📄 Save this Stotram as PDF Click the button to open the Save dialog
How to save: 1 Click "Save as PDF" → 2 A dialog opens → 3 Choose "Save as PDF" as printer → 4 Click Save
ॐ
3.48 ਅਰਣ੍ਯਕਾਣ੍ਡ - ਅष੍ਟਚਤ੍ਵਾਰਿਂਸ਼ ਸਰ੍ਗਃ
3.48 Aranyakanda - Ashtachatvarimsha Sargah
Valmiki Gurmukhi
ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਵਾਲ੍ਮੀਕੀਯ ਰਾਮਾਯਣੇ ਅਰਣ੍ਯਕਾਣ੍ਡਮ੍ ।
ਅਥ ਅष੍ਟਚਤ੍ਵਾਰਿਂਸ਼ਸ੍ਸਰ੍ਗਃ ।
ਏਵਂ ਬृਵਨ੍ਤ੍ਯਾਂ ਸੀਤਾਯਾਂ ਸਂਰਬ੍ਦਃ ਪਰੁषਂ ਵਚਃ ।
ਲਲਾਟੇ ਭृਕੁਟੀਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਰਾਵਣਃ ਪ੍ਰਤ੍ਯੁਵਾਚ ਹ ॥ 1 ॥
ਭ੍ਰਾਤਾ ਵੈਸ਼੍ਰਵਣਸ੍ਯਾਹਂ ਸਾਪਤ੍ਨ੍ਯੋ ਵਰਵਰ੍ਣਿਨਿ ।
ਰਾਵਣੋ ਨਾਮ ਭਦ੍ਰਂ ਤੇ ਦਸ਼ਗ੍ਰੀਵਃ ਪ੍ਰਤਾਪਵਾਨ੍ ॥ 2 ॥
ਯਸ੍ਯ ਦੇਵਾਸ੍ਸਗਨ੍ਧਰ੍ਵਾਃ ਪਿਸ਼ਾਚਪਤਗੋਰਗਾਃ ।
ਵਿਦ੍ਰਵਨ੍ਤਿ ਭਯਾਦ੍ਭੀਤਾ ਮृਤ੍ਯੋਰਿਵ ਸਦਾ ਪ੍ਰਜਾਃ ॥ 3 ॥
ਯੇਨ ਵੈਸ਼੍ਰਵਣੋ ਰਾਜਾ ਦ੍ਵੈਮਾਤ੍ਰਃ ਕਾਰਣਾਨ੍ਤਰੇ ।
ਦ੍ਵਨ੍ਦ੍ਵਮਾਸਾਦਿਤਃ ਕ੍ਰੋਧਾਦ੍ਰਣੇ ਵਿਕ੍ਰਮ੍ਯ ਨਿਰ੍ਜਿਤਃ ॥ 4 ॥
ਯਦ੍ਭਯਾਰ੍ਤਃ ਪਰਿਤ੍ਯਜ੍ਯ ਸ੍ਵਮਧਿष੍ਠਾਨਮृਦ੍ਧਿਮਤ੍ ।
ਕੈਲਾਸਂ ਪਰ੍ਵਤਸ਼੍ਰੇष੍ਠਮਧ੍ਯਾਸ੍ਤੇ ਨਰਵਾਹਨਃ ॥ 5 ॥
ਯਸ੍ਯ ਤਤ੍ਪੁष੍ਪਕਂ ਨਾਮ ਵਿਮਾਨਂ ਕਾਮਗਂ ਸ਼ੁਭਮ੍ ।
ਵੀਰ੍ਯਾਦੇਵਾਰ੍ਜਿਤਂ ਭਦ੍ਰੇ ਯੇਨ ਯਾਮਿ ਵਿਹਾਯਸਮ੍ ॥ 6 ॥
ਮਮ ਸਞ੍ਜਾਤਰੋषਸ੍ਯ ਮੁਖਂ ਦृष੍ਟ੍ਵੈਵ ਮੈਥਿਲਿ ।
ਵਿਦ੍ਰਵਨ੍ਤਿ ਪਰਿਤ੍ਰਸ੍ਤਾਸ੍ਸੁਰਾਸ਼੍ਸ਼ਕ੍ਰਪੁਰੋਗਮਾਃ ॥ 7 ॥
ਯਤ੍ਰ ਤਿष੍ਠਾਮ੍ਯਹਂ ਤਤ੍ਰ ਮਾਰੁਤੋ ਵਾਤਿ ਸ਼ਙ੍ਕਿਤਃ ।
ਤੀਵ੍ਰਾਂਸ਼ੁਸ਼੍ਸ਼ਿਸ਼ਿਰਾਂਸ਼ੁਸ਼੍ਚ ਭਯਾਤ੍ਸਮ੍ਪਦ੍ਯਤੇ ਰਵਿਃ ॥ 8 ॥
ਨਿष੍ਕਮ੍ਪਪਤ੍ਰਾਸ੍ਤਰਵੋ ਨਦ੍ਯਸ਼੍ਚ ਸ੍ਤਿਮਿਤੋਦਕਾਃ ।
ਭਵਨ੍ਤਿ ਯਤ੍ਰ ਯਤ੍ਰਾਹਂ ਤਿष੍ਠਾਮਿ ਵਿਚਰਾਮਿ ਚ ॥ 9 ॥
ਮਮ ਪਾਰੇ ਸਮੁਦ੍ਰਸ੍ਯ ਲਙ੍ਕਾ ਨਾਮ ਪੁਰੀ ਸ਼ੁਭਾ ।
ਸਮ੍ਪੂਰ੍ਣਾ ਰਾਕ੍षਸੈਰ੍ਘੋਰੈਰ੍ਯਥੇਨ੍ਦ੍ਰਸ੍ਯਾਮਰਾਵਤੀ ॥ 10 ॥
ਪ੍ਰਾਕਾਰੇਣ ਪਰਿਕ੍षਿਪ੍ਤਾ ਪਾਣ੍ਡੁਰੇਣ ਵਿਰਾਜਤਾ ।
