𑌶𑍍𑌰𑍀𑌮𑌦𑍍𑌵𑌾𑌲𑍍𑌮𑍀𑌕𑍀𑌯 𑌰𑌾𑌮𑌾𑌯𑌣𑍇 𑌕𑌿𑌷𑍍𑌕𑌿𑌨𑍍𑌧𑌾𑌕𑌾𑌣𑍍𑌡𑌮𑍍 ।
𑌅𑌥 𑌨𑌵𑌮𑌸𑍍𑌸𑌰𑍍𑌗𑌃 ।
𑌵𑌾𑌲𑍀 𑌨𑌾𑌮 𑌮𑌮 𑌭𑍍𑌰𑌾𑌤𑌾 𑌜𑍍𑌯𑍇𑌷𑍍𑌠𑌶𑍍𑌶𑌤𑍍𑌰𑍁𑌨𑌿𑌷𑍂𑌦𑌨𑌃 ।
𑌪𑌿𑌤𑍁𑌰𑍍𑌬𑌹𑍁𑌮𑌤𑍋 𑌨𑌿𑌤𑍍𑌯𑌂 𑌮𑌮𑌾𑌪𑌿 𑌚 𑌤𑌥𑌾 𑌪𑍁𑌰𑌾 ॥ 1 ॥
𑌪𑌿𑌤𑌰𑍍𑌯𑍁𑌪𑌰𑌤𑍇𑌽𑌸𑍍𑌮𑌾𑌕𑌂 𑌜𑍍𑌯𑍇𑌷𑍍𑌠𑍋𑌽𑌯𑌮𑌿𑌤𑌿 𑌮𑌨𑍍𑌤𑍍𑌰𑌿𑌭𑌿𑌃 ।
𑌕𑌪𑍀𑌨𑌾𑌮𑍀𑌶𑍍𑌵𑌰𑍋 𑌰𑌾𑌜𑍍𑌯𑍇 𑌕𑍃𑌤𑌃 𑌪𑌰𑌮𑌸𑌮𑍍𑌮𑌤𑌃 ॥ 2 ॥
𑌰𑌾𑌜𑍍𑌯𑌂 𑌪𑍍𑌰𑌶𑌾𑌸𑌤𑌸𑍍𑌤𑌸𑍍𑌯 𑌪𑌿𑌤𑍃𑌪𑍈𑌤𑌾𑌮𑌹𑌂 𑌮𑌹𑌤𑍍 ।
𑌅𑌹𑌂 𑌸𑌰𑍍𑌵𑍇𑌷𑍁 𑌕𑌾𑌲𑍇𑌷𑍁 𑌪𑍍𑌰𑌣𑌤𑌃 𑌪𑍍𑌰𑍇𑌷𑍍𑌯𑌵𑌤𑍍 𑌸𑍍𑌥𑌿𑌤𑌃 ॥ 3 ॥
𑌮𑌾𑌯𑌾𑌵𑍀 𑌨𑌾𑌮 𑌤𑍇𑌜𑌸𑍍𑌵𑍀 𑌪𑍂𑌰𑍍𑌵𑌜𑍋 𑌦𑍁𑌨𑍍𑌦𑍁𑌭𑍇𑌃 𑌸𑍁𑌤𑌃 ।
𑌤𑍇𑌨 𑌤𑌸𑍍𑌯 𑌮𑌹𑌦𑍍𑌵𑍈𑌰𑌂 𑌸𑍍𑌤𑍍𑌰𑍀𑌕𑍃𑌤𑌂 𑌵𑌿𑌶𑍍𑌶𑍍𑌰𑍁𑌤𑌂 𑌪𑍁𑌰𑌾 ॥ 4 ॥
𑌸 𑌤𑍁 𑌸𑍁𑌪𑍍𑌤𑌜𑌨𑍇 𑌰𑌾𑌤𑍍𑌰𑍗 𑌕𑌿𑌷𑍍𑌕𑌿𑌨𑍍𑌧𑌾𑌦𑍍𑌵𑌾𑌰𑌮𑌾𑌗𑌤𑌃 ।
𑌨𑌰𑍍𑌦𑌤𑌿 𑌸𑍍𑌮 𑌸𑍁𑌸𑌂𑌰𑌬𑍍𑌧𑍋 𑌵𑌾𑌲𑌿𑌨𑌂 𑌚𑌾𑌹𑍍𑌵𑌯𑌦𑍍𑌰𑌣𑍇 ॥ 5 ॥
𑌪𑍍𑌰𑌸𑍁𑌪𑍍𑌤𑌸𑍍𑌤𑍁 𑌮𑌮 𑌭𑍍𑌰𑌾𑌤𑌾 𑌨𑌰𑍍𑌦𑌿𑌤𑌂 𑌭𑍈𑌰𑌵𑌸𑍍𑌵𑌨𑌮𑍍 ।
𑌶𑍍𑌰𑍁𑌤𑍍𑌵𑌾 𑌨 𑌮𑌮𑍃𑌷𑍇 𑌵𑌾𑌲𑍀 𑌨𑌿𑌷𑍍𑌪𑌪𑌾𑌤 𑌜𑌵𑌾𑌤𑍍𑌤𑌦𑌾 ॥ 6 ॥
𑌸 𑌤𑍁 𑌵𑍈 𑌨𑌿𑌸𑍍𑌸𑍃𑌤𑌃 𑌕𑍍𑌰𑍋𑌧𑌾𑌤𑍍𑌤𑌂 𑌹𑌨𑍍𑌤𑍁𑌮𑌸𑍁𑌰𑍋𑌤𑍍𑌤𑌮𑌮𑍍 ।
𑌵𑌾𑌰𑍍𑌯𑌮𑌾𑌣𑌸𑍍𑌤𑌤 𑌸𑍍𑌤𑍍𑌰𑍀𑌭𑌿𑌰𑍍𑌮𑌯𑌾 𑌚 𑌪𑍍𑌰𑌣𑌤𑌾𑌤𑍍𑌮𑌨𑌾 ॥ 7 ॥
𑌸 𑌤𑍁 𑌨𑌿𑌰𑍍𑌧𑍂𑌯 𑌤𑌾𑌃 𑌸𑌰𑍍𑌵𑌾 𑌨𑌿𑌰𑍍𑌜𑌗𑌾𑌮 𑌮𑌹𑌾𑌬𑌲𑌃 ।
𑌤𑌤𑍋𑌽𑌹𑌮𑌪𑌿 𑌸𑍗𑌹𑌾𑌰𑍍𑌦𑌾𑌨𑍍𑌨𑌿𑌸𑍍𑌸𑍃𑌤𑍋 𑌵𑌾𑌲𑌿𑌨𑌾 𑌸𑌹 ॥ 8 ॥
𑌸 𑌤𑍁 𑌮𑍇 𑌭𑍍𑌰𑌾𑌤𑌰𑌂 𑌦𑍃𑌷𑍍𑌟𑍍𑌵𑌾 𑌮𑌾𑌂 𑌚 𑌦𑍂𑌰𑌾𑌦𑌵𑌸𑍍𑌥𑌿𑌤𑌮𑍍 ।
𑌅𑌸𑍁𑌰𑍋 𑌜𑌾𑌤𑌸𑌨𑍍𑌤𑍍𑌰𑌾𑌸𑌃 𑌪𑍍𑌰𑌦𑍁𑌦𑍍𑌰𑌾𑌵 𑌤𑌤𑍋 𑌭𑍃𑌶𑌮𑍍 ॥ 9 ॥
𑌤𑌸𑍍𑌮𑌿𑌨𑍍 𑌦𑍍𑌰𑌵𑌤𑌿 𑌸𑌨𑍍𑌤𑍍𑌰𑌸𑍍𑌤𑍇 𑌹𑍍𑌯𑌾𑌵𑌾𑌂 𑌦𑍍𑌰𑍁𑌤𑌤𑌰𑌂 𑌗𑌤𑍗 ।
𑌪𑍍𑌰𑌕𑌾𑌶𑌶𑍍𑌚 𑌕𑍃𑌤𑍋 𑌮𑌾𑌰𑍍𑌗𑌶𑍍𑌚𑌨𑍍𑌦𑍍𑌰𑍇𑌣𑍋𑌦𑍍𑌗𑌚𑍍𑌛𑌤𑌾 𑌤𑌦𑌾 ॥ 10 ॥
𑌸 𑌤𑍃𑌣𑍈𑌰𑌾𑌵𑍃𑌤𑌂 𑌦𑍁𑌰𑍍𑌗𑌂 𑌧𑌰𑌣𑍍𑌯𑌾 𑌵𑌿𑌵𑌰𑌂 𑌮𑌹𑌤𑍍 ।
𑌪𑍍𑌰𑌵𑌿𑌵𑍇𑌶𑌾𑌸𑍁𑌰𑍋 𑌵𑍇𑌗𑌾𑌦𑌾𑌵𑌾𑌮𑌾𑌸𑌾𑌦𑍍𑌯 𑌵𑌿𑌷𑍍𑌠𑌿𑌤𑍗 ॥ 11 ॥
𑌤𑌂 𑌪𑍍𑌰𑌵𑌿𑌷𑍍𑌟𑌂 𑌰𑌿𑌪𑍁𑌂 𑌦𑍃𑌷𑍍𑌟𑍍𑌵𑌾 𑌬𑌿𑌲𑌂 𑌰𑍋𑌷𑌵𑌶𑌂 𑌗𑌤𑌃 ।
𑌮𑌾𑌮𑍁𑌵𑌾𑌚 𑌤𑌦𑌾 𑌵𑌾𑌲𑍀 𑌵𑌚𑌨𑌂 𑌕𑍍𑌷𑍁𑌭𑌿𑌤𑍇𑌨𑍍𑌦𑍍𑌰𑌿𑌯𑌃 ॥ 12 ॥
𑌇𑌹 𑌤𑍍𑌵𑌂 𑌤𑌿𑌷𑍍𑌠 𑌸𑍁𑌗𑍍𑌰𑍀𑌵 𑌬𑌿𑌲𑌦𑍍𑌵𑌾𑌰𑌿 𑌸𑌮𑌾𑌹𑌿𑌤𑌃 ।
𑌯𑌾𑌵𑌤𑍍𑌤𑌤𑍍𑌰 𑌪𑍍𑌰𑌵𑌿𑌶𑍍𑌯𑌾𑌹𑌂 𑌨𑌿𑌹𑌨𑍍𑌮𑌿 𑌸𑌹𑌸𑌾 𑌰𑌿𑌪𑍁𑌮𑍍 ॥ 13 ॥
𑌮𑌯𑌾 𑌤𑍍𑌵𑍇𑌤𑌦𑍍𑌵𑌚𑌶𑍍𑌶𑍍𑌰𑍁𑌤𑍍𑌵𑌾 𑌯𑌾𑌚𑌿𑌤𑌸𑍍𑌸 𑌪𑌰𑌨𑍍𑌤𑌪𑌃 ।
𑌶𑌾𑌪𑌯𑌿𑌤𑍍𑌵𑌾 𑌤𑍁 𑌮𑌾𑌂 𑌪𑌦𑍍𑌭𑍍𑌯𑌾𑌂 𑌪𑍍𑌰𑌵𑌿𑌵𑍇𑌶 𑌬𑌿𑌲𑌂 𑌮𑌹𑌤𑍍 ॥ 14 ॥
