ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਵਾਲ੍ਮੀਕੀਯ ਰਾਮਾਯਣੇ ਅਰਣ੍ਯਕਾਣ੍ਡਮ੍ ।
ਅਥ ਏਕੋਨਵਿਂਸ਼ਸ੍ਸਰ੍ਗਃ ।
ਤਾਂ ਤਥਾ ਪਤਿਤਾਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਵਿਰੂਪਾਂ ਸ਼ੋਣਿਤੋਕ੍षਿਤਾਮ੍ ।
ਭਗਿਨੀਂ ਕ੍ਰੋਧਸਨ੍ਤਪ੍ਤਃ ਖਰਃ ਪਪ੍ਰਚ੍ਛ ਰਾਕ੍षਸਃ ॥ 1 ॥
ਉਤ੍ਤਿष੍ਠ ਤਾਵਦਾਖ੍ਯਾਹਿ ਪ੍ਰਮੋਹਂ ਜਹਿ ਸਮ੍ਭ੍ਰਮਮ੍ ।
ਵ੍ਯਕ੍ਤਮਾਖ੍ਯਾਹਿ ਕੇਨ ਤ੍ਵਮੇਵਂ ਰੂਪਾ ਵਿਰੂਪਿਤਾ ॥ 2 ॥
ਕਃ ਕृष੍ਣਸਰ੍ਪਮਾਸੀਨਮਾਸ਼ੀਵਿषਮਨਾਗਸਮ੍ ।
ਤੁਦਤ੍ਯਭਿਸਮਾਪਨ੍ਨਮਙ੍ਗੁਲ੍ਯਗ੍ਰੇਣ ਲੀਲਯਾ ॥ 3 ॥
ਕਃ ਕਾਲਪਾਸ਼ਂ ਸਮਾਸਜ੍ਯ ਕਣ੍ਠੇ ਮੋਹਾਨ੍ਨ ਬੁਧ੍ਯਤੇ ।
ਯਸ੍ਤ੍ਵਾਮਦ੍ਯ ਸਮਾਸਾਦ੍ਯ ਪੀਤਵਾਨ੍ਵਿषਮੁਤ੍ਤਮਮ੍ ॥ 4 ॥
ਬਲਵਿਕ੍ਰਮਸਮ੍ਪਨ੍ਨਾ ਕਾਮਗਾ ਕਾਮਰੂਪਿਣੀ ।
ਇਮਾਮਵਸ੍ਥਾਂ ਨੀਤਾ ਤ੍ਵਂ ਕੇਨਾਨ੍ਤਕਸਮਾਗਤਾ ॥ 5 ॥
ਦੇਵਗਨ੍ਧਰ੍ਵਭੂਤਾਨਾਮृषੀਣਾਂ ਚ ਮਹਾਤ੍ਮਨਾਮ੍ ।
ਕੋऽਯਮੇਵਂ ਵਿਰੂਪਾਂ ਤ੍ਵਾਂ ਮਹਾਵੀਰ੍ਯਸ਼੍ਚਕਾਰ ਹ ॥ 6 ॥
ਨ ਹਿ ਪਸ਼੍ਯਾਮ੍ਯਹਂ ਲੋਕੇ ਯਃ ਕੁਰ੍ਯਾਨ੍ਮਮ ਵਿਪ੍ਰਿਯਮ੍ ।
ਅਮਰੇषੁ ਸਹਸ੍ਰਾਕ੍षਂ ਮਹੇਨ੍ਦ੍ਰਂ ਪਾਕਸ਼ਾਸਨਮ੍ ॥ 7 ॥
ਅਦ੍ਯਾਹਂ ਮਾਰ੍ਗਣੈਃ ਪ੍ਰਾਣਾਨਾਦਾਸ੍ਯੇ ਜੀਵਿਤਾਨ੍ਤਕੈਃ ।
ਸਲਿਲੇ ਕ੍षੀਰਮਾਸਕ੍ਤਂ ਨਿष੍ਪਿਬਨ੍ਨਿਵ ਸਾਰਸਃ ॥ 8 ॥
ਨਿਹਤਸ੍ਯ ਮਯਾ ਸਙ੍ਖ੍ਯੇ ਸ਼ਰਸਙ੍ਕृਤ੍ਤਮਰ੍ਮਣਃ ।
ਸਫੇਨਂ ਰੁਧਿਰਂ ਰਕ੍ਤਂ ਮੇਦਿਨੀ ਕਸ੍ਯ ਪਾਸ੍ਯਤਿ ॥ 9 ॥
ਕਸ੍ਯ ਪਤ੍ਰਰਥਾਃ ਕਾਯਾਨ੍ਮਾਂਸਮੁਤ੍ਕृਤ੍ਯ ਸਙ੍ਗਤਾਃ ।
ਪ੍ਰਹृष੍ਟਾ ਭਕ੍षਯਿष੍ਯਨ੍ਤਿ ਨਿਹਤਸ੍ਯ ਮਯਾ ਰਣੇ ॥ 10 ॥
ਤਂ ਨ ਦੇਵਾ ਨ ਗਨ੍ਧਰ੍ਵਾ ਨ ਪਿਸ਼ਾਚਾ ਨ ਰਾਕ੍षਸਾਃ ।
ਮਯਾਪਕृष੍ਟਂ ਕृਪਣਂ ਸ਼ਕ੍ਤਾਸ੍ਤ੍ਰਾਤੁਂ ਮਹਾਹਵੇ ॥ 11 ॥
ਉਪਲਭ੍ਯ ਸ਼ਨੈਸ੍ਸਞ੍ਜ੍ਞਾਂ ਤਂ ਮੇ ਸ਼ਂਸਿਤੁਮਰ੍ਹਸਿ ।
ਯੇਨ ਤ੍ਵਂ ਦੁਰ੍ਵਿਨੀਤੇਨ ਵਨੇ ਵਿਕ੍ਰਮ੍ਯ ਨਿਰ੍ਜਿਤਾ ॥ 12 ॥
ਇਤਿ ਭ੍ਰਾਤੁਰ੍ਵਚਸ਼੍ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਕ੍ਰੁਦ੍ਧਸ੍ਯ ਚ ਵਿਸ਼ੇषਤਃ ।
ਤਤਸ਼੍ਸ਼ੂਰ੍ਪਣਖਾ ਵਾਕ੍ਯਂ ਸਬਾष੍ਪਮਿਦਮਬ੍ਰਵੀਤ੍ ॥ 13 ॥
ਤਰੁਣੌ ਰੂਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨੌ ਸੁਕੁਮਾਰੌ ਮਹਾਬਲੌ ।
ਪੁਣ੍ਡਰੀਕਵਿਸ਼ਾਲਾਕ੍षੌ ਚੀਰਕृष੍ਣਾਜਿਨਾਮ੍ਬਰੌ ॥ 14 ॥
ਫਲਮੂਲਾਸ਼ਨੌ ਦਾਨ੍ਤੌ ਤਾਪਸੌ ਧਰ੍ਮਚਾਰਿਣੌ ।
ਪੁਤ੍ਰੌ ਦਸ਼ਰਥਸ੍ਯਾਸ੍ਤਾਂ ਭ੍ਰਾਤਰੌ ਰਾਮਲਕ੍ष੍ਮਣੌ ॥ 15 ॥
