ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਵਾਲ੍ਮੀਕੀਯ ਰਾਮਾਯਣੇ ਅਰਣ੍ਯਕਾਣ੍ਡਮ੍ ।
ਅਥ ਅष੍ਟਚਤ੍ਵਾਰਿਂਸ਼ਸ੍ਸਰ੍ਗਃ ।
ਏਵਂ ਬृਵਨ੍ਤ੍ਯਾਂ ਸੀਤਾਯਾਂ ਸਂਰਬ੍ਦਃ ਪਰੁषਂ ਵਚਃ ।
ਲਲਾਟੇ ਭृਕੁਟੀਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਰਾਵਣਃ ਪ੍ਰਤ੍ਯੁਵਾਚ ਹ ॥ 1 ॥
ਭ੍ਰਾਤਾ ਵੈਸ਼੍ਰਵਣਸ੍ਯਾਹਂ ਸਾਪਤ੍ਨ੍ਯੋ ਵਰਵਰ੍ਣਿਨਿ ।
ਰਾਵਣੋ ਨਾਮ ਭਦ੍ਰਂ ਤੇ ਦਸ਼ਗ੍ਰੀਵਃ ਪ੍ਰਤਾਪਵਾਨ੍ ॥ 2 ॥
ਯਸ੍ਯ ਦੇਵਾਸ੍ਸਗਨ੍ਧਰ੍ਵਾਃ ਪਿਸ਼ਾਚਪਤਗੋਰਗਾਃ ।
ਵਿਦ੍ਰਵਨ੍ਤਿ ਭਯਾਦ੍ਭੀਤਾ ਮृਤ੍ਯੋਰਿਵ ਸਦਾ ਪ੍ਰਜਾਃ ॥ 3 ॥
ਯੇਨ ਵੈਸ਼੍ਰਵਣੋ ਰਾਜਾ ਦ੍ਵੈਮਾਤ੍ਰਃ ਕਾਰਣਾਨ੍ਤਰੇ ।
ਦ੍ਵਨ੍ਦ੍ਵਮਾਸਾਦਿਤਃ ਕ੍ਰੋਧਾਦ੍ਰਣੇ ਵਿਕ੍ਰਮ੍ਯ ਨਿਰ੍ਜਿਤਃ ॥ 4 ॥
ਯਦ੍ਭਯਾਰ੍ਤਃ ਪਰਿਤ੍ਯਜ੍ਯ ਸ੍ਵਮਧਿष੍ਠਾਨਮृਦ੍ਧਿਮਤ੍ ।
ਕੈਲਾਸਂ ਪਰ੍ਵਤਸ਼੍ਰੇष੍ਠਮਧ੍ਯਾਸ੍ਤੇ ਨਰਵਾਹਨਃ ॥ 5 ॥
ਯਸ੍ਯ ਤਤ੍ਪੁष੍ਪਕਂ ਨਾਮ ਵਿਮਾਨਂ ਕਾਮਗਂ ਸ਼ੁਭਮ੍ ।
ਵੀਰ੍ਯਾਦੇਵਾਰ੍ਜਿਤਂ ਭਦ੍ਰੇ ਯੇਨ ਯਾਮਿ ਵਿਹਾਯਸਮ੍ ॥ 6 ॥
ਮਮ ਸਞ੍ਜਾਤਰੋषਸ੍ਯ ਮੁਖਂ ਦृष੍ਟ੍ਵੈਵ ਮੈਥਿਲਿ ।
ਵਿਦ੍ਰਵਨ੍ਤਿ ਪਰਿਤ੍ਰਸ੍ਤਾਸ੍ਸੁਰਾਸ਼੍ਸ਼ਕ੍ਰਪੁਰੋਗਮਾਃ ॥ 7 ॥
ਯਤ੍ਰ ਤਿष੍ਠਾਮ੍ਯਹਂ ਤਤ੍ਰ ਮਾਰੁਤੋ ਵਾਤਿ ਸ਼ਙ੍ਕਿਤਃ ।
ਤੀਵ੍ਰਾਂਸ਼ੁਸ਼੍ਸ਼ਿਸ਼ਿਰਾਂਸ਼ੁਸ਼੍ਚ ਭਯਾਤ੍ਸਮ੍ਪਦ੍ਯਤੇ ਰਵਿਃ ॥ 8 ॥
ਨਿष੍ਕਮ੍ਪਪਤ੍ਰਾਸ੍ਤਰਵੋ ਨਦ੍ਯਸ਼੍ਚ ਸ੍ਤਿਮਿਤੋਦਕਾਃ ।
ਭਵਨ੍ਤਿ ਯਤ੍ਰ ਯਤ੍ਰਾਹਂ ਤਿष੍ਠਾਮਿ ਵਿਚਰਾਮਿ ਚ ॥ 9 ॥
ਮਮ ਪਾਰੇ ਸਮੁਦ੍ਰਸ੍ਯ ਲਙ੍ਕਾ ਨਾਮ ਪੁਰੀ ਸ਼ੁਭਾ ।
ਸਮ੍ਪੂਰ੍ਣਾ ਰਾਕ੍षਸੈਰ੍ਘੋਰੈਰ੍ਯਥੇਨ੍ਦ੍ਰਸ੍ਯਾਮਰਾਵਤੀ ॥ 10 ॥
ਪ੍ਰਾਕਾਰੇਣ ਪਰਿਕ੍षਿਪ੍ਤਾ ਪਾਣ੍ਡੁਰੇਣ ਵਿਰਾਜਤਾ ।
ਹੇਮਕਕ੍ष੍ਯਾ ਪੁਰੀ ਰਮ੍ਯਾ ਵੈਢੂਰ੍ਯਮਯਤੋਰਣਾ ॥ 11 ॥
ਹਸ੍ਤ੍ਯਸ਼੍ਵਰਥਸਮ੍ਬਾਧਾ ਤੂਰ੍ਯਨਾਦਵਿਨਾਦਿਤਾ ।
ਸਰ੍ਵਕਾਲਫਲੈਰ੍ਵृਕ੍षੈਸ੍ਸਙ੍ਕੁਲੋਦ੍ਦ੍ਯਾਨਸ਼ੋਭਿਤਾ ॥ 12 ॥
ਤਤ੍ਰ ਤ੍ਵਂ ਵਸਤੀ ਸੀਤੇ ਰਾਜਪੁਤ੍ਰਿ ਮਯਾ ਸਹ ।
ਨ ਸ੍ਮਰਿष੍ਯਸਿ ਨਾਰੀਣਾਂ ਮਾਨੁषੀਣਾਂ ਮਨਸ੍ਵਿਨਿ ॥ 13 ॥
ਭੁਞ੍ਜਾਨਾ ਮਾਨੁषਾਨ੍ਭੋਗਾਨ੍ਦਿਵ੍ਯਾਂਸ਼੍ਚ ਵਰਵਰ੍ਣਿਨਿ ।
ਨ ਸ੍ਮਰਿष੍ਯਸਿ ਰਾਮਸ੍ਯ ਮਾਨੁषਸ੍ਯ ਗਤਾਯੁषਃ ॥ 14 ॥
ਸ੍ਥਾਪਯਿਤ੍ਵਾ ਪ੍ਰਿਯਂ ਪੁਤ੍ਰਂ ਰਾਜ੍ਞਾ ਦਸ਼ਰਥੇਨ ਯਃ ।
ਮਨ੍ਦਵੀਰ੍ਯਸ੍ਸੁਤੋ ਜ੍ਯੇष੍ਠਸ੍ਤਤਃ ਪ੍ਰਸ੍ਥਾਪਿਤੋ ਵਨਮ੍ ॥ 15 ॥
ਤੇਨ ਕਿਂ ਭ੍ਰष੍ਟਰਾਜ੍ਯੇਨ ਰਾਮੇਣ ਗਤਚੇਤਸਾ ।
ਕਰਿष੍ਯਸਿ ਵਿਸ਼ਾਲਾਕ੍षਿ ਤਾਪਸੇਨ ਤਪਸ੍ਵਿਨਾ ॥ 16 ॥
ਸਰ੍ਵਰਾਕ੍षਸਭਰ੍ਤਾਰਂ ਕਾਮਾਤ੍ਸ੍ਵਯਮਿਹਾਗਤਮ੍ ।
ਨ ਮਨ੍ਮਥਸ਼ਰਾਵਿष੍ਟਂ ਪ੍ਰਤ੍ਯਾਖ੍ਯਾਤੁਂ ਤ੍ਵਮਰ੍ਹਸਿ ॥ 17 ॥
