𑌶𑍍𑌰𑍀𑌮𑌦𑍍𑌵𑌾𑌲𑍍𑌮𑍀𑌕𑍀𑌯 𑌰𑌾𑌮𑌾𑌯𑌣𑍇 𑌕𑌿𑌷𑍍𑌕𑌿𑌨𑍍𑌧𑌾𑌕𑌾𑌣𑍍𑌡𑌮𑍍 ।
𑌅𑌥 𑌷𑌡𑍍𑌵𑌿𑌂𑌶𑌸𑍍𑌸𑌰𑍍𑌗𑌃 ।
𑌤𑌤𑌶𑍍𑌶𑍋𑌕𑌾𑌭𑌿𑌸𑌨𑍍𑌤𑌪𑍍𑌤𑌂 𑌸𑍁𑌗𑍍𑌰𑍀𑌵𑌂 𑌕𑍍𑌲𑌿𑌨𑍍𑌨𑌵𑌾𑌸𑌸𑌮𑍍 ।
𑌶𑌾𑌖𑌾𑌮𑍃𑌗𑌮𑌹𑌾𑌮𑌾𑌤𑍍𑌰𑌾𑌃 𑌪𑌰𑌿𑌵𑌾𑌰𑍍𑌯𑍋𑌪𑌤𑌸𑍍𑌥𑌿𑌰𑍇 ॥ 1 ॥
𑌅𑌭𑌿𑌗𑌮𑍍𑌯 𑌮𑌹𑌾𑌬𑌾𑌹𑍁𑌂 𑌰𑌾𑌮𑌮𑌕𑍍𑌲𑌿𑌷𑍍𑌟𑌕𑌾𑌰𑌿𑌣𑌮𑍍 ।
𑌸𑍍𑌥𑌿𑌤𑌾𑌃 𑌪𑍍𑌰𑌾𑌞𑍍𑌜𑌲𑌯𑌸𑍍𑌸𑌰𑍍𑌵𑍇 𑌪𑌿𑌤𑌾𑌮𑌹𑌮𑌿𑌵𑌰𑍍𑌷𑌯𑌃 ॥ 2 ॥
𑌤𑌤𑌃 𑌕𑌾𑌞𑍍𑌚𑌨𑌶𑍈𑌲𑌾𑌭 𑌸𑍍𑌤𑌰𑍁𑌣𑌾𑌰𑍍𑌕𑌨𑌿𑌭𑌾𑌨𑌨𑌃 ।
𑌅𑌬𑍍𑌰𑌵𑍀𑌤𑍍𑌪𑍍𑌰𑌾𑌞𑍍𑌜𑌲𑌿𑌰𑍍𑌵𑌾𑌕𑍍𑌯𑌂 𑌹𑌨𑍂𑌮𑌾𑌨𑍍𑌮𑌾𑌰𑍁𑌤𑌾𑌤𑍍𑌮𑌜𑌃 ॥ 3 ॥
𑌭𑌵𑌤𑍍𑌪𑍍𑌰𑌸𑌾𑌦𑌾𑌤𑍍𑌸𑍁𑌗𑍍𑌰𑍀𑌵𑌃 𑌪𑌿𑌤𑍃𑌪𑍈𑌤𑌾𑌮𑌹𑌂 𑌮𑌹𑌤𑍍 ।
𑌵𑌾𑌨𑌰𑌾𑌣𑌾𑌂 𑌸𑍁𑌦𑍁𑌷𑍍𑌪𑍍𑌰𑌾𑌪𑌂 𑌪𑍍𑌰𑌾𑌪𑍍𑌤𑍋 𑌰𑌾𑌜𑍍𑌯𑌮𑌿𑌦𑌂 𑌪𑍍𑌰𑌭𑍋 ॥ 4 ॥
𑌭𑌵𑌤𑌾 𑌸𑌮𑌨𑍁𑌜𑍍𑌞𑌾𑌤𑌃 𑌪𑍍𑌰𑌵𑌿𑌶𑍍𑌯 𑌨𑌗𑌰𑌂 𑌶𑍁𑌭𑌮𑍍 ॥ 5 ॥
𑌸𑌂𑌵𑌿𑌧𑌾𑌸𑍍𑌯𑌤𑌿 𑌕𑌾𑌰𑍍𑌯𑌾𑌣𑌿 𑌸𑌰𑍍𑌵𑌾𑌣𑌿 𑌸𑌸𑍁𑌹𑍃𑌜𑍍𑌜𑌨𑌃 ।
𑌸𑍍𑌨𑌾𑌤𑍋𑌽𑌯𑌂 𑌵𑌿𑌵𑌿𑌧𑍈𑌰𑍍𑌗𑌨𑍍𑌧𑍈𑌰𑍗𑌷𑌧𑍈𑌶𑍍𑌚 𑌯𑌥𑌾𑌵𑌿𑌧𑌿 ॥ 6 ॥
𑌅𑌰𑍍𑌚𑌯𑌿𑌷𑍍𑌯𑌤𑌿 𑌰𑌤𑍍𑌨𑍈𑌶𑍍𑌚 𑌮𑌾𑌲𑍍𑌯𑍈𑌶𑍍𑌚 𑌤𑍍𑌵𑌾𑌂 𑌵𑌿𑌶𑍇𑌷𑌤𑌃 ।
𑌇𑌮𑌾𑌂 𑌗𑌿𑌰𑌿𑌗𑍁𑌹𑌾𑌂 𑌰𑌮𑍍𑌯𑌾𑌮𑌭𑌿𑌗𑌨𑍍𑌤𑍁𑌮𑌿𑌤𑍋𑌽𑌰𑍍𑌹𑌸𑌿 ॥ 7 ॥
𑌕𑍁𑌰𑍁𑌷𑍍𑌵 𑌸𑍍𑌵𑌾𑌮𑌿𑌸𑌮𑍍𑌬𑌨𑍍𑌧𑌂 𑌵𑌾𑌨𑌰𑌾𑌨𑍍𑌸𑌮𑍍𑌪𑍍𑌰𑌹𑌰𑍍𑌷𑌯 ।
𑌏𑌵𑌮𑍁𑌕𑍍𑌤𑍋 𑌹𑌨𑍁𑌮𑌤𑌾 𑌰𑌾𑌘𑌵𑌃 𑌪𑌰𑌵𑍀𑌰𑌹𑌾 ॥ 8 ॥
𑌪𑍍𑌰𑌤𑍍𑌯𑍁𑌵𑌾𑌚 𑌹𑌨𑍂𑌮𑌨𑍍𑌤𑌂 𑌬𑍁𑌦𑍍𑌧𑌿𑌮𑌾𑌨𑍍𑌵𑌾𑌕𑍍𑌯𑌕𑍋𑌵𑌿𑌦𑌃 ।
𑌚𑌤𑍁𑌰𑍍𑌦𑌶 𑌸𑌮𑌾𑌸𑍍𑌸𑍗𑌮𑍍𑌯 𑌗𑍍𑌰𑌾𑌮𑌂 𑌵𑌾 𑌯𑌦𑌿 𑌵𑌾 𑌪𑍁𑌰𑌮𑍍 ॥ 9 ॥
𑌨 𑌪𑍍𑌰𑌵𑍇𑌕𑍍𑌷𑍍𑌯𑌾𑌮𑌿 𑌹𑌨𑍁𑌮𑌨𑍍𑌪𑌿𑌤𑍁𑌰𑍍𑌨𑌿𑌰𑍍𑌦𑍇𑌶𑌪𑌾𑌲𑌕𑌃 ।
𑌸𑍁𑌸𑌮𑍃𑌦𑍍𑌧𑌾𑌂 𑌗𑍁𑌹𑌾𑌂 𑌰𑌮𑍍𑌯𑌾𑌂 𑌸𑍁𑌗𑍍𑌰𑍀𑌵𑍋 𑌵𑌾𑌨𑌰𑌰𑍍𑌷𑌭𑌃 ॥ 10 ॥
𑌪𑍍𑌰𑌵𑌿𑌷𑍍𑌟𑍋 𑌵𑌿𑌧𑌿𑌵𑌦𑍍𑌵𑍀𑌰𑌃 𑌕𑍍𑌷𑌿𑌪𑍍𑌰𑌂 𑌰𑌾𑌜𑍍𑌯𑍇𑌽𑌭𑌿𑌷𑌿𑌚𑍍𑌯𑌤𑌾𑌮𑍍 ।
𑌏𑌵𑌮𑍁𑌕𑍍𑌤𑍍𑌵𑌾 𑌹𑌨𑍂𑌮𑌨𑍍𑌤𑌂 𑌰𑌾𑌮𑌸𑍍𑌸𑍁𑌗𑍍𑌰𑍀𑌵𑌮𑌬𑍍𑌰𑌵𑍀𑌤𑍍 ॥ 11 ॥
𑌵𑍃𑌤𑍍𑌤𑌜𑍍𑌞𑍋 𑌵𑍃𑌤𑍍𑌤𑌸𑌮𑍍𑌪𑌨𑍍𑌨𑌮𑍁𑌦𑌾𑌰𑌬𑌲𑌵𑌿𑌕𑍍𑌰𑌮𑌮𑍍 ।
𑌇𑌮𑌮𑌪𑍍𑌯𑌙𑍍𑌗𑌦𑌂 𑌵𑍀𑌰 𑌯𑍗𑌵𑌰𑌾𑌜𑍍𑌯𑍇𑌽𑌭𑌿𑌷𑍇𑌚𑌯 ॥ 12 ॥
𑌜𑍍𑌯𑍇𑌷𑍍𑌠𑌸𑍍𑌯 𑌸 𑌸𑍁𑌤𑍋 𑌜𑍍𑌯𑍇𑌷𑍍𑌠𑌸𑍍𑌸𑌦𑍃𑌶𑍋 𑌵𑌿𑌕𑍍𑌰𑌮𑍇𑌣 𑌤𑍇 ।
𑌅𑌙𑍍𑌗𑌦𑍋𑌽𑌯𑌮𑌦𑍀𑌨𑌾𑌤𑍍𑌮𑌾 𑌯𑍗𑌵𑌰𑌾𑌜𑍍𑌯𑌸𑍍𑌯 𑌭𑌾𑌜𑌨𑌮𑍍 ॥ 13 ॥
𑌪𑍂𑌰𑍍𑌵𑍋𑌽𑌯𑌂 𑌵𑌾𑌰𑍍𑌷𑌿𑌕𑍋 𑌮𑌾𑌸𑌃 𑌶𑍍𑌰𑌾𑌵𑌣𑌸𑍍𑌸𑌲𑌿𑌲𑌾𑌗𑌮𑌃 ।
𑌪𑍍𑌰𑌵𑍃𑌤𑍍𑌤𑌾𑌸𑍍𑌸𑍗𑌮𑍍𑌯 𑌚𑌤𑍍𑌵𑌾𑌰𑍋 𑌮𑌾𑌸𑌾 𑌵𑌾𑌰𑍍𑌷𑌿𑌕𑌸𑌜𑍍𑌞𑌿𑌕𑌾𑌃 ॥ 14 ॥
𑌨𑌾𑌯𑌮𑍁𑌦𑍍𑌯𑍋𑌗𑌸𑌮𑌯𑌃 𑌪𑍍𑌰𑌵𑌿𑌶 𑌤𑍍𑌵𑌂 𑌪𑍁𑌰𑍀𑌂 𑌶𑍁𑌭𑌾𑌮𑍍 ।
𑌅𑌸𑍍𑌮𑌿𑌨𑍍𑌵𑌤𑍍𑌸𑍍𑌯𑌾𑌮𑍍𑌯𑌹𑌂 𑌸𑍗𑌮𑍍𑌯 𑌪𑌰𑍍𑌵𑌤𑍇 𑌸𑌹 𑌲𑌕𑍍𑌷𑍍𑌮𑌣𑌃 ॥ 15 ॥
𑌇𑌯𑌂 𑌗𑌿𑌰𑌿𑌗𑍁𑌹𑌾 𑌰𑌮𑍍𑌯𑌾 𑌵𑌿𑌶𑌾𑌲𑌾 𑌯𑍁𑌕𑍍𑌤𑌮𑌾𑌰𑍁𑌤𑌾 ।
𑌪𑍍𑌰𑌭𑍂𑌤𑌸𑌲𑌿𑌲𑌾 𑌸𑍗𑌮𑍍𑌯 𑌪𑍍𑌰𑌭𑍂𑌤𑌕𑌮𑌲𑍋𑌤𑍍𑌪𑌲𑌾 ॥ 16 ॥
𑌕𑌾𑌰𑍍𑌤𑌿𑌕𑍇 𑌸𑌮𑌨𑍁𑌪𑍍𑌰𑌾𑌪𑍍𑌤𑍇 𑌤𑍍𑌵𑌂 𑌰𑌾𑌵𑌣𑌵𑌧𑍇 𑌯𑌤 ।
𑌏𑌷 𑌨𑌸𑍍𑌸𑌮𑌯𑌸𑍍𑌸𑍗𑌮𑍍𑌯 𑌪𑍍𑌰𑌵𑌿𑌶 𑌤𑍍𑌵𑌂 𑌸𑍍𑌵𑌮𑌾𑌲𑌯𑌮𑍍 ॥ 17 ॥
𑌅𑌭𑌿𑌷𑌿𑌕𑍍𑌤𑌸𑍍𑌵 𑌰𑌾𑌜𑍍𑌯𑍇 𑌚 𑌸𑍁𑌹𑍃𑌦𑌸𑍍𑌸𑌮𑍍𑌪𑍍𑌰𑌹𑌰𑍍𑌷𑌯 ।
𑌇𑌤𑌿 𑌰𑌾𑌮𑌾𑌭𑍍𑌯𑌨𑍁𑌜𑍍𑌞𑌾𑌤𑌸𑍍𑌸𑍁𑌗𑍍𑌰𑍀𑌵𑍋 𑌵𑌾𑌨𑌰𑌾𑌧𑌿𑌪𑌃 ॥ 18 ॥
𑌪𑍍𑌰𑌵𑌿𑌵𑍇𑌶 𑌪𑍁𑌰𑍀𑌂 𑌰𑌮𑍍𑌯𑌾𑌂 𑌕𑌿𑌷𑍍𑌕𑌿𑌨𑍍𑌧𑌾𑌂 𑌵𑌾𑌲𑌿𑌪𑌾𑌲𑌿𑌤𑌾𑌮𑍍 ।
𑌤𑌂 𑌵𑌾𑌨𑌰𑌸𑌹𑌸𑍍𑌰𑌾𑌣𑌿 𑌪𑍍𑌰𑌵𑌿𑌷𑍍𑌟𑌂 𑌵𑌾𑌨𑌰𑍇𑌶𑍍𑌵𑌰𑌮𑍍 ॥ 19 ॥
𑌅𑌭𑌿𑌵𑌾𑌦𑍍𑌯 𑌪𑍍𑌰𑌵𑌿𑌷𑍍𑌟𑌾𑌨𑌿 𑌸𑌰𑍍𑌵𑌤𑌃 𑌪𑌰𑍍𑌯𑌵𑌾𑌰𑌯𑌨𑍍 ।
𑌤𑌤𑌃 𑌪𑍍𑌰𑌕𑍃𑌤𑌯𑌸𑍍𑌸𑌰𑍍𑌵𑌾 𑌦𑍃𑌷𑍍𑌟𑍍𑌵𑌾 𑌹𑌰𑌿𑌗𑌣𑍇𑌶𑍍𑌵𑌰𑌮𑍍 ॥ 20 ॥
𑌪𑍍𑌰𑌣𑌮𑍍𑌯 𑌮𑍂𑌰𑍍𑌧𑍍𑌨𑌾 𑌪𑌤𑌿𑌤𑌾 𑌵𑌸𑍁𑌧𑌾𑌯𑌾𑌂 𑌸𑌮𑌾𑌹𑌿𑌤𑌾𑌃 ।
𑌸𑍁𑌗𑍍𑌰𑍀𑌵𑌃 𑌪𑍍𑌰𑌕𑍃𑌤𑍀𑌸𑍍𑌸𑌰𑍍𑌵𑌾𑌸𑍍𑌸𑌮𑍍𑌭𑌾𑌷𑍍𑌯𑍋𑌤𑍍𑌥𑌾𑌪𑍍𑌯 𑌵𑍀𑌰𑍍𑌯𑌵𑌾𑌨𑍍 ॥ 21 ॥
𑌭𑍍𑌰𑌾𑌤𑍁𑌰𑌨𑍍𑌤𑌃𑌪𑍁𑌰𑌂 𑌸𑍗𑌮𑍍𑌯𑌂 𑌪𑍍𑌰𑌵𑌿𑌵𑍇𑌶 𑌮𑌹𑌾𑌬𑌲𑌃 ।
𑌪𑍍𑌰𑌵𑌿𑌶𑍍𑌯 𑌤𑍍𑌵𑌭𑌿𑌨𑌿𑌷𑍍𑌕𑍍𑌰𑌾𑌨𑍍𑌤𑌂 𑌸𑍁𑌗𑍍𑌰𑍀𑌵𑌂 𑌪𑍍𑌲𑌵𑌗𑍇𑌶𑍍𑌵𑌰𑌮𑍍 ॥ 22 ॥
𑌅𑌭𑍍𑌯𑌷𑌿𑌞𑍍𑌚𑌨𑍍𑌤 𑌸𑍁𑌹𑍃𑌦𑌸𑍍𑌸𑌹𑌸𑍍𑌰𑌾𑌕𑍍𑌷𑌮𑌿𑌵𑌾𑌮𑌰𑌾𑌃 ।
𑌤𑌸𑍍𑌯 𑌪𑌾𑌣𑍍𑌡𑍁𑌰𑌮𑌾𑌜𑌹𑍍𑌰𑍁𑌶𑍍𑌛𑌤𑍍𑌰𑌂 𑌹𑍇𑌮𑌪𑌰𑌿𑌷𑍍𑌕𑍃𑌤𑌮𑍍 ॥ 23 ॥
