6.103 යුද්ධකාණ්ඩ - ත්ර්යධිකශතතම සර්ගඃ

6.103 Yuddhakanda - Tryadhikashatatama Sargah

✍️ Valmiki 🖋️ Sinhala script
📄 Download PDF
ශ්රීමද්වාල්මීකීය රාමායණේ යුද්ධකාණ්ඩම් .
අථ ත්ර්යධිකශතතමස්සර්ගඃ .
ලක්ෂ්මණේනතුතද්වාක්යමුක්තංශ්රුත්වා ස රාඝවඃ .
සන්දධේපරවීරඝ්නෝධනුරාදායවීර්යවාන් .. 1 ..
රාවණායශරානඝෝරාන්විසසර්ජචමූමුඛේ .
අධාන්යංරථමාස්ථායරාවණෝරාක්ෂසාධිපඃ .. 2 ..
අභ්යධාවතකාකුත්ස්ථංස්වර්භානුරිවභාස්කරම් .
දශග්රීවෝරධස්ථස්තුරාමංවජ්රෝපමෛශ්ශරෛඃ .. 3 ..
ආජඝානමහාශෛලන්ධාරාභිරිවතෝයදඃ .
දීප්තපාවකසඞ්කාශෛඃශරෛඃකාඤ්චනභූෂණෛඃ .. 4 ..
අභ්යවර්ෂද්රණරාමෝදශග්රීවංසමාහිතඃ .
භූමෞස්ථිතස්යරාමස්යරථස්ථස්ය ච රක්ෂසඃ .. 5 ..
න සමංයුද්ධමිත්යාහුර්දේවගන්ධර්වකින්නරාඃ .
තතෝදේවවරර්ශ්රීමාන් ශ්රුත්වාතේෂාංවචෝ(අ)මෘතම් .. 6 ..
ආහූයමාතලිංශක්රෝවචනඤ්චේදමබ්රවීත් .
රථේනමමභූමිෂ්ඨංශීඝ්රංයාහිරඝූත්තමම් .. 7 ..
ආහූයභූතලංයාතඃකුරුදේවහිතම්මහත් .
ඉත්යුක්තෝදේවරාජේනමාතලිර්දේවසාරථිඃ .. 8 ..
ප්රණම්යශිරසාදේවන්තතෝවචනමබ්රවීත් .
ශීඝ්රංයාස්යාමිදේවේන්ද්රසාරථ්යං ච කරෝම්යහම් .. 9 ..
තතෝහයෛශ්චසම්යෝජ්යහරිතෛඃස්යන්දනෝත්තමම් .
තතඃකාඤ්චනචිත්රාඞ්ගඃකිඞ්කිණීශතභූෂිතඃ .. 10 ..
තරුණාදිත්යසඞ්කාශෝවෛදූර්යමයකූබරඃ .
සදශ්වෛඃකාඤ්චනාපීඩෛර්යුක්තශ්ශ්වේතප්රකීර්ණකෛඃ .. 11 ..
හරිභිඃසූර්යසඞ්කාශෛර්හේමජාලවිභූෂිතෛඃ .
රුක්මවේණුධ්වජ්ශ්රීමන්දේවරාජරථෝවරඃ .. 12 ..
දේවරාජේනන්දිෂ්ටෝරථමාරුහ්යමාතලිඃ .
අභ්යවර්තතකාකුත්ස්ථමවතීර්යත්රිවෂ්ටපාත් .. 13 ..
අබ්රවීච්චතදාරාමංසප්රතෝදෝරථේස්ථිතඃ .
ප්රාඤ්ජලිර්මාතලිර්වාක්යංසහස්රාක්ෂස්යසාරථිඃ .. 14 ..
සහස්රාක්ෂේණකාකුත්ථ්සරථෝ(අ)යංවිජයායතේ .
දත්තස්තවමහාසත්ත්වශ්රීමන් ශත්රුනිබර්හණ .. 15 ..
ඉදමෛන්ද්රම්මහච්චාපඞ්කවචඤ්චානගිසන්නිභම් .