ਪ੍ਰਤ੍ਯਾਖ੍ਯਾਯ ਹਿ ਮਾਂ ਭੀਰੁ ਪਰਿਤਾਪਂ ਗਮਿष੍ਯਸਿ ।
ਚਰਣੇਨਾਭਿਹਤ੍ਯੇਵ ਪੁਰੂਰਵਸਮੂਰ੍ਵਸ਼ੀ ॥ 18 ॥
ਅਙ੍ਗੁਲ੍ਯਾ ਨ ਸਮੋ ਰਾਮੋ ਮਮ ਯੁਦ੍ਧੇ ਸ ਮਾਨੁषਃ ।
ਤਵ ਭਾਗ੍ਯੇਨ ਸਮ੍ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਂ ਭਜਸ੍ਵ ਵਰਵਰ੍ਣਿਨਿ ॥ 19 ॥
ਏਵਮੁਕ੍ਤਾ ਤੁ ਵੈਦੇਹੀ ਕ੍ਰੁਦ੍ਧਾ ਸਂਰਕ੍ਤਲੋਚਨਾ ।
ਅਬ੍ਰਵੀਤ੍ਪਰੁषਂ ਵਾਕ੍ਯਂ ਰਹਿਤੇ ਰਾਕ੍षਸਾਧਿਪਮ੍ ॥ 20 ॥
ਕਥਂ ਵੈਸ਼੍ਰਵਣਂ ਦੇਵਂ ਸਰ੍ਵਭੂਤਨਮਸ੍ਕृਤਮ੍ ।
ਭ੍ਰਾਤਰਂ ਵ੍ਯਪਦਿਸ਼੍ਯ ਤ੍ਵਮਸ਼ੁਭਂ ਕਰ੍ਤੁਮਿਚ੍ਛਸਿ ॥ 21 ॥
ਅਵਸ਼੍ਯਂ ਵਿਨਸ਼ਿष੍ਯਨ੍ਤਿ ਸਰ੍ਵੇ ਰਾਵਣ ਰਾਕ੍षਸਾਃ ।
ਯੇषਾਂ ਤ੍ਵਂ ਕਰ੍ਕਸ਼ੋ ਰਾਜਾ ਦੁਰ੍ਬੁਦ੍ਧਿਰਜਿਤੇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਃ ॥ 22 ॥
ਅਪਹृਤ੍ਯ ਸ਼ਚੀਂ ਭਾਰ੍ਯਾਂ ਸ਼ਕ੍ਯਮਿਨ੍ਦ੍ਰਸ੍ਯ ਜੀਵਿਤੁਮ੍ ।
ਨ ਚ ਰਾਮਸ੍ਯ ਭਾਰ੍ਯਾਂ ਮਾਮਪਨੀਯਾਸ੍ਤਿ ਜੀਵਿਤਮ੍ ॥ 23 ॥
ਜੀਵੇਚ੍ਚਿਰਂ ਵਜ੍ਰਧਰਸ੍ਯ ਹਸ੍ਤਾਚ੍ਛਚੀਂ ਪ੍ਰਧृष੍ਯਾਪ੍ਰਤਿਰੂਪਰੂਪਾਮ੍ ।
ਨ ਮਾਦृਸ਼ੀਂ ਰਾਕ੍षਸ ਦੂਸ਼ਯਿਤ੍ਵਾ ਪੀਤਾਮृਤਸ੍ਯਾਪਿ ਤਵਾਸ੍ਤਿ ਮੋਕ੍षਃ ॥ 24 ॥
ਇਤ੍ਯਾਰ੍षੇ ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਰਾਮਾਯਣੇ ਵਾਲ੍ਮੀਕੀਯ ਆਦਿਕਾਵ੍ਯੇ ਅਰਣ੍ਯਕਾਣ੍ਡੇ ਅष੍ਟਚਤ੍ਵਾਰਿਂਸ਼ਸ੍ਸਰ੍ਗਃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe araṇyakāṇḍam |
atha aṣṭacatvāriṃśassargaḥ |
evaṃ bṛvantyāṃ sītāyāṃ saṃrabdaḥ paruṣaṃ vacaḥ |
lalāṭe bhṛkuṭīṃ kṛtvā rāvaṇaḥ pratyuvāca ha || 1 ||
bhrātā vaiśravaṇasyāhaṃ sāpatnyo varavarṇini |
rāvaṇo nāma bhadraṃ te daśagrīvaḥ pratāpavān || 2 ||
yasya devāssagandharvāḥ piśācapatagoragāḥ |
vidravanti bhayādbhītā mṛtyoriva sadā prajāḥ || 3 ||
yena vaiśravaṇo rājā dvaimātraḥ kāraṇāntare |
dvandvamāsāditaḥ krodhādraṇe vikramya nirjitaḥ || 4 ||
yadbhayārtaḥ parityajya svamadhiṣṭhānamṛddhimat |
kailāsaṃ parvataśreṣṭhamadhyāste naravāhanaḥ || 5 ||
yasya tatpuṣpakaṃ nāma vimānaṃ kāmagaṃ śubham |
vīryādevārjitaṃ bhadre yena yāmi vihāyasam || 6 ||
mama sañjātaroṣasya mukhaṃ dṛṣṭvaiva maithili |
vidravanti paritrastāssurāśśakrapurogamāḥ || 7 ||
yatra tiṣṭhāmyahaṃ tatra māruto vāti śaṅkitaḥ |
