ശ്രീമദ്വാല്മീകീയ രാമായണേ ബാലകാണ്ഡമ് ।
അഥ ഷട്ചത്വാരിംശസ്സര്ഗഃ ।
ഹതേഷു തേഷു പുത്രേഷു ദിതിഃ പരമദുഃഖിതാ ।
മാരീചം കാശ്യപം രാമ ഭര്താരമിദമബ്രവീത് ॥ 1 ॥
ഹതപുത്രാഽസ്മി ഭഗവംസ്തവ പുത്രൈര്മഹാബലൈഃ ।
ശക്രഹന്താരമിച്ഛാമി പുത്രം ദീര്ഘതപോഽര്ജിതമ് ॥ 2 ॥
സാഽഹം തപശ്ചരിഷ്യാമി ഗര്ഭം മേ ദാതുമര്ഹസി ।
ഈശ്വരം ശക്രഹന്താരം ത്വമനുജ്ഞാതുമര്ഹസി ॥ 3 ॥
തസ്യാസ്തദ്വചനം ശ്രുത്വാ മാരീചഃ കാശ്യപസ്തദാ ।
പ്രത്യുവാച മഹാതേജാ ദിതിം പരമദുഃഖിതാമ് ॥ 4 ॥
ഏവം ഭവതു, ഭദ്രം തേ ശുചിര്ഭവ തപോധനേ ।
ജനയിഷ്യസി പുത്രം ത്വം ശക്രഹന്താരമാഹവേ ॥ 5 ॥
പൂര്ണേ വര്ഷസഹസ്രേ തു ശുചിര്യദി ഭവിഷ്യസി ।
പുത്രം ത്രൈലോക്യഭര്താരം മത്തസ്ത്വം ജനയിഷ്യസി ॥ 6 ॥
ഏവമുക്ത്വാ മഹാതേജാഃ പാണിനാ സ മമാര്ജ താമ് ।
സമാലഭ്യ തതസ്സ്വസ്തീത്യുക്ത്വാ സ തപസേ യയൌ ॥ 7 ॥
ഗതേ തസ്മിന്നരശ്ശ്രേഷ്ഠ ദിതിഃ പരമഹര്ഷിതാ ।
കുശപ്ലവനമാസാദ്യ തപസ്തേപേ സുദാരുണമ് ॥ 8 ॥
തപസ്തസ്യാം ഹി കുര്വന്ത്യാം പരിചര്യാം ചകാര ഹ ।
സഹസ്രാക്ഷോ നരശ്ശ്രേഷ്ഠ പരയാ ഗുണസമ്പദാ ॥ 9 ॥
അഗ്നിം കുശാന് കാഷ്ഠമപഃ ഫലം മൂലം തഥൈവ ച ।
ന്യവേദയത്സഹസ്രാക്ഷോ യച്ചാന്യദപി കാങ്ക്ഷിതമ് ॥ 10 ॥
ഗാത്രസംവഹനശ്ചൈവ ശ്രമാപനയനൈസ്തഥാ ।
ശക്രസ്സര്വേഷു കാലേഷു ദിതിം പരിചചാര ഹ ॥ 11 ॥
അഥ വര്ഷസഹസ്രേ തു ദശോനേ രഘുനന്ദന ।
ദിതിഃ പരമസമ്പ്രീതാ സഹസ്രാക്ഷമഥാബ്രവീത് ॥ 12 ॥
യാചിതേന സുരശ്രേഷ്ഠ തവ പിത്രാ മഹാത്മനാ ।
വരോ വര്ഷസഹസ്രാന്തേ ദത്തോ മമ സുതം പ്രതി ॥ 13 ॥
തപശ്ചരന്ത്യാ വര്ഷാണി ദശ വീര്യവതാം വര ।
അവശിഷ്ടാനി ഭദ്രം തേ ഭ്രാതരം ദ്രക്ഷ്യസേ തതഃ ॥ 14 ॥
തമഹം ത്വത്കൃതേ പുത്ര സമാധാസ്യേ ജയോത്സുകമ് ।
ത്രൈലോക്യവിജയം പുത്ര സഹ ഭോക്ഷ്യസി വിജ്വരഃ ॥ 15 ॥
ഏവമുക്ത്വാ ദിതിശ്ശക്രം പ്രാപ്തേ മധ്യം ദിവാകരേ ।
നിദ്രയാഽപഹൃതാ ദേവീ പാദൌ കൃത്വാഽഥ ശീര്ഷതഃ ॥ 16 ॥
ദൃഷ്ട്വാ താമശുചിം ശക്രഃ പാദതഃ കൃതമൂര്ധജാമ് ।
ശിരസ്സ്ഥാനേ കൃതൌ പാദൌ ജഹാസ ച മുമോദ ച ॥ 17 ॥
തസ്യാശ്ശരീരവിവരം വിവേശ ച പുരന്ദരഃ ।
ഗര്ഭം ച സപ്തധാ രാമ ബിഭേദ പരമാത്മവാന് ॥ 18 ॥
ഭിദ്യമാനസ്തതോ ഗര്ഭോ വജ്രേണ ശതപര്വണാ ।
രുരോദ സുസ്വരം രാമ തതോ ദിതിരബുധ്യത ॥ 19 ॥
മാ രുദോ മാ രുദശ്ചേതി ഗര്ഭം ശക്രോഽഭ്യഭാഷത ।
ബിഭേദ ച മഹാതേജാ രുദന്തമപി വാസവഃ ॥ 20 ॥
ന ഹന്തവ്യോ ന ഹന്തവ്യ ഇത്യേവം ദിതിരബ്രവീത് ।
നിഷ്പപാത തതശ്ശക്രോ മാതുര്വചനഗൌരവാത് ॥ 21 ॥