ශරාශ්චාදිත්යසඞ්කාශාඃශක්තිශ්චවිමලාශිවා .. 16 ..
ශූරෝ(අ)හමිති චාත්මානමවගච්ඡසි දුර්මතේ .
නෛව ලජ්ජාස්ති තේ සීතාන් චෝරවද්ව්යපකර්ෂතඃ .. 17 ..
ඉත්යුක්තඃසම්පරික්රම්යරථන්තමභිවාද්ය ච .
ආරුරෝහතදාරාමෝලෝකාන් ලක්ෂ්මවිරාජයන් .. 18 ..
තද්භභූවාද්භුතංයුද්ධන්තුමුලංරෝමහර්ෂණම් .
රාමස්ය ච මහාබාහෝරාවණස්ය ච රක්ෂසඃ .. 19 ..
ස ගාන්ධර්වේණගාන්ධර්වන්දෛවන්දෛවේනරාඝවඃ .
අස්ත්රංරාක්ෂසරාජස්යජඝානපරමාස්ත්රවිත් .. 20 ..
අස්ත්රන්තුපරමඞ්ඝෝරංරාක්ෂසංරාක්ෂසාධිපඃ .
සසර්ජපරමක්රුද්ධඃපුනරේවනිශාචරඃ .. 21 ..
තේරාවණධනුර්මුක්තාඃශරාඃකාඤ්චනභූෂණාඃ .
අභ්යවර්තන්තකාකුත්ස්ථංසර්පාභූත්වාමහාවිෂාඃ .. 22 ..
තේදීප්තවදනාදීප්තංසමන්තෝජ්වලනම්මුඛෛඃ .
රාමමේවාභ්යවර්තන්තව්යාදිතාස්යාභයානකාඃ .. 23 ..
තෛර්වාසුකිසමස්පර්ශෛර්දීප්තභෝගෛර්මහාවිෂෛඃ .
දිශශ්චසන්තතාස්සර්වාප්රදිශශ්චසමාවෘතාඃ .. 24 ..
තාන් දෘෂ්ටවාපන්නගාන් රාමඃසමාපතතආහවේ .
අස්ත්රඞ්ගාරුත්මතඞ්ඝෝරම්ප්රාදුශ්චක්රේභයාවහම් .. 25 ..
තේරාඝවධනුර්මුක්තාරුක්මපුඞ්ඛාඃශිඛිප්රභාඃ .
සුපර්ණාඃකාඤ්චනාභූත්වාවිචේරුඃසර්පශත්රවඃ .. 26 ..
තේතාන්සර්වාන් ජඝ්නුස්සර්පරූපාන්මහාජවාන් .
සුපර්ණරූපාරාමස්යවිශිඛාඃකාමරූපිණඃ .. 27 ..
අස්ත්රේප්රතිහතේක්රුද්ධෝරාවණෝරාක්ෂසාධිපඃ .
අභ්යවර්ෂත්තදාරාමඞ්ඝෝරාභිඃශරවෘෂ්ටිභිඃ .. 28 ..
තතශ්ශරසහස්රේණරාමමක්ලිෂ්ටකාරිණම් .
අර්දයිත්වාශරෞඝේණමාතලිම්ප්රත්යවිධ්යත .. 29 ..
චිච්ඡේදකේතුමුද්ධිශ්යශරේණෛකේනරාවණඃ .
පාතයිත්වාරථෝපස්ථේරථාත්කේතුං ච කාඤ්චනම් .. 30 ..
ඓන්ද්රානපිජඝානාශ්වාන්ශරජාලේනරාවණඃ .
තදෘෂ්ට්වාසුමහාතත්කර්මරාවණස්යදුරාත්මනාඃ .
විෂේදුර්දේවගන්ධර්වාචාරණාදානවෛස්සහ .. 31 ..
රාමමාර්තන්තදාදෘෂ්ටවාසිද්ධාශ්චපරමර්ෂයඃ .
