📄 Save this Stotram as PDF Click the button to open the Save dialog
How to save: 1 Click "Save as PDF" → 2 A dialog opens → 3 Choose "Save as PDF" as printer → 4 Click Save
ॐ
3.19 ਅਰਣ੍ਯਕਾਣ੍ਡ - ਏਕੋਨਵਿਂਸ਼ ਸਰ੍ਗਃ
3.19 Aranyakanda - Ekonavimsha Sargah
Valmiki Gurmukhi
ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਵਾਲ੍ਮੀਕੀਯ ਰਾਮਾਯਣੇ ਅਰਣ੍ਯਕਾਣ੍ਡਮ੍ ।
ਅਥ ਏਕੋਨਵਿਂਸ਼ਸ੍ਸਰ੍ਗਃ ।
ਤਾਂ ਤਥਾ ਪਤਿਤਾਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਵਿਰੂਪਾਂ ਸ਼ੋਣਿਤੋਕ੍षਿਤਾਮ੍ ।
ਭਗਿਨੀਂ ਕ੍ਰੋਧਸਨ੍ਤਪ੍ਤਃ ਖਰਃ ਪਪ੍ਰਚ੍ਛ ਰਾਕ੍षਸਃ ॥ 1 ॥
ਉਤ੍ਤਿष੍ਠ ਤਾਵਦਾਖ੍ਯਾਹਿ ਪ੍ਰਮੋਹਂ ਜਹਿ ਸਮ੍ਭ੍ਰਮਮ੍ ।
ਵ੍ਯਕ੍ਤਮਾਖ੍ਯਾਹਿ ਕੇਨ ਤ੍ਵਮੇਵਂ ਰੂਪਾ ਵਿਰੂਪਿਤਾ ॥ 2 ॥
ਕਃ ਕृष੍ਣਸਰ੍ਪਮਾਸੀਨਮਾਸ਼ੀਵਿषਮਨਾਗਸਮ੍ ।
ਤੁਦਤ੍ਯਭਿਸਮਾਪਨ੍ਨਮਙ੍ਗੁਲ੍ਯਗ੍ਰੇਣ ਲੀਲਯਾ ॥ 3 ॥
ਕਃ ਕਾਲਪਾਸ਼ਂ ਸਮਾਸਜ੍ਯ ਕਣ੍ਠੇ ਮੋਹਾਨ੍ਨ ਬੁਧ੍ਯਤੇ ।
ਯਸ੍ਤ੍ਵਾਮਦ੍ਯ ਸਮਾਸਾਦ੍ਯ ਪੀਤਵਾਨ੍ਵਿषਮੁਤ੍ਤਮਮ੍ ॥ 4 ॥
ਬਲਵਿਕ੍ਰਮਸਮ੍ਪਨ੍ਨਾ ਕਾਮਗਾ ਕਾਮਰੂਪਿਣੀ ।
ਇਮਾਮਵਸ੍ਥਾਂ ਨੀਤਾ ਤ੍ਵਂ ਕੇਨਾਨ੍ਤਕਸਮਾਗਤਾ ॥ 5 ॥
ਦੇਵਗਨ੍ਧਰ੍ਵਭੂਤਾਨਾਮृषੀਣਾਂ ਚ ਮਹਾਤ੍ਮਨਾਮ੍ ।
ਕੋऽਯਮੇਵਂ ਵਿਰੂਪਾਂ ਤ੍ਵਾਂ ਮਹਾਵੀਰ੍ਯਸ਼੍ਚਕਾਰ ਹ ॥ 6 ॥
ਨ ਹਿ ਪਸ਼੍ਯਾਮ੍ਯਹਂ ਲੋਕੇ ਯਃ ਕੁਰ੍ਯਾਨ੍ਮਮ ਵਿਪ੍ਰਿਯਮ੍ ।
ਅਮਰੇषੁ ਸਹਸ੍ਰਾਕ੍षਂ ਮਹੇਨ੍ਦ੍ਰਂ ਪਾਕਸ਼ਾਸਨਮ੍ ॥ 7 ॥
ਅਦ੍ਯਾਹਂ ਮਾਰ੍ਗਣੈਃ ਪ੍ਰਾਣਾਨਾਦਾਸ੍ਯੇ ਜੀਵਿਤਾਨ੍ਤਕੈਃ ।
ਸਲਿਲੇ ਕ੍षੀਰਮਾਸਕ੍ਤਂ ਨਿष੍ਪਿਬਨ੍ਨਿਵ ਸਾਰਸਃ ॥ 8 ॥
ਨਿਹਤਸ੍ਯ ਮਯਾ ਸਙ੍ਖ੍ਯੇ ਸ਼ਰਸਙ੍ਕृਤ੍ਤਮਰ੍ਮਣਃ ।
ਸਫੇਨਂ ਰੁਧਿਰਂ ਰਕ੍ਤਂ ਮੇਦਿਨੀ ਕਸ੍ਯ ਪਾਸ੍ਯਤਿ ॥ 9 ॥
ਕਸ੍ਯ ਪਤ੍ਰਰਥਾਃ ਕਾਯਾਨ੍ਮਾਂਸਮੁਤ੍ਕृਤ੍ਯ ਸਙ੍ਗਤਾਃ ।
ਪ੍ਰਹृष੍ਟਾ ਭਕ੍षਯਿष੍ਯਨ੍ਤਿ ਨਿਹਤਸ੍ਯ ਮਯਾ ਰਣੇ ॥ 10 ॥
ਤਂ ਨ ਦੇਵਾ ਨ ਗਨ੍ਧਰ੍ਵਾ ਨ ਪਿਸ਼ਾਚਾ ਨ ਰਾਕ੍षਸਾਃ ।
ਮਯਾਪਕृष੍ਟਂ ਕृਪਣਂ ਸ਼ਕ੍ਤਾਸ੍ਤ੍ਰਾਤੁਂ ਮਹਾਹਵੇ ॥ 11 ॥
ਉਪਲਭ੍ਯ ਸ਼ਨੈਸ੍ਸਞ੍ਜ੍ਞਾਂ ਤਂ ਮੇ ਸ਼ਂਸਿਤੁਮਰ੍ਹਸਿ ।
ਯੇਨ ਤ੍ਵਂ ਦੁਰ੍ਵਿਨੀਤੇਨ ਵਨੇ ਵਿਕ੍ਰਮ੍ਯ ਨਿਰ੍ਜਿਤਾ ॥ 12 ॥
