ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਵਾਲ੍ਮੀਕੀਯ ਰਾਮਾਯਣੇ ਅਰਣ੍ਯਕਾਣ੍ਡਮ੍ ।
ਅਥ ਸਪ੍ਤਤਿਤਮਸ੍ਸਰ੍ਗਃ ।
ਤੌ ਤੁ ਤਤ੍ਰ ਸ੍ਥਿਤੌ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਭ੍ਰਾਤਰੌ ਰਾਮਲਕ੍ष੍ਮਣੌ ।
ਬਾਹੁਪਾਸ਼ਪਰਿਕ੍षਿਪ੍ਤੌ ਕਬਨ੍ਧੋ ਵਾਕ੍ਯਮਬ੍ਰਵੀਤ੍ ॥ 1 ॥
ਤਿष੍ਠਤਃ ਕਿਂ ਨੁ ਮਾਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਕ੍षੁਧਾਰ੍ਤਂ ਕ੍षਤ੍ਰਿਯਰ੍षਭੌ ।
ਆਹਾਰਾਰ੍ਥਂ ਤੁ ਸਨ੍ਦਿष੍ਟੌ ਦੈਵੇਨ ਗਤਚੇਤਸੌ ॥ 2 ॥
ਤਚ੍ਛ੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਲਕ੍ष੍ਮਣੋ ਵਾਕ੍ਯਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਕਾਲਂ ਹਿਤਂ ਤਦਾ ।
ਉਵਾਚਾऽਰ੍ਤਿਂ ਸਮਾਪਨ੍ਨੋ ਵਿਕ੍ਰਮੇ ਕृਤਲਕ੍षਣਃ ॥ 3 ॥
ਤ੍ਵਾਂ ਚ ਮਾਂ ਚ ਪੁਰਾ ਤੂਰ੍ਣਮਾਦਤ੍ਤੇ ਰਾਕ੍षਸਾਧਮਃ ।
ਤਸ੍ਮਾਦਸਿਭ੍ਯਾਮਸ੍ਯਾਸ਼ੁ ਬਾਹੂ ਛਿਨ੍ਦਾਵਹੈ ਗੁਰੂ ॥ 4 ॥
ਭੀषਣੋऽਯਂ ਮਹਾਕਾਯੋ ਰਾਕ੍षਸੋ ਭੁਜਵਿਕ੍ਰਮਃ ।
ਲੋਕਂ ਹ੍ਯਤਿਜਿਤਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਹ੍ਯਾਵਾਂ ਹਨ੍ਤੁਮਿਹੇਚ੍ਛਤਿ ॥ 5 ॥
ਨਿਸ਼੍ਚੇष੍ਟਾਨਾਂ ਵਧੋ ਰਾਜਨ੍ਕੁਤ੍ਸਿਤੋ ਜਗਤੀਪਤੇਃ ।
ਕ੍ਰਤੁਮਧ੍ਯੋਪਨੀਤਾਨਾਂ ਪਸ਼ੂਨਾਮਿਵ ਰਾਘਵ ॥ 6 ॥
ਏਤਤ੍ਸਞ੍ਜਲ੍ਪਿਤਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਤਯੋਃ ਕ੍ਰੁਦ੍ਧਸ੍ਤੁ ਰਾਕ੍षਸਃ ।
ਵਿਦਾਰ੍ਯਾऽਸ੍ਯਂ ਤਦਾ ਰੌਦ੍ਰਸ੍ਤੌ ਭਕ੍षਯਿਤੁਮਾਰਭਤ੍ ॥ 7 ॥
ਤਤਸ੍ਤੌ ਦੇਸ਼ਕਾਲਜ੍ਞੌ ਖਡ੍ਗਾਭ੍ਯਾਮੇਵ ਰਾਘਵੌ ।
ਅਚ੍ਛਿਨ੍ਦਤਾਂ ਸੁਸਂਵਿਗ੍ਨੌ ਬਾਹੂ ਤਸ੍ਯਾਂਸਦੇਸ਼ਤਃ ॥ 8 ॥
ਦਕ੍षਿਣੋ ਦਕ੍षਿਣਂ ਬਾਹੁਮਸਕ੍ਤਮਸਿਨਾ ਤਤਃ ।
ਚਿਚ੍ਛੇਦ ਰਾਮੋ ਵੇਗੇਨ ਸਵ੍ਯਂ ਵੀਰਸ੍ਤੁ ਲਕ੍ष੍ਮਣਃ ॥ 9 ॥
ਸ ਪਪਾਤ ਮਹਾਬਾਹੁਸ਼੍ਛਿਨ੍ਨਬਾਹੁਰ੍ਮਹਾਸ੍ਵਨਃ ।
ਖਂ ਚ ਗਾਂ ਚ ਦਿਸ਼ਸ਼੍ਚੈਵ ਨਾਦਯਞ੍ਜਲਦੋ ਯਥਾ ॥ 10 ॥
ਸ ਨਿਕृਤ੍ਤੌ ਭੁਜੌ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਸ਼ੋਣਿਤੌਘਪਰਿਪ੍ਲੁਤਃ ।
ਦੀਨਃ ਪਪ੍ਰਚ੍ਛ ਤੌ ਵੀਰੌ ਕੌ ਯੁਵਾਮਿਤਿ ਦਾਨਵਃ ॥ 11 ॥
ਇਤਿ ਤਸ੍ਯ ਬ੍ਰੁਵਾਣਸ੍ਯ ਲਕ੍ष੍ਮਣਸ਼੍ਸ਼ੁਭਲਕ੍षਣਃ ।
ਸ਼ਸ਼ਂਸ ਰਾਘਵਂ ਤਸ੍ਯ ਕਬਨ੍ਧਸ੍ਯ ਮਹਾਤ੍ਮਨਃ ॥ 12 ॥
ਅਯਮਿਕ੍ष੍ਵਾਕੁਦਾਯਾਦੋ ਰਾਮੋ ਨਾਮ ਜਨੈਸ਼੍ਸ਼੍ਰੁਤਃ ।
ਅਸ੍ਯੈਵਾਵਰਜਂ ਵਿਦ੍ਦਿ ਭ੍ਰਾਤਰਂ ਮਾਂ ਚ ਲਕ੍ष੍ਮਣਮ੍ ॥ 13 ॥
ਅਸ੍ਯ ਦੇਵਪ੍ਰਭਾਵਸ੍ਯ ਵਸਤੋ ਵਿਜਨੇ ਵਨੇ ।