ව්යථිතාවානරේන්ද්රාශ්චබභූවුස්සවිභීෂණාඃ .. 32 ..
රාමචන්ද්රමසන්දෘෂ්ටවාග්රස්තංරාවණරාහුණා .
ප්රාජාත්යං ච නක්ෂත්රංරෝහිණීඞ්කශශිනඃප්රියාම් .. 33 ..
සමාක්රම්යබුධස්තස්ථෞප්රජානාමශුභාවහඃ .
සධූමපරිවෘත්තෝර්මිඃප්රජ්වලන්නිවසාගරඃ .. 34 ..
උත්පපාතතදාක්රුද්ධස්ස්පෘශන්නිවදිවාකරම් .
ශස්ත්රවර්ණස්සුපරුෂෝමන්දරශ්මිද්දිවාකරඃ .. 35 ..
අදෘශ්යතකබන්ධාඞ්කඃසංසක්තෝධූමකේතුනා .
කෝසලානාං ච නක්ෂත්රංව්යක්තමින්ද්රාග්නිදෛවතම් .. 36 ..
ආක්රම්යාඞ්ගාරකස්තස්ථෞවිශාඛාමපිචාම්බරේ .
දශාස්යෝවිංශතිභුජඃප්රගෘහීතශරාසනඃ .. 37 ..
අදෘශාස්යඃදශග්රීවඃමෛනාකඃපර්වතඃඉව නිරස්යමානෝරාමස්තුදශග්රීවේණරක්ෂසා .. 38 ..
නාශක්නෝදභිසන්ධාතුංසායකාන්රණමූර්ධනි .
සඃකෘත්වාභ්රුකුටිඞ්ක්රුද්ධඃකිඤ්චිත්සම්රක්තලෝචනඃ .. 39 ..
ඉත්යාර්ෂේ ශ්රීමද්රාමායණේ වාල්මීකීය ආදිකාව්යේ යුද්ධකාණ්ඩේ ත්ර්යධිකශතතමස්සර්ගඃ ..
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe yuddhakāṇḍam |
atha tryadhikaśatatamassargaḥ |
lakṣmaṇenatutadvākyamuktaṃśrutvā sa rāghavaḥ |
sandadheparavīraghnodhanurādāyavīryavān || 1 ||
rāvaṇāyaśarānaghorānvisasarjacamūmukhe |
adhānyaṃrathamāsthāyarāvaṇorākṣasādhipaḥ || 2 ||
abhyadhāvatakākutsthaṃsvarbhānurivabhāskaram |
daśagrīvoradhasthasturāmaṃvajropamaiśśaraiḥ || 3 ||
ājaghānamahāśailandhārābhirivatoyadaḥ |
dīptapāvakasaṅkāśaiḥśaraiḥkāñcanabhūṣaṇaiḥ || 4 ||
abhyavarṣadraṇarāmodaśagrīvaṃsamāhitaḥ |
bhūmausthitasyarāmasyarathasthasya ca rakṣasaḥ || 5 ||
na samaṃyuddhamityāhurdevagandharvakinnarāḥ |
tatodevavararśrīmān śrutvāteṣāṃvaco'mṛtam || 6 ||
āhūyamātaliṃśakrovacanañcedamabravīt |
rathenamamabhūmiṣṭhaṃśīghraṃyāhiraghūttamam || 7 ||
āhūyabhūtalaṃyātaḥkurudevahitammahat |
ityuktodevarājenamātalirdevasārathiḥ || 8 ||
praṇamyaśirasādevantatovacanamabravīt |
śīghraṃyāsyāmidevendrasārathyaṃ ca karomyaham || 9 ||
tatohayaiścasamyojyaharitaiḥsyandanottamam |
tataḥkāñcanacitrāṅgaḥkiṅkiṇīśatabhūṣitaḥ || 10 ||
taruṇādityasaṅkāśovaidūryamayakūbaraḥ |
sadaśvaiḥkāñcanāpīḍairyuktaśśvetaprakīrṇakaiḥ || 11 ||
haribhiḥsūryasaṅkāśairhemajālavibhūṣitaiḥ |
rukmaveṇudhvajśrīmandevarājarathovaraḥ || 12 ||
devarājenandiṣṭorathamāruhyamātaliḥ |
abhyavartatakākutsthamavatīryatrivaṣṭapāt || 13 ||