𑌤𑌸𑍍𑌯 𑌪𑍍𑌰𑌵𑌿𑌷𑍍𑌟𑌸𑍍𑌯 𑌬𑌿𑌲𑌂 𑌸𑌾𑌗𑍍𑌰𑌸𑍍𑌸𑌂𑌵𑌤𑍍𑌸𑌰𑍋 𑌗𑌤𑌃 ।
𑌸𑍍𑌥𑌿𑌤𑌸𑍍𑌯 𑌮𑌮 𑌬𑌿𑌲𑌦𑍍𑌵𑌾𑌰𑌿 𑌸 𑌕𑌾𑌲𑍋 𑌵𑍍𑌯𑌤𑍍𑌯𑌵𑌰𑍍𑌤𑌤 ॥ 15 ॥
𑌅𑌹𑌂 𑌤𑍁 𑌨𑌷𑍍𑌟𑌂 𑌜𑍍𑌞𑌾𑌤𑍍𑌵𑌾 𑌤𑌂 𑌸𑍍𑌨𑍇𑌹𑌾𑌦𑌾𑌗𑌤𑌸𑌮𑍍𑌭𑍍𑌰𑌮𑌃 ।
𑌭𑍍𑌰𑌾𑌤𑌰𑌂 𑌨 𑌚 𑌪𑌶𑍍𑌯𑌾𑌮𑌿 𑌪𑌾𑌪𑌾𑌶𑌙𑍍𑌕𑌿 𑌚 𑌮𑍇 𑌮𑌨𑌃 ॥ 16 ॥
𑌅𑌥 𑌦𑍀𑌰𑍍𑌘𑌸𑍍𑌯 𑌕𑌾𑌲𑌸𑍍𑌯 𑌬𑌿𑌲𑌾𑌤𑍍𑌤𑌸𑍍𑌮𑌾𑌦𑍍𑌵𑌿𑌨𑌿𑌸𑍍𑌸𑍃𑌤𑌮𑍍 ।
𑌸𑌫𑍇𑌨𑌂 𑌰𑍁𑌧𑌿𑌰𑌂 𑌰𑌕𑍍𑌤𑌮𑌹𑌂 𑌦𑍃𑌷𑍍𑌟𑍍𑌵𑌾 𑌸𑍁𑌦𑍁𑌃𑌖𑌿𑌤𑌃 ॥ 17 ॥
𑌨𑌰𑍍𑌦𑌤𑌾𑌮𑌸𑍁𑌰𑌾𑌣𑌾𑌂 𑌚 𑌧𑍍𑌵𑌨𑌿𑌰𑍍𑌮𑍇 𑌶𑍍𑌰𑍋𑌤𑍍𑌰𑌮𑌾𑌗𑌤𑌃 ।
𑌨𑌿𑌰𑌸𑍍𑌤𑌸𑍍𑌯 𑌚 𑌸𑌙𑍍𑌗𑍍𑌰𑌾𑌮𑍇 𑌕𑍍𑌰𑍋𑌶𑌤𑍋𑌨𑌿𑌸𑍍𑌸𑍍𑌵𑌨𑍋 𑌗𑍁𑌰𑍋𑌃 ॥ 18 ॥
𑌅𑌹𑌂 𑌤𑍍𑌵𑌵𑌗𑌤𑍋 𑌬𑍁𑌦𑍍𑌧𑍍𑌯𑌾 𑌚𑌿𑌹𑍍𑌨𑍈𑌸𑍍𑌤𑍈𑌰𑍍𑌭𑍍𑌰𑌾𑌤𑌰𑌂 𑌹𑌤𑌮𑍍 ।
𑌪𑌿𑌧𑌾𑌯 𑌚 𑌬𑌿𑌲𑌦𑍍𑌵𑌾𑌰𑌂 𑌶𑌿𑌲𑌯𑌾 𑌗𑌿𑌰𑌿𑌮𑌾𑌤𑍍𑌰𑌯𑌾 ॥ 19 ॥
𑌶𑍋𑌕𑌾𑌰𑍍𑌤𑌶𑍍𑌚𑍋𑌦𑌕𑌂 𑌕𑍃𑌤𑍍𑌵𑌾 𑌕𑌿𑌷𑍍𑌕𑌿𑌨𑍍𑌧𑌾𑌮𑌾𑌗𑌤𑌸𑍍𑌸𑌖𑍇 ।
𑌗𑍂𑌹𑌮𑌾𑌨𑌸𑍍𑌯 𑌮𑍇 𑌤𑌤𑍍𑌤𑍍𑌵𑌂 𑌯𑌤𑍍𑌨𑌤𑍋 𑌮𑌨𑍍𑌤𑍍𑌰𑌿𑌭𑌿𑌶𑍍𑌶𑍍𑌰𑍁𑌤𑌮𑍍 ॥ 20 ॥
𑌤𑌤𑍋𑌽𑌹𑌂 𑌤𑍈𑌸𑍍𑌸𑌮𑌾𑌗𑌮𑍍𑌯 𑌸𑌮𑍍𑌮𑌤𑍈𑌰𑌭𑌿𑌷𑍇𑌚𑌿𑌤𑌃 ।
𑌰𑌾𑌜𑍍𑌯𑌂 𑌪𑍍𑌰𑌶𑌾𑌸𑌤𑌸𑍍𑌤𑌸𑍍𑌯 𑌨𑍍𑌯𑌾𑌯𑌤𑍋 𑌮𑌮 𑌰𑌾𑌘𑌵 ॥ 21 ॥
𑌆𑌜𑌗𑌾𑌮 𑌰𑌿𑌪𑍁𑌂 𑌹𑌤𑍍𑌵𑌾 𑌵𑌾𑌲𑍀 𑌤𑌮𑌸𑍁𑌰𑍋𑌤𑍍𑌤𑌮𑌮𑍍 ।
𑌅𑌭𑌿𑌷𑌿𑌕𑍍𑌤𑌂 𑌤𑍁 𑌮𑌾𑌂 𑌦𑍃𑌷𑍍𑌟𑍍𑌵𑌾 𑌵𑌾𑌲𑍀 𑌸𑌂𑌰𑌕𑍍𑌤𑌲𑍋𑌚𑌨𑌃 ।
𑌮𑌦𑍀𑌯𑌾𑌨𑍍𑌮𑌨𑍍𑌤𑍍𑌰𑌿𑌣𑍋 𑌬𑌦𑍍𑌧𑍍𑌵𑌾 𑌪𑌰𑍁𑌷𑌂 𑌵𑌾𑌕𑍍𑌯𑌮𑌬𑍍𑌰𑌵𑍀𑌤𑍍 ॥ 22 ॥
𑌨𑌿𑌗𑍍𑌰𑌹𑍇𑌽𑌪𑌿 𑌸𑌮𑌰𑍍𑌥𑌸𑍍𑌯 𑌤𑌂 𑌪𑌾𑌪𑌂 𑌪𑍍𑌰𑌤𑌿 𑌰𑌾𑌘𑌵 ।
𑌨 𑌪𑍍𑌰𑌾𑌵𑌰𑍍𑌤𑌤 𑌮𑍇 𑌬𑍁𑌦𑍍𑌧𑌿𑌰𑍍𑌭𑍍𑌰𑌾𑌤𑍁𑌰𑍍𑌗𑍗𑌰𑌵𑌯𑌨𑍍𑌤𑍍𑌰𑌿𑌤𑌾 ॥ 23 ॥
𑌹𑌤𑍍𑌵𑌾 𑌶𑌤𑍍𑌰𑍁𑌂 𑌸 𑌮𑍇 𑌭𑍍𑌰𑌾𑌤𑌾 𑌪𑍍𑌰𑌵𑌿𑌵𑍇𑌶 𑌪𑍁𑌰𑌂 𑌤𑌦𑌾 ॥ 24 ॥
𑌮𑌾𑌨𑌯𑌂𑌸𑍍𑌤𑌂 𑌮𑌹𑌾𑌤𑍍𑌮𑌾𑌨𑌂 𑌯𑌥𑌾𑌵𑌚𑍍𑌚𑌾𑌭𑍍𑌯𑌵𑌾𑌦𑌯𑌮𑍍 ।
𑌉𑌕𑍍𑌤𑌾𑌶𑍍𑌚 𑌨𑌾𑌶𑌿𑌷𑌸𑍍𑌤𑍇𑌨 𑌸𑌨𑍍𑌤𑍁𑌷𑍍𑌟𑍇𑌨𑌾𑌨𑍍𑌤𑌰𑌾𑌤𑍍𑌮𑌨𑌾 ॥ 25 ॥
𑌨𑌤𑍍𑌵𑌾 𑌪𑌾𑌦𑌾𑌵𑌹𑌂 𑌤𑌸𑍍𑌯 𑌮𑌕𑍁𑌟𑍇𑌨𑌾𑌸𑍍𑌪𑍃𑌶𑌂 𑌪𑍍𑌰𑌭𑍋 𑌅𑌪𑌿 𑌵𑌾𑌲𑍀 𑌮𑌮 𑌕𑍍𑌰𑍋𑌧𑌾𑌨𑍍𑌨 𑌪𑍍𑌰𑌸𑌾𑌦𑌂 𑌚𑌕𑌾𑌰 𑌸𑌃 ॥ 26 ॥
𑌇𑌤𑍍𑌯𑌾𑌰𑍍𑌷𑍇 𑌶𑍍𑌰𑍀𑌮𑌦𑍍𑌰𑌾𑌮𑌾𑌯𑌣𑍇 𑌵𑌾𑌲𑍍𑌮𑍀𑌕𑍀𑌯 𑌆𑌦𑌿𑌕𑌾𑌵𑍍𑌯𑍇 𑌕𑌿𑌷𑍍𑌕𑌿𑌨𑍍𑌧𑌾𑌕𑌾𑌣𑍍𑌡𑍇 𑌨𑌵𑌮𑌸𑍍𑌸𑌰𑍍𑌗𑌃 ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe kiṣkindhākāṇḍam |
atha navamassargaḥ |
vālī nāma mama bhrātā jyeṣṭhaśśatruniṣūdanaḥ |
piturbahumato nityaṃ mamāpi ca tathā purā || 1 ||