ਹੇਮਕਕ੍ष੍ਯਾ ਪੁਰੀ ਰਮ੍ਯਾ ਵੈਢੂਰ੍ਯਮਯਤੋਰਣਾ ॥ 11 ॥
ਹਸ੍ਤ੍ਯਸ਼੍ਵਰਥਸਮ੍ਬਾਧਾ ਤੂਰ੍ਯਨਾਦਵਿਨਾਦਿਤਾ ।
ਸਰ੍ਵਕਾਲਫਲੈਰ੍ਵृਕ੍षੈਸ੍ਸਙ੍ਕੁਲੋਦ੍ਦ੍ਯਾਨਸ਼ੋਭਿਤਾ ॥ 12 ॥
ਤਤ੍ਰ ਤ੍ਵਂ ਵਸਤੀ ਸੀਤੇ ਰਾਜਪੁਤ੍ਰਿ ਮਯਾ ਸਹ ।
ਨ ਸ੍ਮਰਿष੍ਯਸਿ ਨਾਰੀਣਾਂ ਮਾਨੁषੀਣਾਂ ਮਨਸ੍ਵਿਨਿ ॥ 13 ॥
ਭੁਞ੍ਜਾਨਾ ਮਾਨੁषਾਨ੍ਭੋਗਾਨ੍ਦਿਵ੍ਯਾਂਸ਼੍ਚ ਵਰਵਰ੍ਣਿਨਿ ।
ਨ ਸ੍ਮਰਿष੍ਯਸਿ ਰਾਮਸ੍ਯ ਮਾਨੁषਸ੍ਯ ਗਤਾਯੁषਃ ॥ 14 ॥
ਸ੍ਥਾਪਯਿਤ੍ਵਾ ਪ੍ਰਿਯਂ ਪੁਤ੍ਰਂ ਰਾਜ੍ਞਾ ਦਸ਼ਰਥੇਨ ਯਃ ।
ਮਨ੍ਦਵੀਰ੍ਯਸ੍ਸੁਤੋ ਜ੍ਯੇष੍ਠਸ੍ਤਤਃ ਪ੍ਰਸ੍ਥਾਪਿਤੋ ਵਨਮ੍ ॥ 15 ॥
ਤੇਨ ਕਿਂ ਭ੍ਰष੍ਟਰਾਜ੍ਯੇਨ ਰਾਮੇਣ ਗਤਚੇਤਸਾ ।
ਕਰਿष੍ਯਸਿ ਵਿਸ਼ਾਲਾਕ੍षਿ ਤਾਪਸੇਨ ਤਪਸ੍ਵਿਨਾ ॥ 16 ॥
ਸਰ੍ਵਰਾਕ੍षਸਭਰ੍ਤਾਰਂ ਕਾਮਾਤ੍ਸ੍ਵਯਮਿਹਾਗਤਮ੍ ।
ਨ ਮਨ੍ਮਥਸ਼ਰਾਵਿष੍ਟਂ ਪ੍ਰਤ੍ਯਾਖ੍ਯਾਤੁਂ ਤ੍ਵਮਰ੍ਹਸਿ ॥ 17 ॥
ਪ੍ਰਤ੍ਯਾਖ੍ਯਾਯ ਹਿ ਮਾਂ ਭੀਰੁ ਪਰਿਤਾਪਂ ਗਮਿष੍ਯਸਿ ।
ਚਰਣੇਨਾਭਿਹਤ੍ਯੇਵ ਪੁਰੂਰਵਸਮੂਰ੍ਵਸ਼ੀ ॥ 18 ॥
ਅਙ੍ਗੁਲ੍ਯਾ ਨ ਸਮੋ ਰਾਮੋ ਮਮ ਯੁਦ੍ਧੇ ਸ ਮਾਨੁषਃ ।
ਤਵ ਭਾਗ੍ਯੇਨ ਸਮ੍ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਂ ਭਜਸ੍ਵ ਵਰਵਰ੍ਣਿਨਿ ॥ 19 ॥
ਏਵਮੁਕ੍ਤਾ ਤੁ ਵੈਦੇਹੀ ਕ੍ਰੁਦ੍ਧਾ ਸਂਰਕ੍ਤਲੋਚਨਾ ।
ਅਬ੍ਰਵੀਤ੍ਪਰੁषਂ ਵਾਕ੍ਯਂ ਰਹਿਤੇ ਰਾਕ੍षਸਾਧਿਪਮ੍ ॥ 20 ॥
ਕਥਂ ਵੈਸ਼੍ਰਵਣਂ ਦੇਵਂ ਸਰ੍ਵਭੂਤਨਮਸ੍ਕृਤਮ੍ ।
ਭ੍ਰਾਤਰਂ ਵ੍ਯਪਦਿਸ਼੍ਯ ਤ੍ਵਮਸ਼ੁਭਂ ਕਰ੍ਤੁਮਿਚ੍ਛਸਿ ॥ 21 ॥
ਅਵਸ਼੍ਯਂ ਵਿਨਸ਼ਿष੍ਯਨ੍ਤਿ ਸਰ੍ਵੇ ਰਾਵਣ ਰਾਕ੍षਸਾਃ ।
ਯੇषਾਂ ਤ੍ਵਂ ਕਰ੍ਕਸ਼ੋ ਰਾਜਾ ਦੁਰ੍ਬੁਦ੍ਧਿਰਜਿਤੇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਃ ॥ 22 ॥
ਅਪਹृਤ੍ਯ ਸ਼ਚੀਂ ਭਾਰ੍ਯਾਂ ਸ਼ਕ੍ਯਮਿਨ੍ਦ੍ਰਸ੍ਯ ਜੀਵਿਤੁਮ੍ ।
ਨ ਚ ਰਾਮਸ੍ਯ ਭਾਰ੍ਯਾਂ ਮਾਮਪਨੀਯਾਸ੍ਤਿ ਜੀਵਿਤਮ੍ ॥ 23 ॥
ਜੀਵੇਚ੍ਚਿਰਂ ਵਜ੍ਰਧਰਸ੍ਯ ਹਸ੍ਤਾਚ੍ਛਚੀਂ ਪ੍ਰਧृष੍ਯਾਪ੍ਰਤਿਰੂਪਰੂਪਾਮ੍ ।
ਨ ਮਾਦृਸ਼ੀਂ ਰਾਕ੍षਸ ਦੂਸ਼ਯਿਤ੍ਵਾ ਪੀਤਾਮृਤਸ੍ਯਾਪਿ ਤਵਾਸ੍ਤਿ ਮੋਕ੍षਃ ॥ 24 ॥