abravīccatadārāmaṃsapratodorathesthitaḥ |
prāñjalirmātalirvākyaṃsahasrākṣasyasārathiḥ || 14 ||
sahasrākṣeṇakākutthsaratho'yaṃvijayāyate |
dattastavamahāsattvaśrīman śatrunibarhaṇa || 15 ||
idamaindrammahaccāpaṅkavacañcānagisannibham |
śarāścādityasaṅkāśāḥśaktiścavimalāśivā || 16 ||
śūro'hamiti cātmānamavagacchasi durmate |
naiva lajjāsti te sītān coravadvyapakarṣataḥ || 17 ||
ityuktaḥsamparikramyarathantamabhivādya ca |
ārurohatadārāmolokān lakṣmavirājayan || 18 ||
tadbhabhūvādbhutaṃyuddhantumulaṃromaharṣaṇam |
rāmasya ca mahābāhorāvaṇasya ca rakṣasaḥ || 19 ||
sa gāndharveṇagāndharvandaivandaivenarāghavaḥ |
astraṃrākṣasarājasyajaghānaparamāstravit || 20 ||
astrantuparamaṅghoraṃrākṣasaṃrākṣasādhipaḥ |
sasarjaparamakruddhaḥpunarevaniśācaraḥ || 21 ||
terāvaṇadhanurmuktāḥśarāḥkāñcanabhūṣaṇāḥ |
abhyavartantakākutsthaṃsarpābhūtvāmahāviṣāḥ || 22 ||
tedīptavadanādīptaṃsamantojvalanammukhaiḥ |
rāmamevābhyavartantavyāditāsyābhayānakāḥ || 23 ||
tairvāsukisamasparśairdīptabhogairmahāviṣaiḥ |
diśaścasantatāssarvāpradiśaścasamāvṛtāḥ || 24 ||
tān dṛṣṭavāpannagān rāmaḥsamāpatataāhave |
astraṅgārutmataṅghoramprāduścakrebhayāvaham || 25 ||
terāghavadhanurmuktārukmapuṅkhāḥśikhiprabhāḥ |
suparṇāḥkāñcanābhūtvāviceruḥsarpaśatravaḥ || 26 ||
tetānsarvān jaghnussarparūpānmahājavān |
suparṇarūpārāmasyaviśikhāḥkāmarūpiṇaḥ || 27 ||
astrepratihatekruddhorāvaṇorākṣasādhipaḥ |
abhyavarṣattadārāmaṅghorābhiḥśaravṛṣṭibhiḥ || 28 ||
tataśśarasahasreṇarāmamakliṣṭakāriṇam |
ardayitvāśaraugheṇamātalimpratyavidhyata || 29 ||
cicchedaketumuddhiśyaśareṇaikenarāvaṇaḥ |
pātayitvārathopastherathātketuṃ ca kāñcanam || 30 ||
aindrānapijaghānāśvānśarajālenarāvaṇaḥ |
tadṛṣṭvāsumahātatkarmarāvaṇasyadurātmanāḥ |
viṣedurdevagandharvācāraṇādānavaissaha || 31 ||
rāmamārtantadādṛṣṭavāsiddhāścaparamarṣayaḥ |
vyathitāvānarendrāścababhūvussavibhīṣaṇāḥ || 32 ||
rāmacandramasandṛṣṭavāgrastaṃrāvaṇarāhuṇā |
prājātyaṃ ca nakṣatraṃrohiṇīṅkaśaśinaḥpriyām || 33 ||
samākramyabudhastasthauprajānāmaśubhāvahaḥ |