പ്രാഞ്ജലിര്വജ്രസഹിതോ ദിതിം ശക്രോഽഭ്യഭാഷത ।
അശുചിര്ദേവി സുപ്താഽസി പാദയോഃ കൃതമൂര്ധജാ ॥ 22 ॥
തദന്തരമഹം ലബ്ധ്വാ ശക്രഹന്താരമാഹവേ ।
അഭിദം സപ്തധാ ദേവി തന്മേ ത്വം ക്ഷന്തുമര്ഹസി ॥ 23 ॥
ഇത്യാര്ഷേ ശ്രീമദ്രാമായണേ വാല്മീകീയ ആദികാവ്യേ ബാലകാണ്ഡേ ഷട്ചത്വാരിംശസ്സര്ഗഃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe bālakāṇḍam |
atha ṣaṭcatvāriṃśassargaḥ |
hateṣu teṣu putreṣu ditiḥ paramaduḥkhitā |
mārīcaṃ kāśyapaṃ rāma bhartāramidamabravīt || 1 ||
hataputrā'smi bhagavaṃstava putrairmahābalaiḥ |
śakrahantāramicchāmi putraṃ dīrghatapo'rjitam || 2 ||
sā'haṃ tapaścariṣyāmi garbhaṃ me dātumarhasi |
īśvaraṃ śakrahantāraṃ tvamanujñātumarhasi || 3 ||
tasyāstadvacanaṃ śrutvā mārīcaḥ kāśyapastadā |
pratyuvāca mahātejā ditiṃ paramaduḥkhitām || 4 ||
evaṃ bhavatu, bhadraṃ te śucirbhava tapodhane |
janayiṣyasi putraṃ tvaṃ śakrahantāramāhave || 5 ||
pūrṇe varṣasahasre tu śuciryadi bhaviṣyasi |
putraṃ trailokyabhartāraṃ mattastvaṃ janayiṣyasi || 6 ||
evamuktvā mahātejāḥ pāṇinā sa mamārja tām |
samālabhya tatassvastītyuktvā sa tapase yayau || 7 ||
gate tasminnaraśśreṣṭha ditiḥ paramaharṣitā |
kuśaplavanamāsādya tapastepe sudāruṇam || 8 ||
tapastasyāṃ hi kurvantyāṃ paricaryāṃ cakāra ha |
sahasrākṣo naraśśreṣṭha parayā guṇasampadā || 9 ||
agniṃ kuśān kāṣṭhamapaḥ phalaṃ mūlaṃ tathaiva ca |
nyavedayatsahasrākṣo yaccānyadapi kāṅkṣitam || 10 ||
gātrasaṃvahanaścaiva śramāpanayanaistathā |
śakrassarveṣu kāleṣu ditiṃ paricacāra ha || 11 ||
atha varṣasahasre tu daśone raghunandana |
ditiḥ paramasamprītā sahasrākṣamathābravīt || 12 ||
yācitena suraśreṣṭha tava pitrā mahātmanā |
varo varṣasahasrānte datto mama sutaṃ prati || 13 ||
tapaścarantyā varṣāṇi daśa vīryavatāṃ vara |
avaśiṣṭāni bhadraṃ te bhrātaraṃ drakṣyase tataḥ || 14 ||
tamahaṃ tvatkṛte putra samādhāsye jayotsukam |
trailokyavijayaṃ putra saha bhokṣyasi vijvaraḥ || 15 ||
evamuktvā ditiśśakraṃ prāpte madhyaṃ divākare |