𑌶𑍁𑌕𑍍𑌲𑍇 𑌚 𑌵𑌾𑌲𑌵𑍍𑌯𑌜𑌨𑍇 𑌹𑍇𑌮𑌦𑌣𑍍𑌡𑍇 𑌯𑌶𑌸𑍍𑌕𑌰𑍇 ।
𑌤𑌥𑌾 𑌸𑌰𑍍𑌵𑌾𑌣𑌿 𑌰𑌤𑍍𑌨𑌾𑌨𑌿 𑌸𑌰𑍍𑌵𑌬𑍀𑌜𑍗𑌷𑌧𑍀𑌰𑌪𑌿 ॥ 24 ॥
𑌸𑌕𑍍𑌷𑍀𑌰𑌾𑌣𑌾𑌂 𑌚 𑌵𑍃𑌕𑍍𑌷𑌾𑌣𑌾𑌂 𑌪𑍍𑌰𑌰𑍋𑌹𑌾𑌨𑍍𑌕𑍁𑌸𑍁𑌮𑌾𑌨𑌿 𑌚 ।
𑌶𑍁𑌕𑍍𑌲𑌾𑌨𑌿 𑌚𑍈𑌵 𑌵𑌸𑍍𑌤𑍍𑌰𑌾𑌣𑌿 𑌶𑍍𑌵𑍇𑌤𑌂 𑌚𑍈𑌵𑌾𑌨𑍁𑌲𑍇𑌪𑌨𑌮𑍍 ॥ 25 ॥
𑌸𑍁𑌗𑌨𑍍𑌧𑍀𑌨𑌿 𑌚 𑌮𑌾𑌲𑍍𑌯𑌾𑌨𑌿 𑌸𑍍𑌥𑌲𑌜𑌾𑌨𑍍𑌯𑌮𑍍𑌬𑍁𑌜𑌾𑌨𑌿 𑌚 ।
𑌚𑌨𑍍𑌦𑌨𑌾𑌨𑌿 𑌚 𑌦𑌿𑌵𑍍𑌯𑌾𑌨𑌿 𑌗𑌨𑍍𑌧𑌾𑌂𑌶𑍍𑌚 𑌵𑌿𑌵𑌿𑌧𑌾𑌨𑍍𑌬𑌹𑍂𑌨𑍍 ॥ 26 ॥
𑌅𑌕𑍍𑌷𑌤𑌂 𑌜𑌾𑌤𑌰𑍂𑌪𑌂 𑌚 𑌪𑍍𑌰𑌿𑌯𑌙𑍍𑌗𑍁𑌮𑌧𑍁𑌸𑌰𑍍𑌪𑌿𑌷𑍀 ।
𑌦𑌧𑌿 𑌚𑌰𑍍𑌮 𑌚 𑌵𑍈𑌯𑌾𑌘𑍍𑌰𑌂 𑌵𑌾𑌰𑌾𑌹𑍀 𑌚𑌾𑌪𑍍𑌯𑍁𑌪𑌾𑌨𑌹𑍗 ॥ 27 ॥
𑌸𑌮𑌾𑌲𑌮𑍍𑌭𑌨𑌮𑌾𑌦𑌾𑌯 𑌰𑍋𑌚𑌨𑌾𑌂 𑌸𑌮𑌨𑌶𑍍𑌶𑌿𑌲𑌾𑌮𑍍 ।
𑌆𑌗𑍍𑌮𑍁𑌸𑍍𑌤𑌤𑍍𑌰 𑌮𑍁𑌦𑌿𑌤𑌾 𑌵𑌰𑌾𑌃 𑌕𑌨𑍍𑌯𑌾𑌸𑍍𑌤𑍁 𑌷𑍋𑌡𑌶 ॥ 28 ॥
𑌤𑌤𑌸𑍍𑌤𑍇 𑌵𑌾𑌨𑌰𑌶𑍍𑌰𑍇𑌷𑍍𑌠𑌂 𑌯𑌥𑌾𑌕𑌾𑌲𑌂 𑌯𑌥𑌾𑌵𑌿𑌧𑌿 ।
𑌰𑌤𑍍𑌨𑍈𑌰𑍍𑌵𑌸𑍍𑌤𑍍𑌰𑍈𑌶𑍍𑌚 𑌭𑌕𑍍𑌷𑍍𑌯𑍈𑌶𑍍𑌚 𑌤𑍋𑌷𑌯𑌿𑌤𑍍𑌵𑌾 𑌦𑍍𑌵𑌿𑌜𑌰𑍍𑌷𑌭𑌾𑌨𑍍 ॥ 29 ॥
𑌤𑌤𑌃 𑌕𑍁𑌶𑌪𑌰𑌿𑌸𑍍𑌤𑍀𑌰𑍍𑌣𑌂 𑌸𑌮𑌿𑌦𑍍𑌧𑌂 𑌜𑌾𑌤𑌵𑍇𑌦𑌸𑌮𑍍 ।
𑌮𑌨𑍍𑌤𑍍𑌰𑌪𑍂𑌤𑍇𑌨 𑌹𑌵𑌿𑌷𑌾 𑌹𑍁𑌤𑍍𑌵𑌾 𑌮𑌨𑍍𑌤𑍍𑌰𑌵𑌿𑌦𑍋 𑌜𑌨𑌾𑌃 ॥ 30 ॥
𑌤𑌤𑍋 𑌹𑍇𑌮𑌪𑍍𑌰𑌤𑌿𑌷𑍍𑌠𑌾𑌨𑍇 𑌵𑌰𑌾𑌸𑍍𑌤𑌰𑌣𑌸𑌂𑌵𑍃𑌤𑍇 ।
𑌪𑍍𑌰𑌾𑌸𑌾𑌦𑌶𑌿𑌖𑌰𑍇 𑌰𑌮𑍍𑌯𑍇 𑌚𑌿𑌤𑍍𑌰𑌮𑌾𑌲𑍍𑌯𑍋𑌪𑌶𑍋𑌭𑌿𑌤𑍇 ॥ 31 ॥
𑌪𑍍𑌰𑌾𑌙𑍍𑌮𑍁𑌖𑌂 𑌵𑌿𑌵𑌿𑌧𑍈𑌰𑍍𑌮𑌨𑍍𑌤𑍍𑌰𑍈𑌃 𑌸𑍍𑌥𑌾𑌪𑌯𑌿𑌤𑍍𑌵𑌾 𑌵𑌰𑌾𑌸𑌨𑍇 ।
𑌨𑌦𑍀𑌨𑌦𑍇𑌭𑍍𑌯𑌸𑍍𑌸𑌂𑌹𑍃𑌤𑍍𑌯 𑌤𑍀𑌰𑍍𑌥𑍇𑌭𑍍𑌯𑌶𑍍𑌚 𑌸𑌮𑌨𑍍𑌤𑌤𑌃 ॥ 32 ॥
𑌆𑌹𑍃𑌤𑍍𑌯 𑌚 𑌸𑌮𑍁𑌦𑍍𑌰𑍇𑌭𑍍𑌯𑌸𑍍𑌸𑌰𑍍𑌵𑍇𑌭𑍍𑌯𑍋 𑌵𑌾𑌨𑌰𑌰𑍍𑌷𑌭𑌾𑌃 ।
𑌅𑌪𑌃 𑌕𑌨𑌕𑌕𑍁𑌮𑍍𑌭𑍇𑌷𑍁 𑌨𑌿𑌧𑌾𑌯 𑌵𑌿𑌮𑌲𑌾𑌶𑍍𑌶𑍁𑌭𑌾𑌃 ॥ 33 ॥
𑌶𑍁𑌭𑍈𑌰𑍍𑌵𑍃𑌷𑌭𑌶𑍃𑌙𑍍𑌗𑍈𑌶𑍍𑌚 𑌕𑌲𑌶𑍈𑌶𑍍𑌚𑌾𑌪𑌿 𑌕𑌾𑌞𑍍𑌚𑌨𑍈𑌃 ।
𑌶𑌾𑌸𑍍𑌤𑍍𑌰𑌦𑍃𑌷𑍍𑌟𑍇𑌨 𑌵𑌿𑌧𑌿𑌨𑌾 𑌮𑌹𑌰𑍍𑌷𑌿𑌵𑌿𑌹𑌿𑌤𑍇𑌨 𑌚 ॥ 34 ॥
𑌗𑌜𑍋 𑌗𑌵𑌾𑌕𑍍𑌷𑍋 𑌗𑌵𑌯𑌶𑍍𑌶𑌰𑌭𑍋 𑌗𑌨𑍍𑌧𑌮𑌾𑌦𑌨𑌃 ।
𑌮𑍈𑌨𑍍𑌦𑌶𑍍𑌚 𑌦𑍍𑌵𑌿𑌵𑌿𑌦𑌶𑍍𑌚𑍈𑌵 𑌹𑌨𑍁𑌮𑌾𑌨𑍍𑌜𑌾𑌮𑍍𑌬𑌵𑌾𑌨𑍍𑌨𑌲𑌃 ॥ 35 ॥
𑌅𑌭𑍍𑌯𑌷𑌿𑌞𑍍𑌚𑌨𑍍𑌤 𑌸𑍁𑌗𑍍𑌰𑍀𑌵𑌂 𑌪𑍍𑌰𑌸𑌨𑍍𑌨𑍇𑌨 𑌸𑍁𑌗𑌨𑍍𑌧𑌿𑌨𑌾 ।
𑌸𑌲𑌿𑌲𑍇𑌨 𑌸𑌹𑌸𑍍𑌰𑌾𑌕𑍍𑌷𑌂 𑌵𑌸𑌵𑍋 𑌵𑌾𑌸𑌵𑌂 𑌯𑌥𑌾 ॥ 36 ॥
𑌅𑌭𑌿𑌷𑌿𑌕𑍍𑌤𑍇 𑌤𑍁 𑌸𑍁𑌗𑍍𑌰𑍀𑌵𑍇 𑌸𑌰𑍍𑌵𑍇 𑌵𑌾𑌨𑌰𑌪𑍁𑌙𑍍𑌗𑌵𑌾𑌃 ।
𑌪𑍍𑌰𑌚𑍁𑌕𑍍𑌰𑍁𑌶𑍁𑌰𑍍𑌮𑌹𑌾𑌤𑍍𑌮𑌾𑌨𑍋 𑌹𑍃𑌷𑍍𑌟𑌾 𑌸𑍍𑌤𑌤𑍍𑌰 𑌸𑌹𑌸𑍍𑌰𑌶𑌃 ॥ 37 ॥
𑌰𑌾𑌮𑌸𑍍𑌯 𑌤𑍁 𑌵𑌚𑌃 𑌕𑍁𑌰𑍍𑌵𑌨𑍍𑌸𑍁𑌗𑍍𑌰𑍀𑌵𑍋 𑌹𑌰𑌿𑌪𑍁𑌙𑍍𑌗𑌵𑌃 ।
𑌅𑌙𑍍𑌗𑌦𑌂 𑌸𑌮𑍍𑌪𑌰𑌿𑌷𑍍𑌵𑌜𑍍𑌯 𑌯𑍗𑌵𑌰𑌾𑌜𑍍𑌯𑍇𑌽𑌭𑍍𑌯𑌷𑍇𑌚𑌯𑌤𑍍 ॥ 38 ॥
𑌅𑌙𑍍𑌗𑌦𑍇 𑌚𑌾𑌭𑌿𑌷𑌿𑌕𑍍𑌤𑍇 𑌤𑍁 𑌸𑌾𑌨𑍁𑌕𑍍𑌰𑍋𑌶𑌾𑌃 𑌪𑍍𑌲𑌵𑌙𑍍𑌗𑌮𑌾𑌃 ।
𑌸𑌾𑌧𑍁 𑌸𑌾𑌧𑍍𑌵𑌿𑌤𑌿 𑌸𑍁𑌗𑍍𑌰𑍀𑌵𑌂 𑌮𑌹𑌾𑌤𑍍𑌮𑌾𑌨𑍋𑌽𑌭𑍍𑌯𑌪𑍂𑌜𑌯𑌨𑍍 ॥ 39 ॥
𑌰𑌾𑌮𑌂 𑌚𑍈𑌵 𑌮𑌹𑌾𑌤𑍍𑌮𑌾𑌨𑌂 𑌲𑌕𑍍𑌷𑍍𑌮𑌣𑌂 𑌚 𑌪𑍁𑌨𑌃 𑌪𑍁𑌨𑌃 ।
𑌪𑍍𑌰𑍀𑌤𑌾𑌶𑍍𑌚 𑌤𑍁𑌷𑍍𑌟𑍁𑌵𑍁𑌸𑍍𑌸𑌰𑍍𑌵𑍇 𑌤𑌾𑌦𑍃𑌶𑍇 𑌤𑌤𑍍𑌰 𑌵𑌰𑍍𑌤𑌿𑌤𑍇 ॥ 40 ॥
𑌹𑍃𑌷𑍍𑌟𑌪𑍁𑌷𑍍𑌟𑌜𑌨𑌾𑌕𑍀𑌰𑍍𑌣𑌾 𑌪𑌤𑌾𑌕𑌾𑌧𑍍𑌵𑌜𑌶𑍋𑌭𑌿𑌤𑌾 ।
𑌬𑌭𑍂𑌵 𑌨𑌗𑌰𑍀 𑌰𑌮𑍍𑌯𑌾 𑌕𑌿𑌷𑍍𑌕𑌿𑌨𑍍𑌧𑌾 𑌗𑌿𑌰𑌿𑌗𑌹𑍍𑌵𑌰𑍇 ॥ 41 ॥
𑌨𑌿𑌵𑍇𑌦𑍍𑌯 𑌰𑌾𑌮𑌾𑌯 𑌤𑌦𑌾 𑌮𑌹𑌾𑌤𑍍𑌮𑌨𑍇 𑌮𑌹𑌾𑌭𑌿𑌷𑍇𑌕𑌂 𑌕𑌪𑌿𑌵𑌾𑌹𑌿𑌨𑍀𑌪𑌤𑌿𑌃 ।
𑌰𑍁𑌮𑌾𑌂 𑌚 𑌭𑌾𑌰𑍍𑌯𑌂 𑌪𑍍𑌰𑌤𑌿𑌲𑌭𑍍𑌯 𑌵𑍀𑌰𑍍𑌯𑌵𑌾 𑌨𑌵𑌾𑌪 𑌰𑌾𑌜𑍍𑌯𑌂 𑌤𑍍𑌰𑌿𑌦𑌶𑌾𑌧𑌿𑌪𑍋 𑌯𑌥𑌾 ॥ 42 ॥
𑌇𑌤𑍍𑌯𑌾𑌰𑍍𑌷𑍇 𑌶𑍍𑌰𑍀𑌮𑌦𑍍𑌰𑌾𑌮𑌾𑌯𑌣𑍇 𑌵𑌾𑌲𑍍𑌮𑍀𑌕𑍀𑌯 𑌆𑌦𑌿𑌕𑌾𑌵𑍍𑌯𑍇 𑌕𑌿𑌷𑍍𑌕𑌿𑌨𑍍𑌧𑌾𑌕𑌾𑌣𑍍𑌡𑍇 𑌷𑌡𑍍𑌵𑌿𑌂𑌶𑌸𑍍𑌸𑌰𑍍𑌗𑌃 ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe kiṣkindhākāṇḍam |
atha ṣaḍviṃśassargaḥ |
tataśśokābhisantaptaṃ sugrīvaṃ klinnavāsasam |
śākhāmṛgamahāmātrāḥ parivāryopatasthire || 1 ||
abhigamya mahābāhuṃ rāmamakliṣṭakāriṇam |
sthitāḥ prāñjalayassarve pitāmahamivarṣayaḥ || 2 ||