sadhūmaparivṛttormiḥprajvalannivasāgaraḥ || 34 ||
utpapātatadākruddhasspṛśannivadivākaram |
śastravarṇassuparuṣomandaraśmiddivākaraḥ || 35 ||
adṛśyatakabandhāṅkaḥsaṃsaktodhūmaketunā |
kosalānāṃ ca nakṣatraṃvyaktamindrāgnidaivatam || 36 ||
ākramyāṅgārakastasthauviśākhāmapicāmbare |
daśāsyoviṃśatibhujaḥpragṛhītaśarāsanaḥ || 37 ||
adṛśāsyaḥdaśagrīvaḥmainākaḥparvataḥiva nirasyamānorāmastudaśagrīveṇarakṣasā || 38 ||
nāśaknodabhisandhātuṃsāyakānraṇamūrdhani |
saḥkṛtvābhrukuṭiṅkruddhaḥkiñcitsamraktalocanaḥ || 39 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye yuddhakāṇḍe tryadhikaśatatamassargaḥ ||
Sanskrit — Devanagari (original)
श्रीमद्वाल्मीकीय रामायणे युद्धकाण्डम् ।
अथ त्र्यधिकशततमस्सर्गः ।
लक्ष्मणेनतुतद्वाक्यमुक्तंश्रुत्वा स राघवः ।
सन्दधेपरवीरघ्नोधनुरादायवीर्यवान् ॥ 1 ॥
रावणायशरानघोरान्विससर्जचमूमुखे ।
अधान्यंरथमास्थायरावणोराक्षसाधिपः ॥ 2 ॥
अभ्यधावतकाकुत्स्थंस्वर्भानुरिवभास्करम् ।
दशग्रीवोरधस्थस्तुरामंवज्रोपमैश्शरैः ॥ 3 ॥
आजघानमहाशैलन्धाराभिरिवतोयदः ।
दीप्तपावकसङ्काशैःशरैःकाञ्चनभूषणैः ॥ 4 ॥
अभ्यवर्षद्रणरामोदशग्रीवंसमाहितः ।
भूमौस्थितस्यरामस्यरथस्थस्य च रक्षसः ॥ 5 ॥
न समंयुद्धमित्याहुर्देवगन्धर्वकिन्नराः ।
ततोदेववरर्श्रीमान् श्रुत्वातेषांवचोऽमृतम् ॥ 6 ॥
आहूयमातलिंशक्रोवचनञ्चेदमब्रवीत् ।
रथेनममभूमिष्ठंशीघ्रंयाहिरघूत्तमम् ॥ 7 ॥
आहूयभूतलंयातःकुरुदेवहितम्महत् ।
इत्युक्तोदेवराजेनमातलिर्देवसारथिः ॥ 8 ॥
प्रणम्यशिरसादेवन्ततोवचनमब्रवीत् ।
शीघ्रंयास्यामिदेवेन्द्रसारथ्यं च करोम्यहम् ॥ 9 ॥
ततोहयैश्चसम्योज्यहरितैःस्यन्दनोत्तमम् ।
ततःकाञ्चनचित्राङ्गःकिङ्किणीशतभूषितः ॥ 10 ॥
तरुणादित्यसङ्काशोवैदूर्यमयकूबरः ।
सदश्वैःकाञ्चनापीडैर्युक्तश्श्वेतप्रकीर्णकैः ॥ 11 ॥
हरिभिःसूर्यसङ्काशैर्हेमजालविभूषितैः ।
रुक्मवेणुध्वज्श्रीमन्देवराजरथोवरः ॥ 12 ॥
देवराजेनन्दिष्टोरथमारुह्यमातलिः ।
अभ्यवर्ततकाकुत्स्थमवतीर्यत्रिवष्टपात् ॥ 13 ॥
अब्रवीच्चतदारामंसप्रतोदोरथेस्थितः ।
प्राञ्जलिर्मातलिर्वाक्यंसहस्राक्षस्यसारथिः ॥ 14 ॥
सहस्राक्षेणकाकुत्थ्सरथोऽयंविजयायते ।
दत्तस्तवमहासत्त्वश्रीमन् शत्रुनिबर्हण ॥ 15 ॥
इदमैन्द्रम्महच्चापङ्कवचञ्चानगिसन्निभम् ।
शराश्चादित्यसङ्काशाःशक्तिश्चविमलाशिवा ॥ 16 ॥
शूरोऽहमिति चात्मानमवगच्छसि दुर्मते ।