ਰਕ੍षਸਾऽਪਹृਤਾ ਪਤ੍ਨੀ ਯਾਮਿਚ੍ਛਨ੍ਤਾਵਿਹਾਗਤੌ ॥ 14 ॥
ਤ੍ਵਂ ਤੁ ਕੋ ਵਾ ਕਿਮਰ੍ਥਂ ਵਾ ਕਬਨ੍ਧਸਦृਸ਼ੋ ਵਨੇ ।
ਆਸ੍ਯੇਨੋਰਸਿ ਦੀਪ੍ਤੇਨ ਭਗ੍ਨਜਙ੍ਘੋ ਵਿਚੇष੍ਟਸੇ ॥ 15 ॥
ਏਵਮੁਕ੍ਤਃ ਕਬਨ੍ਧਸ੍ਤੁ ਲਕ੍ष੍ਮਣੇਨੋਤ੍ਤਰਂ ਵਚਃ ।
ਉਵਾਚ ਪਰਮਪ੍ਰੀਤ ਸ੍ਤਦਿਨ੍ਦ੍ਰਵਚਨਂ ਸ੍ਮਰਨ੍ ॥ 16 ॥
ਸ੍ਵਾਗਤਂ ਵਾਂ ਨਰਵ੍ਯਾਘ੍ਰੌ ਦਿष੍ਟ੍ਯਾ ਪਸ਼੍ਯਾਮਿ ਚਾਪ੍ਯਹਮ੍ ।
ਦਿष੍ਟ੍ਯਾ ਚੇਮੌ ਨਿਕृਤ੍ਤੌ ਮੇ ਯੁਵਾਭ੍ਯਾਂ ਬਾਹੁਬਨ੍ਧਨੌ ॥ 17 ॥
ਵਿਰੂਪਂ ਯਚ੍ਚ ਮੇ ਰੂਪਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਂ ਹ੍ਯਵਿਨਯਾਦ੍ਯਥਾ ।
ਤਨ੍ਮੇ ਸ਼ृਣੁ ਨਰਵ੍ਯਾਘ੍ਰ ਤਤ੍ਤ੍ਵਤਸ਼੍ਸ਼ਂਸਤਸ੍ਤਵ ॥ 18 ॥
ਇਤ੍ਯਾਰ੍षੇ ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਰਾਮਾਯਣੇ ਵਾਲ੍ਮੀਕੀਯ ਆਦਿਕਾਵ੍ਯੇ ਅਰਣ੍ਯਕਾਣ੍ਡੇ ਸਪ੍ਤਤਿਤਮਸ੍ਸਰ੍ਗਃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe araṇyakāṇḍam |
atha saptatitamassargaḥ |
tau tu tatra sthitau dṛṣṭvā bhrātarau rāmalakṣmaṇau |
bāhupāśaparikṣiptau kabandho vākyamabravīt || 1 ||
tiṣṭhataḥ kiṃ nu māṃ dṛṣṭvā kṣudhārtaṃ kṣatriyarṣabhau |
āhārārthaṃ tu sandiṣṭau daivena gatacetasau || 2 ||
tacchrutvā lakṣmaṇo vākyaṃ prāptakālaṃ hitaṃ tadā |
uvācā'rtiṃ samāpanno vikrame kṛtalakṣaṇaḥ || 3 ||
tvāṃ ca māṃ ca purā tūrṇamādatte rākṣasādhamaḥ |
tasmādasibhyāmasyāśu bāhū chindāvahai gurū || 4 ||
bhīṣaṇo'yaṃ mahākāyo rākṣaso bhujavikramaḥ |
lokaṃ hyatijitaṃ kṛtvā hyāvāṃ hantumihecchati || 5 ||
niśceṣṭānāṃ vadho rājankutsito jagatīpateḥ |
kratumadhyopanītānāṃ paśūnāmiva rāghava || 6 ||
etatsañjalpitaṃ śrutvā tayoḥ kruddhastu rākṣasaḥ |
vidāryā'syaṃ tadā raudrastau bhakṣayitumārabhat || 7 ||
tatastau deśakālajñau khaḍgābhyāmeva rāghavau |
acchindatāṃ susaṃvignau bāhū tasyāṃsadeśataḥ || 8 ||
dakṣiṇo dakṣiṇaṃ bāhumasaktamasinā tataḥ |
ciccheda rāmo vegena savyaṃ vīrastu lakṣmaṇaḥ || 9 ||
sa papāta mahābāhuśchinnabāhurmahāsvanaḥ |