tataḥ kāñcanaśailābha staruṇārkanibhānanaḥ |
abravītprāñjalirvākyaṃ hanūmānmārutātmajaḥ || 3 ||
bhavatprasādātsugrīvaḥ pitṛpaitāmahaṃ mahat |
vānarāṇāṃ suduṣprāpaṃ prāpto rājyamidaṃ prabho || 4 ||
bhavatā samanujñātaḥ praviśya nagaraṃ śubham || 5 ||
saṃvidhāsyati kāryāṇi sarvāṇi sasuhṛjjanaḥ |
snāto'yaṃ vividhairgandhairauṣadhaiśca yathāvidhi || 6 ||
arcayiṣyati ratnaiśca mālyaiśca tvāṃ viśeṣataḥ |
imāṃ giriguhāṃ ramyāmabhigantumito'rhasi || 7 ||
kuruṣva svāmisambandhaṃ vānarānsampraharṣaya |
evamukto hanumatā rāghavaḥ paravīrahā || 8 ||
pratyuvāca hanūmantaṃ buddhimānvākyakovidaḥ |
caturdaśa samāssaumya grāmaṃ vā yadi vā puram || 9 ||
na pravekṣyāmi hanumanpiturnirdeśapālakaḥ |
susamṛddhāṃ guhāṃ ramyāṃ sugrīvo vānararṣabhaḥ || 10 ||
praviṣṭo vidhivadvīraḥ kṣipraṃ rājye'bhiṣicyatām |
evamuktvā hanūmantaṃ rāmassugrīvamabravīt || 11 ||
vṛttajño vṛttasampannamudārabalavikramam |
imamapyaṅgadaṃ vīra yauvarājye'bhiṣecaya || 12 ||
jyeṣṭhasya sa suto jyeṣṭhassadṛśo vikrameṇa te |
aṅgado'yamadīnātmā yauvarājyasya bhājanam || 13 ||
pūrvo'yaṃ vārṣiko māsaḥ śrāvaṇassalilāgamaḥ |
pravṛttāssaumya catvāro māsā vārṣikasajñikāḥ || 14 ||
nāyamudyogasamayaḥ praviśa tvaṃ purīṃ śubhām |
asminvatsyāmyahaṃ saumya parvate saha lakṣmaṇaḥ || 15 ||
iyaṃ giriguhā ramyā viśālā yuktamārutā |
prabhūtasalilā saumya prabhūtakamalotpalā || 16 ||
kārtike samanuprāpte tvaṃ rāvaṇavadhe yata |
eṣa nassamayassaumya praviśa tvaṃ svamālayam || 17 ||
abhiṣiktasva rājye ca suhṛdassampraharṣaya |
iti rāmābhyanujñātassugrīvo vānarādhipaḥ || 18 ||
praviveśa purīṃ ramyāṃ kiṣkindhāṃ vālipālitām |
taṃ vānarasahasrāṇi praviṣṭaṃ vānareśvaram || 19 ||
abhivādya praviṣṭāni sarvataḥ paryavārayan |
tataḥ prakṛtayassarvā dṛṣṭvā harigaṇeśvaram || 20 ||
praṇamya mūrdhnā patitā vasudhāyāṃ samāhitāḥ |
sugrīvaḥ prakṛtīssarvāssambhāṣyotthāpya vīryavān || 21 ||
bhrāturantaḥpuraṃ saumyaṃ praviveśa mahābalaḥ |
praviśya tvabhiniṣkrāntaṃ sugrīvaṃ plavageśvaram || 22 ||
abhyaṣiñcanta suhṛdassahasrākṣamivāmarāḥ |
tasya pāṇḍuramājahruśchatraṃ hemapariṣkṛtam || 23 ||
śukle ca vālavyajane hemadaṇḍe yaśaskare |