pitaryuparate'smākaṃ jyeṣṭho'yamiti mantribhiḥ |
kapīnāmīśvaro rājye kṛtaḥ paramasammataḥ || 2 ||
rājyaṃ praśāsatastasya pitṛpaitāmahaṃ mahat |
ahaṃ sarveṣu kāleṣu praṇataḥ preṣyavat sthitaḥ || 3 ||
māyāvī nāma tejasvī pūrvajo dundubheḥ sutaḥ |
tena tasya mahadvairaṃ strīkṛtaṃ viśśrutaṃ purā || 4 ||
sa tu suptajane rātrau kiṣkindhādvāramāgataḥ |
nardati sma susaṃrabdho vālinaṃ cāhvayadraṇe || 5 ||
prasuptastu mama bhrātā narditaṃ bhairavasvanam |
śrutvā na mamṛṣe vālī niṣpapāta javāttadā || 6 ||
sa tu vai nissṛtaḥ krodhāttaṃ hantumasurottamam |
vāryamāṇastata strībhirmayā ca praṇatātmanā || 7 ||
sa tu nirdhūya tāḥ sarvā nirjagāma mahābalaḥ |
tato'hamapi sauhārdānnissṛto vālinā saha || 8 ||
sa tu me bhrātaraṃ dṛṣṭvā māṃ ca dūrādavasthitam |
asuro jātasantrāsaḥ pradudrāva tato bhṛśam || 9 ||
tasmin dravati santraste hyāvāṃ drutataraṃ gatau |
prakāśaśca kṛto mārgaścandreṇodgacchatā tadā || 10 ||
sa tṛṇairāvṛtaṃ durgaṃ dharaṇyā vivaraṃ mahat |
praviveśāsuro vegādāvāmāsādya viṣṭhitau || 11 ||
taṃ praviṣṭaṃ ripuṃ dṛṣṭvā bilaṃ roṣavaśaṃ gataḥ |
māmuvāca tadā vālī vacanaṃ kṣubhitendriyaḥ || 12 ||
iha tvaṃ tiṣṭha sugrīva biladvāri samāhitaḥ |
yāvattatra praviśyāhaṃ nihanmi sahasā ripum || 13 ||
mayā tvetadvacaśśrutvā yācitassa parantapaḥ |
śāpayitvā tu māṃ padbhyāṃ praviveśa bilaṃ mahat || 14 ||
tasya praviṣṭasya bilaṃ sāgrassaṃvatsaro gataḥ |