khaṃ ca gāṃ ca diśaścaiva nādayañjalado yathā || 10 ||
sa nikṛttau bhujau dṛṣṭvā śoṇitaughapariplutaḥ |
dīnaḥ papraccha tau vīrau kau yuvāmiti dānavaḥ || 11 ||
iti tasya bruvāṇasya lakṣmaṇaśśubhalakṣaṇaḥ |
śaśaṃsa rāghavaṃ tasya kabandhasya mahātmanaḥ || 12 ||
ayamikṣvākudāyādo rāmo nāma janaiśśrutaḥ |
asyaivāvarajaṃ viddi bhrātaraṃ māṃ ca lakṣmaṇam || 13 ||
asya devaprabhāvasya vasato vijane vane |
rakṣasā'pahṛtā patnī yāmicchantāvihāgatau || 14 ||
tvaṃ tu ko vā kimarthaṃ vā kabandhasadṛśo vane |
āsyenorasi dīptena bhagnajaṅgho viceṣṭase || 15 ||
evamuktaḥ kabandhastu lakṣmaṇenottaraṃ vacaḥ |
uvāca paramaprīta stadindravacanaṃ smaran || 16 ||
svāgataṃ vāṃ naravyāghrau diṣṭyā paśyāmi cāpyaham |
diṣṭyā cemau nikṛttau me yuvābhyāṃ bāhubandhanau || 17 ||
virūpaṃ yacca me rūpaṃ prāptaṃ hyavinayādyathā |
tanme śṛṇu naravyāghra tattvataśśaṃsatastava || 18 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye araṇyakāṇḍe saptatitamassargaḥ ||
Sanskrit — Devanagari (original)
श्रीमद्वाल्मीकीय रामायणे अरण्यकाण्डम् ।
अथ सप्ततितमस्सर्गः ।
तौ तु तत्र स्थितौ दृष्ट्वा भ्रातरौ रामलक्ष्मणौ ।
बाहुपाशपरिक्षिप्तौ कबन्धो वाक्यमब्रवीत् ॥ 1 ॥
तिष्ठतः किं नु मां दृष्ट्वा क्षुधार्तं क्षत्रियर्षभौ ।
आहारार्थं तु सन्दिष्टौ दैवेन गतचेतसौ ॥ 2 ॥
तच्छ्रुत्वा लक्ष्मणो वाक्यं प्राप्तकालं हितं तदा ।
उवाचाऽर्तिं समापन्नो विक्रमे कृतलक्षणः ॥ 3 ॥
त्वां च मां च पुरा तूर्णमादत्ते राक्षसाधमः ।
तस्मादसिभ्यामस्याशु बाहू छिन्दावहै गुरू ॥ 4 ॥
भीषणोऽयं महाकायो राक्षसो भुजविक्रमः ।
लोकं ह्यतिजितं कृत्वा ह्यावां हन्तुमिहेच्छति ॥ 5 ॥
निश्चेष्टानां वधो राजन्कुत्सितो जगतीपतेः ।
क्रतुमध्योपनीतानां पशूनामिव राघव ॥ 6 ॥
एतत्सञ्जल्पितं श्रुत्वा तयोः क्रुद्धस्तु राक्षसः ।
