato raṇe || 13 ||
muktaśca sugrīvabhayādgataśca paramāṃ gatim |
jaṭāyuṣo vināśena rājño daśarathasya ca || 14 ||
haraṇena ca vaidehyā ssaṃśayaṃ harayo gatāḥ |
rāmalakṣmaṇayorvāsaśca araṇye saha sītayā || 15 ||
rāghavasya ca bāṇena vālinaśca tathā vadhaḥ |
rāmakopādaśeṣāṇāṃ rakṣasānāṃ tathā vadhaḥ || 16 ||
kaikeyyā varadānena idaṃ ca vikṛtaṃ kṛtam |
tadasukhamanukīrtitaṃ vaco bhuvi patitāṃśca samīkṣya vānarān |
bhṛśacalitamatirmahāmatiḥ kṛpaṇamudāhṛtavān sa gṛdhrarāṭ || 17 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye kiṣkindhākāṇḍe ṣaṭpañcāśassargaḥ ||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Grantha script. Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.
🕉 InfoLyter.in