tīvrāṃśuśśiśirāṃśuśca bhayātsampadyate raviḥ || 8 ||
niṣkampapatrāstaravo nadyaśca stimitodakāḥ |
bhavanti yatra yatrāhaṃ tiṣṭhāmi vicarāmi ca || 9 ||
mama pāre samudrasya laṅkā nāma purī śubhā |
sampūrṇā rākṣasairghorairyathendrasyāmarāvatī || 10 ||
prākāreṇa parikṣiptā pāṇḍureṇa virājatā |
hemakakṣyā purī ramyā vaiḍhūryamayatoraṇā || 11 ||
hastyaśvarathasambādhā tūryanādavināditā |
sarvakālaphalairvṛkṣaissaṅkuloddyānaśobhitā || 12 ||
tatra tvaṃ vasatī sīte rājaputri mayā saha |
na smariṣyasi nārīṇāṃ mānuṣīṇāṃ manasvini || 13 ||
bhuñjānā mānuṣānbhogāndivyāṃśca varavarṇini |
na smariṣyasi rāmasya mānuṣasya gatāyuṣaḥ || 14 ||
sthāpayitvā priyaṃ putraṃ rājñā daśarathena yaḥ |
mandavīryassuto jyeṣṭhastataḥ prasthāpito vanam || 15 ||
tena kiṃ bhraṣṭarājyena rāmeṇa gatacetasā |
kariṣyasi viśālākṣi tāpasena tapasvinā || 16 ||
sarvarākṣasabhartāraṃ kāmātsvayamihāgatam |
na manmathaśarāviṣṭaṃ pratyākhyātuṃ tvamarhasi || 17 ||
pratyākhyāya hi māṃ bhīru paritāpaṃ gamiṣyasi |
caraṇenābhihatyeva purūravasamūrvaśī || 18 ||
aṅgulyā na samo rāmo mama yuddhe sa mānuṣaḥ |
tava bhāgyena samprāptaṃ bhajasva varavarṇini || 19 ||
evamuktā tu vaidehī kruddhā saṃraktalocanā |
abravītparuṣaṃ vākyaṃ rahite rākṣasādhipam || 20 ||
kathaṃ vaiśravaṇaṃ devaṃ sarvabhūtanamaskṛtam |
bhrātaraṃ vyapadiśya tvamaśubhaṃ kartumicchasi || 21 ||
avaśyaṃ vinaśiṣyanti sarve rāvaṇa rākṣasāḥ |
yeṣāṃ tvaṃ karkaśo rājā durbuddhirajitendriyaḥ || 22 ||
apahṛtya śacīṃ bhāryāṃ śakyamindrasya jīvitum |
na ca rāmasya bhāryāṃ māmapanīyāsti jīvitam || 23 ||
jīvecciraṃ vajradharasya hastācchacīṃ pradhṛṣyāpratirūparūpām |
na mādṛśīṃ rākṣasa dūśayitvā pītāmṛtasyāpi tavāsti mokṣaḥ || 24 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye araṇyakāṇḍe aṣṭacatvāriṃśassargaḥ ||