tathā sarvāṇi ratnāni sarvabījauṣadhīrapi || 24 ||
sakṣīrāṇāṃ ca vṛkṣāṇāṃ prarohānkusumāni ca |
śuklāni caiva vastrāṇi śvetaṃ caivānulepanam || 25 ||
sugandhīni ca mālyāni sthalajānyambujāni ca |
candanāni ca divyāni gandhāṃśca vividhānbahūn || 26 ||
akṣataṃ jātarūpaṃ ca priyaṅgumadhusarpiṣī |
dadhi carma ca vaiyāghraṃ vārāhī cāpyupānahau || 27 ||
samālambhanamādāya rocanāṃ samanaśśilām |
āgmustatra muditā varāḥ kanyāstu ṣoḍaśa || 28 ||
tataste vānaraśreṣṭhaṃ yathākālaṃ yathāvidhi |
ratnairvastraiśca bhakṣyaiśca toṣayitvā dvijarṣabhān || 29 ||
tataḥ kuśaparistīrṇaṃ samiddhaṃ jātavedasam |
mantrapūtena haviṣā hutvā mantravido janāḥ || 30 ||
tato hemapratiṣṭhāne varāstaraṇasaṃvṛte |
prāsādaśikhare ramye citramālyopaśobhite || 31 ||
prāṅmukhaṃ vividhairmantraiḥ sthāpayitvā varāsane |
nadīnadebhyassaṃhṛtya tīrthebhyaśca samantataḥ || 32 ||
āhṛtya ca samudrebhyassarvebhyo vānararṣabhāḥ |
apaḥ kanakakumbheṣu nidhāya vimalāśśubhāḥ || 33 ||
śubhairvṛṣabhaśṛṅgaiśca kalaśaiścāpi kāñcanaiḥ |
śāstradṛṣṭena vidhinā maharṣivihitena ca || 34 ||
gajo gavākṣo gavayaśśarabho gandhamādanaḥ |
maindaśca dvividaścaiva hanumānjāmbavānnalaḥ || 35 ||
abhyaṣiñcanta sugrīvaṃ prasannena sugandhinā |
salilena sahasrākṣaṃ vasavo vāsavaṃ yathā || 36 ||
abhiṣikte tu sugrīve sarve vānarapuṅgavāḥ |
pracukruśurmahātmāno hṛṣṭā statra sahasraśaḥ || 37 ||
rāmasya tu vacaḥ kurvansugrīvo haripuṅgavaḥ |
aṅgadaṃ sampariṣvajya yauvarājye'bhyaṣecayat || 38 ||
aṅgade cābhiṣikte tu sānukrośāḥ plavaṅgamāḥ |
sādhu sādhviti sugrīvaṃ mahātmāno'bhyapūjayan || 39 ||
rāmaṃ caiva mahātmānaṃ lakṣmaṇaṃ ca punaḥ punaḥ |
prītāśca tuṣṭuvussarve tādṛśe tatra vartite || 40 ||
hṛṣṭapuṣṭajanākīrṇā patākādhvajaśobhitā |
babhūva nagarī ramyā kiṣkindhā girigahvare || 41 ||
nivedya rāmāya tadā mahātmane mahābhiṣekaṃ kapivāhinīpatiḥ |
rumāṃ ca bhāryaṃ pratilabhya vīryavā navāpa rājyaṃ tridaśādhipo yathā || 42 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye kiṣkindhākāṇḍe ṣaḍviṃśassargaḥ ||
Sanskrit — Devanagari (original)
श्रीमद्वाल्मीकीय रामायणे किष्किन्धाकाण्डम् ।
अथ षड्विंशस्सर्गः ।