nidrayā'pahṛtā devī pādau kṛtvā'tha śīrṣataḥ || 16 ||
dṛṣṭvā tāmaśuciṃ śakraḥ pādataḥ kṛtamūrdhajām |
śirassthāne kṛtau pādau jahāsa ca mumoda ca || 17 ||
tasyāśśarīravivaraṃ viveśa ca purandaraḥ |
garbhaṃ ca saptadhā rāma bibheda paramātmavān || 18 ||
bhidyamānastato garbho vajreṇa śataparvaṇā |
ruroda susvaraṃ rāma tato ditirabudhyata || 19 ||
mā rudo mā rudaśceti garbhaṃ śakro'bhyabhāṣata |
bibheda ca mahātejā rudantamapi vāsavaḥ || 20 ||
na hantavyo na hantavya ityevaṃ ditirabravīt |
niṣpapāta tataśśakro māturvacanagauravāt || 21 ||
prāñjalirvajrasahito ditiṃ śakro'bhyabhāṣata |
aśucirdevi suptā'si pādayoḥ kṛtamūrdhajā || 22 ||
tadantaramahaṃ labdhvā śakrahantāramāhave |
abhidaṃ saptadhā devi tanme tvaṃ kṣantumarhasi || 23 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye bālakāṇḍe ṣaṭcatvāriṃśassargaḥ ||
Sanskrit — Devanagari (original)
श्रीमद्वाल्मीकीय रामायणे बालकाण्डम् ।
अथ षट्चत्वारिंशस्सर्गः ।
हतेषु तेषु पुत्रेषु दितिः परमदुःखिता ।
मारीचं काश्यपं राम भर्तारमिदमब्रवीत् ॥ 1 ॥
हतपुत्राऽस्मि भगवंस्तव पुत्रैर्महाबलैः ।
शक्रहन्तारमिच्छामि पुत्रं दीर्घतपोऽर्जितम् ॥ 2 ॥
साऽहं तपश्चरिष्यामि गर्भं मे दातुमर्हसि ।
ईश्वरं शक्रहन्तारं त्वमनुज्ञातुमर्हसि ॥ 3 ॥
तस्यास्तद्वचनं श्रुत्वा मारीचः काश्यपस्तदा ।
प्रत्युवाच महातेजा दितिं परमदुःखिताम् ॥ 4 ॥
एवं भवतु, भद्रं ते शुचिर्भव तपोधने ।
जनयिष्यसि पुत्रं त्वं शक्रहन्तारमाहवे ॥ 5 ॥
पूर्णे वर्षसहस्रे तु शुचिर्यदि भविष्यसि ।
पुत्रं त्रैलोक्यभर्तारं मत्तस्त्वं जनयिष्यसि ॥ 6 ॥
एवमुक्त्वा महातेजाः पाणिना स ममार्ज ताम् ।
समालभ्य ततस्स्वस्तीत्युक्त्वा स तपसे ययौ ॥ 7 ॥
गते तस्मिन्नरश्श्रेष्ठ दितिः परमहर्षिता ।
कुशप्लवनमासाद्य तपस्तेपे सुदारुणम् ॥ 8 ॥
तपस्तस्यां हि कुर्वन्त्यां परिचर्यां चकार ह ।
सहस्राक्षो नरश्श्रेष्ठ परया गुणसम्पदा ॥ 9 ॥
अग्निं कुशान् काष्ठमपः फलं मूलं तथैव च ।
न्यवेदयत्सहस्राक्षो यच्चान्यदपि काङ्क्षितम् ॥ 10 ॥
गात्रसंवहनश्चैव श्रमापनयनैस्तथा ।