sthitasya mama biladvāri sa kālo vyatyavartata || 15 ||
ahaṃ tu naṣṭaṃ jñātvā taṃ snehādāgatasambhramaḥ |
bhrātaraṃ na ca paśyāmi pāpāśaṅki ca me manaḥ || 16 ||
atha dīrghasya kālasya bilāttasmādvinissṛtam |
saphenaṃ rudhiraṃ raktamahaṃ dṛṣṭvā suduḥkhitaḥ || 17 ||
nardatāmasurāṇāṃ ca dhvanirme śrotramāgataḥ |
nirastasya ca saṅgrāme krośatonissvano guroḥ || 18 ||
ahaṃ tvavagato buddhyā cihnaistairbhrātaraṃ hatam |
pidhāya ca biladvāraṃ śilayā girimātrayā || 19 ||
śokārtaścodakaṃ kṛtvā kiṣkindhāmāgatassakhe |
gūhamānasya me tattvaṃ yatnato mantribhiśśrutam || 20 ||
tato'haṃ taissamāgamya sammatairabhiṣecitaḥ |
rājyaṃ praśāsatastasya nyāyato mama rāghava || 21 ||
ājagāma ripuṃ hatvā vālī tamasurottamam |
abhiṣiktaṃ tu māṃ dṛṣṭvā vālī saṃraktalocanaḥ |
madīyānmantriṇo baddhvā paruṣaṃ vākyamabravīt || 22 ||
nigrahe'pi samarthasya taṃ pāpaṃ prati rāghava |
na prāvartata me buddhirbhrāturgauravayantritā || 23 ||
hatvā śatruṃ sa me bhrātā praviveśa puraṃ tadā || 24 ||
mānayaṃstaṃ mahātmānaṃ yathāvaccābhyavādayam |
uktāśca nāśiṣastena santuṣṭenāntarātmanā || 25 ||
natvā pādāvahaṃ tasya makuṭenāspṛśaṃ prabho api vālī mama krodhānna prasādaṃ cakāra saḥ || 26 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye kiṣkindhākāṇḍe navamassargaḥ ||
Sanskrit — Devanagari (original)
श्रीमद्वाल्मीकीय रामायणे किष्किन्धाकाण्डम् ।
अथ नवमस्सर्गः ।
