ශ්රීමද්වාල්මීකීය රාමායණේ කිෂ්කින්ධාකාණ්ඩම් .
අථ ෂට්පඤ්චාශස්සර්ගඃ .
උපවිෂ්ටාස්තු තේ සර්වේ යස්මින්ප්රායං ගිරිස්ථලේ .
හරයෝ ගෘධ්රරාජශ්ච තං දේශමුපචක්රමේ .. 1 ..
සම්පාතිර්නාම නාම්නා තු චිරඤ්ජීවී විහඞ්ගමඃ .
භ්රාතා ජටායුෂඃ ශ්රීමාන්විඛ්යාතබලපෞරුෂඃ .. 2 ..
කන්දරාදභිනිෂ්ක්රම්ය ස වින්ධ්යස්ය මහාගිරේඃ .
උපවිෂ්ටාන්හරීන්දෘෂ්ට්වා හෘෂ්ටාත්මා ගිරමබ්රවීත් .. 3 ..
විධිඃ කිල නරං ලෝකේ විධානේනානුවර්තතේ .
යථා(අ)යං විහිතෝ භක්ෂ්යශ්චිරාන්මහ්යමුපාගතඃ .. 4 ..
පරම්පරාණාං භක්ෂිෂ්යේ වානරාණාං මෘතං මෘතම් .
උවාචේදං වචඃ පක්ෂී තාන්නිරීක්ෂ්ය ප්ලවඞ්ගමාන් .. 5 ..
තස්ය තද්වචනං ශ්රුත්වා භක්ෂ්යලුබ්ධස්ය පක්ෂිණඃ .
අඞ්ගදඃ පරමායස්තෝ හනූමන්තමථාබ්රවීත් .. 6 ..
පශ්ය සීතාපදේශේන සාක්ෂාද්වෛවස්වතෝ යමඃ .
ඉමං දේශමනුප්රාප්තෝ වානරාණාං විපත්තයේ .. 7 ..
රාමස්ය න කෘතං කාර්යං රාජ්ඤෝ න ච වචඃ කෘතම් .
හරීණාමියමජ්ඤාතා විපත්තිස්සහසාගතා .. 8 ..
වෛදේහ්යාඃ ප්රියකාමේන කෘතං කර්ම ජටායුෂා .
ගෘධ්රාරාජේන යත්තත්ර ශ්රුතං වස්තදශේෂතඃ .. 9 ..
තථා සර්වාණි භූතානි තිර්යග්යෝනිගතාන්යපි .
ප්රියං කුර්වන්ති රාමස්ය ත්යක්ත්වා ප්රාණාන්යථා වයම් .. 10 ..
අන්යෝ(අ)න්යමුපකුර්වන්ති ස්නේහකාරුණ්යයන්ත්රිතාඃ .
තේන තස්යෝපකාරාර්ථං ත්යජතා(අ)ත්මානමාත්මනා .. 11 ..
ප්රියං කෘතං හි රාමස්ය ධර්මජ්ඤේන ජටායුෂා .
රාඝවාර්ථේ පරිශ්රාන්තා වයං සන්ත්යක්තජීවිතාඃ .. 12 ..
කාන්තාරාණි ප්රපන්නාඃ ස්ම න ච පශ්යාම මෛථිලීම් .
ස සුඛී ගෘධ්රරාජස්තු රාවණේන හතෝ රණේ .. 13 ..
මුක්තශ්ච සුග්රීවභයාද්ගතශ්ච පරමාං ගතිම් .
ජටායුෂෝ විනාශේන රාජ්ඤෝ දශරථස්ය ච .. 14 ..
හරණේන ච වෛදේහ්යා ස්සංශයං හරයෝ ගතාඃ .
රාමලක්ෂ්මණයෝර්වාසශ්ච අරණ්යේ සහ සීතයා .. 15 ..
රාඝවස්ය ච බාණේන වාලිනශ්ච තථා වධඃ .
රාමකෝපාදශේෂාණාං රක්ෂසානාං තථා වධඃ .. 16 ..
කෛකේය්යා වරදානේන ඉදං ච විකෘතං කෘතම් .
තදසුඛමනුකීර්තිතං වචෝ භුවි පතිතාංශ්ච සමීක්ෂ්ය වානරාන් .
භෘශචලිතමතිර්මහාමතිඃ කෘපණමුදාහෘතවාන් ස ගෘධ්රරාට් .. 17 ..
ඉත්යාර්ෂේ ශ්රීමද්රාමායණේ වාල්මීකීය ආදිකාව්යේ කිෂ්කින්ධාකාණ්ඩේ ෂට්පඤ්චාශස්සර්ගඃ ..