ततश्शोकाभिसन्तप्तं सुग्रीवं क्लिन्नवाससम् ।
शाखामृगमहामात्राः परिवार्योपतस्थिरे ॥ 1 ॥
अभिगम्य महाबाहुं राममक्लिष्टकारिणम् ।
स्थिताः प्राञ्जलयस्सर्वे पितामहमिवर्षयः ॥ 2 ॥
ततः काञ्चनशैलाभ स्तरुणार्कनिभाननः ।
अब्रवीत्प्राञ्जलिर्वाक्यं हनूमान्मारुतात्मजः ॥ 3 ॥
भवत्प्रसादात्सुग्रीवः पितृपैतामहं महत् ।
वानराणां सुदुष्प्रापं प्राप्तो राज्यमिदं प्रभो ॥ 4 ॥
भवता समनुज्ञातः प्रविश्य नगरं शुभम् ॥ 5 ॥
संविधास्यति कार्याणि सर्वाणि ससुहृज्जनः ।
स्नातोऽयं विविधैर्गन्धैरौषधैश्च यथाविधि ॥ 6 ॥
अर्चयिष्यति रत्नैश्च माल्यैश्च त्वां विशेषतः ।
इमां गिरिगुहां रम्यामभिगन्तुमितोऽर्हसि ॥ 7 ॥
कुरुष्व स्वामिसम्बन्धं वानरान्सम्प्रहर्षय ।
एवमुक्तो हनुमता राघवः परवीरहा ॥ 8 ॥
प्रत्युवाच हनूमन्तं बुद्धिमान्वाक्यकोविदः ।
चतुर्दश समास्सौम्य ग्रामं वा यदि वा पुरम् ॥ 9 ॥
न प्रवेक्ष्यामि हनुमन्पितुर्निर्देशपालकः ।
सुसमृद्धां गुहां रम्यां सुग्रीवो वानरर्षभः ॥ 10 ॥
प्रविष्टो विधिवद्वीरः क्षिप्रं राज्येऽभिषिच्यताम् ।
एवमुक्त्वा हनूमन्तं रामस्सुग्रीवमब्रवीत् ॥ 11 ॥
वृत्तज्ञो वृत्तसम्पन्नमुदारबलविक्रमम् ।
इममप्यङ्गदं वीर यौवराज्येऽभिषेचय ॥ 12 ॥
ज्येष्ठस्य स सुतो ज्येष्ठस्सदृशो विक्रमेण ते ।
अङ्गदोऽयमदीनात्मा यौवराज्यस्य भाजनम् ॥ 13 ॥
पूर्वोऽयं वार्षिको मासः श्रावणस्सलिलागमः ।
प्रवृत्तास्सौम्य चत्वारो मासा वार्षिकसज्ञिकाः ॥ 14 ॥
नायमुद्योगसमयः प्रविश त्वं पुरीं शुभाम् ।
अस्मिन्वत्स्याम्यहं सौम्य पर्वते सह लक्ष्मणः ॥ 15 ॥
इयं गिरिगुहा रम्या विशाला युक्तमारुता ।
प्रभूतसलिला सौम्य प्रभूतकमलोत्पला ॥ 16 ॥
कार्तिके समनुप्राप्ते त्वं रावणवधे यत ।
एष नस्समयस्सौम्य प्रविश त्वं स्वमालयम् ॥ 17 ॥
अभिषिक्तस्व राज्ये च सुहृदस्सम्प्रहर्षय ।
इति रामाभ्यनुज्ञातस्सुग्रीवो वानराधिपः ॥ 18 ॥
प्रविवेश पुरीं रम्यां किष्किन्धां वालिपालिताम् ।
तं वानरसहस्राणि प्रविष्टं वानरेश्वरम् ॥ 19 ॥
अभिवाद्य प्रविष्टानि सर्वतः पर्यवारयन् ।
ततः प्रकृतयस्सर्वा दृष्ट्वा हरिगणेश्वरम् ॥ 20 ॥
प्रणम्य मूर्ध्ना पतिता वसुधायां समाहिताः ।
सुग्रीवः प्रकृतीस्सर्वास्सम्भाष्योत्थाप्य वीर्यवान् ॥ 21 ॥
भ्रातुरन्तःपुरं सौम्यं प्रविवेश महाबलः ।
प्रविश्य त्वभिनिष्क्रान्तं सुग्रीवं प्लवगेश्वरम् ॥ 22 ॥
अभ्यषिञ्चन्त सुहृदस्सहस्राक्षमिवामराः ।
तस्य पाण्डुरमाजह्रुश्छत्रं हेमपरिष्कृतम् ॥ 23 ॥
शुक्ले च वालव्यजने हेमदण्डे यशस्करे ।