ਗਨ੍ਧਰ੍ਵਰਾਜਪ੍ਰਤਿਮੌ ਪਾਰ੍ਥਿਵਵ੍ਯਞ੍ਜਨਾਨ੍ਵਿਤੌ ।
ਦੇਵੌ ਵਾ ਮਾਨੁषੌ ਵਾ ਤੌ ਨ ਤਰ੍ਕਯਿਤੁਮੁਤ੍ਸਹੇ ॥ 16 ॥
ਤਰੁਣੀ ਰੂਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨਾ ਸਰ੍ਵਾਭਰਣਭੂषਿਤਾ ।
ਦृष੍ਟਾ ਤਤ੍ਰ ਮਯਾ ਨਾਰੀ ਤਯੋਰ੍ਮਧ੍ਯੇ ਸੁਮਧ੍ਯਮਾ ॥ 17 ॥
ਤਾਭ੍ਯਾਮੁਭਾਭ੍ਯਾਂ ਸਮ੍ਭੂਯ ਪ੍ਰਮਦਾਮਧਿਕृਤ੍ਯ ਤਾਮ੍ ।
ਇਮਾਮਵਸ੍ਥਾਂ ਨੀਤਾਹਂ ਯਥਾਨਾਥਾਸਤੀ ਤਥਾ ॥ 18 ॥
ਤਸ੍ਯਾਸ਼੍ਚਾਨृਜੁਵृਤ੍ਤਾਯਾਸ੍ਤਯੋਸ਼੍ਚ ਹਤਯੋਰਹਮ੍ ।
ਸਫੇਨਂ ਪਾਤੁਮਿਚ੍ਛਾਮਿ ਰੁਧਿਰਂ ਰਣਮੂਰ੍ਧਨਿ ॥ 19 ॥
ਏष ਮੇ ਪ੍ਰਥਮਃ ਕਾਮਃ ਕृਤਸ੍ਤਾਤ ਤ੍ਵਯਾ ਭਵੇਤ੍ ।
ਤਸ੍ਯਾਸ੍ਤਯੋਸ਼੍ਚ ਰੁਧਿਰਂ ਪਿਬੇਯਮਹਮਾਹਵੇ ॥ 20 ॥
ਇਤਿ ਤਸ੍ਯਾਂ ਬ੍ਰੁਵਾਣਾਯਾਂ ਚਤੁਰ੍ਦਸ਼ ਮਹਾਬਲਾਨ੍ ।
ਵ੍ਯਾਦਿਦੇਸ਼ ਖਰਃ ਕ੍ਰੁਦ੍ਧੋ ਰਾਕ੍षਸਾਨਨ੍ਤਕੋਪਮਾਨ੍ ॥ 21 ॥
ਮਾਨੁषੌ ਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰਸਮ੍ਪਨ੍ਨੌ ਚੀਰਕृष੍ਣਾਜਿਨਾਮ੍ਬਰੌ ।
ਪ੍ਰਵਿष੍ਟੌ ਦਣ੍ਡਕਾਰਣ੍ਯਂ ਘੋਰਂ ਪ੍ਰਮਦਯਾ ਸਹ ॥ 22 ॥
ਤੌ ਹਤ੍ਵਾ ਤਾਂ ਚ ਦੁਰ੍ਵृਤ੍ਤਾਮਪਾਵਰ੍ਤਿਤੁਮਰ੍ਹਥ ।
ਇਯਂ ਚ ਰੁਧਿਰਂ ਤੇषਾਂ ਭਗਿਨੀ ਮਮ ਪਾਸ੍ਯਤਿ ॥ 23 ॥
ਮਨੋਰਥੋऽਯਮਿष੍ਟੋऽਸ੍ਯਾ ਭਗਿਨ੍ਯਾ ਮਮ ਰਾਕ੍षਸਾਃ ।
ਸ਼ੀਘ੍ਰਂ ਸਮ੍ਪਾਦ੍ਯਤਾਂ ਤੌ ਚ ਪ੍ਰਮਥ੍ਯ ਸ੍ਵੇਨ ਤੇਜਸਾ ॥ 24 ॥
ਇਤਿ ਪ੍ਰਤਿਸਮਾਦਿष੍ਟਾ ਰਾਕ੍षਸਾਸ੍ਤੇ ਚਤੁਰ੍ਦਸ਼ ।
ਤਤ੍ਰ ਜਗ੍ਮੁਸ੍ਤਯਾ ਸਾਰ੍ਧਂ ਘਨਾ ਵਾਤੇਰਿਤਾ ਯਥਾ ॥ 25 ॥
ਤਤਸ੍ਤੁ ਤੇ ਤਂ ਸਮੁਦਗ੍ਰਤੇਜਸਂ ਤਥਾਪਿऽਤੀਕ੍ष੍ਣਪ੍ਰਦਰਾ ਨਿਸ਼ਾਚਰਾਃ ।
ਨ ਸ਼ੇਕੁਰੇਨਂ ਸਹਸਾ ਪ੍ਰਮਰ੍ਦਿਤੁਂ ਵਨਦ੍ਵਿਪਾ ਦੀਪ੍ਤਮਿਵਾਗ੍ਨਿਮੁਤ੍ਥਿਤਮ੍ ॥ 26 ॥
ਇਤ੍ਯਾਰ੍षੇ ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਰਾਮਾਯਣੇ ਵਾਲ੍ਮੀਕੀਯ ਆਦਿਕਾਵ੍ਯੇ ਅਰਣ੍ਯਕਾਣ੍ਡੇ ਏਕੋਨਵਿਂਸ਼ਸ੍ਸਰ੍ਗਃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe araṇyakāṇḍam |
atha ekonaviṃśassargaḥ |
tāṃ tathā patitāṃ dṛṣṭvā virūpāṃ śoṇitokṣitām |
bhaginīṃ krodhasantaptaḥ kharaḥ papraccha rākṣasaḥ || 1 ||
uttiṣṭha tāvadākhyāhi pramohaṃ jahi sambhramam |
vyaktamākhyāhi kena tvamevaṃ rūpā virūpitā || 2 ||
kaḥ kṛṣṇasarpamāsīnamāśīviṣamanāgasam |