विदार्याऽस्यं तदा रौद्रस्तौ भक्षयितुमारभत् ॥ 7 ॥
ततस्तौ देशकालज्ञौ खड्गाभ्यामेव राघवौ ।
अच्छिन्दतां सुसंविग्नौ बाहू तस्यांसदेशतः ॥ 8 ॥
दक्षिणो दक्षिणं बाहुमसक्तमसिना ततः ।
चिच्छेद रामो वेगेन सव्यं वीरस्तु लक्ष्मणः ॥ 9 ॥
स पपात महाबाहुश्छिन्नबाहुर्महास्वनः ।
खं च गां च दिशश्चैव नादयञ्जलदो यथा ॥ 10 ॥
स निकृत्तौ भुजौ दृष्ट्वा शोणितौघपरिप्लुतः ।
दीनः पप्रच्छ तौ वीरौ कौ युवामिति दानवः ॥ 11 ॥
इति तस्य ब्रुवाणस्य लक्ष्मणश्शुभलक्षणः ।
शशंस राघवं तस्य कबन्धस्य महात्मनः ॥ 12 ॥
अयमिक्ष्वाकुदायादो रामो नाम जनैश्श्रुतः ।
अस्यैवावरजं विद्दि भ्रातरं मां च लक्ष्मणम् ॥ 13 ॥
अस्य देवप्रभावस्य वसतो विजने वने ।
रक्षसाऽपहृता पत्नी यामिच्छन्ताविहागतौ ॥ 14 ॥
त्वं तु को वा किमर्थं वा कबन्धसदृशो वने ।
आस्येनोरसि दीप्तेन भग्नजङ्घो विचेष्टसे ॥ 15 ॥
एवमुक्तः कबन्धस्तु लक्ष्मणेनोत्तरं वचः ।
उवाच परमप्रीत स्तदिन्द्रवचनं स्मरन् ॥ 16 ॥
स्वागतं वां नरव्याघ्रौ दिष्ट्या पश्यामि चाप्यहम् ।
दिष्ट्या चेमौ निकृत्तौ मे युवाभ्यां बाहुबन्धनौ ॥ 17 ॥
विरूपं यच्च मे रूपं प्राप्तं ह्यविनयाद्यथा ।
तन्मे शृणु नरव्याघ्र तत्त्वतश्शंसतस्तव ॥ 18 ॥
इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीय आदिकाव्ये अरण्यकाण्डे सप्ततितमस्सर्गः ॥
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe araṇyakāṇḍam |
atha saptatitamassargaḥ |
tau tu tatra sthitau dṛṣṭvā bhrātarau rāmalakṣmaṇau |
bāhupāśaparikṣiptau kabandho vākyamabravīt || 1 ||
tiṣṭhataḥ kiṃ nu māṃ dṛṣṭvā kṣudhārtaṃ kṣatriyarṣabhau |
āhārārthaṃ tu sandiṣṭau daivena gatacetasau || 2 ||
tacchrutvā lakṣmaṇo vākyaṃ prāptakālaṃ hitaṃ tadā |
uvācā'rtiṃ samāpanno vikrame kṛtalakṣaṇaḥ || 3 ||
tvāṃ ca māṃ ca purā tūrṇamādatte rākṣasādhamaḥ |
tasmādasibhyāmasyāśu bāhū chindāvahai gurū || 4 ||