तथा सर्वाणि रत्नानि सर्वबीजौषधीरपि ॥ 24 ॥
सक्षीराणां च वृक्षाणां प्ररोहान्कुसुमानि च ।
शुक्लानि चैव वस्त्राणि श्वेतं चैवानुलेपनम् ॥ 25 ॥
सुगन्धीनि च माल्यानि स्थलजान्यम्बुजानि च ।
चन्दनानि च दिव्यानि गन्धांश्च विविधान्बहून् ॥ 26 ॥
अक्षतं जातरूपं च प्रियङ्गुमधुसर्पिषी ।
दधि चर्म च वैयाघ्रं वाराही चाप्युपानहौ ॥ 27 ॥
समालम्भनमादाय रोचनां समनश्शिलाम् ।
आग्मुस्तत्र मुदिता वराः कन्यास्तु षोडश ॥ 28 ॥
ततस्ते वानरश्रेष्ठं यथाकालं यथाविधि ।
रत्नैर्वस्त्रैश्च भक्ष्यैश्च तोषयित्वा द्विजर्षभान् ॥ 29 ॥
ततः कुशपरिस्तीर्णं समिद्धं जातवेदसम् ।
मन्त्रपूतेन हविषा हुत्वा मन्त्रविदो जनाः ॥ 30 ॥
ततो हेमप्रतिष्ठाने वरास्तरणसंवृते ।
प्रासादशिखरे रम्ये चित्रमाल्योपशोभिते ॥ 31 ॥
प्राङ्मुखं विविधैर्मन्त्रैः स्थापयित्वा वरासने ।
नदीनदेभ्यस्संहृत्य तीर्थेभ्यश्च समन्ततः ॥ 32 ॥
आहृत्य च समुद्रेभ्यस्सर्वेभ्यो वानरर्षभाः ।
अपः कनककुम्भेषु निधाय विमलाश्शुभाः ॥ 33 ॥
शुभैर्वृषभशृङ्गैश्च कलशैश्चापि काञ्चनैः ।
शास्त्रदृष्टेन विधिना महर्षिविहितेन च ॥ 34 ॥
गजो गवाक्षो गवयश्शरभो गन्धमादनः ।
मैन्दश्च द्विविदश्चैव हनुमान्जाम्बवान्नलः ॥ 35 ॥
अभ्यषिञ्चन्त सुग्रीवं प्रसन्नेन सुगन्धिना ।
सलिलेन सहस्राक्षं वसवो वासवं यथा ॥ 36 ॥
अभिषिक्ते तु सुग्रीवे सर्वे वानरपुङ्गवाः ।
प्रचुक्रुशुर्महात्मानो हृष्टा स्तत्र सहस्रशः ॥ 37 ॥
रामस्य तु वचः कुर्वन्सुग्रीवो हरिपुङ्गवः ।
अङ्गदं सम्परिष्वज्य यौवराज्येऽभ्यषेचयत् ॥ 38 ॥
अङ्गदे चाभिषिक्ते तु सानुक्रोशाः प्लवङ्गमाः ।
साधु साध्विति सुग्रीवं महात्मानोऽभ्यपूजयन् ॥ 39 ॥
रामं चैव महात्मानं लक्ष्मणं च पुनः पुनः ।
प्रीताश्च तुष्टुवुस्सर्वे तादृशे तत्र वर्तिते ॥ 40 ॥
हृष्टपुष्टजनाकीर्णा पताकाध्वजशोभिता ।
बभूव नगरी रम्या किष्किन्धा गिरिगह्वरे ॥ 41 ॥
निवेद्य रामाय तदा महात्मने महाभिषेकं कपिवाहिनीपतिः ।
रुमां च भार्यं प्रतिलभ्य वीर्यवा नवाप राज्यं त्रिदशाधिपो यथा ॥ 42 ॥
इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीय आदिकाव्ये किष्किन्धाकाण्डे षड्विंशस्सर्गः ॥
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe kiṣkindhākāṇḍam |
atha ṣaḍviṃśassargaḥ |
tataśśokābhisantaptaṃ sugrīvaṃ klinnavāsasam |
śākhāmṛgamahāmātrāḥ parivāryopatasthire || 1 ||
abhigamya mahābāhuṃ rāmamakliṣṭakāriṇam |
sthitāḥ prāñjalayassarve pitāmahamivarṣayaḥ || 2 ||