ਇਤ੍ਯਾਰ੍षੇ ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਰਾਮਾਯਣੇ ਵਾਲ੍ਮੀਕੀਯ ਆਦਿਕਾਵ੍ਯੇ ਅਰਣ੍ਯਕਾਣ੍ਡੇ ਅष੍ਟਚਤ੍ਵਾਰਿਂਸ਼ਸ੍ਸਰ੍ਗਃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe araṇyakāṇḍam |
atha aṣṭacatvāriṃśassargaḥ |
evaṃ bṛvantyāṃ sītāyāṃ saṃrabdaḥ paruṣaṃ vacaḥ |
lalāṭe bhṛkuṭīṃ kṛtvā rāvaṇaḥ pratyuvāca ha || 1 ||
bhrātā vaiśravaṇasyāhaṃ sāpatnyo varavarṇini |
rāvaṇo nāma bhadraṃ te daśagrīvaḥ pratāpavān || 2 ||
yasya devāssagandharvāḥ piśācapatagoragāḥ |
vidravanti bhayādbhītā mṛtyoriva sadā prajāḥ || 3 ||
yena vaiśravaṇo rājā dvaimātraḥ kāraṇāntare |
dvandvamāsāditaḥ krodhādraṇe vikramya nirjitaḥ || 4 ||
yadbhayārtaḥ parityajya svamadhiṣṭhānamṛddhimat |
kailāsaṃ parvataśreṣṭhamadhyāste naravāhanaḥ || 5 ||
yasya tatpuṣpakaṃ nāma vimānaṃ kāmagaṃ śubham |
vīryādevārjitaṃ bhadre yena yāmi vihāyasam || 6 ||
mama sañjātaroṣasya mukhaṃ dṛṣṭvaiva maithili |
vidravanti paritrastāssurāśśakrapurogamāḥ || 7 ||
yatra tiṣṭhāmyahaṃ tatra māruto vāti śaṅkitaḥ |
tīvrāṃśuśśiśirāṃśuśca bhayātsampadyate raviḥ || 8 ||
niṣkampapatrāstaravo nadyaśca stimitodakāḥ |
bhavanti yatra yatrāhaṃ tiṣṭhāmi vicarāmi ca || 9 ||
mama pāre samudrasya laṅkā nāma purī śubhā |
sampūrṇā rākṣasairghorairyathendrasyāmarāvatī || 10 ||
prākāreṇa parikṣiptā pāṇḍureṇa virājatā |
hemakakṣyā purī ramyā vaiḍhūryamayatoraṇā || 11 ||
hastyaśvarathasambādhā tūryanādavināditā |
sarvakālaphalairvṛkṣaissaṅkuloddyānaśobhitā || 12 ||