tudatyabhisamāpannamaṅgulyagreṇa līlayā || 3 ||
kaḥ kālapāśaṃ samāsajya kaṇṭhe mohānna budhyate |
yastvāmadya samāsādya pītavānviṣamuttamam || 4 ||
balavikramasampannā kāmagā kāmarūpiṇī |
imāmavasthāṃ nītā tvaṃ kenāntakasamāgatā || 5 ||
devagandharvabhūtānāmṛṣīṇāṃ ca mahātmanām |
ko'yamevaṃ virūpāṃ tvāṃ mahāvīryaścakāra ha || 6 ||
na hi paśyāmyahaṃ loke yaḥ kuryānmama vipriyam |
amareṣu sahasrākṣaṃ mahendraṃ pākaśāsanam || 7 ||
adyāhaṃ mārgaṇaiḥ prāṇānādāsye jīvitāntakaiḥ |
salile kṣīramāsaktaṃ niṣpibanniva sārasaḥ || 8 ||
nihatasya mayā saṅkhye śarasaṅkṛttamarmaṇaḥ |
saphenaṃ rudhiraṃ raktaṃ medinī kasya pāsyati || 9 ||
kasya patrarathāḥ kāyānmāṃsamutkṛtya saṅgatāḥ |
prahṛṣṭā bhakṣayiṣyanti nihatasya mayā raṇe || 10 ||
taṃ na devā na gandharvā na piśācā na rākṣasāḥ |
mayāpakṛṣṭaṃ kṛpaṇaṃ śaktāstrātuṃ mahāhave || 11 ||
upalabhya śanaissañjñāṃ taṃ me śaṃsitumarhasi |
yena tvaṃ durvinītena vane vikramya nirjitā || 12 ||
iti bhrāturvacaśśrutvā kruddhasya ca viśeṣataḥ |
tataśśūrpaṇakhā vākyaṃ sabāṣpamidamabravīt || 13 ||
taruṇau rūpasampannau sukumārau mahābalau |
puṇḍarīkaviśālākṣau cīrakṛṣṇājināmbarau || 14 ||
phalamūlāśanau dāntau tāpasau dharmacāriṇau |
putrau daśarathasyāstāṃ bhrātarau rāmalakṣmaṇau || 15 ||
gandharvarājapratimau pārthivavyañjanānvitau |
devau vā mānuṣau vā tau na tarkayitumutsahe || 16 ||
taruṇī rūpasampannā sarvābharaṇabhūṣitā |
dṛṣṭā tatra mayā nārī tayormadhye sumadhyamā || 17 ||
tābhyāmubhābhyāṃ sambhūya pramadāmadhikṛtya tām |
imāmavasthāṃ nītāhaṃ yathānāthāsatī tathā || 18 ||
tasyāścānṛjuvṛttāyāstayośca hatayoraham |