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe kiṣkindhākāṇḍam |
atha ṣaṭpañcāśassargaḥ |
upaviṣṭāstu te sarve yasminprāyaṃ giristhale |
harayo gṛdhrarājaśca taṃ deśamupacakrame || 1 ||
sampātirnāma nāmnā tu cirañjīvī vihaṅgamaḥ |
bhrātā jaṭāyuṣaḥ śrīmānvikhyātabalapauruṣaḥ || 2 ||
kandarādabhiniṣkramya sa vindhyasya mahāgireḥ |
upaviṣṭānharīndṛṣṭvā hṛṣṭātmā giramabravīt || 3 ||
vidhiḥ kila naraṃ loke vidhānenānuvartate |
yathā'yaṃ vihito bhakṣyaścirānmahyamupāgataḥ || 4 ||
paramparāṇāṃ bhakṣiṣye vānarāṇāṃ mṛtaṃ mṛtam |
uvācedaṃ vacaḥ pakṣī tānnirīkṣya plavaṅgamān || 5 ||
tasya tadvacanaṃ śrutvā bhakṣyalubdhasya pakṣiṇaḥ |
aṅgadaḥ paramāyasto hanūmantamathābravīt || 6 ||
paśya sītāpadeśena sākṣādvaivasvato yamaḥ |
imaṃ deśamanuprāpto vānarāṇāṃ vipattaye || 7 ||
rāmasya na kṛtaṃ kāryaṃ rājño na ca vacaḥ kṛtam |
harīṇāmiyamajñātā vipattissahasāgatā || 8 ||
vaidehyāḥ priyakāmena kṛtaṃ karma jaṭāyuṣā |
gṛdhrārājena yattatra śrutaṃ vastadaśeṣataḥ || 9 ||
tathā sarvāṇi bhūtāni tiryagyonigatānyapi |
priyaṃ kurvanti rāmasya tyaktvā prāṇānyathā vayam || 10 ||
anyo'nyamupakurvanti snehakāruṇyayantritāḥ |
tena tasyopakārārthaṃ tyajatā'tmānamātmanā || 11 ||
priyaṃ kṛtaṃ hi rāmasya dharmajñena jaṭāyuṣā |
rāghavārthe pariśrāntā vayaṃ santyaktajīvitāḥ || 12 ||
kāntārāṇi prapannāḥ sma na ca paśyāma maithilīm |
sa sukhī gṛdhrarājastu rāvaṇena hato raṇe || 13 ||
muktaśca sugrīvabhayādgataśca paramāṃ gatim |
jaṭāyuṣo vināśena rājño daśarathasya ca || 14 ||
haraṇena ca vaidehyā ssaṃśayaṃ harayo gatāḥ |
rāmalakṣmaṇayorvāsaśca araṇye saha sītayā || 15 ||
rāghavasya ca bāṇena vālinaśca tathā vadhaḥ |
rāmakopādaśeṣāṇāṃ rakṣasānāṃ tathā vadhaḥ || 16 ||
kaikeyyā varadānena idaṃ ca vikṛtaṃ kṛtam |
tadasukhamanukīrtitaṃ vaco bhuvi patitāṃśca samīkṣya vānarān |
bhṛśacalitamatirmahāmatiḥ kṛpaṇamudāhṛtavān sa gṛdhrarāṭ || 17 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye kiṣkindhākāṇḍe ṣaṭpañcāśassargaḥ ||
Sanskrit — Devanagari (original)
श्रीमद्वाल्मीकीय रामायणे किष्किन्धाकाण्डम् ।
अथ षट्पञ्चाशस्सर्गः ।
उपविष्टास्तु ते सर्वे यस्मिन्प्रायं गिरिस्थले ।
हरयो गृध्रराजश्च तं देशमुपचक्रमे ॥ 1 ॥
सम्पातिर्नाम नाम्ना तु चिरञ्जीवी विहङ्गमः ।
भ्राता जटायुषः श्रीमान्विख्यातबलपौरुषः ॥ 2 ॥
कन्दरादभिनिष्क्रम्य स विन्ध्यस्य महागिरेः ।
उपविष्टान्हरीन्दृष्ट्वा हृष्टात्मा गिरमब्रवीत् ॥ 3 ॥
विधिः किल नरं लोके विधानेनानुवर्तते ।
यथाऽयं विहितो भक्ष्यश्चिरान्मह्यमुपागतः ॥ 4 ॥
परम्पराणां भक्षिष्ये वानराणां मृतं मृतम् ।
उवाचेदं वचः पक्षी तान्निरीक्ष्य प्लवङ्गमान् ॥ 5 ॥
तस्य तद्वचनं श्रुत्वा भक्ष्यलुब्धस्य पक्षिणः ।
अङ्गदः परमायस्तो हनूमन्तमथाब्रवीत् ॥ 6 ॥
पश्य सीतापदेशेन साक्षाद्वैवस्वतो यमः ।
इमं देशमनुप्राप्तो वानराणां विपत्तये ॥ 7 ॥
रामस्य न कृतं कार्यं राज्ञो न च वचः कृतम् ।
हरीणामियमज्ञाता विपत्तिस्सहसागता ॥ 8 ॥
वैदेह्याः प्रियकामेन कृतं कर्म जटायुषा ।
गृध्राराजेन यत्तत्र श्रुतं वस्तदशेषतः ॥ 9 ॥
तथा सर्वाणि भूतानि तिर्यग्योनिगतान्यपि ।