Sanskrit — Devanagari (original)
श्रीमद्वाल्मीकीय रामायणे अरण्यकाण्डम् ।
अथ अष्टचत्वारिंशस्सर्गः ।
एवं बृवन्त्यां सीतायां संरब्दः परुषं वचः ।
ललाटे भृकुटीं कृत्वा रावणः प्रत्युवाच ह ॥ 1 ॥
भ्राता वैश्रवणस्याहं सापत्न्यो वरवर्णिनि ।
रावणो नाम भद्रं ते दशग्रीवः प्रतापवान् ॥ 2 ॥
यस्य देवास्सगन्धर्वाः पिशाचपतगोरगाः ।
विद्रवन्ति भयाद्भीता मृत्योरिव सदा प्रजाः ॥ 3 ॥
येन वैश्रवणो राजा द्वैमात्रः कारणान्तरे ।
द्वन्द्वमासादितः क्रोधाद्रणे विक्रम्य निर्जितः ॥ 4 ॥
यद्भयार्तः परित्यज्य स्वमधिष्ठानमृद्धिमत् ।
कैलासं पर्वतश्रेष्ठमध्यास्ते नरवाहनः ॥ 5 ॥
यस्य तत्पुष्पकं नाम विमानं कामगं शुभम् ।
वीर्यादेवार्जितं भद्रे येन यामि विहायसम् ॥ 6 ॥
मम सञ्जातरोषस्य मुखं दृष्ट्वैव मैथिलि ।
विद्रवन्ति परित्रस्तास्सुराश्शक्रपुरोगमाः ॥ 7 ॥
यत्र तिष्ठाम्यहं तत्र मारुतो वाति शङ्कितः ।
तीव्रांशुश्शिशिरांशुश्च भयात्सम्पद्यते रविः ॥ 8 ॥
निष्कम्पपत्रास्तरवो नद्यश्च स्तिमितोदकाः ।
भवन्ति यत्र यत्राहं तिष्ठामि विचरामि च ॥ 9 ॥
मम पारे समुद्रस्य लङ्का नाम पुरी शुभा ।
सम्पूर्णा राक्षसैर्घोरैर्यथेन्द्रस्यामरावती ॥ 10 ॥
प्राकारेण परिक्षिप्ता पाण्डुरेण विराजता ।
हेमकक्ष्या पुरी रम्या वैढूर्यमयतोरणा ॥ 11 ॥
हस्त्यश्वरथसम्बाधा तूर्यनादविनादिता ।
सर्वकालफलैर्वृक्षैस्सङ्कुलोद्द्यानशोभिता ॥ 12 ॥
तत्र त्वं वसती सीते राजपुत्रि मया सह ।
न स्मरिष्यसि नारीणां मानुषीणां मनस्विनि ॥ 13 ॥
भुञ्जाना मानुषान्भोगान्दिव्यांश्च वरवर्णिनि ।
न स्मरिष्यसि रामस्य मानुषस्य गतायुषः ॥ 14 ॥
स्थापयित्वा प्रियं पुत्रं राज्ञा दशरथेन यः ।
मन्दवीर्यस्सुतो ज्येष्ठस्ततः प्रस्थापितो वनम् ॥ 15 ॥
तेन किं भ्रष्टराज्येन रामेण गतचेतसा ।
करिष्यसि विशालाक्षि तापसेन तपस्विना ॥ 16 ॥
सर्वराक्षसभर्तारं कामात्स्वयमिहागतम् ।
न मन्मथशराविष्टं प्रत्याख्यातुं त्वमर्हसि ॥ 17 ॥
प्रत्याख्याय हि मां भीरु परितापं गमिष्यसि ।