शक्रस्सर्वेषु कालेषु दितिं परिचचार ह ॥ 11 ॥
अथ वर्षसहस्रे तु दशोने रघुनन्दन ।
दितिः परमसम्प्रीता सहस्राक्षमथाब्रवीत् ॥ 12 ॥
याचितेन सुरश्रेष्ठ तव पित्रा महात्मना ।
वरो वर्षसहस्रान्ते दत्तो मम सुतं प्रति ॥ 13 ॥
तपश्चरन्त्या वर्षाणि दश वीर्यवतां वर ।
अवशिष्टानि भद्रं ते भ्रातरं द्रक्ष्यसे ततः ॥ 14 ॥
तमहं त्वत्कृते पुत्र समाधास्ये जयोत्सुकम् ।
त्रैलोक्यविजयं पुत्र सह भोक्ष्यसि विज्वरः ॥ 15 ॥
एवमुक्त्वा दितिश्शक्रं प्राप्ते मध्यं दिवाकरे ।
निद्रयाऽपहृता देवी पादौ कृत्वाऽथ शीर्षतः ॥ 16 ॥
दृष्ट्वा तामशुचिं शक्रः पादतः कृतमूर्धजाम् ।
शिरस्स्थाने कृतौ पादौ जहास च मुमोद च ॥ 17 ॥
तस्याश्शरीरविवरं विवेश च पुरन्दरः ।
गर्भं च सप्तधा राम बिभेद परमात्मवान् ॥ 18 ॥
भिद्यमानस्ततो गर्भो वज्रेण शतपर्वणा ।
रुरोद सुस्वरं राम ततो दितिरबुध्यत ॥ 19 ॥
मा रुदो मा रुदश्चेति गर्भं शक्रोऽभ्यभाषत ।
बिभेद च महातेजा रुदन्तमपि वासवः ॥ 20 ॥
न हन्तव्यो न हन्तव्य इत्येवं दितिरब्रवीत् ।
निष्पपात ततश्शक्रो मातुर्वचनगौरवात् ॥ 21 ॥
प्राञ्जलिर्वज्रसहितो दितिं शक्रोऽभ्यभाषत ।
अशुचिर्देवि सुप्ताऽसि पादयोः कृतमूर्धजा ॥ 22 ॥
तदन्तरमहं लब्ध्वा शक्रहन्तारमाहवे ।
अभिदं सप्तधा देवि तन्मे त्वं क्षन्तुमर्हसि ॥ 23 ॥
इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीय आदिकाव्ये बालकाण्डे षट्चत्वारिंशस्सर्गः ॥
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe bālakāṇḍam |
atha ṣaṭcatvāriṃśassargaḥ |
hateṣu teṣu putreṣu ditiḥ paramaduḥkhitā |
mārīcaṃ kāśyapaṃ rāma bhartāramidamabravīt || 1 ||
hataputrā'smi bhagavaṃstava putrairmahābalaiḥ |
śakrahantāramicchāmi putraṃ dīrghatapo'rjitam || 2 ||
sā'haṃ tapaścariṣyāmi garbhaṃ me dātumarhasi |
īśvaraṃ śakrahantāraṃ tvamanujñātumarhasi || 3 ||
tasyāstadvacanaṃ śrutvā mārīcaḥ kāśyapastadā |
pratyuvāca mahātejā ditiṃ paramaduḥkhitām || 4 ||
evaṃ bhavatu, bhadraṃ te śucirbhava tapodhane |
janayiṣyasi putraṃ tvaṃ śakrahantāramāhave || 5 ||
pūrṇe varṣasahasre tu śuciryadi bhaviṣyasi |
putraṃ trailokyabhartāraṃ mattastvaṃ janayiṣyasi || 6 ||
