𑌶𑍍𑌰𑍀𑌮𑌦𑍍𑌵𑌾𑌲𑍍𑌮𑍀𑌕𑍀𑌯 𑌰𑌾𑌮𑌾𑌯𑌣𑍇 𑌕𑌿𑌷𑍍𑌕𑌿𑌨𑍍𑌧𑌾𑌕𑌾𑌣𑍍𑌡𑌮𑍍 ।
𑌅𑌥 𑌤𑍍𑌰𑌯𑌸𑍍𑌤𑍍𑌰𑌿𑌂𑌶𑌸𑍍𑌸𑌰𑍍𑌗𑌃 ।
𑌅𑌥 𑌪𑍍𑌰𑌤𑌿𑌸𑌮𑌾𑌦𑌿𑌷𑍍𑌟𑍋 𑌲𑌕𑍍𑌷𑍍𑌮𑌣𑌃 𑌪𑌰𑌵𑍀𑌰𑌹𑌾 ।
𑌪𑍍𑌰𑌵𑌿𑌵𑍇𑌶 𑌗𑍁𑌹𑌾𑌂 𑌘𑍋𑌰𑌾𑌂 𑌕𑌿𑌷𑍍𑌕𑌿𑌨𑍍𑌧𑌾𑌂 𑌰𑌾𑌮𑌶𑌾𑌸𑌨𑌾𑌤𑍍 ॥ 1 ॥
𑌦𑍍𑌵𑌾𑌰𑌸𑍍𑌥𑌾 𑌹𑌰𑌯𑌸𑍍𑌤𑌤𑍍𑌰 𑌮𑌹𑌾𑌕𑌾𑌯𑌾 𑌮𑌹𑌾𑌬𑌲𑌾𑌃 ।
𑌬𑌭𑍂𑌵𑍁𑌰𑍍𑌲𑌕𑍍𑌷𑍍𑌮𑌣𑌂 𑌦𑍃𑌷𑍍𑌟𑍍𑌵𑌾 𑌸𑌰𑍍𑌵𑍇 𑌪𑍍𑌰𑌾𑌞𑍍𑌜𑌲𑌯 𑌸𑍍𑌥𑌿𑌤𑌾𑌃 ॥ 2 ॥
𑌨𑌿𑌶𑍍𑌵𑌸𑌨𑍍𑌤𑌂 𑌤𑍁 𑌤𑌂 𑌦𑍃𑌷𑍍𑌟𑍍𑌵𑌾 𑌕𑍍𑌰𑍁𑌦𑍍𑌧𑌂 𑌦𑌶𑌰𑌥𑌾𑌤𑍍𑌮𑌜𑌮𑍍 ।
𑌬𑌭𑍂𑌵𑍁𑌰𑍍𑌹𑌰𑌯𑌸𑍍𑌤𑍍𑌰𑌸𑍍𑌤𑌾 𑌨 𑌚𑍈𑌨𑌂 𑌪𑌰𑍍𑌯𑌵𑌾𑌰𑌯𑌨𑍍 ॥ 3 ॥
𑌸 𑌤𑌾𑌂 𑌰𑌤𑍍𑌨𑌮𑌯𑍀𑌂 𑌶𑍍𑌰𑍀𑌮𑌾𑌨𑍍𑌦𑌿𑌵𑍍𑌯𑌾𑌂 𑌪𑍁𑌷𑍍𑌪𑌿𑌤𑌕𑌾𑌨𑌨𑌾𑌮𑍍 ।
𑌰𑌮𑍍𑌯𑌾𑌂 𑌰𑌤𑍍𑌨𑌸𑌮𑌾𑌕𑍀𑌰𑍍𑌣𑌾𑌂 𑌦𑌦𑌰𑍍𑌶 𑌮𑌹𑌤𑍀𑌂 𑌗𑍁𑌹𑌾𑌮𑍍 ॥ 4 ॥
𑌹𑌰𑍍𑌮𑍍𑌯𑌪𑍍𑌰𑌾𑌸𑌾𑌦𑌸𑌮𑍍𑌬𑌾𑌧𑌾𑌂 𑌨𑌾𑌨𑌾𑌪𑌣𑍍𑌯𑍋𑌪𑌶𑍋𑌭𑌿𑌤𑌾𑌮𑍍 ।
𑌸𑌰𑍍𑌵𑌕𑌾𑌮𑌫𑌲𑍈𑌰𑍍𑌵𑍃𑌕𑍍𑌷𑍈𑌃 𑌪𑍁𑌷𑍍𑌪𑌿𑌤𑍈𑌰𑍁𑌪𑌶𑍋𑌭𑌿𑌤𑌾𑌮𑍍 ॥ 5 ॥
𑌦𑍇𑌵𑌗𑌨𑍍𑌧𑌰𑍍𑌵𑌪𑍁𑌤𑍍𑌰𑍈𑌶𑍍𑌚 𑌵𑌾𑌨𑌰𑍈𑌃 𑌕𑌾𑌮𑌰𑍂𑌪𑌿𑌭𑌿𑌃 ।
𑌦𑌿𑌵𑍍𑌯𑌮𑌾𑌲𑍍𑌯𑌾𑌮𑍍𑌬𑌰𑌧𑌰𑍈 𑌶𑍍𑌶𑍋𑌭𑌿𑌤𑌾𑌂 𑌪𑍍𑌰𑌿𑌯𑌦𑌰𑍍𑌶𑌨𑍈𑌃 ॥ 6 ॥
𑌚𑌨𑍍𑌦𑌨𑌾𑌗𑌰𑍁𑌪𑌦𑍍𑌮𑌾𑌨𑌾𑌂 𑌗𑌨𑍍𑌧𑍈𑌸𑍍𑌸𑍁𑌰𑌭𑌿𑌗𑌨𑍍𑌧𑌿𑌨𑌾𑌮𑍍 ।
𑌮𑍈𑌰𑍇𑌯𑌾𑌣𑌾𑌂 𑌮𑌧𑍂𑌨𑌾𑌂 𑌚 𑌸𑌮𑍍𑌮𑍋𑌦𑌿𑌤𑌮𑌹𑌾𑌪𑌥𑌾𑌮𑍍 ॥ 7 ॥
𑌵𑌿𑌨𑍍𑌧𑍍𑌯𑌮𑍇𑌰𑍁𑌗𑌿𑌰𑌿𑌪𑍍𑌰𑌖𑍍𑌯𑍈𑌃 𑌪𑍍𑌰𑌾𑌸𑌾𑌦𑍈𑌰𑍍𑌨𑍈𑌕𑌭𑍂𑌮𑌿𑌭𑌿𑌃 ।
𑌦𑌦𑌰𑍍𑌶 𑌗𑌿𑌰𑌿𑌨𑌦𑍍𑌯𑌶𑍍𑌚 𑌵𑌿𑌮𑌲𑌾𑌸𑍍𑌤𑌤𑍍𑌰 𑌰𑌾𑌘𑌵𑌃 ॥ 8 ॥
𑌅𑌙𑍍𑌗𑌦𑌸𑍍𑌯 𑌗𑍃𑌹𑌂 𑌰𑌮𑍍𑌯𑌂 𑌮𑍈𑌨𑍍𑌦𑌸𑍍𑌯 𑌦𑍍𑌵𑌿𑌵𑌿𑌧𑌸𑍍𑌯 𑌚 ।
𑌗𑌵𑌯𑌸𑍍𑌯 𑌗𑌵𑌾𑌕𑍍𑌷𑌸𑍍𑌯 𑌗𑌜𑌸𑍍𑌯 𑌶𑌰𑌭𑌸𑍍𑌯 𑌚 ॥ 9 ॥
𑌵𑌿𑌦𑍍𑌯𑍁𑌨𑍍𑌮𑌾𑌲𑍇𑌶𑍍𑌚 𑌸𑌮𑍍𑌪𑌾𑌤𑍇 𑌸𑍍𑌸𑍂𑌰𑍍𑌯𑌾𑌕𑍍𑌷𑌸𑍍𑌯 𑌹𑌨𑍂𑌮𑌤𑌃 ।
𑌵𑍀𑌰𑌬𑌾𑌹𑍋 𑌸𑍍𑌸𑍁𑌬𑌾𑌹𑍋𑌶𑍍𑌚 𑌨𑌲𑌸𑍍𑌯 𑌚 𑌮𑌹𑌾𑌤𑍍𑌮𑌨𑌃 ॥ 10 ॥
𑌕𑍁𑌮𑍁𑌦𑌸𑍍𑌯 𑌸𑍁𑌷𑍇𑌣𑌸𑍍𑌯 𑌤𑌾𑌰𑌜𑌾𑌮𑍍𑌬𑌵𑌤𑍋𑌸𑍍𑌤𑌥𑌾 ।
𑌦𑌧𑌿𑌵𑌕𑍍𑌤𑍍𑌰𑌸𑍍𑌯 𑌨𑍀𑌲𑌸𑍍𑌯 𑌸𑍁𑌪𑌾𑌟𑌲𑌸𑍁𑌨𑍇𑌤𑍍𑌰𑌯𑍋𑌃 ॥ 11 ॥
𑌏𑌤𑍇𑌷𑌾𑌂 𑌕𑌪𑌿𑌮𑍁𑌖𑍍𑌯𑌾𑌨𑌾𑌂 𑌰𑌾𑌜𑌮𑌾𑌰𑍍𑌗𑍇 𑌮𑌹𑌾𑌤𑍍𑌮𑌨𑌾𑌮𑍍 ।
𑌦𑌦𑌰𑍍𑌶 𑌗𑍃𑌹𑌮𑍁𑌖𑍍𑌯𑌾𑌨𑌿 𑌮𑌹𑌾𑌸𑌾𑌰𑌾𑌣𑌿 𑌲𑌕𑍍𑌷𑍍𑌮𑌣𑌃 ॥ 12 ॥
𑌪𑌾𑌣𑍍𑌡𑍁𑌰𑌾𑌭𑍍𑌰𑌪𑍍𑌰𑌕𑌾𑌶𑌾𑌨𑌿 𑌦𑌿𑌵𑍍𑌯𑌮𑌾𑌲𑍍𑌯𑌯𑍁𑌤𑌾𑌨𑌿 𑌚 ।
𑌪𑍍𑌰𑌭𑍂𑌤𑌧𑌨𑌧𑌾𑌨𑍍𑌯𑌾𑌨𑌿 𑌸𑍍𑌤𑍍𑌰𑍀𑌰𑌤𑍍𑌨𑍈 𑌶𑍍𑌶𑍋𑌭𑌿𑌤𑌾𑌨𑌿 𑌚 ॥ 13 ॥
𑌪𑌾𑌣𑍍𑌡𑍁𑌰𑍇𑌣 𑌤𑍁 𑌸𑌾𑌲𑍇𑌨 𑌪𑌰𑌿𑌕𑍍𑌷𑌿𑌪𑍍𑌤𑌂 𑌦𑍁𑌰𑌾𑌸𑌦𑌮𑍍 ।
𑌵𑌾𑌨𑌰𑍇𑌨𑍍𑌦𑍍𑌰𑌗𑍃𑌹𑌂 𑌰𑌮𑍍𑌯𑌂 𑌮𑌹𑍇𑌨𑍍𑌦𑍍𑌰𑌸𑌦𑌨𑍋𑌪𑌮𑌮𑍍 ॥ 14 ॥
𑌶𑍁𑌕𑍍𑌲𑍈𑌃 𑌪𑍍𑌰𑌾𑌸𑌾𑌦𑌶𑌿𑌖𑌰𑍈𑌃 𑌕𑍈𑌲𑌾𑌸𑌶𑌿𑌖𑌰𑍋𑌪𑌮𑍈𑌃 ।
𑌸𑌰𑍍𑌵𑌕𑌾𑌮𑌫𑌲𑍈𑌰𑍍𑌵𑍃𑌕𑍍𑌷𑍈𑌃 𑌪𑍁𑌷𑍍𑌪𑌿𑌤𑍈𑌰𑍁𑌪𑌶𑍋𑌭𑌿𑌤𑌮𑍍 ॥ 15 ॥
𑌮𑌹𑍇𑌨𑍍𑌦𑍍𑌰𑌦𑌤𑍍𑌤𑍈𑌶𑍍𑌶𑍍𑌰𑍀𑌮𑌦𑍍𑌭𑌿𑌰𑍍𑌨𑍀𑌲𑌜𑍀𑌮𑍂𑌤𑌸𑌨𑍍𑌨𑌿𑌭𑍈𑌃 ।
𑌦𑌿𑌵𑍍𑌯𑌪𑍁𑌷𑍍𑌪𑌫𑌲𑍈𑌰𑍍𑌵𑍃𑌕𑍍𑌷𑍈𑌶𑍀𑌤𑌚𑍍𑌛𑌾𑌯𑍈𑌰𑍍𑌮𑌨𑍋𑌰𑌮𑍈𑌃 ॥ 16 ॥
𑌹𑌰𑌿𑌭𑌿𑌸𑍍𑌸𑌂𑌵𑍃𑌤𑌦𑍍𑌵𑌾𑌰𑌂 𑌬𑌲𑌿𑌭𑌿𑌶𑍍𑌶𑌸𑍍𑌤𑍍𑌰𑌪𑌾𑌣𑌿𑌭𑌿𑌃 ।
𑌦𑌿𑌵𑍍𑌯𑌮𑌾𑌲𑍍𑌯𑌾𑌵𑍃𑌤𑌂 𑌶𑍁𑌭𑍍𑌰𑌂 𑌤𑌪𑍍𑌤𑌕𑌾𑌞𑍍𑌚𑌨𑌤𑍋𑌰𑌣𑌮𑍍 ॥ 17 ॥
𑌸𑍁𑌗𑍍𑌰𑍀𑌵𑌸𑍍𑌯 𑌗𑍃𑌹𑌂 𑌰𑌮𑍍𑌯𑌂 𑌪𑍍𑌰𑌵𑌿𑌵𑍇𑌶 𑌮𑌹𑌾𑌬𑌲𑌃 ।
𑌅𑌵𑌾𑌰𑍍𑌯𑌮𑌾𑌣𑌸𑍍𑌸𑍗𑌮𑌿𑌤𑍍𑌰𑌿𑌰𑍍𑌮𑌹𑌾𑌭𑍍𑌰𑌮𑌿𑌵 𑌭𑌾𑌸𑍍𑌕𑌰𑌃 ॥ 18 ॥
𑌸 𑌸𑌪𑍍𑌤 𑌕𑌕𑍍𑌷𑍍𑌯𑌾 𑌧𑌰𑍍𑌮𑌾𑌤𑍍𑌮𑌾 𑌨𑌾𑌨𑌾𑌜𑌨𑌸𑌮𑌾𑌕𑍁𑌲𑌾𑌃 ।
𑌪𑍍𑌰𑌵𑌿𑌶𑍍𑌯 𑌸𑍁𑌮𑌹𑌦𑍍𑌗𑌗𑍁𑌪𑍍𑌤𑌂 𑌦𑌦𑌰𑍍𑌶𑌾𑌨𑍍𑌤𑌃𑌪𑍁𑌰𑌂 𑌮𑌹𑌤𑍍 ॥ 19 ॥
𑌹𑍈𑌮𑌰𑌾𑌜𑌤𑌪𑌰𑍍𑌯𑌙𑍍𑌕𑍈𑌰𑍍𑌬𑌹𑍁𑌭𑌿𑌶𑍍𑌚 𑌵𑌰𑌾𑌸𑌨𑍈𑌃 ।
𑌮𑌹𑌾𑌰𑍍𑌹𑌾𑌸𑍍𑌤𑌰𑌣𑍋𑌪𑍇𑌤𑍈𑌸𑍍𑌤𑌤𑍍𑌰 𑌤𑌤𑍍𑌰𑍋𑌪𑌶𑍋𑌭𑌿𑌤𑌮𑍍 ॥ 20 ॥
𑌪𑍍𑌰𑌵𑌿𑌶𑌨𑍍𑌨𑍇𑌵 𑌸𑌤𑌤𑌂 𑌶𑍁𑌶𑍍𑌰𑌾𑌵 𑌮𑌧𑍁𑌰𑌸𑍍𑌵𑌰𑌮𑍍 ।
𑌤𑌨𑍍𑌤𑍍𑌰𑍀𑌗𑍀𑌤𑌸𑌮𑌾𑌕𑍀𑌰𑍍𑌣𑌂 𑌸𑌮𑌗𑍀𑌤𑌪𑌦𑌾𑌕𑍍𑌷𑌰𑌮𑍍 ॥ 21 ॥
𑌬𑌹𑍍𑌵𑍀𑌶𑍍𑌚 𑌵𑌿𑌵𑌿𑌧𑌾𑌕𑌾𑌰𑌾 𑌰𑍂𑌪𑌯𑍗𑌵𑌨𑌗𑌰𑍍𑌵𑌿𑌤𑌾𑌃 ।
𑌸𑍍𑌤𑍍𑌰𑌿𑌯𑌸𑍍𑌸𑍁𑌗𑍍𑌰𑍀𑌵𑌭𑌵𑌨𑍇 𑌦𑌦𑌰𑍍𑌶 𑌸𑍁𑌮𑌹𑌾𑌬𑌲𑌃 ॥ 22 ॥
𑌦𑍃𑌷𑍍𑌟𑍍𑌵𑌾𑌽𑌭𑌿𑌜𑌨𑌸𑌮𑍍𑌪𑌨𑍍𑌨𑌾𑌶𑍍𑌚𑌿𑌤𑍍𑌰𑌮𑌾𑌲𑍍𑌯𑌕𑍃𑌤𑌸𑍍𑌰𑌜𑌃 ।
𑌫𑌲𑌮𑌾𑌲𑍍𑌯𑌕𑍃𑌤𑌵𑍍𑌯𑌗𑍍𑌰𑌾 𑌭𑍂𑌷𑌣𑍋𑌤𑍍𑌤𑌮𑌭𑍂𑌷𑌿𑌤𑌾𑌃 ॥ 23 ॥
𑌨𑌾𑌤𑍃𑌪𑍍𑌤𑌾𑌨𑍍𑌨𑌾𑌪𑌿 𑌚𑌾𑌵𑍍𑌯𑌗𑍍𑌰𑌾𑌨𑍍𑌨𑌾𑌨𑍁𑌦𑌾𑌤𑍍𑌤𑌪𑌰𑌿𑌚𑍍𑌛𑌦𑌾𑌨𑍍 ।
𑌸𑍁𑌗𑍍𑌰𑍀𑌵𑌾𑌨𑍁𑌚𑌰𑌾𑌂𑌶𑍍𑌚𑌾𑌪𑌿 𑌲𑌕𑍍𑌷𑌯𑌾𑌮𑌾𑌸 𑌲𑌕𑍍𑌷𑍍𑌮𑌣𑌃 ॥ 24 ॥
𑌕𑍂𑌜𑌿𑌤𑌂 𑌨𑍂𑌪𑍁𑌰𑌾𑌣𑌾𑌂 𑌚 𑌕𑌾𑌞𑍍𑌚𑍀𑌨𑌾𑌂 𑌨𑌿𑌨𑌦𑌂 𑌤𑌥𑌾 ।
𑌸𑌨𑍍𑌨𑌿𑌶𑌮𑍍𑌯 𑌤𑌤 𑌶𑍍𑌰𑍀𑌮𑌾𑌨𑍍𑌸𑍗𑌮𑌿𑌤𑍍𑌰𑌿𑌰𑍍𑌲𑌜𑍍𑌜𑌿𑌤𑍋𑌽𑌭𑌵𑌤𑍍 ॥ 25 ॥
𑌰𑍋𑌷𑌵𑍇𑌗𑌪𑍍𑌰𑌕𑍁𑌪𑌿𑌤𑌶𑌶𑍍𑌰𑍁𑌤𑍍𑌵𑌾 𑌚𑌾𑌭𑌰𑌣𑌸𑍍𑌵𑌨𑌮𑍍 ।
𑌚𑌕𑌾𑌰 𑌜𑍍𑌯𑌾𑌸𑍍𑌵𑌨𑌂 𑌵𑍀𑌰𑍋 𑌦𑌿𑌶𑌶𑍍𑌶𑌬𑍍𑌦𑍇𑌨 𑌪𑍂𑌰𑌯𑌨𑍍 ॥ 26 ॥
𑌚𑌾𑌰𑌿𑌤𑍍𑌰𑍇𑌣 𑌮𑌹𑌾𑌬𑌾𑌹𑍁𑌰𑌪𑌕𑍃𑌷𑍍𑌟 𑌸𑍍𑌸𑌲𑌕𑍍𑌷𑍍𑌮𑌣𑌃 ।
𑌤𑌸𑍍𑌥𑌾𑌵𑍇𑌕𑌾𑌨𑍍𑌤𑌮𑌾𑌶𑍍𑌰𑌿𑌤𑍍𑌯 𑌰𑌾𑌮𑌕𑍋𑌪𑌸𑌮𑌨𑍍𑌵𑌿𑌤𑌃 ॥ 27 ॥
𑌤𑍇𑌨 𑌚𑌾𑌪𑌸𑍍𑌵𑌨𑍇𑌨𑌾𑌥 𑌸𑍁𑌗𑍍𑌰𑍀𑌵𑌃 𑌪𑍍𑌲𑌵𑌗𑌾𑌧𑌿𑌪𑌃 ।
𑌵𑌿𑌜𑍍𑌞𑌾𑌯𑌾𑌽𑌗𑌮𑌨𑌂 𑌤𑍍𑌰𑌸𑍍𑌤 𑌸𑍍𑌸𑌞𑍍𑌚𑌚𑌾𑌲 𑌵𑌰𑌾𑌸𑌨𑌾𑌤𑍍 ॥ 28 ॥
𑌅𑌙𑍍𑌗𑌦𑍇𑌨 𑌯𑌥𑌾 𑌮𑌹𑍍𑌯𑌂 𑌪𑍁𑌰𑌸𑍍𑌤𑌾𑌤𑍍𑌪𑍍𑌰𑌤𑌿𑌵𑍇𑌦𑌿𑌤𑌮𑍍 ।
𑌸𑍁𑌵𑍍𑌯𑌕𑍍𑌤𑌮𑍇𑌷 𑌸𑌮𑍍𑌪𑍍𑌰𑌾𑌪𑍍𑌤 𑌸𑍍𑌸𑍗𑌮𑌿𑌤𑍍𑌰𑌿𑌰𑍍𑌭𑍍𑌰𑌾𑌤𑍃𑌵𑌤𑍍𑌸𑌲𑌃 ॥ 29 ॥
𑌅𑌙𑍍𑌗𑌦𑍇𑌨 𑌸𑌮𑌾𑌖𑍍𑌯𑌾𑌤𑌂 𑌜𑍍𑌯𑌾𑌸𑍍𑌵𑌨𑍇𑌨 𑌚 𑌵𑌾𑌨𑌰𑌃 ।
𑌬𑍁𑌬𑍁𑌧𑍇 𑌲𑌕𑍍𑌷𑍍𑌮𑌣𑌂 𑌪𑍍𑌰𑌾𑌪𑍍𑌤𑌂 𑌮𑍁𑌖𑌂 𑌚𑌾𑌸𑍍𑌯𑌵𑍍𑌯𑌶𑍁𑌷𑍍𑌯𑌤 ॥ 30 ॥
𑌤𑌤𑌸𑍍𑌤𑌾𑌰𑌾𑌂 𑌹𑌰𑌿𑌶𑍍𑌰𑍇𑌷𑍍𑌠𑌸𑍍𑌸𑍁𑌗𑍍𑌰𑍀𑌵𑌃 𑌪𑍍𑌰𑌿𑌯𑌦𑌰𑍍𑌶𑌨𑌾𑌮𑍍 ।
𑌉𑌵𑌾𑌚 𑌹𑌿𑌤𑌮𑌵𑍍𑌯𑌗𑍍𑌰𑌸𑍍𑌤𑍍𑌰𑌾𑌸 𑌸𑌮𑍍𑌭𑍍𑌰𑌾𑌨𑍍𑌤𑌮𑌾𑌨𑌸𑌃 ॥ 31 ॥
𑌕𑌿𑌨𑍍𑌨𑍁 𑌤𑌤𑍍𑌕𑌾𑌰𑌣𑌂 𑌸𑍁𑌭𑍍𑌰𑍁 𑌪𑍍𑌰𑌕𑍃𑌤𑍍𑌯𑌾 𑌮𑍃𑌦𑍁𑌮𑌾𑌨𑌸𑌃 ।
𑌸𑌰𑍋𑌷 𑌇𑌵 𑌸𑌮𑍍𑌪𑍍𑌰𑌾𑌪𑍍𑌤𑍋 𑌯𑍇𑌨𑌾𑌯𑌂 𑌰𑌾𑌘𑌵𑌾𑌨𑍁𑌜𑌃 ॥ 32 ॥
𑌕𑌿𑌂 𑌪𑌶𑍍𑌯𑌸𑌿 𑌕𑍁𑌮𑌾𑌰𑌸𑍍𑌯 𑌰𑍋𑌷𑌸𑍍𑌥𑌾𑌨𑌮𑌨𑌿𑌨𑍍𑌦𑌿𑌤𑍇 ।
𑌨 𑌖𑌲𑍍𑌵𑌕𑌾𑌰𑌣𑍇 𑌕𑍋𑌪𑌮𑌾𑌹𑌰𑍇𑌨𑍍𑌨𑌰𑌸𑌤𑍍𑌤𑌮𑌃 ॥ 33 ॥
𑌯𑌦𑌸𑍍𑌯 𑌕𑍃𑌤𑌮𑌸𑍍𑌮𑌾𑌭𑌿𑌰𑍍𑌬𑍁𑌧𑍍𑌯𑌸𑍇 𑌕𑌿𑌞𑍍𑌚𑌿𑌦𑌪𑍍𑌰𑌿𑌯𑌮𑍍 ।
𑌤𑌦𑌬𑍁𑌦𑍍𑌧𑍍𑌯𑌾 𑌸𑌮𑍍𑌪𑍍𑌰𑌧𑌾𑌰𑍍𑌯𑌾𑌶𑍁 𑌕𑍍𑌷𑌿𑌪𑍍𑌰𑌮𑌰𑍍𑌹𑌸𑌿 𑌭𑌾𑌷𑌿𑌤𑍁𑌮𑍍 ॥ 34 ॥
𑌅𑌥𑌵𑌾 𑌸𑍍𑌵𑌯𑌮𑍇𑌵𑍈𑌨𑌂 𑌦𑍍𑌰𑌷𑍍𑌟𑍁𑌮𑌰𑍍𑌹𑌸𑌿 𑌭𑌾𑌮𑌿𑌨𑌿 ।
𑌵𑌚𑌨𑍈 𑌸𑍍𑌸𑌾𑌨𑍍𑌤𑍍𑌵𑌯𑍁𑌕𑍍𑌤𑍈𑌶𑍍𑌚 𑌪𑍍𑌰𑌸𑌾𑌦𑌯𑌿𑌤𑍁𑌮𑌰𑍍𑌹𑌸𑌿 ॥ 35 ॥
𑌤𑍍𑌵𑌦𑍍𑌦𑌰𑍍𑌶𑌨 𑌵𑌿𑌶𑍁𑌦𑍍𑌧𑌾𑌤𑍍𑌮𑌾 𑌨 𑌸 𑌕𑍋𑌪𑌂 𑌕𑌰𑌿𑌷𑍍𑌯𑌤𑌿 ।
𑌨 𑌹𑌿 𑌸𑍍𑌤𑍍𑌰𑍀𑌷𑍁 𑌮𑌹𑌾𑌤𑍍𑌮𑌾𑌨𑌃 𑌕𑍍𑌵𑌚𑌿𑌤𑍍𑌕𑍁𑌰𑍍𑌵𑌨𑍍𑌤𑌿 𑌦𑌾𑌰𑍁𑌣𑌮𑍍 ॥ 36 ॥
𑌤𑍍𑌵𑌯𑌾 𑌸𑌾𑌨𑍍𑌤𑍍𑌵𑍈𑌰𑍁𑌪𑌕𑍍𑌰𑌾𑌨𑍍𑌤𑌂 𑌪𑍍𑌰𑌸𑌨𑍍𑌨𑍇𑌨𑍍𑌦𑍍𑌰𑌿𑌯𑌮𑌾𑌨𑌸𑌮𑍍 ।
𑌤𑌤𑌃 𑌕𑌮𑌲𑌪𑌤𑍍𑌰𑌾𑌕𑍍𑌷𑌂 𑌦𑍍𑌰𑌕𑍍𑌷𑍍𑌯𑌾𑌮𑍍𑌯𑌹𑌮𑌰𑌿𑌨𑍍𑌦𑌮𑌮𑍍 ॥ 37 ॥
𑌸𑌾 𑌪𑍍𑌰𑌸𑍍𑌖𑌲𑌨𑍍𑌤𑍀 𑌮𑌦𑌵𑌿𑌹𑍍𑌵𑌲𑌾𑌕𑍍𑌷𑍀 𑌪𑍍𑌰𑌲𑌮𑍍𑌬𑌕𑌾𑌞𑍍𑌚𑍀𑌗𑍁𑌣 𑌹𑍇𑌮𑌸𑍂𑌤𑍍𑌰𑌾 ।