tataḥ kāñcanaśailābha staruṇārkanibhānanaḥ |
abravītprāñjalirvākyaṃ hanūmānmārutātmajaḥ || 3 ||
bhavatprasādātsugrīvaḥ pitṛpaitāmahaṃ mahat |
vānarāṇāṃ suduṣprāpaṃ prāpto rājyamidaṃ prabho || 4 ||
bhavatā samanujñātaḥ praviśya nagaraṃ śubham || 5 ||
saṃvidhāsyati kāryāṇi sarvāṇi sasuhṛjjanaḥ |
snāto'yaṃ vividhairgandhairauṣadhaiśca yathāvidhi || 6 ||
arcayiṣyati ratnaiśca mālyaiśca tvāṃ viśeṣataḥ |
imāṃ giriguhāṃ ramyāmabhigantumito'rhasi || 7 ||
kuruṣva svāmisambandhaṃ vānarānsampraharṣaya |
evamukto hanumatā rāghavaḥ paravīrahā || 8 ||
pratyuvāca hanūmantaṃ buddhimānvākyakovidaḥ |
caturdaśa samāssaumya grāmaṃ vā yadi vā puram || 9 ||
na pravekṣyāmi hanumanpiturnirdeśapālakaḥ |
susamṛddhāṃ guhāṃ ramyāṃ sugrīvo vānararṣabhaḥ || 10 ||
praviṣṭo vidhivadvīraḥ kṣipraṃ rājye'bhiṣicyatām |
evamuktvā hanūmantaṃ rāmassugrīvamabravīt || 11 ||
vṛttajño vṛttasampannamudārabalavikramam |
imamapyaṅgadaṃ vīra yauvarājye'bhiṣecaya || 12 ||
jyeṣṭhasya sa suto jyeṣṭhassadṛśo vikrameṇa te |
aṅgado'yamadīnātmā yauvarājyasya bhājanam || 13 ||
pūrvo'yaṃ vārṣiko māsaḥ śrāvaṇassalilāgamaḥ |
pravṛttāssaumya catvāro māsā vārṣikasajñikāḥ || 14 ||
nāyamudyogasamayaḥ praviśa tvaṃ purīṃ śubhām |
asminvatsyāmyahaṃ saumya parvate saha lakṣmaṇaḥ || 15 ||
iyaṃ giriguhā ramyā viśālā yuktamārutā |
prabhūtasalilā saumya prabhūtakamalotpalā || 16 ||
kārtike samanuprāpte tvaṃ rāvaṇavadhe yata |
eṣa nassamayassaumya praviśa tvaṃ svamālayam || 17 ||
abhiṣiktasva rājye ca suhṛdassampraharṣaya |
iti rāmābhyanujñātassugrīvo vānarādhipaḥ || 18 ||
praviveśa purīṃ ramyāṃ kiṣkindhāṃ vālipālitām |
taṃ vānarasahasrāṇi praviṣṭaṃ vānareśvaram || 19 ||
abhivādya praviṣṭāni sarvataḥ paryavārayan |
tataḥ prakṛtayassarvā dṛṣṭvā harigaṇeśvaram || 20 ||
praṇamya mūrdhnā patitā vasudhāyāṃ samāhitāḥ |
sugrīvaḥ prakṛtīssarvāssambhāṣyotthāpya vīryavān || 21 ||
bhrāturantaḥpuraṃ saumyaṃ praviveśa mahābalaḥ |
praviśya tvabhiniṣkrāntaṃ sugrīvaṃ plavageśvaram || 22 ||
abhyaṣiñcanta suhṛdassahasrākṣamivāmarāḥ |
tasya pāṇḍuramājahruśchatraṃ hemapariṣkṛtam || 23 ||
śukle ca vālavyajane hemadaṇḍe yaśaskare |