चरणेनाभिहत्येव पुरूरवसमूर्वशी ॥ 18 ॥
अङ्गुल्या न समो रामो मम युद्धे स मानुषः ।
तव भाग्येन सम्प्राप्तं भजस्व वरवर्णिनि ॥ 19 ॥
एवमुक्ता तु वैदेही क्रुद्धा संरक्तलोचना ।
अब्रवीत्परुषं वाक्यं रहिते राक्षसाधिपम् ॥ 20 ॥
कथं वैश्रवणं देवं सर्वभूतनमस्कृतम् ।
भ्रातरं व्यपदिश्य त्वमशुभं कर्तुमिच्छसि ॥ 21 ॥
अवश्यं विनशिष्यन्ति सर्वे रावण राक्षसाः ।
येषां त्वं कर्कशो राजा दुर्बुद्धिरजितेन्द्रियः ॥ 22 ॥
अपहृत्य शचीं भार्यां शक्यमिन्द्रस्य जीवितुम् ।
न च रामस्य भार्यां मामपनीयास्ति जीवितम् ॥ 23 ॥
जीवेच्चिरं वज्रधरस्य हस्ताच्छचीं प्रधृष्याप्रतिरूपरूपाम् ।
न मादृशीं राक्षस दूशयित्वा पीतामृतस्यापि तवास्ति मोक्षः ॥ 24 ॥
इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीय आदिकाव्ये अरण्यकाण्डे अष्टचत्वारिंशस्सर्गः ॥
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe araṇyakāṇḍam |
atha aṣṭacatvāriṃśassargaḥ |
evaṃ bṛvantyāṃ sītāyāṃ saṃrabdaḥ paruṣaṃ vacaḥ |
lalāṭe bhṛkuṭīṃ kṛtvā rāvaṇaḥ pratyuvāca ha || 1 ||
bhrātā vaiśravaṇasyāhaṃ sāpatnyo varavarṇini |
rāvaṇo nāma bhadraṃ te daśagrīvaḥ pratāpavān || 2 ||
yasya devāssagandharvāḥ piśācapatagoragāḥ |
vidravanti bhayādbhītā mṛtyoriva sadā prajāḥ || 3 ||
yena vaiśravaṇo rājā dvaimātraḥ kāraṇāntare |
dvandvamāsāditaḥ krodhādraṇe vikramya nirjitaḥ || 4 ||
yadbhayārtaḥ parityajya svamadhiṣṭhānamṛddhimat |
kailāsaṃ parvataśreṣṭhamadhyāste naravāhanaḥ || 5 ||
yasya tatpuṣpakaṃ nāma vimānaṃ kāmagaṃ śubham |
vīryādevārjitaṃ bhadre yena yāmi vihāyasam || 6 ||
mama sañjātaroṣasya mukhaṃ dṛṣṭvaiva maithili |
vidravanti paritrastāssurāśśakrapurogamāḥ || 7 ||
yatra tiṣṭhāmyahaṃ tatra māruto vāti śaṅkitaḥ |
tīvrāṃśuśśiśirāṃśuśca bhayātsampadyate raviḥ || 8 ||
niṣkampapatrāstaravo nadyaśca stimitodakāḥ |
bhavanti yatra yatrāhaṃ tiṣṭhāmi vicarāmi ca || 9 ||