𑌸𑌲𑌕𑍍𑌷𑌣𑌾 𑌲𑌕𑍍𑌷𑍍𑌮𑌣𑌸𑌨𑍍𑌨𑌿𑌧𑌾𑌨𑌂 𑌜𑌗𑌾𑌮 𑌤𑌾𑌰𑌾 𑌨𑌮𑌿𑌤𑌾𑌙𑍍𑌗𑌯𑌷𑍍𑌟𑌿𑌃 ॥ 38 ॥
𑌸 𑌤𑌾𑌂 𑌸𑌮𑍀𑌕𑍍𑌷𑍍𑌯𑍈𑌵 𑌹𑌰𑍀𑌶𑌪𑌨𑍍𑌤𑍀𑌂 𑌤𑌸𑍍𑌥𑌾𑌵𑍁𑌦𑌾𑌸𑍀𑌨𑌤𑌯𑌾 𑌮𑌹𑌾𑌤𑍍𑌮𑌾 ।
𑌅𑌵𑌾𑌙𑍍𑌮𑍁𑌖𑍋𑌽𑌭𑍂𑌨𑍍𑌮𑌨𑍁𑌜𑍇𑌨𑍍𑌦𑍍𑌰𑌪𑍁𑌤𑍍𑌰𑌃 𑌸𑍍𑌤𑍍𑌰𑍀𑌸𑌨𑍍𑌨𑌿𑌕𑌰𑍍𑌷𑌾𑌦𑍍𑌵𑌿𑌨𑌿𑌵𑍃𑌤𑍍𑌤𑌕𑍋𑌪𑌃 ॥ 39 ॥
𑌸𑌾 𑌪𑌾𑌨𑌯𑍋𑌗𑌾𑌦𑍍𑌵𑌿𑌨𑌿𑌵𑍃𑌤𑍍𑌤𑌲𑌜𑍍𑌜𑌾 𑌦𑍃𑌷𑍍𑌟𑌿𑌪𑍍𑌰𑌸𑌾𑌦𑌾𑌚𑍍𑌚 𑌨𑌰𑍇𑌨𑍍𑌦𑍍𑌰𑌸𑍂𑌨𑍋𑌃 ।
𑌉𑌵𑌾𑌚 𑌤𑌾𑌰𑌾 𑌪𑍍𑌰𑌣𑌯𑌪𑍍𑌰𑌗𑌲𑍍𑌭𑌂 𑌵𑌾𑌕𑍍𑌯𑌂 𑌮𑌹𑌾𑌰𑍍𑌥𑌂 𑌪𑌰𑌿𑌸𑌾𑌨𑍍𑌤𑍍𑌵𑌪𑍂𑌰𑍍𑌵𑌮𑍍 ॥ 40 ॥
𑌕𑌿𑌂 𑌕𑍋𑌪𑌮𑍂𑌲𑌂 𑌮𑌨𑍁𑌜𑍇𑌨𑍍𑌦𑍍𑌰𑌪𑍁𑌤𑍍𑌰 𑌕𑌸𑍍𑌤𑍇 𑌨 𑌸𑌨𑍍𑌤𑌿𑌷𑍍𑌠𑌤𑌿 𑌵𑌾𑌙𑍍𑌨𑌿𑌦𑍇𑌶𑍇 ।
𑌕 𑌶𑍍𑌶𑍁𑌷𑍍𑌕𑌵𑍃𑌕𑍍𑌷𑌂 𑌵𑌨𑌮𑌾𑌪𑌤𑌨𑍍𑌤𑌂 𑌦𑌵𑌾𑌗𑍍𑌨𑌿𑌮𑌾𑌸𑍀𑌦𑌤𑌿 𑌨𑌿𑌰𑍍𑌵𑌿𑌶𑌙𑍍𑌕𑌃 ॥ 41 ॥
𑌸 𑌤𑌸𑍍𑌯𑌾 𑌵𑌚𑌨𑌂 𑌶𑍍𑌰𑍁𑌤𑍍𑌵𑌾 𑌸𑌾𑌨𑍍𑌤𑍍𑌵𑌪𑍂𑌰𑍍𑌵𑌮𑌶𑌙𑍍𑌕𑌿𑌤𑌮𑍍 ।
𑌭𑍂𑌯𑌃 𑌪𑍍𑌰𑌣𑌯𑌦𑍃𑌷𑍍𑌟𑌾𑌰𑍍𑌥𑌂 𑌲𑌕𑍍𑌷𑍍𑌮𑌣𑍋 𑌵𑌾𑌕𑍍𑌯𑌮𑌬𑍍𑌰𑌵𑍀𑌤𑍍 ॥ 42 ॥
𑌕𑌿𑌮𑌯𑌂 𑌕𑌾𑌮𑌵𑍃𑌤𑍍𑌤𑌸𑍍𑌤𑍇 𑌲𑍁𑌪𑍍𑌤𑌧𑌰𑍍𑌮𑌾𑌰𑍍𑌥𑌸𑌙𑍍𑌗𑍍𑌰𑌹𑌃 ।
𑌭𑌰𑍍𑌤𑌾 𑌭𑌰𑍍𑌤𑍃𑌹𑌿𑌤𑍇 𑌯𑍁𑌕𑍍𑌤𑍇 𑌨 𑌚𑍈𑌨𑌮𑌵𑌬𑍁𑌦𑍍𑌧𑍍𑌯𑌸𑍇 ॥ 43 ॥
𑌨 𑌚𑌿𑌨𑍍𑌤𑌯𑌤𑌿 𑌰𑌾𑌜𑍍𑌯𑌾𑌰𑍍𑌥𑌂 𑌨𑌾𑌸𑍍𑌮𑌾𑌨𑍍 𑌶𑍋𑌕𑌪𑌰𑌾𑌯𑌣𑌾𑌨𑍍 ।
𑌸𑌾𑌮𑌾𑌤𑍍𑌯𑌪𑌰𑌿𑌷𑌤𑍍𑌤𑌾𑌰𑍇 𑌪𑌾𑌨𑌮𑍇𑌵𑍋𑌪𑌸𑍇𑌵𑌤𑍇 ॥ 44 ॥
𑌸 𑌮𑌾𑌸𑌾𑌂𑌶𑍍𑌚𑌤𑍁𑌰𑌃 𑌕𑍃𑌤𑍍𑌵𑌾 𑌪𑍍𑌰𑌮𑌾𑌣𑌂 𑌪𑍍𑌲𑌵𑌗𑍇𑌶𑍍𑌵𑌰𑌃 ।
𑌵𑍍𑌯𑌤𑍀𑌤𑌾𑌂 𑌸𑍍𑌤𑌾𑌨𑍍𑌮𑌦𑌵𑍍𑌯𑌗𑍍𑌰𑍋 𑌵𑌿𑌹𑌰𑌨𑍍𑌨𑌾𑌵𑌬𑍁𑌧𑍍𑌯𑌤𑍇 ॥ 45 ॥
𑌨 𑌹𑌿 𑌧𑌰𑍍𑌮𑌾𑌰𑍍𑌥𑌸𑌿𑌦𑍍𑌧𑍍𑌯𑌰𑍍𑌥𑌂 𑌪𑌾𑌨𑌮𑍇𑌵𑌂 𑌪𑍍𑌰𑌶𑌸𑍍𑌯𑌤𑍇 ।
𑌪𑌾𑌨𑌾𑌦𑌰𑍍𑌥𑌶𑍍𑌚 𑌧𑌰𑍍𑌮𑌶𑍍𑌚 𑌕𑌾𑌮𑌶𑍍𑌚 𑌪𑌰𑌿𑌹𑍀𑌯𑌤𑍇 ॥ 46 ॥
𑌧𑌰𑍍𑌮𑌲𑍋𑌪𑍋 𑌮𑌹𑌾𑌂𑌸𑍍𑌤𑌾𑌵𑌤𑍍𑌕𑍃𑌤𑍇 𑌹𑍍𑌯𑌪𑍍𑌰𑌤𑌿𑌕𑍁𑌰𑍍𑌵𑌤𑌃 ।
𑌅𑌰𑍍𑌥𑌲𑍋𑌪𑌶𑍍𑌚 𑌮𑌿𑌤𑍍𑌰𑌸𑍍𑌯 𑌨𑌾𑌶𑍇 𑌗𑍁𑌣𑌵𑌤𑍋 𑌮𑌹𑌾𑌨𑍍 ॥ 47 ॥
𑌮𑌿𑌤𑍍𑌰𑌂 𑌹𑍍𑌯𑌰𑍍𑌥𑌗𑍁𑌣𑌶𑍍𑌰𑍇𑌷𑍍𑌠𑌂 𑌸𑌤𑍍𑌯𑌧𑌰𑍍𑌮𑌪𑌰𑌾𑌯𑌣𑌮𑍍 ।
𑌤𑌦𑍍𑌦𑍍𑌵𑌯𑌂 𑌤𑍁 𑌪𑌰𑌿𑌤𑍍𑌯𑌕𑍍𑌤𑌂 𑌨 𑌤𑍁 𑌧𑌰𑍍𑌮𑍇 𑌵𑍍𑌯𑌵𑌸𑍍𑌥𑌿𑌤𑌮𑍍 ॥ 48 ॥
𑌤𑌦𑍇𑌵𑌂 𑌪𑍍𑌰𑌸𑍍𑌤𑍁𑌤𑍇 𑌕𑌾𑌰𑍍𑌯𑍇 𑌕𑌾𑌰𑍍𑌯𑌮𑌸𑍍𑌮𑌾𑌭𑌿𑌰𑍁𑌤𑍍𑌤𑌰𑌮𑍍 ।
𑌯𑌤𑍍𑌕𑌾𑌰𑍍𑌯𑌂 𑌕𑌾𑌰𑍍𑌯𑌤𑌤𑍍𑌤𑍍𑌵𑌜𑍍𑌞𑍇 𑌤𑌦𑍁𑌦𑌾𑌹𑌰𑍍𑌤𑍁𑌮𑌰𑍍𑌹𑌸𑌿 ॥ 49 ॥
𑌸𑌾 𑌤𑌸𑍍𑌯 𑌧𑌰𑍍𑌮𑌾𑌰𑍍𑌥𑌸𑌮𑌾𑌧𑌿𑌯𑍁𑌕𑍍𑌤𑌂 𑌨𑌿𑌶𑌮𑍍𑌯 𑌵𑌾𑌕𑍍𑌯𑌂 𑌮𑌧𑍁𑌰𑌸𑍍𑌵𑌭𑌾𑌵𑌮𑍍 ।
𑌤𑌾𑌰𑌾 𑌗𑌤𑌾𑌰𑍍𑌥𑍇 𑌮𑌨𑍁𑌜𑍇𑌨𑍍𑌦𑍍𑌰𑌕𑌾𑌰𑍍𑌯𑍇 𑌵𑌿𑌶𑍍𑌵𑌾𑌸𑌯𑍁𑌕𑍍𑌤𑌂 𑌤𑌮𑍁𑌵𑌾𑌚 𑌭𑍂𑌯𑌃 ॥ 50 ॥
𑌨 𑌕𑍋𑌪𑌕𑌾𑌲𑌃 𑌕𑍍𑌷𑌿𑌤𑌿𑌪𑌾𑌲𑌪𑍁𑌤𑍍𑌰 𑌨 𑌚𑌾𑌤𑌿 𑌕𑍋𑌪 𑌸𑍍𑌸𑍍𑌵𑌜𑌨𑍇 𑌵𑌿𑌧𑍇𑌯𑌃 ।
𑌤𑍍𑌵𑌦𑌰𑍍𑌥𑌕𑌾𑌮𑌸𑍍𑌯 𑌜𑌨𑌸𑍍𑌯 𑌤𑌸𑍍𑌯 𑌪𑍍𑌰𑌮𑌾𑌦𑌮𑌪𑍍𑌯𑌰𑍍𑌹𑌸𑌿 𑌵𑍀𑌰 𑌸𑍋𑌢𑍁𑌮𑍍 ॥ 51 ॥
𑌕𑍋𑌪𑌂 𑌕𑌥𑌂 𑌨𑌾𑌮 𑌗𑍁𑌣𑌪𑍍𑌰𑌕𑍃𑌷𑍍𑌟𑌃 𑌕𑍁𑌮𑌾𑌰 𑌕𑍁𑌰𑍍𑌯𑌾𑌦𑌪𑌕𑍃𑌷𑍍𑌟𑌸𑌤𑍍𑌤𑍍𑌵𑍇 ।
𑌕𑌸𑍍𑌤𑍍𑌵𑌦𑍍𑌵𑌿𑌧𑌃 𑌕𑍋𑌪𑌵𑌶𑌂 𑌹𑌿 𑌗𑌚𑍍𑌛𑍇 𑌤𑍍𑌸𑌤𑍍𑌤𑍍𑌵𑌾𑌵𑌰𑍁𑌦𑍍𑌧𑌸𑍍𑌤𑌪𑌸𑌃 𑌪𑍍𑌰𑌸𑍂𑌤𑌿𑌃 ॥ 52 ॥
𑌜𑌾𑌨𑌾𑌮𑌿 𑌰𑍋𑌷𑌂 𑌹𑌰𑌿𑌵𑍀𑌰𑌬𑌨𑍍𑌧𑍋 𑌰𑍍𑌜𑌾𑌨𑌾𑌮𑌿 𑌕𑌾𑌰𑍍𑌯𑌸𑍍𑌯 𑌚 𑌕𑌾𑌲𑌸𑌙𑍍𑌗𑌮𑍍 ।
𑌜𑌾𑌨𑌾𑌮𑌿 𑌕𑌾𑌰𑍍𑌯𑌂 𑌤𑍍𑌵𑌯𑌿 𑌯𑌤𑍍𑌕𑍃𑌤𑌂 𑌨 𑌸𑍍𑌤𑌚𑍍𑌚𑌾𑌪𑌿 𑌜𑌾𑌨𑌾𑌮𑌿 𑌯𑌦𑌤𑍍𑌰 𑌕𑌾𑌰𑍍𑌯𑌮𑍍 ॥ 53 ॥
𑌤𑌚𑍍𑌚𑌾𑌪𑌿 𑌜𑌾𑌨𑌾𑌮𑌿 𑌯𑌥𑌵𑌿𑌷𑌹𑍍𑌯𑌂 𑌬𑌲𑌂 𑌨𑌰𑌶𑍍𑌰𑍇𑌷𑍍𑌠 𑌶𑌰𑍀𑌰𑌜𑌸𑍍𑌯 ।
𑌜𑌾𑌨𑌾𑌮𑌿 𑌯𑌸𑍍𑌮𑌿𑌂𑌶𑍍𑌚 𑌜𑌨𑍇𑌽𑌵𑌬𑌦𑍍𑌧𑌂 𑌕𑌾𑌮𑍇𑌨 𑌸𑍁𑌗𑍍𑌰𑍀𑌵𑌮𑌸𑌕𑍍𑌤𑌮𑌦𑍍𑌯 ॥ 54 ॥
𑌨 𑌕𑌾𑌮𑌤𑌨𑍍𑌤𑍍𑌰𑍇 𑌤𑌵 𑌬𑍁𑌦𑍍𑌧𑌿𑌰𑌸𑍍𑌤𑌿 𑌤𑍍𑌵𑌂 𑌵𑍈 𑌯𑌥𑌾 𑌮𑌨𑍍𑌯𑍁𑌵𑌶𑌂 𑌪𑍍𑌰𑌪𑌨𑍍𑌨𑌃 ।
𑌨 𑌦𑍇𑌶𑌕𑌾𑌲𑍗 𑌹𑌿 𑌨 𑌚𑌾𑌰𑍍𑌥𑌧𑌰𑍍𑌮𑌾 𑌵𑌵𑍇𑌕𑍍𑌷𑌤𑍇 𑌕𑌾𑌮𑌰𑌤𑌿𑌰𑍍𑌮𑌨𑍁𑌷𑍍𑌯𑌃 ॥ 55 ॥
𑌤𑌂 𑌕𑌾𑌮𑌵𑍃𑌤𑍍𑌤𑌂 𑌮𑌮 𑌸𑌨𑍍𑌨𑌿𑌕𑍃𑌷𑍍𑌟𑌂 𑌕𑌾𑌮𑌾𑌭𑌿𑌯𑍋𑌗𑌾𑌚𑍍𑌚 𑌨𑌿𑌵𑍃𑌤𑍍𑌤𑌲𑌜𑍍𑌜𑌮𑍍 ।
𑌕𑍍𑌷𑌮𑌸𑍍𑌵 𑌤𑌾𑌵𑌤𑍍𑌪𑌰𑌵𑍀𑌰𑌹𑌨𑍍𑌤 𑌸𑍍𑌤𑍍𑌵𑌦𑍍𑌭𑍍𑌰𑌾𑌤𑌰𑌂 𑌵𑌾𑌨𑌰𑌵𑌂𑌶𑌨𑌾𑌥𑌮𑍍 ॥ 56 ॥
𑌮𑌹𑌰𑍍𑌷𑌯𑍋 𑌧𑌰𑍍𑌮𑌤𑌪𑍋𑌽𑌭𑌿𑌕𑌾𑌮𑌾𑌃 𑌕𑌾𑌮𑌾𑌨𑍁𑌕𑌾𑌮𑌾𑌃 𑌪𑍍𑌰𑌤𑌿𑌬𑌦𑍍𑌧𑌮𑍋𑌹𑌾𑌃 ।
𑌅𑌯𑌂 𑌪𑍍𑌰𑌕𑍃𑌤𑍍𑌯𑌾 𑌚𑌪𑌲𑌃 𑌕𑌪𑌿𑌸𑍍𑌤𑍁 𑌕𑌥𑌂 𑌨 𑌸𑌜𑍍𑌜𑍇𑌤 𑌸𑍁𑌖𑍇𑌷𑍁 𑌰𑌾𑌜𑌾 ॥ 57 ॥
𑌇𑌤𑍍𑌯𑍇𑌵𑌮𑍁𑌕𑍍𑌤𑍍𑌵𑌾 𑌵𑌚𑌨𑌂 𑌮𑌹𑌾𑌰𑍍𑌥𑌂 𑌸𑌾 𑌵𑌾𑌨𑌰𑍀 𑌲𑌕𑍍𑌷𑍍𑌮𑌣𑌮𑌪𑍍𑌰𑌮𑍇𑌯𑌮𑍍 ।
𑌪𑍁𑌨 𑌸𑍍𑌸𑌖𑍇𑌦𑌂 𑌮𑌦𑌵𑌿𑌹𑍍𑌵𑌲𑌞𑍍𑌚 𑌭𑌰𑍍𑌤𑍁𑌰𑍍𑌹𑌿𑌤𑌂 𑌵𑌾𑌕𑍍𑌯𑌮𑌿𑌦𑌂 𑌬𑌭𑌾𑌷𑍇 ॥ 58 ॥
𑌉𑌦𑍍𑌯𑍋𑌗𑌸𑍍𑌤𑍁 𑌚𑌿𑌰𑌾𑌜𑍍𑌞𑌪𑍍𑌤 𑌸𑍍𑌸𑍁𑌗𑍍𑌰𑍀𑌵𑍇𑌣 𑌨𑌰𑍋𑌤𑍍𑌤𑌮 ।
𑌕𑌾𑌮𑌸𑍍𑌯𑌾𑌪𑌿 𑌵𑌿𑌧𑍇𑌯𑍇𑌨 𑌤𑌵𑌾𑌰𑍍𑌥𑌪𑍍𑌰𑌤𑌿𑌸𑌾𑌧𑌨𑍇 ॥ 59 ॥
𑌆𑌗𑌤𑌾 𑌹𑌿 𑌮𑌹𑌾𑌵𑍀𑌰𑍍𑌯𑌾 𑌹𑌰𑌯𑌃 𑌕𑌾𑌮𑌰𑍂𑌪𑌿𑌣𑌃 ।
𑌕𑍋𑌟𑍀𑌶𑌤𑌸𑌹𑌸𑍍𑌰𑌾𑌣𑌿 𑌨𑌾𑌨𑌾𑌨𑌗𑌨𑌿𑌵𑌾𑌸𑌿𑌨𑌃 ॥ 60 ॥
𑌤𑌦𑌾𑌗𑌚𑍍𑌛 𑌮𑌹𑌾𑌬𑌾𑌹𑍋 𑌚𑌾𑌰𑌿𑌤𑍍𑌰𑌂 𑌰𑌕𑍍𑌷𑌿𑌤𑌂 𑌤𑍍𑌵𑌯𑌾 ।
𑌅𑌚𑍍𑌛𑌲𑌂 𑌮𑌿𑌤𑍍𑌰𑌭𑌾𑌵𑍇𑌨 𑌸𑌤𑌾𑌂 𑌦𑌾𑌰𑌾𑌵𑌲𑍋𑌕𑌨𑌮𑍍 ॥ 61 ॥
𑌤𑌾𑌰𑌯𑌾 𑌚𑌾𑌭𑍍𑌯𑌨𑍁𑌜𑍍𑌞𑌾𑌤𑌸𑍍𑌤𑍍𑌵𑌰𑌯𑌾 𑌚𑌾𑌪𑌿 𑌚𑍋𑌦𑌿𑌤𑌃 ।
𑌪𑍍𑌰𑌵𑌿𑌵𑍇𑌶 𑌮𑌹𑌾𑌬𑌾𑌹𑍁𑌰𑌭𑍍𑌯𑌨𑍍𑌤𑌰𑌮𑌰𑌿𑌨𑍍𑌦𑌮𑌃 ॥ 62 ॥
𑌤𑌤 𑌸𑍍𑌸𑍁𑌗𑍍𑌰𑍀𑌵𑌮𑌾𑌸𑍀𑌨𑌂 𑌕𑌾𑌞𑍍𑌚𑌨𑍇 𑌪𑌰𑌮𑌾𑌸𑌨𑍇 ।
𑌮𑌹𑌾𑌰𑍍𑌹𑌾𑌸𑍍𑌤𑌰𑌣𑍋𑌪𑍇𑌤𑍇 𑌦𑌦𑌰𑍍𑌶𑌾𑌦𑌿𑌤𑍍𑌯𑌸𑌨𑍍𑌨𑌿𑌭𑌮𑍍 ॥ 63 ॥
𑌦𑌿𑌵𑍍𑌯𑌾𑌭𑌣𑌚𑌿𑌤𑍍𑌰𑌾𑌙𑍍𑌗𑌂 𑌦𑌿𑌵𑍍𑌯𑌰𑍂𑌪𑌂 𑌯𑌶𑌸𑍍𑌵𑌿𑌨𑌮𑍍 ।
𑌦𑌿𑌵𑍍𑌯𑌮𑌾𑌲𑍍𑌯𑌾𑌮𑍍𑌬𑌰𑌧𑌰𑌂 𑌮𑌹𑍇𑌨𑍍𑌦𑍍𑌰𑌮𑌿𑌵 𑌦𑍁𑌰𑍍𑌜𑌯𑌮𑍍 ॥ 64 ॥
𑌦𑌿𑌵𑍍𑌯𑌾𑌭𑌰𑌣𑌮𑌾𑌲𑌾𑌭𑌿𑌃 𑌪𑍍𑌰𑌮𑌦𑌾𑌭𑌿 𑌸𑍍𑌸𑌮𑌾𑌵𑍃𑌤𑌮𑍍 ।
𑌸𑌂𑌰𑌬𑍍𑌧𑌤𑌰𑌰𑌕𑍍𑌤𑌾𑌕𑍍𑌷𑍋 𑌬𑌭𑍂𑌵𑌾𑌨𑍍𑌤𑌕𑌸𑌨𑍍𑌨𑌿𑌭𑌃 ॥ 65 ॥
𑌰𑍁𑌮𑌾𑌂 𑌤𑍁 𑌵𑍀𑌰 𑌪𑌰𑌿𑌰𑌭𑍍𑌯 𑌗𑌾𑌢𑌂 𑌵𑌰𑌾𑌸𑌨𑌸𑍍𑌥𑍋 𑌵𑌰𑌹𑍇𑌮𑌵𑌰𑍍𑌣𑌃 ।
𑌦𑌦𑌰𑍍𑌶 𑌸𑍗𑌮𑌿𑌤𑍍𑌰𑌿𑌮𑌦𑍀𑌨𑌸𑌤𑍍𑌤𑍍𑌵𑌂 𑌵𑌿𑌶𑌾𑌲𑌨𑍇𑌤𑍍𑌰𑌸𑍍𑌸𑍁𑌵𑌿𑌶𑌾𑌲𑌨𑍇𑌤𑍍𑌰𑌮𑍍 ॥ 66 ॥
𑌇𑌤𑍍𑌯𑌾𑌰𑍍𑌷𑍇 𑌶𑍍𑌰𑍀𑌮𑌦𑍍𑌰𑌾𑌮𑌾𑌯𑌣𑍇 𑌵𑌾𑌲𑍍𑌮𑍀𑌕𑍀𑌯 𑌆𑌦𑌿𑌕𑌾𑌵𑍍𑌯𑍇 𑌕𑌿𑌷𑍍𑌕𑌿𑌨𑍍𑌧𑌾𑌕𑌾𑌣𑍍𑌡𑍇 𑌤𑍍𑌰𑌯𑌸𑍍𑌤𑍍𑌰𑌿𑌂𑌶𑌸𑍍𑌸𑌰𑍍𑌗𑌃 ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe kiṣkindhākāṇḍam |
atha trayastriṃśassargaḥ |
atha pratisamādiṣṭo lakṣmaṇaḥ paravīrahā |
praviveśa guhāṃ ghorāṃ kiṣkindhāṃ rāmaśāsanāt || 1 ||
dvārasthā harayastatra mahākāyā mahābalāḥ |
babhūvurlakṣmaṇaṃ dṛṣṭvā sarve prāñjalaya sthitāḥ || 2 ||
niśvasantaṃ tu taṃ dṛṣṭvā kruddhaṃ daśarathātmajam |
babhūvurharayastrastā na cainaṃ paryavārayan || 3 ||
sa tāṃ ratnamayīṃ śrīmāndivyāṃ puṣpitakānanām |