saphenaṃ pātumicchāmi rudhiraṃ raṇamūrdhani || 19 ||
eṣa me prathamaḥ kāmaḥ kṛtastāta tvayā bhavet |
tasyāstayośca rudhiraṃ pibeyamahamāhave || 20 ||
iti tasyāṃ bruvāṇāyāṃ caturdaśa mahābalān |
vyādideśa kharaḥ kruddho rākṣasānantakopamān || 21 ||
mānuṣau śastrasampannau cīrakṛṣṇājināmbarau |
praviṣṭau daṇḍakāraṇyaṃ ghoraṃ pramadayā saha || 22 ||
tau hatvā tāṃ ca durvṛttāmapāvartitumarhatha |
iyaṃ ca rudhiraṃ teṣāṃ bhaginī mama pāsyati || 23 ||
manoratho'yamiṣṭo'syā bhaginyā mama rākṣasāḥ |
śīghraṃ sampādyatāṃ tau ca pramathya svena tejasā || 24 ||
iti pratisamādiṣṭā rākṣasāste caturdaśa |
tatra jagmustayā sārdhaṃ ghanā vāteritā yathā || 25 ||
tatastu te taṃ samudagratejasaṃ tathāpi'tīkṣṇapradarā niśācarāḥ |
na śekurenaṃ sahasā pramardituṃ vanadvipā dīptamivāgnimutthitam || 26 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye araṇyakāṇḍe ekonaviṃśassargaḥ ||
Sanskrit — Devanagari (original)
श्रीमद्वाल्मीकीय रामायणे अरण्यकाण्डम् ।
अथ एकोनविंशस्सर्गः ।
तां तथा पतितां दृष्ट्वा विरूपां शोणितोक्षिताम् ।
भगिनीं क्रोधसन्तप्तः खरः पप्रच्छ राक्षसः ॥ 1 ॥
उत्तिष्ठ तावदाख्याहि प्रमोहं जहि सम्भ्रमम् ।
व्यक्तमाख्याहि केन त्वमेवं रूपा विरूपिता ॥ 2 ॥
कः कृष्णसर्पमासीनमाशीविषमनागसम् ।
तुदत्यभिसमापन्नमङ्गुल्यग्रेण लीलया ॥ 3 ॥
कः कालपाशं समासज्य कण्ठे मोहान्न बुध्यते ।
यस्त्वामद्य समासाद्य पीतवान्विषमुत्तमम् ॥ 4 ॥
बलविक्रमसम्पन्ना कामगा कामरूपिणी ।
इमामवस्थां नीता त्वं केनान्तकसमागता ॥ 5 ॥
देवगन्धर्वभूतानामृषीणां च महात्मनाम् ।
कोऽयमेवं विरूपां त्वां महावीर्यश्चकार ह ॥ 6 ॥
न हि पश्याम्यहं लोके यः कुर्यान्मम विप्रियम् ।
अमरेषु सहस्राक्षं महेन्द्रं पाकशासनम् ॥ 7 ॥