mama pāre samudrasya laṅkā nāma purī śubhā |
sampūrṇā rākṣasairghorairyathendrasyāmarāvatī || 10 ||
prākāreṇa parikṣiptā pāṇḍureṇa virājatā |
hemakakṣyā purī ramyā vaiḍhūryamayatoraṇā || 11 ||
hastyaśvarathasambādhā tūryanādavināditā |
sarvakālaphalairvṛkṣaissaṅkuloddyānaśobhitā || 12 ||
tatra tvaṃ vasatī sīte rājaputri mayā saha |
na smariṣyasi nārīṇāṃ mānuṣīṇāṃ manasvini || 13 ||
bhuñjānā mānuṣānbhogāndivyāṃśca varavarṇini |
na smariṣyasi rāmasya mānuṣasya gatāyuṣaḥ || 14 ||
sthāpayitvā priyaṃ putraṃ rājñā daśarathena yaḥ |
mandavīryassuto jyeṣṭhastataḥ prasthāpito vanam || 15 ||
tena kiṃ bhraṣṭarājyena rāmeṇa gatacetasā |
kariṣyasi viśālākṣi tāpasena tapasvinā || 16 ||
sarvarākṣasabhartāraṃ kāmātsvayamihāgatam |
na manmathaśarāviṣṭaṃ pratyākhyātuṃ tvamarhasi || 17 ||
pratyākhyāya hi māṃ bhīru paritāpaṃ gamiṣyasi |
caraṇenābhihatyeva purūravasamūrvaśī || 18 ||
aṅgulyā na samo rāmo mama yuddhe sa mānuṣaḥ |
tava bhāgyena samprāptaṃ bhajasva varavarṇini || 19 ||
evamuktā tu vaidehī kruddhā saṃraktalocanā |
abravītparuṣaṃ vākyaṃ rahite rākṣasādhipam || 20 ||
kathaṃ vaiśravaṇaṃ devaṃ sarvabhūtanamaskṛtam |
bhrātaraṃ vyapadiśya tvamaśubhaṃ kartumicchasi || 21 ||
avaśyaṃ vinaśiṣyanti sarve rāvaṇa rākṣasāḥ |
yeṣāṃ tvaṃ karkaśo rājā durbuddhirajitendriyaḥ || 22 ||
apahṛtya śacīṃ bhāryāṃ śakyamindrasya jīvitum |
na ca rāmasya bhāryāṃ māmapanīyāsti jīvitam || 23 ||
jīvecciraṃ vajradharasya hastācchacīṃ pradhṛṣyāpratirūparūpām |
na mādṛśīṃ rākṣasa dūśayitvā pītāmṛtasyāpi tavāsti mokṣaḥ || 24 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye araṇyakāṇḍe aṣṭacatvāriṃśassargaḥ ||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Gurmukhi script.
Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.