tathā sarvāṇi ratnāni sarvabījauṣadhīrapi || 24 ||
sakṣīrāṇāṃ ca vṛkṣāṇāṃ prarohānkusumāni ca |
śuklāni caiva vastrāṇi śvetaṃ caivānulepanam || 25 ||
sugandhīni ca mālyāni sthalajānyambujāni ca |
candanāni ca divyāni gandhāṃśca vividhānbahūn || 26 ||
akṣataṃ jātarūpaṃ ca priyaṅgumadhusarpiṣī |
dadhi carma ca vaiyāghraṃ vārāhī cāpyupānahau || 27 ||
samālambhanamādāya rocanāṃ samanaśśilām |
āgmustatra muditā varāḥ kanyāstu ṣoḍaśa || 28 ||
tataste vānaraśreṣṭhaṃ yathākālaṃ yathāvidhi |
ratnairvastraiśca bhakṣyaiśca toṣayitvā dvijarṣabhān || 29 ||
tataḥ kuśaparistīrṇaṃ samiddhaṃ jātavedasam |
mantrapūtena haviṣā hutvā mantravido janāḥ || 30 ||
tato hemapratiṣṭhāne varāstaraṇasaṃvṛte |
prāsādaśikhare ramye citramālyopaśobhite || 31 ||
prāṅmukhaṃ vividhairmantraiḥ sthāpayitvā varāsane |
nadīnadebhyassaṃhṛtya tīrthebhyaśca samantataḥ || 32 ||
āhṛtya ca samudrebhyassarvebhyo vānararṣabhāḥ |
apaḥ kanakakumbheṣu nidhāya vimalāśśubhāḥ || 33 ||
śubhairvṛṣabhaśṛṅgaiśca kalaśaiścāpi kāñcanaiḥ |
śāstradṛṣṭena vidhinā maharṣivihitena ca || 34 ||
gajo gavākṣo gavayaśśarabho gandhamādanaḥ |
maindaśca dvividaścaiva hanumānjāmbavānnalaḥ || 35 ||
abhyaṣiñcanta sugrīvaṃ prasannena sugandhinā |
salilena sahasrākṣaṃ vasavo vāsavaṃ yathā || 36 ||
abhiṣikte tu sugrīve sarve vānarapuṅgavāḥ |
pracukruśurmahātmāno hṛṣṭā statra sahasraśaḥ || 37 ||
rāmasya tu vacaḥ kurvansugrīvo haripuṅgavaḥ |
aṅgadaṃ sampariṣvajya yauvarājye'bhyaṣecayat || 38 ||
aṅgade cābhiṣikte tu sānukrośāḥ plavaṅgamāḥ |
sādhu sādhviti sugrīvaṃ mahātmāno'bhyapūjayan || 39 ||
rāmaṃ caiva mahātmānaṃ lakṣmaṇaṃ ca punaḥ punaḥ |
prītāśca tuṣṭuvussarve tādṛśe tatra vartite || 40 ||
hṛṣṭapuṣṭajanākīrṇā patākādhvajaśobhitā |
babhūva nagarī ramyā kiṣkindhā girigahvare || 41 ||
nivedya rāmāya tadā mahātmane mahābhiṣekaṃ kapivāhinīpatiḥ |
rumāṃ ca bhāryaṃ pratilabhya vīryavā navāpa rājyaṃ tridaśādhipo yathā || 42 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye kiṣkindhākāṇḍe ṣaḍviṃśassargaḥ ||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Grantha script.
Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.