वाली नाम मम भ्राता ज्येष्ठश्शत्रुनिषूदनः ।
पितुर्बहुमतो नित्यं ममापि च तथा पुरा ॥ 1 ॥
पितर्युपरतेऽस्माकं ज्येष्ठोऽयमिति मन्त्रिभिः ।
कपीनामीश्वरो राज्ये कृतः परमसम्मतः ॥ 2 ॥
राज्यं प्रशासतस्तस्य पितृपैतामहं महत् ।
अहं सर्वेषु कालेषु प्रणतः प्रेष्यवत् स्थितः ॥ 3 ॥
मायावी नाम तेजस्वी पूर्वजो दुन्दुभेः सुतः ।
तेन तस्य महद्वैरं स्त्रीकृतं विश्श्रुतं पुरा ॥ 4 ॥
स तु सुप्तजने रात्रौ किष्किन्धाद्वारमागतः ।
नर्दति स्म सुसंरब्धो वालिनं चाह्वयद्रणे ॥ 5 ॥
प्रसुप्तस्तु मम भ्राता नर्दितं भैरवस्वनम् ।
श्रुत्वा न ममृषे वाली निष्पपात जवात्तदा ॥ 6 ॥
स तु वै निस्सृतः क्रोधात्तं हन्तुमसुरोत्तमम् ।
वार्यमाणस्तत स्त्रीभिर्मया च प्रणतात्मना ॥ 7 ॥
स तु निर्धूय ताः सर्वा निर्जगाम महाबलः ।
ततोऽहमपि सौहार्दान्निस्सृतो वालिना सह ॥ 8 ॥
स तु मे भ्रातरं दृष्ट्वा मां च दूरादवस्थितम् ।
असुरो जातसन्त्रासः प्रदुद्राव ततो भृशम् ॥ 9 ॥
तस्मिन् द्रवति सन्त्रस्ते ह्यावां द्रुततरं गतौ ।
प्रकाशश्च कृतो मार्गश्चन्द्रेणोद्गच्छता तदा ॥ 10 ॥
स तृणैरावृतं दुर्गं धरण्या विवरं महत् ।
प्रविवेशासुरो वेगादावामासाद्य विष्ठितौ ॥ 11 ॥
तं प्रविष्टं रिपुं दृष्ट्वा बिलं रोषवशं गतः ।
मामुवाच तदा वाली वचनं क्षुभितेन्द्रियः ॥ 12 ॥
इह त्वं तिष्ठ सुग्रीव बिलद्वारि समाहितः ।
यावत्तत्र प्रविश्याहं निहन्मि सहसा रिपुम् ॥ 13 ॥
मया त्वेतद्वचश्श्रुत्वा याचितस्स परन्तपः ।
शापयित्वा तु मां पद्भ्यां प्रविवेश बिलं महत् ॥ 14 ॥
तस्य प्रविष्टस्य बिलं साग्रस्संवत्सरो गतः ।
स्थितस्य मम बिलद्वारि स कालो व्यत्यवर्तत ॥ 15 ॥
