ശ്രീമദ്വാല്മീകീയ രാമായണേ ബാലകാണ്ഡമ് ।
അഥ സപ്തമസ്സര്ഗഃ ।
. തസ്യാമാത്യാ ഗുണൈരാസന്നിക്ഷ്വാകോസ്തു മഹാത്മനഃ ।
മന്ത്രജ്ഞാശ്ചേങ്ഗിതജ്ഞാശ്ച നിത്യം പ്രിയഹിതേ രതാഃ ॥ 1 ॥
അഷ്ടൌ ബഭൂവുര്വീരസ്യ തസ്യാമാത്യാ യശസ്വിനഃ ।
ശുചയശ്ചാനുരക്താശ്ച രാജകൃത്യേഷു നിത്യശഃ ॥ 2 ॥
ധൃഷ്ടിര്ജയന്തോ വിജയസ്സിദ്ധാര്ഥോ ഹ്യര്ഥസാധകഃ ।
അശോകോ മന്ത്രപാലശ്ച സുമന്ത്രശ്ചാഷ്ടമോഽഭവത് ॥ 3 ॥
ഋത്വിജൌ ദ്വാവഭിമതൌ തസ്യാഽഽസ്താമൃഷിസത്തമൌ ।
വസിഷ്ഠോ വാമദേവശ്ച മന്ത്രിണശ്ച തഥാപരേ ॥ 4 ॥
വിദ്യാവിനീതാ ഹ്രീമന്തഃ കുശലാ നിയതേന്ദ്രിയാഃ ।
ശ്രീമന്തശ്ച മഹാത്മാനശ്ശാസ്ത്രജ്ഞാ ദൃഢവിക്രമാഃ ॥ 5 ॥
കീര്തിമന്തഃ പ്രണിഹിതാഃ യഥാവചനകാരിണഃ ।
തേജഃ ക്ഷമായശഃപ്രാപ്താ സ്മിതപൂര്വാഭിഭാഷിണഃ ॥ 6 ॥
ക്രോധാത്കാമാര്ഥഹേതോര്വാ ന ബ്രൂയുരനൃതം വചഃ ।
തേഷാമവിദിതം കിഞ്ചിത്സ്വേഷു നാസ്തി പരേഷു വാ ।
ക്രിയമാണം കൃതം വാപി ചാരേണാപി ചികീര്ഷിതമ് ॥ 7 ॥
കുശലാ വ്യവഹാരേഷു സൌഹൃദേഷു പരീക്ഷിതാഃ ।
പ്രാപ്തകാലം തു തേ ദണ്ഡം ധാരയേയുസ്സുതേഷ്വപി ॥ 8 ॥
കോശസങ്ഗ്രഹണേ യുക്താ ബലസ്യ ച പരിഗ്രഹേ ।
അഹിതം ചാപി പുരുഷം ന വിഹിംസ്യുരദൂഷകമ് ॥ 9 ॥
വീരാശ്ച നിയതോത്സാഹാ രാജശാസ്ത്രമനുഷ്ഠിതാഃ ।
ശുചീനാം രക്ഷിതാരശ്ച നിത്യം വിഷയവാസിനാമ് ॥ 10 ॥
ബ്രഹ്മ ക്ഷത്രമഹിംസന്തസ്തേ കോശം സമപൂരയന് ।
സുതീക്ഷ്ണദണ്ഡാസ്സമ്പ്രേക്ഷ്യ പുരുഷസ്യ ബലാബലമ് ॥ 11 ॥
ശുചീനാമേകബുദ്ധീനാം സര്വേഷാം സമ്പ്രജാനതാമ് ।
നാസീത്പുരേ വാ രാഷ്ട്രേ വാ മൃഷാവാദീ നരഃ ക്വചിത് ॥ 12 ॥
കശ്ചിന്ന ദുഷ്ടസ്തത്രാസീത്പരദാരരതോ നരഃ ।
പ്രശാന്തം സര്വമേവാസീദ്രാഷ്ട്രം പുരവരം ച തത് ॥ 13 ॥
സുവാസസസ്സുവേഷാശ്ച തേ ച സര്വേ സുശീലിനഃ ।
ഹിതാര്ഥം ച നരേന്ദ്രസ്യ ജാഗ്രതോ നയചക്ഷുഷാ ॥ 14 ॥
ഗുരോര്ഗുണഗൃഹീതാശ്ച പ്രഖ്യാതാശ്ച പരാക്രമേ ।
വിദേശേഷ്വപി വിജ്ഞാതാസ്സര്വതോ ബുദ്ധിനിശ്ചയാത് ॥ 15 ॥
സന്ധിവിഗ്രഹതത്ത്വജ്ഞാഃ പ്രകൃത്യാ സമ്പദാന്വിതാഃ ॥ 16 ॥
മന്ത്രസംവരണേ ശക്താശ്ശ്ലക്ഷ്ണാസ്സൂക്ഷ്മാസു ബുദ്ധിഷു ।
നീതിശാസ്ത്രവിശേഷജ്ഞാസ്സതതം പ്രിയവാദിനഃ ॥ 17 ॥
ഈദൃശൈസ്തൈരമാത്യൈസ്തു രാജാ ദശരഥോഽനഘഃ ।
ഉപപന്നോ ഗുണോപേതൈരന്വശാസദ്വസുന്ധരാമ് ॥ 18 ॥
അവേക്ഷമാണശ്ചാരേണ പ്രജാ ധര്മേണ രഞ്ജയന് ।
പ്രജാനാം പാലനം കുര്വന്നധര്മാന്പരിവര്ജയന് ॥ 19 ॥
വിശ്രുതസ്ത്രിഷു ലോകേഷു വദാന്യസ്സത്യസങ്ഗരഃ ।
സ തത്ര പുരുഷവ്യാഘ്രശ്ശശാസ പൃഥിവീമിമാമ് ॥ 20 ॥