ramyāṃ ratnasamākīrṇāṃ dadarśa mahatīṃ guhām || 4 ||
harmyaprāsādasambādhāṃ nānāpaṇyopaśobhitām |
sarvakāmaphalairvṛkṣaiḥ puṣpitairupaśobhitām || 5 ||
devagandharvaputraiśca vānaraiḥ kāmarūpibhiḥ |
divyamālyāmbaradharai śśobhitāṃ priyadarśanaiḥ || 6 ||
candanāgarupadmānāṃ gandhaissurabhigandhinām |
maireyāṇāṃ madhūnāṃ ca sammoditamahāpathām || 7 ||
vindhyamerugiriprakhyaiḥ prāsādairnaikabhūmibhiḥ |
dadarśa girinadyaśca vimalāstatra rāghavaḥ || 8 ||
aṅgadasya gṛhaṃ ramyaṃ maindasya dvividhasya ca |
gavayasya gavākṣasya gajasya śarabhasya ca || 9 ||
vidyunmāleśca sampāte ssūryākṣasya hanūmataḥ |
vīrabāho ssubāhośca nalasya ca mahātmanaḥ || 10 ||
kumudasya suṣeṇasya tārajāmbavatostathā |
dadhivaktrasya nīlasya supāṭalasunetrayoḥ || 11 ||
eteṣāṃ kapimukhyānāṃ rājamārge mahātmanām |
dadarśa gṛhamukhyāni mahāsārāṇi lakṣmaṇaḥ || 12 ||
pāṇḍurābhraprakāśāni divyamālyayutāni ca |
prabhūtadhanadhānyāni strīratnai śśobhitāni ca || 13 ||
pāṇḍureṇa tu sālena parikṣiptaṃ durāsadam |
vānarendragṛhaṃ ramyaṃ mahendrasadanopamam || 14 ||
śuklaiḥ prāsādaśikharaiḥ kailāsaśikharopamaiḥ |
sarvakāmaphalairvṛkṣaiḥ puṣpitairupaśobhitam || 15 ||
mahendradattaiśśrīmadbhirnīlajīmūtasannibhaiḥ |
divyapuṣpaphalairvṛkṣaiśītacchāyairmanoramaiḥ || 16 ||
haribhissaṃvṛtadvāraṃ balibhiśśastrapāṇibhiḥ |
divyamālyāvṛtaṃ śubhraṃ taptakāñcanatoraṇam || 17 ||
sugrīvasya gṛhaṃ ramyaṃ praviveśa mahābalaḥ |
avāryamāṇassaumitrirmahābhramiva bhāskaraḥ || 18 ||
sa sapta kakṣyā dharmātmā nānājanasamākulāḥ |
praviśya sumahadgaguptaṃ dadarśāntaḥpuraṃ mahat || 19 ||
haimarājataparyaṅkairbahubhiśca varāsanaiḥ |
mahārhāstaraṇopetaistatra tatropaśobhitam || 20 ||
praviśanneva satataṃ śuśrāva madhurasvaram |
tantrīgītasamākīrṇaṃ samagītapadākṣaram || 21 ||
bahvīśca vividhākārā rūpayauvanagarvitāḥ |
striyassugrīvabhavane dadarśa sumahābalaḥ || 22 ||
dṛṣṭvā'bhijanasampannāścitramālyakṛtasrajaḥ |
phalamālyakṛtavyagrā bhūṣaṇottamabhūṣitāḥ || 23 ||
nātṛptānnāpi cāvyagrānnānudāttaparicchadān |
sugrīvānucarāṃścāpi lakṣayāmāsa lakṣmaṇaḥ || 24 ||
kūjitaṃ nūpurāṇāṃ ca kāñcīnāṃ ninadaṃ tathā |
sanniśamya tata śrīmānsaumitrirlajjito'bhavat || 25 ||
roṣavegaprakupitaśaśrutvā cābharaṇasvanam |
cakāra jyāsvanaṃ vīro diśaśśabdena pūrayan || 26 ||
cāritreṇa mahābāhurapakṛṣṭa ssalakṣmaṇaḥ |
tasthāvekāntamāśritya rāmakopasamanvitaḥ || 27 ||
tena cāpasvanenātha sugrīvaḥ plavagādhipaḥ |
vijñāyā'gamanaṃ trasta ssañcacāla varāsanāt || 28 ||
aṅgadena yathā mahyaṃ purastātprativeditam |
suvyaktameṣa samprāpta ssaumitrirbhrātṛvatsalaḥ || 29 ||
aṅgadena samākhyātaṃ jyāsvanena ca vānaraḥ |
bubudhe lakṣmaṇaṃ prāptaṃ mukhaṃ cāsyavyaśuṣyata || 30 ||
tatastārāṃ hariśreṣṭhassugrīvaḥ priyadarśanām |
uvāca hitamavyagrastrāsa sambhrāntamānasaḥ || 31 ||
kinnu tatkāraṇaṃ subhru prakṛtyā mṛdumānasaḥ |
saroṣa iva samprāpto yenāyaṃ rāghavānujaḥ || 32 ||
kiṃ paśyasi kumārasya roṣasthānamanindite |
na khalvakāraṇe kopamāharennarasattamaḥ || 33 ||
yadasya kṛtamasmābhirbudhyase kiñcidapriyam |
tadabuddhyā sampradhāryāśu kṣipramarhasi bhāṣitum || 34 ||
athavā svayamevainaṃ draṣṭumarhasi bhāmini |
vacanai ssāntvayuktaiśca prasādayitumarhasi || 35 ||
tvaddarśana viśuddhātmā na sa kopaṃ kariṣyati |
na hi strīṣu mahātmānaḥ kvacitkurvanti dāruṇam || 36 ||
tvayā sāntvairupakrāntaṃ prasannendriyamānasam |
tataḥ kamalapatrākṣaṃ drakṣyāmyahamarindamam || 37 ||
sā praskhalantī madavihvalākṣī pralambakāñcīguṇa hemasūtrā |