ਇਤਿ ਭ੍ਰਾਤੁਰ੍ਵਚਸ਼੍ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਕ੍ਰੁਦ੍ਧਸ੍ਯ ਚ ਵਿਸ਼ੇषਤਃ ।
ਤਤਸ਼੍ਸ਼ੂਰ੍ਪਣਖਾ ਵਾਕ੍ਯਂ ਸਬਾष੍ਪਮਿਦਮਬ੍ਰਵੀਤ੍ ॥ 13 ॥
ਤਰੁਣੌ ਰੂਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨੌ ਸੁਕੁਮਾਰੌ ਮਹਾਬਲੌ ।
ਪੁਣ੍ਡਰੀਕਵਿਸ਼ਾਲਾਕ੍षੌ ਚੀਰਕृष੍ਣਾਜਿਨਾਮ੍ਬਰੌ ॥ 14 ॥
ਫਲਮੂਲਾਸ਼ਨੌ ਦਾਨ੍ਤੌ ਤਾਪਸੌ ਧਰ੍ਮਚਾਰਿਣੌ ।
ਪੁਤ੍ਰੌ ਦਸ਼ਰਥਸ੍ਯਾਸ੍ਤਾਂ ਭ੍ਰਾਤਰੌ ਰਾਮਲਕ੍ष੍ਮਣੌ ॥ 15 ॥
ਗਨ੍ਧਰ੍ਵਰਾਜਪ੍ਰਤਿਮੌ ਪਾਰ੍ਥਿਵਵ੍ਯਞ੍ਜਨਾਨ੍ਵਿਤੌ ।
ਦੇਵੌ ਵਾ ਮਾਨੁषੌ ਵਾ ਤੌ ਨ ਤਰ੍ਕਯਿਤੁਮੁਤ੍ਸਹੇ ॥ 16 ॥
ਤਰੁਣੀ ਰੂਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨਾ ਸਰ੍ਵਾਭਰਣਭੂषਿਤਾ ।
ਦृष੍ਟਾ ਤਤ੍ਰ ਮਯਾ ਨਾਰੀ ਤਯੋਰ੍ਮਧ੍ਯੇ ਸੁਮਧ੍ਯਮਾ ॥ 17 ॥
ਤਾਭ੍ਯਾਮੁਭਾਭ੍ਯਾਂ ਸਮ੍ਭੂਯ ਪ੍ਰਮਦਾਮਧਿਕृਤ੍ਯ ਤਾਮ੍ ।
ਇਮਾਮਵਸ੍ਥਾਂ ਨੀਤਾਹਂ ਯਥਾਨਾਥਾਸਤੀ ਤਥਾ ॥ 18 ॥
ਤਸ੍ਯਾਸ਼੍ਚਾਨृਜੁਵृਤ੍ਤਾਯਾਸ੍ਤਯੋਸ਼੍ਚ ਹਤਯੋਰਹਮ੍ ।
ਸਫੇਨਂ ਪਾਤੁਮਿਚ੍ਛਾਮਿ ਰੁਧਿਰਂ ਰਣਮੂਰ੍ਧਨਿ ॥ 19 ॥
ਏष ਮੇ ਪ੍ਰਥਮਃ ਕਾਮਃ ਕृਤਸ੍ਤਾਤ ਤ੍ਵਯਾ ਭਵੇਤ੍ ।
ਤਸ੍ਯਾਸ੍ਤਯੋਸ਼੍ਚ ਰੁਧਿਰਂ ਪਿਬੇਯਮਹਮਾਹਵੇ ॥ 20 ॥
ਇਤਿ ਤਸ੍ਯਾਂ ਬ੍ਰੁਵਾਣਾਯਾਂ ਚਤੁਰ੍ਦਸ਼ ਮਹਾਬਲਾਨ੍ ।
ਵ੍ਯਾਦਿਦੇਸ਼ ਖਰਃ ਕ੍ਰੁਦ੍ਧੋ ਰਾਕ੍षਸਾਨਨ੍ਤਕੋਪਮਾਨ੍ ॥ 21 ॥
ਮਾਨੁषੌ ਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰਸਮ੍ਪਨ੍ਨੌ ਚੀਰਕृष੍ਣਾਜਿਨਾਮ੍ਬਰੌ ।
ਪ੍ਰਵਿष੍ਟੌ ਦਣ੍ਡਕਾਰਣ੍ਯਂ ਘੋਰਂ ਪ੍ਰਮਦਯਾ ਸਹ ॥ 22 ॥
ਤੌ ਹਤ੍ਵਾ ਤਾਂ ਚ ਦੁਰ੍ਵृਤ੍ਤਾਮਪਾਵਰ੍ਤਿਤੁਮਰ੍ਹਥ ।
ਇਯਂ ਚ ਰੁਧਿਰਂ ਤੇषਾਂ ਭਗਿਨੀ ਮਮ ਪਾਸ੍ਯਤਿ ॥ 23 ॥
ਮਨੋਰਥੋऽਯਮਿष੍ਟੋऽਸ੍ਯਾ ਭਗਿਨ੍ਯਾ ਮਮ ਰਾਕ੍षਸਾਃ ।
ਸ਼ੀਘ੍ਰਂ ਸਮ੍ਪਾਦ੍ਯਤਾਂ ਤੌ ਚ ਪ੍ਰਮਥ੍ਯ ਸ੍ਵੇਨ ਤੇਜਸਾ ॥ 24 ॥
ਇਤਿ ਪ੍ਰਤਿਸਮਾਦਿष੍ਟਾ ਰਾਕ੍षਸਾਸ੍ਤੇ ਚਤੁਰ੍ਦਸ਼ ।
ਤਤ੍ਰ ਜਗ੍ਮੁਸ੍ਤਯਾ ਸਾਰ੍ਧਂ ਘਨਾ ਵਾਤੇਰਿਤਾ ਯਥਾ ॥ 25 ॥
ਤਤਸ੍ਤੁ ਤੇ ਤਂ ਸਮੁਦਗ੍ਰਤੇਜਸਂ ਤਥਾਪਿऽਤੀਕ੍ष੍ਣਪ੍ਰਦਰਾ ਨਿਸ਼ਾਚਰਾਃ ।
ਨ ਸ਼ੇਕੁਰੇਨਂ ਸਹਸਾ ਪ੍ਰਮਰ੍ਦਿਤੁਂ ਵਨਦ੍ਵਿਪਾ ਦੀਪ੍ਤਮਿਵਾਗ੍ਨਿਮੁਤ੍ਥਿਤਮ੍ ॥ 26 ॥