നാധ്യഗച്ഛദ്വിശിഷ്ടം വാ തുല്യം വാ ശത്രുമാത്മനഃ ।
മിത്രവാന്നതസാമന്തഃ പ്രതാപഹതകണ്ടകഃ ॥ 21 ॥
സ ശശാസ ജഗദ്രാജാ ദിവം ദേവപതിര്യഥാ ।
തൈര്മന്ത്രിഭിര്മന്ത്രഹിതേ നിയുക്തൈ ര്വൃതോഽനുരക്തൈഃ കുശലൈസ്സമര്ഥൈഃ ।
സ പാര്ഥിവോ ദീപ്തിമവാപ യുക്ത സ്തേജോമയൈര്ഗോഭിരിവോദിതോഽര്കഃ ॥ 22 ॥
ഇത്യാര്ഷേ ശ്രീമദ്രാമായണേ വാല്മീകീയ ആദികാവ്യേ ബാലകാണ്ഡേ സപ്തമസ്സര്ഗഃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe bālakāṇḍam |
atha saptamassargaḥ |
. tasyāmātyā guṇairāsannikṣvākostu mahātmanaḥ |
mantrajñāśceṅgitajñāśca nityaṃ priyahite ratāḥ || 1 ||
aṣṭau babhūvurvīrasya tasyāmātyā yaśasvinaḥ |
śucayaścānuraktāśca rājakṛtyeṣu nityaśaḥ || 2 ||
dhṛṣṭirjayanto vijayassiddhārtho hyarthasādhakaḥ |
aśoko mantrapālaśca sumantraścāṣṭamo'bhavat || 3 ||
ṛtvijau dvāvabhimatau tasyā''stāmṛṣisattamau |
vasiṣṭho vāmadevaśca mantriṇaśca tathāpare || 4 ||
vidyāvinītā hrīmantaḥ kuśalā niyatendriyāḥ |
śrīmantaśca mahātmānaśśāstrajñā dṛḍhavikramāḥ || 5 ||
kīrtimantaḥ praṇihitāḥ yathāvacanakāriṇaḥ |
tejaḥ kṣamāyaśaḥprāptā smitapūrvābhibhāṣiṇaḥ || 6 ||
krodhātkāmārthahetorvā na brūyuranṛtaṃ vacaḥ |
teṣāmaviditaṃ kiñcitsveṣu nāsti pareṣu vā |
kriyamāṇaṃ kṛtaṃ vāpi cāreṇāpi cikīrṣitam || 7 ||
kuśalā vyavahāreṣu sauhṛdeṣu parīkṣitāḥ |
prāptakālaṃ tu te daṇḍaṃ dhārayeyussuteṣvapi || 8 ||
kośasaṅgrahaṇe yuktā balasya ca parigrahe |
ahitaṃ cāpi puruṣaṃ na vihiṃsyuradūṣakam || 9 ||
vīrāśca niyatotsāhā rājaśāstramanuṣṭhitāḥ |
śucīnāṃ rakṣitāraśca nityaṃ viṣayavāsinām || 10 ||
brahma kṣatramahiṃsantaste kośaṃ samapūrayan |
sutīkṣṇadaṇḍāssamprekṣya puruṣasya balābalam || 11 ||
śucīnāmekabuddhīnāṃ sarveṣāṃ samprajānatām |
nāsītpure vā rāṣṭre vā mṛṣāvādī naraḥ kvacit || 12 ||
kaścinna duṣṭastatrāsītparadārarato naraḥ |
praśāntaṃ sarvamevāsīdrāṣṭraṃ puravaraṃ ca tat || 13 ||
suvāsasassuveṣāśca te ca sarve suśīlinaḥ |
hitārthaṃ ca narendrasya jāgrato nayacakṣuṣā || 14 ||
gurorguṇagṛhītāśca prakhyātāśca parākrame |