salakṣaṇā lakṣmaṇasannidhānaṃ jagāma tārā namitāṅgayaṣṭiḥ || 38 ||
sa tāṃ samīkṣyaiva harīśapantīṃ tasthāvudāsīnatayā mahātmā |
avāṅmukho'bhūnmanujendraputraḥ strīsannikarṣādvinivṛttakopaḥ || 39 ||
sā pānayogādvinivṛttalajjā dṛṣṭiprasādācca narendrasūnoḥ |
uvāca tārā praṇayapragalbhaṃ vākyaṃ mahārthaṃ parisāntvapūrvam || 40 ||
kiṃ kopamūlaṃ manujendraputra kaste na santiṣṭhati vāṅnideśe |
ka śśuṣkavṛkṣaṃ vanamāpatantaṃ davāgnimāsīdati nirviśaṅkaḥ || 41 ||
sa tasyā vacanaṃ śrutvā sāntvapūrvamaśaṅkitam |
bhūyaḥ praṇayadṛṣṭārthaṃ lakṣmaṇo vākyamabravīt || 42 ||
kimayaṃ kāmavṛttaste luptadharmārthasaṅgrahaḥ |
bhartā bhartṛhite yukte na cainamavabuddhyase || 43 ||
na cintayati rājyārthaṃ nāsmān śokaparāyaṇān |
sāmātyapariṣattāre pānamevopasevate || 44 ||
sa māsāṃścaturaḥ kṛtvā pramāṇaṃ plavageśvaraḥ |
vyatītāṃ stānmadavyagro viharannāvabudhyate || 45 ||
na hi dharmārthasiddhyarthaṃ pānamevaṃ praśasyate |
pānādarthaśca dharmaśca kāmaśca parihīyate || 46 ||
dharmalopo mahāṃstāvatkṛte hyapratikurvataḥ |
arthalopaśca mitrasya nāśe guṇavato mahān || 47 ||
mitraṃ hyarthaguṇaśreṣṭhaṃ satyadharmaparāyaṇam |
taddvayaṃ tu parityaktaṃ na tu dharme vyavasthitam || 48 ||
tadevaṃ prastute kārye kāryamasmābhiruttaram |
yatkāryaṃ kāryatattvajñe tadudāhartumarhasi || 49 ||
sā tasya dharmārthasamādhiyuktaṃ niśamya vākyaṃ madhurasvabhāvam |
tārā gatārthe manujendrakārye viśvāsayuktaṃ tamuvāca bhūyaḥ || 50 ||
na kopakālaḥ kṣitipālaputra na cāti kopa ssvajane vidheyaḥ |
tvadarthakāmasya janasya tasya pramādamapyarhasi vīra soḍhum || 51 ||
kopaṃ kathaṃ nāma guṇaprakṛṣṭaḥ kumāra kuryādapakṛṣṭasattve |
kastvadvidhaḥ kopavaśaṃ hi gacche tsattvāvaruddhastapasaḥ prasūtiḥ || 52 ||
jānāmi roṣaṃ harivīrabandho rjānāmi kāryasya ca kālasaṅgam |
jānāmi kāryaṃ tvayi yatkṛtaṃ na staccāpi jānāmi yadatra kāryam || 53 ||
taccāpi jānāmi yathaviṣahyaṃ balaṃ naraśreṣṭha śarīrajasya |
jānāmi yasmiṃśca jane'vabaddhaṃ kāmena sugrīvamasaktamadya || 54 ||
na kāmatantre tava buddhirasti tvaṃ vai yathā manyuvaśaṃ prapannaḥ |
na deśakālau hi na cārthadharmā vavekṣate kāmaratirmanuṣyaḥ || 55 ||
taṃ kāmavṛttaṃ mama sannikṛṣṭaṃ kāmābhiyogācca nivṛttalajjam |
kṣamasva tāvatparavīrahanta stvadbhrātaraṃ vānaravaṃśanātham || 56 ||
maharṣayo dharmatapo'bhikāmāḥ kāmānukāmāḥ pratibaddhamohāḥ |
ayaṃ prakṛtyā capalaḥ kapistu kathaṃ na sajjeta sukheṣu rājā || 57 ||
ityevamuktvā vacanaṃ mahārthaṃ sā vānarī lakṣmaṇamaprameyam |
puna ssakhedaṃ madavihvalañca bharturhitaṃ vākyamidaṃ babhāṣe || 58 ||
udyogastu cirājñapta ssugrīveṇa narottama |
kāmasyāpi vidheyena tavārthapratisādhane || 59 ||
āgatā hi mahāvīryā harayaḥ kāmarūpiṇaḥ |
koṭīśatasahasrāṇi nānānaganivāsinaḥ || 60 ||
tadāgaccha mahābāho cāritraṃ rakṣitaṃ tvayā |
acchalaṃ mitrabhāvena satāṃ dārāvalokanam || 61 ||
tārayā cābhyanujñātastvarayā cāpi coditaḥ |
praviveśa mahābāhurabhyantaramarindamaḥ || 62 ||
tata ssugrīvamāsīnaṃ kāñcane paramāsane |
mahārhāstaraṇopete dadarśādityasannibham || 63 ||
divyābhaṇacitrāṅgaṃ divyarūpaṃ yaśasvinam |
divyamālyāmbaradharaṃ mahendramiva durjayam || 64 ||
divyābharaṇamālābhiḥ pramadābhi ssamāvṛtam |
saṃrabdhatararaktākṣo babhūvāntakasannibhaḥ || 65 ||
rumāṃ tu vīra parirabhya gāḍhaṃ varāsanastho varahemavarṇaḥ |
dadarśa saumitrimadīnasattvaṃ viśālanetrassuviśālanetram || 66 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye kiṣkindhākāṇḍe trayastriṃśassargaḥ ||
Sanskrit — Devanagari (original)
श्रीमद्वाल्मीकीय रामायणे किष्किन्धाकाण्डम् ।