अद्याहं मार्गणैः प्राणानादास्ये जीवितान्तकैः ।
सलिले क्षीरमासक्तं निष्पिबन्निव सारसः ॥ 8 ॥
निहतस्य मया सङ्ख्ये शरसङ्कृत्तमर्मणः ।
सफेनं रुधिरं रक्तं मेदिनी कस्य पास्यति ॥ 9 ॥
कस्य पत्ररथाः कायान्मांसमुत्कृत्य सङ्गताः ।
प्रहृष्टा भक्षयिष्यन्ति निहतस्य मया रणे ॥ 10 ॥
तं न देवा न गन्धर्वा न पिशाचा न राक्षसाः ।
मयापकृष्टं कृपणं शक्तास्त्रातुं महाहवे ॥ 11 ॥
उपलभ्य शनैस्सञ्ज्ञां तं मे शंसितुमर्हसि ।
येन त्वं दुर्विनीतेन वने विक्रम्य निर्जिता ॥ 12 ॥
इति भ्रातुर्वचश्श्रुत्वा क्रुद्धस्य च विशेषतः ।
ततश्शूर्पणखा वाक्यं सबाष्पमिदमब्रवीत् ॥ 13 ॥
तरुणौ रूपसम्पन्नौ सुकुमारौ महाबलौ ।
पुण्डरीकविशालाक्षौ चीरकृष्णाजिनाम्बरौ ॥ 14 ॥
फलमूलाशनौ दान्तौ तापसौ धर्मचारिणौ ।
पुत्रौ दशरथस्यास्तां भ्रातरौ रामलक्ष्मणौ ॥ 15 ॥
गन्धर्वराजप्रतिमौ पार्थिवव्यञ्जनान्वितौ ।
देवौ वा मानुषौ वा तौ न तर्कयितुमुत्सहे ॥ 16 ॥
तरुणी रूपसम्पन्ना सर्वाभरणभूषिता ।
दृष्टा तत्र मया नारी तयोर्मध्ये सुमध्यमा ॥ 17 ॥
ताभ्यामुभाभ्यां सम्भूय प्रमदामधिकृत्य ताम् ।
इमामवस्थां नीताहं यथानाथासती तथा ॥ 18 ॥
तस्याश्चानृजुवृत्तायास्तयोश्च हतयोरहम् ।
सफेनं पातुमिच्छामि रुधिरं रणमूर्धनि ॥ 19 ॥
एष मे प्रथमः कामः कृतस्तात त्वया भवेत् ।
तस्यास्तयोश्च रुधिरं पिबेयमहमाहवे ॥ 20 ॥
इति तस्यां ब्रुवाणायां चतुर्दश महाबलान् ।
व्यादिदेश खरः क्रुद्धो राक्षसानन्तकोपमान् ॥ 21 ॥
मानुषौ शस्त्रसम्पन्नौ चीरकृष्णाजिनाम्बरौ ।
प्रविष्टौ दण्डकारण्यं घोरं प्रमदया सह ॥ 22 ॥
तौ हत्वा तां च दुर्वृत्तामपावर्तितुमर्हथ ।
इयं च रुधिरं तेषां भगिनी मम पास्यति ॥ 23 ॥
मनोरथोऽयमिष्टोऽस्या भगिन्या मम राक्षसाः ।
शीघ्रं सम्पाद्यतां तौ च प्रमथ्य स्वेन तेजसा ॥ 24 ॥
इति प्रतिसमादिष्टा राक्षसास्ते चतुर्दश ।
तत्र जग्मुस्तया सार्धं घना वातेरिता यथा ॥ 25 ॥