नैव लज्जास्ति ते सीतान् चोरवद्व्यपकर्षतः ॥ 17 ॥
इत्युक्तःसम्परिक्रम्यरथन्तमभिवाद्य च ।
आरुरोहतदारामोलोकान् लक्ष्मविराजयन् ॥ 18 ॥
तद्भभूवाद्भुतंयुद्धन्तुमुलंरोमहर्षणम् ।
रामस्य च महाबाहोरावणस्य च रक्षसः ॥ 19 ॥
स गान्धर्वेणगान्धर्वन्दैवन्दैवेनराघवः ।
अस्त्रंराक्षसराजस्यजघानपरमास्त्रवित् ॥ 20 ॥
अस्त्रन्तुपरमङ्घोरंराक्षसंराक्षसाधिपः ।
ससर्जपरमक्रुद्धःपुनरेवनिशाचरः ॥ 21 ॥
तेरावणधनुर्मुक्ताःशराःकाञ्चनभूषणाः ।
अभ्यवर्तन्तकाकुत्स्थंसर्पाभूत्वामहाविषाः ॥ 22 ॥
तेदीप्तवदनादीप्तंसमन्तोज्वलनम्मुखैः ।
राममेवाभ्यवर्तन्तव्यादितास्याभयानकाः ॥ 23 ॥
तैर्वासुकिसमस्पर्शैर्दीप्तभोगैर्महाविषैः ।
दिशश्चसन्ततास्सर्वाप्रदिशश्चसमावृताः ॥ 24 ॥
तान् दृष्टवापन्नगान् रामःसमापततआहवे ।
अस्त्रङ्गारुत्मतङ्घोरम्प्रादुश्चक्रेभयावहम् ॥ 25 ॥
तेराघवधनुर्मुक्तारुक्मपुङ्खाःशिखिप्रभाः ।
सुपर्णाःकाञ्चनाभूत्वाविचेरुःसर्पशत्रवः ॥ 26 ॥
तेतान्सर्वान् जघ्नुस्सर्परूपान्महाजवान् ।
सुपर्णरूपारामस्यविशिखाःकामरूपिणः ॥ 27 ॥
अस्त्रेप्रतिहतेक्रुद्धोरावणोराक्षसाधिपः ।
अभ्यवर्षत्तदारामङ्घोराभिःशरवृष्टिभिः ॥ 28 ॥
ततश्शरसहस्रेणराममक्लिष्टकारिणम् ।
अर्दयित्वाशरौघेणमातलिम्प्रत्यविध्यत ॥ 29 ॥
चिच्छेदकेतुमुद्धिश्यशरेणैकेनरावणः ।
पातयित्वारथोपस्थेरथात्केतुं च काञ्चनम् ॥ 30 ॥
ऐन्द्रानपिजघानाश्वान्शरजालेनरावणः ।
तदृष्ट्वासुमहातत्कर्मरावणस्यदुरात्मनाः ।
विषेदुर्देवगन्धर्वाचारणादानवैस्सह ॥ 31 ॥
राममार्तन्तदादृष्टवासिद्धाश्चपरमर्षयः ।
व्यथितावानरेन्द्राश्चबभूवुस्सविभीषणाः ॥ 32 ॥
रामचन्द्रमसन्दृष्टवाग्रस्तंरावणराहुणा ।
प्राजात्यं च नक्षत्रंरोहिणीङ्कशशिनःप्रियाम् ॥ 33 ॥
समाक्रम्यबुधस्तस्थौप्रजानामशुभावहः ।
सधूमपरिवृत्तोर्मिःप्रज्वलन्निवसागरः ॥ 34 ॥
उत्पपाततदाक्रुद्धस्स्पृशन्निवदिवाकरम् ।
शस्त्रवर्णस्सुपरुषोमन्दरश्मिद्दिवाकरः ॥ 35 ॥
अदृश्यतकबन्धाङ्कःसंसक्तोधूमकेतुना ।
कोसलानां च नक्षत्रंव्यक्तमिन्द्राग्निदैवतम् ॥ 36 ॥
आक्रम्याङ्गारकस्तस्थौविशाखामपिचाम्बरे ।
दशास्योविंशतिभुजःप्रगृहीतशरासनः ॥ 37 ॥
अदृशास्यःदशग्रीवःमैनाकःपर्वतःइव निरस्यमानोरामस्तुदशग्रीवेणरक्षसा ॥ 38 ॥
नाशक्नोदभिसन्धातुंसायकान्रणमूर्धनि ।
सःकृत्वाभ्रुकुटिङ्क्रुद्धःकिञ्चित्सम्रक्तलोचनः ॥ 39 ॥
इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीय आदिकाव्ये युद्धकाण्डे त्र्यधिकशततमस्सर्गः ॥