अथ त्रयस्त्रिंशस्सर्गः ।
अथ प्रतिसमादिष्टो लक्ष्मणः परवीरहा ।
प्रविवेश गुहां घोरां किष्किन्धां रामशासनात् ॥ 1 ॥
द्वारस्था हरयस्तत्र महाकाया महाबलाः ।
बभूवुर्लक्ष्मणं दृष्ट्वा सर्वे प्राञ्जलय स्थिताः ॥ 2 ॥
निश्वसन्तं तु तं दृष्ट्वा क्रुद्धं दशरथात्मजम् ।
बभूवुर्हरयस्त्रस्ता न चैनं पर्यवारयन् ॥ 3 ॥
स तां रत्नमयीं श्रीमान्दिव्यां पुष्पितकाननाम् ।
रम्यां रत्नसमाकीर्णां ददर्श महतीं गुहाम् ॥ 4 ॥
हर्म्यप्रासादसम्बाधां नानापण्योपशोभिताम् ।
सर्वकामफलैर्वृक्षैः पुष्पितैरुपशोभिताम् ॥ 5 ॥
देवगन्धर्वपुत्रैश्च वानरैः कामरूपिभिः ।
दिव्यमाल्याम्बरधरै श्शोभितां प्रियदर्शनैः ॥ 6 ॥
चन्दनागरुपद्मानां गन्धैस्सुरभिगन्धिनाम् ।
मैरेयाणां मधूनां च सम्मोदितमहापथाम् ॥ 7 ॥
विन्ध्यमेरुगिरिप्रख्यैः प्रासादैर्नैकभूमिभिः ।
ददर्श गिरिनद्यश्च विमलास्तत्र राघवः ॥ 8 ॥
अङ्गदस्य गृहं रम्यं मैन्दस्य द्विविधस्य च ।
गवयस्य गवाक्षस्य गजस्य शरभस्य च ॥ 9 ॥
विद्युन्मालेश्च सम्पाते स्सूर्याक्षस्य हनूमतः ।
वीरबाहो स्सुबाहोश्च नलस्य च महात्मनः ॥ 10 ॥
कुमुदस्य सुषेणस्य तारजाम्बवतोस्तथा ।
दधिवक्त्रस्य नीलस्य सुपाटलसुनेत्रयोः ॥ 11 ॥
एतेषां कपिमुख्यानां राजमार्गे महात्मनाम् ।
ददर्श गृहमुख्यानि महासाराणि लक्ष्मणः ॥ 12 ॥
पाण्डुराभ्रप्रकाशानि दिव्यमाल्ययुतानि च ।
प्रभूतधनधान्यानि स्त्रीरत्नै श्शोभितानि च ॥ 13 ॥
पाण्डुरेण तु सालेन परिक्षिप्तं दुरासदम् ।
वानरेन्द्रगृहं रम्यं महेन्द्रसदनोपमम् ॥ 14 ॥
शुक्लैः प्रासादशिखरैः कैलासशिखरोपमैः ।
सर्वकामफलैर्वृक्षैः पुष्पितैरुपशोभितम् ॥ 15 ॥
महेन्द्रदत्तैश्श्रीमद्भिर्नीलजीमूतसन्निभैः ।
दिव्यपुष्पफलैर्वृक्षैशीतच्छायैर्मनोरमैः ॥ 16 ॥
हरिभिस्संवृतद्वारं बलिभिश्शस्त्रपाणिभिः ।
दिव्यमाल्यावृतं शुभ्रं तप्तकाञ्चनतोरणम् ॥ 17 ॥
सुग्रीवस्य गृहं रम्यं प्रविवेश महाबलः ।
अवार्यमाणस्सौमित्रिर्महाभ्रमिव भास्करः ॥ 18 ॥
स सप्त कक्ष्या धर्मात्मा नानाजनसमाकुलाः ।
प्रविश्य सुमहद्गगुप्तं ददर्शान्तःपुरं महत् ॥ 19 ॥
हैमराजतपर्यङ्कैर्बहुभिश्च वरासनैः ।
महार्हास्तरणोपेतैस्तत्र तत्रोपशोभितम् ॥ 20 ॥
प्रविशन्नेव सततं शुश्राव मधुरस्वरम् ।
तन्त्रीगीतसमाकीर्णं समगीतपदाक्षरम् ॥ 21 ॥
बह्वीश्च विविधाकारा रूपयौवनगर्विताः ।
स्त्रियस्सुग्रीवभवने ददर्श सुमहाबलः ॥ 22 ॥
दृष्ट्वाऽभिजनसम्पन्नाश्चित्रमाल्यकृतस्रजः ।
फलमाल्यकृतव्यग्रा भूषणोत्तमभूषिताः ॥ 23 ॥
नातृप्तान्नापि चाव्यग्रान्नानुदात्तपरिच्छदान् ।
सुग्रीवानुचरांश्चापि लक्षयामास लक्ष्मणः ॥ 24 ॥
कूजितं नूपुराणां च काञ्चीनां निनदं तथा ।
सन्निशम्य तत श्रीमान्सौमित्रिर्लज्जितोऽभवत् ॥ 25 ॥
रोषवेगप्रकुपितशश्रुत्वा चाभरणस्वनम् ।
चकार ज्यास्वनं वीरो दिशश्शब्देन पूरयन् ॥ 26 ॥
चारित्रेण महाबाहुरपकृष्ट स्सलक्ष्मणः ।
तस्थावेकान्तमाश्रित्य रामकोपसमन्वितः ॥ 27 ॥
तेन चापस्वनेनाथ सुग्रीवः प्लवगाधिपः ।
विज्ञायाऽगमनं त्रस्त स्सञ्चचाल वरासनात् ॥ 28 ॥
अङ्गदेन यथा मह्यं पुरस्तात्प्रतिवेदितम् ।
सुव्यक्तमेष सम्प्राप्त स्सौमित्रिर्भ्रातृवत्सलः ॥ 29 ॥
अङ्गदेन समाख्यातं ज्यास्वनेन च वानरः ।
बुबुधे लक्ष्मणं प्राप्तं मुखं चास्यव्यशुष्यत ॥ 30 ॥
ततस्तारां हरिश्रेष्ठस्सुग्रीवः प्रियदर्शनाम् ।
उवाच हितमव्यग्रस्त्रास सम्भ्रान्तमानसः ॥ 31 ॥
किन्नु तत्कारणं सुभ्रु प्रकृत्या मृदुमानसः ।
सरोष इव सम्प्राप्तो येनायं राघवानुजः ॥ 32 ॥
किं पश्यसि कुमारस्य रोषस्थानमनिन्दिते ।
न खल्वकारणे कोपमाहरेन्नरसत्तमः ॥ 33 ॥
यदस्य कृतमस्माभिर्बुध्यसे किञ्चिदप्रियम् ।
तदबुद्ध्या सम्प्रधार्याशु क्षिप्रमर्हसि भाषितुम् ॥ 34 ॥
अथवा स्वयमेवैनं द्रष्टुमर्हसि भामिनि ।
वचनै स्सान्त्वयुक्तैश्च प्रसादयितुमर्हसि ॥ 35 ॥
त्वद्दर्शन विशुद्धात्मा न स कोपं करिष्यति ।
न हि स्त्रीषु महात्मानः क्वचित्कुर्वन्ति दारुणम् ॥ 36 ॥
त्वया सान्त्वैरुपक्रान्तं प्रसन्नेन्द्रियमानसम् ।
ततः कमलपत्राक्षं द्रक्ष्याम्यहमरिन्दमम् ॥ 37 ॥
सा प्रस्खलन्ती मदविह्वलाक्षी प्रलम्बकाञ्चीगुण हेमसूत्रा ।
सलक्षणा लक्ष्मणसन्निधानं जगाम तारा नमिताङ्गयष्टिः ॥ 38 ॥