अहं तु नष्टं ज्ञात्वा तं स्नेहादागतसम्भ्रमः ।
भ्रातरं न च पश्यामि पापाशङ्कि च मे मनः ॥ 16 ॥
अथ दीर्घस्य कालस्य बिलात्तस्माद्विनिस्सृतम् ।
सफेनं रुधिरं रक्तमहं दृष्ट्वा सुदुःखितः ॥ 17 ॥
नर्दतामसुराणां च ध्वनिर्मे श्रोत्रमागतः ।
निरस्तस्य च सङ्ग्रामे क्रोशतोनिस्स्वनो गुरोः ॥ 18 ॥
अहं त्ववगतो बुद्ध्या चिह्नैस्तैर्भ्रातरं हतम् ।
पिधाय च बिलद्वारं शिलया गिरिमात्रया ॥ 19 ॥
शोकार्तश्चोदकं कृत्वा किष्किन्धामागतस्सखे ।
गूहमानस्य मे तत्त्वं यत्नतो मन्त्रिभिश्श्रुतम् ॥ 20 ॥
ततोऽहं तैस्समागम्य सम्मतैरभिषेचितः ।
राज्यं प्रशासतस्तस्य न्यायतो मम राघव ॥ 21 ॥
आजगाम रिपुं हत्वा वाली तमसुरोत्तमम् ।
अभिषिक्तं तु मां दृष्ट्वा वाली संरक्तलोचनः ।
मदीयान्मन्त्रिणो बद्ध्वा परुषं वाक्यमब्रवीत् ॥ 22 ॥
निग्रहेऽपि समर्थस्य तं पापं प्रति राघव ।
न प्रावर्तत मे बुद्धिर्भ्रातुर्गौरवयन्त्रिता ॥ 23 ॥
हत्वा शत्रुं स मे भ्राता प्रविवेश पुरं तदा ॥ 24 ॥
मानयंस्तं महात्मानं यथावच्चाभ्यवादयम् ।
उक्ताश्च नाशिषस्तेन सन्तुष्टेनान्तरात्मना ॥ 25 ॥
नत्वा पादावहं तस्य मकुटेनास्पृशं प्रभो अपि वाली मम क्रोधान्न प्रसादं चकार सः ॥ 26 ॥
इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीय आदिकाव्ये किष्किन्धाकाण्डे नवमस्सर्गः ॥
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe kiṣkindhākāṇḍam |
atha navamassargaḥ |
vālī nāma mama bhrātā jyeṣṭhaśśatruniṣūdanaḥ |
piturbahumato nityaṃ mamāpi ca tathā purā || 1 ||
pitaryuparate'smākaṃ jyeṣṭho'yamiti mantribhiḥ |