ततस्तु ते तं समुदग्रतेजसं तथापिऽतीक्ष्णप्रदरा निशाचराः ।
न शेकुरेनं सहसा प्रमर्दितुं वनद्विपा दीप्तमिवाग्निमुत्थितम् ॥ 26 ॥
इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीय आदिकाव्ये अरण्यकाण्डे एकोनविंशस्सर्गः ॥
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe araṇyakāṇḍam |
atha ekonaviṃśassargaḥ |
tāṃ tathā patitāṃ dṛṣṭvā virūpāṃ śoṇitokṣitām |
bhaginīṃ krodhasantaptaḥ kharaḥ papraccha rākṣasaḥ || 1 ||
uttiṣṭha tāvadākhyāhi pramohaṃ jahi sambhramam |
vyaktamākhyāhi kena tvamevaṃ rūpā virūpitā || 2 ||
kaḥ kṛṣṇasarpamāsīnamāśīviṣamanāgasam |
tudatyabhisamāpannamaṅgulyagreṇa līlayā || 3 ||
kaḥ kālapāśaṃ samāsajya kaṇṭhe mohānna budhyate |
yastvāmadya samāsādya pītavānviṣamuttamam || 4 ||
balavikramasampannā kāmagā kāmarūpiṇī |
imāmavasthāṃ nītā tvaṃ kenāntakasamāgatā || 5 ||
devagandharvabhūtānāmṛṣīṇāṃ ca mahātmanām |
ko'yamevaṃ virūpāṃ tvāṃ mahāvīryaścakāra ha || 6 ||
na hi paśyāmyahaṃ loke yaḥ kuryānmama vipriyam |
amareṣu sahasrākṣaṃ mahendraṃ pākaśāsanam || 7 ||
adyāhaṃ mārgaṇaiḥ prāṇānādāsye jīvitāntakaiḥ |
salile kṣīramāsaktaṃ niṣpibanniva sārasaḥ || 8 ||
nihatasya mayā saṅkhye śarasaṅkṛttamarmaṇaḥ |
saphenaṃ rudhiraṃ raktaṃ medinī kasya pāsyati || 9 ||
kasya patrarathāḥ kāyānmāṃsamutkṛtya saṅgatāḥ |
prahṛṣṭā bhakṣayiṣyanti nihatasya mayā raṇe || 10 ||
taṃ na devā na gandharvā na piśācā na rākṣasāḥ |
mayāpakṛṣṭaṃ kṛpaṇaṃ śaktāstrātuṃ mahāhave || 11 ||
upalabhya śanaissañjñāṃ taṃ me śaṃsitumarhasi |
yena tvaṃ durvinītena vane vikramya nirjitā || 12 ||
iti bhrāturvacaśśrutvā kruddhasya ca viśeṣataḥ |