स तां समीक्ष्यैव हरीशपन्तीं तस्थावुदासीनतया महात्मा ।
अवाङ्मुखोऽभून्मनुजेन्द्रपुत्रः स्त्रीसन्निकर्षाद्विनिवृत्तकोपः ॥ 39 ॥
सा पानयोगाद्विनिवृत्तलज्जा दृष्टिप्रसादाच्च नरेन्द्रसूनोः ।
उवाच तारा प्रणयप्रगल्भं वाक्यं महार्थं परिसान्त्वपूर्वम् ॥ 40 ॥
किं कोपमूलं मनुजेन्द्रपुत्र कस्ते न सन्तिष्ठति वाङ्निदेशे ।
क श्शुष्कवृक्षं वनमापतन्तं दवाग्निमासीदति निर्विशङ्कः ॥ 41 ॥
स तस्या वचनं श्रुत्वा सान्त्वपूर्वमशङ्कितम् ।
भूयः प्रणयदृष्टार्थं लक्ष्मणो वाक्यमब्रवीत् ॥ 42 ॥
किमयं कामवृत्तस्ते लुप्तधर्मार्थसङ्ग्रहः ।
भर्ता भर्तृहिते युक्ते न चैनमवबुद्ध्यसे ॥ 43 ॥
न चिन्तयति राज्यार्थं नास्मान् शोकपरायणान् ।
सामात्यपरिषत्तारे पानमेवोपसेवते ॥ 44 ॥
स मासांश्चतुरः कृत्वा प्रमाणं प्लवगेश्वरः ।
व्यतीतां स्तान्मदव्यग्रो विहरन्नावबुध्यते ॥ 45 ॥
न हि धर्मार्थसिद्ध्यर्थं पानमेवं प्रशस्यते ।
पानादर्थश्च धर्मश्च कामश्च परिहीयते ॥ 46 ॥
धर्मलोपो महांस्तावत्कृते ह्यप्रतिकुर्वतः ।
अर्थलोपश्च मित्रस्य नाशे गुणवतो महान् ॥ 47 ॥
मित्रं ह्यर्थगुणश्रेष्ठं सत्यधर्मपरायणम् ।
तद्द्वयं तु परित्यक्तं न तु धर्मे व्यवस्थितम् ॥ 48 ॥
तदेवं प्रस्तुते कार्ये कार्यमस्माभिरुत्तरम् ।
यत्कार्यं कार्यतत्त्वज्ञे तदुदाहर्तुमर्हसि ॥ 49 ॥
सा तस्य धर्मार्थसमाधियुक्तं निशम्य वाक्यं मधुरस्वभावम् ।
तारा गतार्थे मनुजेन्द्रकार्ये विश्वासयुक्तं तमुवाच भूयः ॥ 50 ॥
न कोपकालः क्षितिपालपुत्र न चाति कोप स्स्वजने विधेयः ।
त्वदर्थकामस्य जनस्य तस्य प्रमादमप्यर्हसि वीर सोढुम् ॥ 51 ॥
कोपं कथं नाम गुणप्रकृष्टः कुमार कुर्यादपकृष्टसत्त्वे ।
कस्त्वद्विधः कोपवशं हि गच्छे त्सत्त्वावरुद्धस्तपसः प्रसूतिः ॥ 52 ॥
जानामि रोषं हरिवीरबन्धो र्जानामि कार्यस्य च कालसङ्गम् ।
जानामि कार्यं त्वयि यत्कृतं न स्तच्चापि जानामि यदत्र कार्यम् ॥ 53 ॥
तच्चापि जानामि यथविषह्यं बलं नरश्रेष्ठ शरीरजस्य ।
जानामि यस्मिंश्च जनेऽवबद्धं कामेन सुग्रीवमसक्तमद्य ॥ 54 ॥
न कामतन्त्रे तव बुद्धिरस्ति त्वं वै यथा मन्युवशं प्रपन्नः ।
न देशकालौ हि न चार्थधर्मा ववेक्षते कामरतिर्मनुष्यः ॥ 55 ॥
तं कामवृत्तं मम सन्निकृष्टं कामाभियोगाच्च निवृत्तलज्जम् ।
क्षमस्व तावत्परवीरहन्त स्त्वद्भ्रातरं वानरवंशनाथम् ॥ 56 ॥
महर्षयो धर्मतपोऽभिकामाः कामानुकामाः प्रतिबद्धमोहाः ।
अयं प्रकृत्या चपलः कपिस्तु कथं न सज्जेत सुखेषु राजा ॥ 57 ॥
इत्येवमुक्त्वा वचनं महार्थं सा वानरी लक्ष्मणमप्रमेयम् ।
पुन स्सखेदं मदविह्वलञ्च भर्तुर्हितं वाक्यमिदं बभाषे ॥ 58 ॥
उद्योगस्तु चिराज्ञप्त स्सुग्रीवेण नरोत्तम ।
कामस्यापि विधेयेन तवार्थप्रतिसाधने ॥ 59 ॥
आगता हि महावीर्या हरयः कामरूपिणः ।
कोटीशतसहस्राणि नानानगनिवासिनः ॥ 60 ॥
तदागच्छ महाबाहो चारित्रं रक्षितं त्वया ।
अच्छलं मित्रभावेन सतां दारावलोकनम् ॥ 61 ॥
तारया चाभ्यनुज्ञातस्त्वरया चापि चोदितः ।
प्रविवेश महाबाहुरभ्यन्तरमरिन्दमः ॥ 62 ॥
तत स्सुग्रीवमासीनं काञ्चने परमासने ।
महार्हास्तरणोपेते ददर्शादित्यसन्निभम् ॥ 63 ॥
दिव्याभणचित्राङ्गं दिव्यरूपं यशस्विनम् ।
दिव्यमाल्याम्बरधरं महेन्द्रमिव दुर्जयम् ॥ 64 ॥
दिव्याभरणमालाभिः प्रमदाभि स्समावृतम् ।
संरब्धतररक्ताक्षो बभूवान्तकसन्निभः ॥ 65 ॥
रुमां तु वीर परिरभ्य गाढं वरासनस्थो वरहेमवर्णः ।
ददर्श सौमित्रिमदीनसत्त्वं विशालनेत्रस्सुविशालनेत्रम् ॥ 66 ॥
इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीय आदिकाव्ये किष्किन्धाकाण्डे त्रयस्त्रिंशस्सर्गः ॥
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe kiṣkindhākāṇḍam |
atha trayastriṃśassargaḥ |
atha pratisamādiṣṭo lakṣmaṇaḥ paravīrahā |
praviveśa guhāṃ ghorāṃ kiṣkindhāṃ rāmaśāsanāt || 1 ||
dvārasthā harayastatra mahākāyā mahābalāḥ |
babhūvurlakṣmaṇaṃ dṛṣṭvā sarve prāñjalaya sthitāḥ || 2 ||
niśvasantaṃ tu taṃ dṛṣṭvā kruddhaṃ daśarathātmajam |
babhūvurharayastrastā na cainaṃ paryavārayan || 3 ||
sa tāṃ ratnamayīṃ śrīmāndivyāṃ puṣpitakānanām |