kapīnāmīśvaro rājye kṛtaḥ paramasammataḥ || 2 ||
rājyaṃ praśāsatastasya pitṛpaitāmahaṃ mahat |
ahaṃ sarveṣu kāleṣu praṇataḥ preṣyavat sthitaḥ || 3 ||
māyāvī nāma tejasvī pūrvajo dundubheḥ sutaḥ |
tena tasya mahadvairaṃ strīkṛtaṃ viśśrutaṃ purā || 4 ||
sa tu suptajane rātrau kiṣkindhādvāramāgataḥ |
nardati sma susaṃrabdho vālinaṃ cāhvayadraṇe || 5 ||
prasuptastu mama bhrātā narditaṃ bhairavasvanam |
śrutvā na mamṛṣe vālī niṣpapāta javāttadā || 6 ||
sa tu vai nissṛtaḥ krodhāttaṃ hantumasurottamam |
vāryamāṇastata strībhirmayā ca praṇatātmanā || 7 ||
sa tu nirdhūya tāḥ sarvā nirjagāma mahābalaḥ |
tato'hamapi sauhārdānnissṛto vālinā saha || 8 ||
sa tu me bhrātaraṃ dṛṣṭvā māṃ ca dūrādavasthitam |
asuro jātasantrāsaḥ pradudrāva tato bhṛśam || 9 ||
tasmin dravati santraste hyāvāṃ drutataraṃ gatau |
prakāśaśca kṛto mārgaścandreṇodgacchatā tadā || 10 ||
sa tṛṇairāvṛtaṃ durgaṃ dharaṇyā vivaraṃ mahat |
praviveśāsuro vegādāvāmāsādya viṣṭhitau || 11 ||
taṃ praviṣṭaṃ ripuṃ dṛṣṭvā bilaṃ roṣavaśaṃ gataḥ |
māmuvāca tadā vālī vacanaṃ kṣubhitendriyaḥ || 12 ||
iha tvaṃ tiṣṭha sugrīva biladvāri samāhitaḥ |
yāvattatra praviśyāhaṃ nihanmi sahasā ripum || 13 ||
mayā tvetadvacaśśrutvā yācitassa parantapaḥ |
śāpayitvā tu māṃ padbhyāṃ praviveśa bilaṃ mahat || 14 ||
tasya praviṣṭasya bilaṃ sāgrassaṃvatsaro gataḥ |