tatra tvaṃ vasatī sīte rājaputri mayā saha |
na smariṣyasi nārīṇāṃ mānuṣīṇāṃ manasvini || 13 ||
bhuñjānā mānuṣānbhogāndivyāṃśca varavarṇini |
na smariṣyasi rāmasya mānuṣasya gatāyuṣaḥ || 14 ||
sthāpayitvā priyaṃ putraṃ rājñā daśarathena yaḥ |
mandavīryassuto jyeṣṭhastataḥ prasthāpito vanam || 15 ||
tena kiṃ bhraṣṭarājyena rāmeṇa gatacetasā |
kariṣyasi viśālākṣi tāpasena tapasvinā || 16 ||
sarvarākṣasabhartāraṃ kāmātsvayamihāgatam |
na manmathaśarāviṣṭaṃ pratyākhyātuṃ tvamarhasi || 17 ||
pratyākhyāya hi māṃ bhīru paritāpaṃ gamiṣyasi |
caraṇenābhihatyeva purūravasamūrvaśī || 18 ||
aṅgulyā na samo rāmo mama yuddhe sa mānuṣaḥ |
tava bhāgyena samprāptaṃ bhajasva varavarṇini || 19 ||
evamuktā tu vaidehī kruddhā saṃraktalocanā |
abravītparuṣaṃ vākyaṃ rahite rākṣasādhipam || 20 ||
kathaṃ vaiśravaṇaṃ devaṃ sarvabhūtanamaskṛtam |
bhrātaraṃ vyapadiśya tvamaśubhaṃ kartumicchasi || 21 ||
avaśyaṃ vinaśiṣyanti sarve rāvaṇa rākṣasāḥ |
yeṣāṃ tvaṃ karkaśo rājā durbuddhirajitendriyaḥ || 22 ||
apahṛtya śacīṃ bhāryāṃ śakyamindrasya jīvitum |
na ca rāmasya bhāryāṃ māmapanīyāsti jīvitam || 23 ||
jīvecciraṃ vajradharasya hastācchacīṃ pradhṛṣyāpratirūparūpām |
na mādṛśīṃ rākṣasa dūśayitvā pītāmṛtasyāpi tavāsti mokṣaḥ || 24 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye araṇyakāṇḍe aṣṭacatvāriṃśassargaḥ ||
InfoLyter.in — Sacred Vedic Knowledge Portal · Free forever