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe yuddhakāṇḍam |
atha tryadhikaśatatamassargaḥ |
lakṣmaṇenatutadvākyamuktaṃśrutvā sa rāghavaḥ |
sandadheparavīraghnodhanurādāyavīryavān || 1 ||
rāvaṇāyaśarānaghorānvisasarjacamūmukhe |
adhānyaṃrathamāsthāyarāvaṇorākṣasādhipaḥ || 2 ||
abhyadhāvatakākutsthaṃsvarbhānurivabhāskaram |
daśagrīvoradhasthasturāmaṃvajropamaiśśaraiḥ || 3 ||
ājaghānamahāśailandhārābhirivatoyadaḥ |
dīptapāvakasaṅkāśaiḥśaraiḥkāñcanabhūṣaṇaiḥ || 4 ||
abhyavarṣadraṇarāmodaśagrīvaṃsamāhitaḥ |
bhūmausthitasyarāmasyarathasthasya ca rakṣasaḥ || 5 ||
na samaṃyuddhamityāhurdevagandharvakinnarāḥ |
tatodevavararśrīmān śrutvāteṣāṃvaco'mṛtam || 6 ||
āhūyamātaliṃśakrovacanañcedamabravīt |
rathenamamabhūmiṣṭhaṃśīghraṃyāhiraghūttamam || 7 ||
āhūyabhūtalaṃyātaḥkurudevahitammahat |
ityuktodevarājenamātalirdevasārathiḥ || 8 ||
praṇamyaśirasādevantatovacanamabravīt |
śīghraṃyāsyāmidevendrasārathyaṃ ca karomyaham || 9 ||
tatohayaiścasamyojyaharitaiḥsyandanottamam |
tataḥkāñcanacitrāṅgaḥkiṅkiṇīśatabhūṣitaḥ || 10 ||
taruṇādityasaṅkāśovaidūryamayakūbaraḥ |
sadaśvaiḥkāñcanāpīḍairyuktaśśvetaprakīrṇakaiḥ || 11 ||
haribhiḥsūryasaṅkāśairhemajālavibhūṣitaiḥ |
rukmaveṇudhvajśrīmandevarājarathovaraḥ || 12 ||
devarājenandiṣṭorathamāruhyamātaliḥ |
abhyavartatakākutsthamavatīryatrivaṣṭapāt || 13 ||
abravīccatadārāmaṃsapratodorathesthitaḥ |
prāñjalirmātalirvākyaṃsahasrākṣasyasārathiḥ || 14 ||
sahasrākṣeṇakākutthsaratho'yaṃvijayāyate |
dattastavamahāsattvaśrīman śatrunibarhaṇa || 15 ||
idamaindrammahaccāpaṅkavacañcānagisannibham |
śarāścādityasaṅkāśāḥśaktiścavimalāśivā || 16 ||
śūro'hamiti cātmānamavagacchasi durmate |
naiva lajjāsti te sītān coravadvyapakarṣataḥ || 17 ||
ityuktaḥsamparikramyarathantamabhivādya ca |
ārurohatadārāmolokān lakṣmavirājayan || 18 ||
tadbhabhūvādbhutaṃyuddhantumulaṃromaharṣaṇam |
rāmasya ca mahābāhorāvaṇasya ca rakṣasaḥ || 19 ||
sa gāndharveṇagāndharvandaivandaivenarāghavaḥ |
astraṃrākṣasarājasyajaghānaparamāstravit || 20 ||
astrantuparamaṅghoraṃrākṣasaṃrākṣasādhipaḥ |