ramyāṃ ratnasamākīrṇāṃ dadarśa mahatīṃ guhām || 4 ||
harmyaprāsādasambādhāṃ nānāpaṇyopaśobhitām |
sarvakāmaphalairvṛkṣaiḥ puṣpitairupaśobhitām || 5 ||
devagandharvaputraiśca vānaraiḥ kāmarūpibhiḥ |
divyamālyāmbaradharai śśobhitāṃ priyadarśanaiḥ || 6 ||
candanāgarupadmānāṃ gandhaissurabhigandhinām |
maireyāṇāṃ madhūnāṃ ca sammoditamahāpathām || 7 ||
vindhyamerugiriprakhyaiḥ prāsādairnaikabhūmibhiḥ |
dadarśa girinadyaśca vimalāstatra rāghavaḥ || 8 ||
aṅgadasya gṛhaṃ ramyaṃ maindasya dvividhasya ca |
gavayasya gavākṣasya gajasya śarabhasya ca || 9 ||
vidyunmāleśca sampāte ssūryākṣasya hanūmataḥ |
vīrabāho ssubāhośca nalasya ca mahātmanaḥ || 10 ||
kumudasya suṣeṇasya tārajāmbavatostathā |
dadhivaktrasya nīlasya supāṭalasunetrayoḥ || 11 ||
eteṣāṃ kapimukhyānāṃ rājamārge mahātmanām |
dadarśa gṛhamukhyāni mahāsārāṇi lakṣmaṇaḥ || 12 ||
pāṇḍurābhraprakāśāni divyamālyayutāni ca |
prabhūtadhanadhānyāni strīratnai śśobhitāni ca || 13 ||
pāṇḍureṇa tu sālena parikṣiptaṃ durāsadam |
vānarendragṛhaṃ ramyaṃ mahendrasadanopamam || 14 ||
śuklaiḥ prāsādaśikharaiḥ kailāsaśikharopamaiḥ |
sarvakāmaphalairvṛkṣaiḥ puṣpitairupaśobhitam || 15 ||
mahendradattaiśśrīmadbhirnīlajīmūtasannibhaiḥ |
divyapuṣpaphalairvṛkṣaiśītacchāyairmanoramaiḥ || 16 ||
haribhissaṃvṛtadvāraṃ balibhiśśastrapāṇibhiḥ |
divyamālyāvṛtaṃ śubhraṃ taptakāñcanatoraṇam || 17 ||
sugrīvasya gṛhaṃ ramyaṃ praviveśa mahābalaḥ |
avāryamāṇassaumitrirmahābhramiva bhāskaraḥ || 18 ||
sa sapta kakṣyā dharmātmā nānājanasamākulāḥ |
praviśya sumahadgaguptaṃ dadarśāntaḥpuraṃ mahat || 19 ||
haimarājataparyaṅkairbahubhiśca varāsanaiḥ |
mahārhāstaraṇopetaistatra tatropaśobhitam || 20 ||
praviśanneva satataṃ śuśrāva madhurasvaram |
tantrīgītasamākīrṇaṃ samagītapadākṣaram || 21 ||
bahvīśca vividhākārā rūpayauvanagarvitāḥ |
striyassugrīvabhavane dadarśa sumahābalaḥ || 22 ||
dṛṣṭvā'bhijanasampannāścitramālyakṛtasrajaḥ |
phalamālyakṛtavyagrā bhūṣaṇottamabhūṣitāḥ || 23 ||
nātṛptānnāpi cāvyagrānnānudāttaparicchadān |
sugrīvānucarāṃścāpi lakṣayāmāsa lakṣmaṇaḥ || 24 ||
kūjitaṃ nūpurāṇāṃ ca kāñcīnāṃ ninadaṃ tathā |
sanniśamya tata śrīmānsaumitrirlajjito'bhavat || 25 ||
roṣavegaprakupitaśaśrutvā cābharaṇasvanam |
cakāra jyāsvanaṃ vīro diśaśśabdena pūrayan || 26 ||
cāritreṇa mahābāhurapakṛṣṭa ssalakṣmaṇaḥ |
tasthāvekāntamāśritya rāmakopasamanvitaḥ || 27 ||
tena cāpasvanenātha sugrīvaḥ plavagādhipaḥ |
vijñāyā'gamanaṃ trasta ssañcacāla varāsanāt || 28 ||
aṅgadena yathā mahyaṃ purastātprativeditam |
suvyaktameṣa samprāpta ssaumitrirbhrātṛvatsalaḥ || 29 ||
aṅgadena samākhyātaṃ jyāsvanena ca vānaraḥ |
bubudhe lakṣmaṇaṃ prāptaṃ mukhaṃ cāsyavyaśuṣyata || 30 ||
tatastārāṃ hariśreṣṭhassugrīvaḥ priyadarśanām |
uvāca hitamavyagrastrāsa sambhrāntamānasaḥ || 31 ||
kinnu tatkāraṇaṃ subhru prakṛtyā mṛdumānasaḥ |
saroṣa iva samprāpto yenāyaṃ rāghavānujaḥ || 32 ||
kiṃ paśyasi kumārasya roṣasthānamanindite |
na khalvakāraṇe kopamāharennarasattamaḥ || 33 ||
yadasya kṛtamasmābhirbudhyase kiñcidapriyam |
tadabuddhyā sampradhāryāśu kṣipramarhasi bhāṣitum || 34 ||
athavā svayamevainaṃ draṣṭumarhasi bhāmini |
vacanai ssāntvayuktaiśca prasādayitumarhasi || 35 ||
tvaddarśana viśuddhātmā na sa kopaṃ kariṣyati |
na hi strīṣu mahātmānaḥ kvacitkurvanti dāruṇam || 36 ||
tvayā sāntvairupakrāntaṃ prasannendriyamānasam |
tataḥ kamalapatrākṣaṃ drakṣyāmyahamarindamam || 37 ||
sā praskhalantī madavihvalākṣī pralambakāñcīguṇa hemasūtrā |
salakṣaṇā lakṣmaṇasannidhānaṃ jagāma tārā namitāṅgayaṣṭiḥ || 38 ||