bhīṣaṇo'yaṃ mahākāyo rākṣaso bhujavikramaḥ |
lokaṃ hyatijitaṃ kṛtvā hyāvāṃ hantumihecchati || 5 ||
niśceṣṭānāṃ vadho rājankutsito jagatīpateḥ |
kratumadhyopanītānāṃ paśūnāmiva rāghava || 6 ||
etatsañjalpitaṃ śrutvā tayoḥ kruddhastu rākṣasaḥ |
vidāryā'syaṃ tadā raudrastau bhakṣayitumārabhat || 7 ||
tatastau deśakālajñau khaḍgābhyāmeva rāghavau |
acchindatāṃ susaṃvignau bāhū tasyāṃsadeśataḥ || 8 ||
dakṣiṇo dakṣiṇaṃ bāhumasaktamasinā tataḥ |
ciccheda rāmo vegena savyaṃ vīrastu lakṣmaṇaḥ || 9 ||
sa papāta mahābāhuśchinnabāhurmahāsvanaḥ |
khaṃ ca gāṃ ca diśaścaiva nādayañjalado yathā || 10 ||
sa nikṛttau bhujau dṛṣṭvā śoṇitaughapariplutaḥ |
dīnaḥ papraccha tau vīrau kau yuvāmiti dānavaḥ || 11 ||
iti tasya bruvāṇasya lakṣmaṇaśśubhalakṣaṇaḥ |
śaśaṃsa rāghavaṃ tasya kabandhasya mahātmanaḥ || 12 ||
ayamikṣvākudāyādo rāmo nāma janaiśśrutaḥ |
asyaivāvarajaṃ viddi bhrātaraṃ māṃ ca lakṣmaṇam || 13 ||
asya devaprabhāvasya vasato vijane vane |
rakṣasā'pahṛtā patnī yāmicchantāvihāgatau || 14 ||
tvaṃ tu ko vā kimarthaṃ vā kabandhasadṛśo vane |
āsyenorasi dīptena bhagnajaṅgho viceṣṭase || 15 ||
evamuktaḥ kabandhastu lakṣmaṇenottaraṃ vacaḥ |
uvāca paramaprīta stadindravacanaṃ smaran || 16 ||
svāgataṃ vāṃ naravyāghrau diṣṭyā paśyāmi cāpyaham |
diṣṭyā cemau nikṛttau me yuvābhyāṃ bāhubandhanau || 17 ||
virūpaṃ yacca me rūpaṃ prāptaṃ hyavinayādyathā |
tanme śṛṇu naravyāghra tattvataśśaṃsatastava || 18 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye araṇyakāṇḍe saptatitamassargaḥ ||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Gurmukhi script.
Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.