videśeṣvapi vijñātāssarvato buddhiniścayāt || 15 ||
sandhivigrahatattvajñāḥ prakṛtyā sampadānvitāḥ || 16 ||
mantrasaṃvaraṇe śaktāśślakṣṇāssūkṣmāsu buddhiṣu |
nītiśāstraviśeṣajñāssatataṃ priyavādinaḥ || 17 ||
īdṛśaistairamātyaistu rājā daśaratho'naghaḥ |
upapanno guṇopetairanvaśāsadvasundharām || 18 ||
avekṣamāṇaścāreṇa prajā dharmeṇa rañjayan |
prajānāṃ pālanaṃ kurvannadharmānparivarjayan || 19 ||
viśrutastriṣu lokeṣu vadānyassatyasaṅgaraḥ |
sa tatra puruṣavyāghraśśaśāsa pṛthivīmimām || 20 ||
nādhyagacchadviśiṣṭaṃ vā tulyaṃ vā śatrumātmanaḥ |
mitravānnatasāmantaḥ pratāpahatakaṇṭakaḥ || 21 ||
sa śaśāsa jagadrājā divaṃ devapatiryathā |
tairmantribhirmantrahite niyuktai rvṛto'nuraktaiḥ kuśalaissamarthaiḥ |
sa pārthivo dīptimavāpa yukta stejomayairgobhirivodito'rkaḥ || 22 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye bālakāṇḍe saptamassargaḥ ||
Sanskrit — Devanagari (original)
श्रीमद्वाल्मीकीय रामायणे बालकाण्डम् ।
अथ सप्तमस्सर्गः ।
. तस्यामात्या गुणैरासन्निक्ष्वाकोस्तु महात्मनः ।
मन्त्रज्ञाश्चेङ्गितज्ञाश्च नित्यं प्रियहिते रताः ॥ 1 ॥
अष्टौ बभूवुर्वीरस्य तस्यामात्या यशस्विनः ।
शुचयश्चानुरक्ताश्च राजकृत्येषु नित्यशः ॥ 2 ॥
धृष्टिर्जयन्तो विजयस्सिद्धार्थो ह्यर्थसाधकः ।
अशोको मन्त्रपालश्च सुमन्त्रश्चाष्टमोऽभवत् ॥ 3 ॥
ऋत्विजौ द्वावभिमतौ तस्याऽऽस्तामृषिसत्तमौ ।
वसिष्ठो वामदेवश्च मन्त्रिणश्च तथापरे ॥ 4 ॥
विद्याविनीता ह्रीमन्तः कुशला नियतेन्द्रियाः ।
श्रीमन्तश्च महात्मानश्शास्त्रज्ञा दृढविक्रमाः ॥ 5 ॥
कीर्तिमन्तः प्रणिहिताः यथावचनकारिणः ।
तेजः क्षमायशःप्राप्ता स्मितपूर्वाभिभाषिणः ॥ 6 ॥
क्रोधात्कामार्थहेतोर्वा न ब्रूयुरनृतं वचः ।
तेषामविदितं किञ्चित्स्वेषु नास्ति परेषु वा ।
क्रियमाणं कृतं वापि चारेणापि चिकीर्षितम् ॥ 7 ॥
कुशला व्यवहारेषु सौहृदेषु परीक्षिताः ।
प्राप्तकालं तु ते दण्डं धारयेयुस्सुतेष्वपि ॥ 8 ॥
कोशसङ्ग्रहणे युक्ता बलस्य च परिग्रहे ।
अहितं चापि पुरुषं न विहिंस्युरदूषकम् ॥ 9 ॥
वीराश्च नियतोत्साहा राजशास्त्रमनुष्ठिताः ।
शुचीनां रक्षितारश्च नित्यं विषयवासिनाम् ॥ 10 ॥