sa tāṃ samīkṣyaiva harīśapantīṃ tasthāvudāsīnatayā mahātmā |
avāṅmukho'bhūnmanujendraputraḥ strīsannikarṣādvinivṛttakopaḥ || 39 ||
sā pānayogādvinivṛttalajjā dṛṣṭiprasādācca narendrasūnoḥ |
uvāca tārā praṇayapragalbhaṃ vākyaṃ mahārthaṃ parisāntvapūrvam || 40 ||
kiṃ kopamūlaṃ manujendraputra kaste na santiṣṭhati vāṅnideśe |
ka śśuṣkavṛkṣaṃ vanamāpatantaṃ davāgnimāsīdati nirviśaṅkaḥ || 41 ||
sa tasyā vacanaṃ śrutvā sāntvapūrvamaśaṅkitam |
bhūyaḥ praṇayadṛṣṭārthaṃ lakṣmaṇo vākyamabravīt || 42 ||
kimayaṃ kāmavṛttaste luptadharmārthasaṅgrahaḥ |
bhartā bhartṛhite yukte na cainamavabuddhyase || 43 ||
na cintayati rājyārthaṃ nāsmān śokaparāyaṇān |
sāmātyapariṣattāre pānamevopasevate || 44 ||
sa māsāṃścaturaḥ kṛtvā pramāṇaṃ plavageśvaraḥ |
vyatītāṃ stānmadavyagro viharannāvabudhyate || 45 ||
na hi dharmārthasiddhyarthaṃ pānamevaṃ praśasyate |
pānādarthaśca dharmaśca kāmaśca parihīyate || 46 ||
dharmalopo mahāṃstāvatkṛte hyapratikurvataḥ |
arthalopaśca mitrasya nāśe guṇavato mahān || 47 ||
mitraṃ hyarthaguṇaśreṣṭhaṃ satyadharmaparāyaṇam |
taddvayaṃ tu parityaktaṃ na tu dharme vyavasthitam || 48 ||
tadevaṃ prastute kārye kāryamasmābhiruttaram |
yatkāryaṃ kāryatattvajñe tadudāhartumarhasi || 49 ||
sā tasya dharmārthasamādhiyuktaṃ niśamya vākyaṃ madhurasvabhāvam |
tārā gatārthe manujendrakārye viśvāsayuktaṃ tamuvāca bhūyaḥ || 50 ||
na kopakālaḥ kṣitipālaputra na cāti kopa ssvajane vidheyaḥ |
tvadarthakāmasya janasya tasya pramādamapyarhasi vīra soḍhum || 51 ||
kopaṃ kathaṃ nāma guṇaprakṛṣṭaḥ kumāra kuryādapakṛṣṭasattve |
kastvadvidhaḥ kopavaśaṃ hi gacche tsattvāvaruddhastapasaḥ prasūtiḥ || 52 ||
jānāmi roṣaṃ harivīrabandho rjānāmi kāryasya ca kālasaṅgam |
jānāmi kāryaṃ tvayi yatkṛtaṃ na staccāpi jānāmi yadatra kāryam || 53 ||
taccāpi jānāmi yathaviṣahyaṃ balaṃ naraśreṣṭha śarīrajasya |
jānāmi yasmiṃśca jane'vabaddhaṃ kāmena sugrīvamasaktamadya || 54 ||
na kāmatantre tava buddhirasti tvaṃ vai yathā manyuvaśaṃ prapannaḥ |
na deśakālau hi na cārthadharmā vavekṣate kāmaratirmanuṣyaḥ || 55 ||
taṃ kāmavṛttaṃ mama sannikṛṣṭaṃ kāmābhiyogācca nivṛttalajjam |
kṣamasva tāvatparavīrahanta stvadbhrātaraṃ vānaravaṃśanātham || 56 ||
maharṣayo dharmatapo'bhikāmāḥ kāmānukāmāḥ pratibaddhamohāḥ |
ayaṃ prakṛtyā capalaḥ kapistu kathaṃ na sajjeta sukheṣu rājā || 57 ||
ityevamuktvā vacanaṃ mahārthaṃ sā vānarī lakṣmaṇamaprameyam |
puna ssakhedaṃ madavihvalañca bharturhitaṃ vākyamidaṃ babhāṣe || 58 ||
udyogastu cirājñapta ssugrīveṇa narottama |
kāmasyāpi vidheyena tavārthapratisādhane || 59 ||
āgatā hi mahāvīryā harayaḥ kāmarūpiṇaḥ |
koṭīśatasahasrāṇi nānānaganivāsinaḥ || 60 ||
tadāgaccha mahābāho cāritraṃ rakṣitaṃ tvayā |
acchalaṃ mitrabhāvena satāṃ dārāvalokanam || 61 ||
tārayā cābhyanujñātastvarayā cāpi coditaḥ |
praviveśa mahābāhurabhyantaramarindamaḥ || 62 ||
tata ssugrīvamāsīnaṃ kāñcane paramāsane |
mahārhāstaraṇopete dadarśādityasannibham || 63 ||
divyābhaṇacitrāṅgaṃ divyarūpaṃ yaśasvinam |
divyamālyāmbaradharaṃ mahendramiva durjayam || 64 ||
divyābharaṇamālābhiḥ pramadābhi ssamāvṛtam |
saṃrabdhatararaktākṣo babhūvāntakasannibhaḥ || 65 ||
rumāṃ tu vīra parirabhya gāḍhaṃ varāsanastho varahemavarṇaḥ |
dadarśa saumitrimadīnasattvaṃ viśālanetrassuviśālanetram || 66 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye kiṣkindhākāṇḍe trayastriṃśassargaḥ ||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Grantha script.
Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.