ਇਤ੍ਯਾਰ੍षੇ ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਰਾਮਾਯਣੇ ਵਾਲ੍ਮੀਕੀਯ ਆਦਿਕਾਵ੍ਯੇ ਅਰਣ੍ਯਕਾਣ੍ਡੇ ਏਕੋਨਵਿਂਸ਼ਸ੍ਸਰ੍ਗਃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe araṇyakāṇḍam |
atha ekonaviṃśassargaḥ |
tāṃ tathā patitāṃ dṛṣṭvā virūpāṃ śoṇitokṣitām |
bhaginīṃ krodhasantaptaḥ kharaḥ papraccha rākṣasaḥ || 1 ||
uttiṣṭha tāvadākhyāhi pramohaṃ jahi sambhramam |
vyaktamākhyāhi kena tvamevaṃ rūpā virūpitā || 2 ||
kaḥ kṛṣṇasarpamāsīnamāśīviṣamanāgasam |
tudatyabhisamāpannamaṅgulyagreṇa līlayā || 3 ||
kaḥ kālapāśaṃ samāsajya kaṇṭhe mohānna budhyate |
yastvāmadya samāsādya pītavānviṣamuttamam || 4 ||
balavikramasampannā kāmagā kāmarūpiṇī |
imāmavasthāṃ nītā tvaṃ kenāntakasamāgatā || 5 ||
devagandharvabhūtānāmṛṣīṇāṃ ca mahātmanām |
ko'yamevaṃ virūpāṃ tvāṃ mahāvīryaścakāra ha || 6 ||
na hi paśyāmyahaṃ loke yaḥ kuryānmama vipriyam |
amareṣu sahasrākṣaṃ mahendraṃ pākaśāsanam || 7 ||
adyāhaṃ mārgaṇaiḥ prāṇānādāsye jīvitāntakaiḥ |
salile kṣīramāsaktaṃ niṣpibanniva sārasaḥ || 8 ||
nihatasya mayā saṅkhye śarasaṅkṛttamarmaṇaḥ |
saphenaṃ rudhiraṃ raktaṃ medinī kasya pāsyati || 9 ||
kasya patrarathāḥ kāyānmāṃsamutkṛtya saṅgatāḥ |
prahṛṣṭā bhakṣayiṣyanti nihatasya mayā raṇe || 10 ||
taṃ na devā na gandharvā na piśācā na rākṣasāḥ |
mayāpakṛṣṭaṃ kṛpaṇaṃ śaktāstrātuṃ mahāhave || 11 ||
upalabhya śanaissañjñāṃ taṃ me śaṃsitumarhasi |
yena tvaṃ durvinītena vane vikramya nirjitā || 12 ||
iti bhrāturvacaśśrutvā kruddhasya ca viśeṣataḥ |
tataśśūrpaṇakhā vākyaṃ sabāṣpamidamabravīt || 13 ||