evamuktvā mahātejāḥ pāṇinā sa mamārja tām |
samālabhya tatassvastītyuktvā sa tapase yayau || 7 ||
gate tasminnaraśśreṣṭha ditiḥ paramaharṣitā |
kuśaplavanamāsādya tapastepe sudāruṇam || 8 ||
tapastasyāṃ hi kurvantyāṃ paricaryāṃ cakāra ha |
sahasrākṣo naraśśreṣṭha parayā guṇasampadā || 9 ||
agniṃ kuśān kāṣṭhamapaḥ phalaṃ mūlaṃ tathaiva ca |
nyavedayatsahasrākṣo yaccānyadapi kāṅkṣitam || 10 ||
gātrasaṃvahanaścaiva śramāpanayanaistathā |
śakrassarveṣu kāleṣu ditiṃ paricacāra ha || 11 ||
atha varṣasahasre tu daśone raghunandana |
ditiḥ paramasamprītā sahasrākṣamathābravīt || 12 ||
yācitena suraśreṣṭha tava pitrā mahātmanā |
varo varṣasahasrānte datto mama sutaṃ prati || 13 ||
tapaścarantyā varṣāṇi daśa vīryavatāṃ vara |
avaśiṣṭāni bhadraṃ te bhrātaraṃ drakṣyase tataḥ || 14 ||
tamahaṃ tvatkṛte putra samādhāsye jayotsukam |
trailokyavijayaṃ putra saha bhokṣyasi vijvaraḥ || 15 ||
evamuktvā ditiśśakraṃ prāpte madhyaṃ divākare |
nidrayā'pahṛtā devī pādau kṛtvā'tha śīrṣataḥ || 16 ||
dṛṣṭvā tāmaśuciṃ śakraḥ pādataḥ kṛtamūrdhajām |
śirassthāne kṛtau pādau jahāsa ca mumoda ca || 17 ||
tasyāśśarīravivaraṃ viveśa ca purandaraḥ |
garbhaṃ ca saptadhā rāma bibheda paramātmavān || 18 ||
bhidyamānastato garbho vajreṇa śataparvaṇā |
ruroda susvaraṃ rāma tato ditirabudhyata || 19 ||
mā rudo mā rudaśceti garbhaṃ śakro'bhyabhāṣata |
bibheda ca mahātejā rudantamapi vāsavaḥ || 20 ||
na hantavyo na hantavya ityevaṃ ditirabravīt |
niṣpapāta tataśśakro māturvacanagauravāt || 21 ||
prāñjalirvajrasahito ditiṃ śakro'bhyabhāṣata |
aśucirdevi suptā'si pādayoḥ kṛtamūrdhajā || 22 ||
tadantaramahaṃ labdhvā śakrahantāramāhave |
abhidaṃ saptadhā devi tanme tvaṃ kṣantumarhasi || 23 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye bālakāṇḍe ṣaṭcatvāriṃśassargaḥ ||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Malayalam script.
Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.