ब्रह्म क्षत्रमहिंसन्तस्ते कोशं समपूरयन् ।
सुतीक्ष्णदण्डास्सम्प्रेक्ष्य पुरुषस्य बलाबलम् ॥ 11 ॥
शुचीनामेकबुद्धीनां सर्वेषां सम्प्रजानताम् ।
नासीत्पुरे वा राष्ट्रे वा मृषावादी नरः क्वचित् ॥ 12 ॥
कश्चिन्न दुष्टस्तत्रासीत्परदाररतो नरः ।
प्रशान्तं सर्वमेवासीद्राष्ट्रं पुरवरं च तत् ॥ 13 ॥
सुवाससस्सुवेषाश्च ते च सर्वे सुशीलिनः ।
हितार्थं च नरेन्द्रस्य जाग्रतो नयचक्षुषा ॥ 14 ॥
गुरोर्गुणगृहीताश्च प्रख्याताश्च पराक्रमे ।
विदेशेष्वपि विज्ञातास्सर्वतो बुद्धिनिश्चयात् ॥ 15 ॥
सन्धिविग्रहतत्त्वज्ञाः प्रकृत्या सम्पदान्विताः ॥ 16 ॥
मन्त्रसंवरणे शक्ताश्श्लक्ष्णास्सूक्ष्मासु बुद्धिषु ।
नीतिशास्त्रविशेषज्ञास्सततं प्रियवादिनः ॥ 17 ॥
ईदृशैस्तैरमात्यैस्तु राजा दशरथोऽनघः ।
उपपन्नो गुणोपेतैरन्वशासद्वसुन्धराम् ॥ 18 ॥
अवेक्षमाणश्चारेण प्रजा धर्मेण रञ्जयन् ।
प्रजानां पालनं कुर्वन्नधर्मान्परिवर्जयन् ॥ 19 ॥
विश्रुतस्त्रिषु लोकेषु वदान्यस्सत्यसङ्गरः ।
स तत्र पुरुषव्याघ्रश्शशास पृथिवीमिमाम् ॥ 20 ॥
नाध्यगच्छद्विशिष्टं वा तुल्यं वा शत्रुमात्मनः ।
मित्रवान्नतसामन्तः प्रतापहतकण्टकः ॥ 21 ॥
स शशास जगद्राजा दिवं देवपतिर्यथा ।
तैर्मन्त्रिभिर्मन्त्रहिते नियुक्तै र्वृतोऽनुरक्तैः कुशलैस्समर्थैः ।
स पार्थिवो दीप्तिमवाप युक्त स्तेजोमयैर्गोभिरिवोदितोऽर्कः ॥ 22 ॥
इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीय आदिकाव्ये बालकाण्डे सप्तमस्सर्गः ॥
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe bālakāṇḍam |
atha saptamassargaḥ |
. tasyāmātyā guṇairāsannikṣvākostu mahātmanaḥ |
mantrajñāśceṅgitajñāśca nityaṃ priyahite ratāḥ || 1 ||
aṣṭau babhūvurvīrasya tasyāmātyā yaśasvinaḥ |
śucayaścānuraktāśca rājakṛtyeṣu nityaśaḥ || 2 ||
dhṛṣṭirjayanto vijayassiddhārtho hyarthasādhakaḥ |
aśoko mantrapālaśca sumantraścāṣṭamo'bhavat || 3 ||
ṛtvijau dvāvabhimatau tasyā''stāmṛṣisattamau |
vasiṣṭho vāmadevaśca mantriṇaśca tathāpare || 4 ||
vidyāvinītā hrīmantaḥ kuśalā niyatendriyāḥ |
śrīmantaśca mahātmānaśśāstrajñā dṛḍhavikramāḥ || 5 ||
kīrtimantaḥ praṇihitāḥ yathāvacanakāriṇaḥ |