taruṇau rūpasampannau sukumārau mahābalau |
puṇḍarīkaviśālākṣau cīrakṛṣṇājināmbarau || 14 ||
phalamūlāśanau dāntau tāpasau dharmacāriṇau |
putrau daśarathasyāstāṃ bhrātarau rāmalakṣmaṇau || 15 ||
gandharvarājapratimau pārthivavyañjanānvitau |
devau vā mānuṣau vā tau na tarkayitumutsahe || 16 ||
taruṇī rūpasampannā sarvābharaṇabhūṣitā |
dṛṣṭā tatra mayā nārī tayormadhye sumadhyamā || 17 ||
tābhyāmubhābhyāṃ sambhūya pramadāmadhikṛtya tām |
imāmavasthāṃ nītāhaṃ yathānāthāsatī tathā || 18 ||
tasyāścānṛjuvṛttāyāstayośca hatayoraham |
saphenaṃ pātumicchāmi rudhiraṃ raṇamūrdhani || 19 ||
eṣa me prathamaḥ kāmaḥ kṛtastāta tvayā bhavet |
tasyāstayośca rudhiraṃ pibeyamahamāhave || 20 ||
iti tasyāṃ bruvāṇāyāṃ caturdaśa mahābalān |
vyādideśa kharaḥ kruddho rākṣasānantakopamān || 21 ||
mānuṣau śastrasampannau cīrakṛṣṇājināmbarau |
praviṣṭau daṇḍakāraṇyaṃ ghoraṃ pramadayā saha || 22 ||
tau hatvā tāṃ ca durvṛttāmapāvartitumarhatha |
iyaṃ ca rudhiraṃ teṣāṃ bhaginī mama pāsyati || 23 ||
manoratho'yamiṣṭo'syā bhaginyā mama rākṣasāḥ |
śīghraṃ sampādyatāṃ tau ca pramathya svena tejasā || 24 ||
iti pratisamādiṣṭā rākṣasāste caturdaśa |
tatra jagmustayā sārdhaṃ ghanā vāteritā yathā || 25 ||
tatastu te taṃ samudagratejasaṃ tathāpi'tīkṣṇapradarā niśācarāḥ |
na śekurenaṃ sahasā pramardituṃ vanadvipā dīptamivāgnimutthitam || 26 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye araṇyakāṇḍe ekonaviṃśassargaḥ ||
InfoLyter.in — Sacred Vedic Knowledge Portal · Free forever