tataśśūrpaṇakhā vākyaṃ sabāṣpamidamabravīt || 13 ||
taruṇau rūpasampannau sukumārau mahābalau |
puṇḍarīkaviśālākṣau cīrakṛṣṇājināmbarau || 14 ||
phalamūlāśanau dāntau tāpasau dharmacāriṇau |
putrau daśarathasyāstāṃ bhrātarau rāmalakṣmaṇau || 15 ||
gandharvarājapratimau pārthivavyañjanānvitau |
devau vā mānuṣau vā tau na tarkayitumutsahe || 16 ||
taruṇī rūpasampannā sarvābharaṇabhūṣitā |
dṛṣṭā tatra mayā nārī tayormadhye sumadhyamā || 17 ||
tābhyāmubhābhyāṃ sambhūya pramadāmadhikṛtya tām |
imāmavasthāṃ nītāhaṃ yathānāthāsatī tathā || 18 ||
tasyāścānṛjuvṛttāyāstayośca hatayoraham |
saphenaṃ pātumicchāmi rudhiraṃ raṇamūrdhani || 19 ||
eṣa me prathamaḥ kāmaḥ kṛtastāta tvayā bhavet |
tasyāstayośca rudhiraṃ pibeyamahamāhave || 20 ||
iti tasyāṃ bruvāṇāyāṃ caturdaśa mahābalān |
vyādideśa kharaḥ kruddho rākṣasānantakopamān || 21 ||
mānuṣau śastrasampannau cīrakṛṣṇājināmbarau |
praviṣṭau daṇḍakāraṇyaṃ ghoraṃ pramadayā saha || 22 ||
tau hatvā tāṃ ca durvṛttāmapāvartitumarhatha |
iyaṃ ca rudhiraṃ teṣāṃ bhaginī mama pāsyati || 23 ||
manoratho'yamiṣṭo'syā bhaginyā mama rākṣasāḥ |
śīghraṃ sampādyatāṃ tau ca pramathya svena tejasā || 24 ||
iti pratisamādiṣṭā rākṣasāste caturdaśa |
tatra jagmustayā sārdhaṃ ghanā vāteritā yathā || 25 ||
tatastu te taṃ samudagratejasaṃ tathāpi'tīkṣṇapradarā niśācarāḥ |
na śekurenaṃ sahasā pramardituṃ vanadvipā dīptamivāgnimutthitam || 26 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye araṇyakāṇḍe ekonaviṃśassargaḥ ||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Gurmukhi script.
Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.