sthitasya mama biladvāri sa kālo vyatyavartata || 15 ||
ahaṃ tu naṣṭaṃ jñātvā taṃ snehādāgatasambhramaḥ |
bhrātaraṃ na ca paśyāmi pāpāśaṅki ca me manaḥ || 16 ||
atha dīrghasya kālasya bilāttasmādvinissṛtam |
saphenaṃ rudhiraṃ raktamahaṃ dṛṣṭvā suduḥkhitaḥ || 17 ||
nardatāmasurāṇāṃ ca dhvanirme śrotramāgataḥ |
nirastasya ca saṅgrāme krośatonissvano guroḥ || 18 ||
ahaṃ tvavagato buddhyā cihnaistairbhrātaraṃ hatam |
pidhāya ca biladvāraṃ śilayā girimātrayā || 19 ||
śokārtaścodakaṃ kṛtvā kiṣkindhāmāgatassakhe |
gūhamānasya me tattvaṃ yatnato mantribhiśśrutam || 20 ||
tato'haṃ taissamāgamya sammatairabhiṣecitaḥ |
rājyaṃ praśāsatastasya nyāyato mama rāghava || 21 ||
ājagāma ripuṃ hatvā vālī tamasurottamam |
abhiṣiktaṃ tu māṃ dṛṣṭvā vālī saṃraktalocanaḥ |
madīyānmantriṇo baddhvā paruṣaṃ vākyamabravīt || 22 ||
nigrahe'pi samarthasya taṃ pāpaṃ prati rāghava |
na prāvartata me buddhirbhrāturgauravayantritā || 23 ||
hatvā śatruṃ sa me bhrātā praviveśa puraṃ tadā || 24 ||
mānayaṃstaṃ mahātmānaṃ yathāvaccābhyavādayam |
uktāśca nāśiṣastena santuṣṭenāntarātmanā || 25 ||
natvā pādāvahaṃ tasya makuṭenāspṛśaṃ prabho api vālī mama krodhānna prasādaṃ cakāra saḥ || 26 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye kiṣkindhākāṇḍe navamassargaḥ ||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Grantha script.
Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.