प्रियं कुर्वन्ति रामस्य त्यक्त्वा प्राणान्यथा वयम् ॥ 10 ॥
अन्योऽन्यमुपकुर्वन्ति स्नेहकारुण्ययन्त्रिताः ।
तेन तस्योपकारार्थं त्यजताऽत्मानमात्मना ॥ 11 ॥
प्रियं कृतं हि रामस्य धर्मज्ञेन जटायुषा ।
राघवार्थे परिश्रान्ता वयं सन्त्यक्तजीविताः ॥ 12 ॥
कान्ताराणि प्रपन्नाः स्म न च पश्याम मैथिलीम् ।
स सुखी गृध्रराजस्तु रावणेन हतो रणे ॥ 13 ॥
मुक्तश्च सुग्रीवभयाद्गतश्च परमां गतिम् ।
जटायुषो विनाशेन राज्ञो दशरथस्य च ॥ 14 ॥
हरणेन च वैदेह्या स्संशयं हरयो गताः ।
रामलक्ष्मणयोर्वासश्च अरण्ये सह सीतया ॥ 15 ॥
राघवस्य च बाणेन वालिनश्च तथा वधः ।
रामकोपादशेषाणां रक्षसानां तथा वधः ॥ 16 ॥
कैकेय्या वरदानेन इदं च विकृतं कृतम् ।
तदसुखमनुकीर्तितं वचो भुवि पतितांश्च समीक्ष्य वानरान् ।
भृशचलितमतिर्महामतिः कृपणमुदाहृतवान् स गृध्रराट् ॥ 17 ॥
इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीय आदिकाव्ये किष्किन्धाकाण्डे षट्पञ्चाशस्सर्गः ॥
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe kiṣkindhākāṇḍam |
atha ṣaṭpañcāśassargaḥ |
upaviṣṭāstu te sarve yasminprāyaṃ giristhale |
harayo gṛdhrarājaśca taṃ deśamupacakrame || 1 ||
sampātirnāma nāmnā tu cirañjīvī vihaṅgamaḥ |
bhrātā jaṭāyuṣaḥ śrīmānvikhyātabalapauruṣaḥ || 2 ||
kandarādabhiniṣkramya sa vindhyasya mahāgireḥ |
upaviṣṭānharīndṛṣṭvā hṛṣṭātmā giramabravīt || 3 ||
vidhiḥ kila naraṃ loke vidhānenānuvartate |
yathā'yaṃ vihito bhakṣyaścirānmahyamupāgataḥ || 4 ||
paramparāṇāṃ bhakṣiṣye vānarāṇāṃ mṛtaṃ mṛtam |
uvācedaṃ vacaḥ pakṣī tānnirīkṣya plavaṅgamān || 5 ||
tasya tadvacanaṃ śrutvā bhakṣyalubdhasya pakṣiṇaḥ |
aṅgadaḥ paramāyasto hanūmantamathābravīt || 6 ||
paśya sītāpadeśena sākṣādvaivasvato yamaḥ |
imaṃ deśamanuprāpto vānarāṇāṃ vipattaye || 7 ||
rāmasya na kṛtaṃ kāryaṃ rājño na ca vacaḥ kṛtam |
harīṇāmiyamajñātā vipattissahasāgatā || 8 ||
vaidehyāḥ priyakāmena kṛtaṃ karma jaṭāyuṣā |
gṛdhrārājena yattatra śrutaṃ vastadaśeṣataḥ || 9 ||
tathā sarvāṇi bhūtāni tiryagyonigatānyapi |
priyaṃ kurvanti rāmasya tyaktvā prāṇānyathā vayam || 10 ||
anyo'nyamupakurvanti snehakāruṇyayantritāḥ |
tena tasyopakārārthaṃ tyajatā'tmānamātmanā || 11 ||
priyaṃ kṛtaṃ hi rāmasya dharmajñena jaṭāyuṣā |
rāghavārthe pariśrāntā vayaṃ santyaktajīvitāḥ || 12 ||
kāntārāṇi prapannāḥ sma na ca paśyāma maithilīm |
sa sukhī gṛdhrarājastu rāvaṇena hato raṇe || 13 ||
muktaśca sugrīvabhayādgataśca paramāṃ gatim |
jaṭāyuṣo vināśena rājño daśarathasya ca || 14 ||
haraṇena ca vaidehyā ssaṃśayaṃ harayo gatāḥ |
rāmalakṣmaṇayorvāsaśca araṇye saha sītayā || 15 ||
rāghavasya ca bāṇena vālinaśca tathā vadhaḥ |
rāmakopādaśeṣāṇāṃ rakṣasānāṃ tathā vadhaḥ || 16 ||
kaikeyyā varadānena idaṃ ca vikṛtaṃ kṛtam |
tadasukhamanukīrtitaṃ vaco bhuvi patitāṃśca samīkṣya vānarān |
bhṛśacalitamatirmahāmatiḥ kṛpaṇamudāhṛtavān sa gṛdhrarāṭ || 17 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye kiṣkindhākāṇḍe ṣaṭpañcāśassargaḥ ||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Sinhala script.
Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.