sasarjaparamakruddhaḥpunarevaniśācaraḥ || 21 ||
terāvaṇadhanurmuktāḥśarāḥkāñcanabhūṣaṇāḥ |
abhyavartantakākutsthaṃsarpābhūtvāmahāviṣāḥ || 22 ||
tedīptavadanādīptaṃsamantojvalanammukhaiḥ |
rāmamevābhyavartantavyāditāsyābhayānakāḥ || 23 ||
tairvāsukisamasparśairdīptabhogairmahāviṣaiḥ |
diśaścasantatāssarvāpradiśaścasamāvṛtāḥ || 24 ||
tān dṛṣṭavāpannagān rāmaḥsamāpatataāhave |
astraṅgārutmataṅghoramprāduścakrebhayāvaham || 25 ||
terāghavadhanurmuktārukmapuṅkhāḥśikhiprabhāḥ |
suparṇāḥkāñcanābhūtvāviceruḥsarpaśatravaḥ || 26 ||
tetānsarvān jaghnussarparūpānmahājavān |
suparṇarūpārāmasyaviśikhāḥkāmarūpiṇaḥ || 27 ||
astrepratihatekruddhorāvaṇorākṣasādhipaḥ |
abhyavarṣattadārāmaṅghorābhiḥśaravṛṣṭibhiḥ || 28 ||
tataśśarasahasreṇarāmamakliṣṭakāriṇam |
ardayitvāśaraugheṇamātalimpratyavidhyata || 29 ||
cicchedaketumuddhiśyaśareṇaikenarāvaṇaḥ |
pātayitvārathopastherathātketuṃ ca kāñcanam || 30 ||
aindrānapijaghānāśvānśarajālenarāvaṇaḥ |
tadṛṣṭvāsumahātatkarmarāvaṇasyadurātmanāḥ |
viṣedurdevagandharvācāraṇādānavaissaha || 31 ||
rāmamārtantadādṛṣṭavāsiddhāścaparamarṣayaḥ |
vyathitāvānarendrāścababhūvussavibhīṣaṇāḥ || 32 ||
rāmacandramasandṛṣṭavāgrastaṃrāvaṇarāhuṇā |
prājātyaṃ ca nakṣatraṃrohiṇīṅkaśaśinaḥpriyām || 33 ||
samākramyabudhastasthauprajānāmaśubhāvahaḥ |
sadhūmaparivṛttormiḥprajvalannivasāgaraḥ || 34 ||
utpapātatadākruddhasspṛśannivadivākaram |
śastravarṇassuparuṣomandaraśmiddivākaraḥ || 35 ||
adṛśyatakabandhāṅkaḥsaṃsaktodhūmaketunā |
kosalānāṃ ca nakṣatraṃvyaktamindrāgnidaivatam || 36 ||
ākramyāṅgārakastasthauviśākhāmapicāmbare |
daśāsyoviṃśatibhujaḥpragṛhītaśarāsanaḥ || 37 ||
adṛśāsyaḥdaśagrīvaḥmainākaḥparvataḥiva nirasyamānorāmastudaśagrīveṇarakṣasā || 38 ||
nāśaknodabhisandhātuṃsāyakānraṇamūrdhani |
saḥkṛtvābhrukuṭiṅkruddhaḥkiñcitsamraktalocanaḥ || 39 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye yuddhakāṇḍe tryadhikaśatatamassargaḥ ||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Sinhala script. Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.
🕉 InfoLyter.in