tejaḥ kṣamāyaśaḥprāptā smitapūrvābhibhāṣiṇaḥ || 6 ||
krodhātkāmārthahetorvā na brūyuranṛtaṃ vacaḥ |
teṣāmaviditaṃ kiñcitsveṣu nāsti pareṣu vā |
kriyamāṇaṃ kṛtaṃ vāpi cāreṇāpi cikīrṣitam || 7 ||
kuśalā vyavahāreṣu sauhṛdeṣu parīkṣitāḥ |
prāptakālaṃ tu te daṇḍaṃ dhārayeyussuteṣvapi || 8 ||
kośasaṅgrahaṇe yuktā balasya ca parigrahe |
ahitaṃ cāpi puruṣaṃ na vihiṃsyuradūṣakam || 9 ||
vīrāśca niyatotsāhā rājaśāstramanuṣṭhitāḥ |
śucīnāṃ rakṣitāraśca nityaṃ viṣayavāsinām || 10 ||
brahma kṣatramahiṃsantaste kośaṃ samapūrayan |
sutīkṣṇadaṇḍāssamprekṣya puruṣasya balābalam || 11 ||
śucīnāmekabuddhīnāṃ sarveṣāṃ samprajānatām |
nāsītpure vā rāṣṭre vā mṛṣāvādī naraḥ kvacit || 12 ||
kaścinna duṣṭastatrāsītparadārarato naraḥ |
praśāntaṃ sarvamevāsīdrāṣṭraṃ puravaraṃ ca tat || 13 ||
suvāsasassuveṣāśca te ca sarve suśīlinaḥ |
hitārthaṃ ca narendrasya jāgrato nayacakṣuṣā || 14 ||
gurorguṇagṛhītāśca prakhyātāśca parākrame |
videśeṣvapi vijñātāssarvato buddhiniścayāt || 15 ||
sandhivigrahatattvajñāḥ prakṛtyā sampadānvitāḥ || 16 ||
mantrasaṃvaraṇe śaktāśślakṣṇāssūkṣmāsu buddhiṣu |
nītiśāstraviśeṣajñāssatataṃ priyavādinaḥ || 17 ||
īdṛśaistairamātyaistu rājā daśaratho'naghaḥ |
upapanno guṇopetairanvaśāsadvasundharām || 18 ||
avekṣamāṇaścāreṇa prajā dharmeṇa rañjayan |
prajānāṃ pālanaṃ kurvannadharmānparivarjayan || 19 ||
viśrutastriṣu lokeṣu vadānyassatyasaṅgaraḥ |
sa tatra puruṣavyāghraśśaśāsa pṛthivīmimām || 20 ||
nādhyagacchadviśiṣṭaṃ vā tulyaṃ vā śatrumātmanaḥ |
mitravānnatasāmantaḥ pratāpahatakaṇṭakaḥ || 21 ||
sa śaśāsa jagadrājā divaṃ devapatiryathā |
tairmantribhirmantrahite niyuktai rvṛto'nuraktaiḥ kuśalaissamarthaiḥ |
sa pārthivo dīptimavāpa yukta stejomayairgobhirivodito'rkaḥ || 22 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye bālakāṇḍe saptamassargaḥ ||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Malayalam script.
Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.