శ్రీమద్వాల్మీకీయ రామాయణే బాలకాణ్డమ్ ।
అథ సప్తమస్సర్గః ।
. తస్యామాత్యా గుణైరాసన్నిక్ష్వాకోస్తు మహాత్మనః ।
మన్త్రజ్ఞాశ్చేఙ్గితజ్ఞాశ్చ నిత్యం ప్రియహితే రతాః ॥ 1 ॥
అష్టౌ బభూవుర్వీరస్య తస్యామాత్యా యశస్వినః ।
శుచయశ్చానురక్తాశ్చ రాజకృత్యేషు నిత్యశః ॥ 2 ॥
ధృష్టిర్జయన్తో విజయస్సిద్ధార్థో హ్యర్థసాధకః ।
అశోకో మన్త్రపాలశ్చ సుమన్త్రశ్చాష్టమోఽభవత్ ॥ 3 ॥
ఋత్విజౌ ద్వావభిమతౌ తస్యాఽఽస్తామృషిసత్తమౌ ।
వసిష్ఠో వామదేవశ్చ మన్త్రిణశ్చ తథాపరే ॥ 4 ॥
విద్యావినీతా హ్రీమన్తః కుశలా నియతేన్ద్రియాః ।
శ్రీమన్తశ్చ మహాత్మానశ్శాస్త్రజ్ఞా దృఢవిక్రమాః ॥ 5 ॥
కీర్తిమన్తః ప్రణిహితాః యథావచనకారిణః ।
తేజః క్షమాయశఃప్రాప్తా స్మితపూర్వాభిభాషిణః ॥ 6 ॥
క్రోధాత్కామార్థహేతోర్వా న బ్రూయురనృతం వచః ।
తేషామవిదితం కిఞ్చిత్స్వేషు నాస్తి పరేషు వా ।
క్రియమాణం కృతం వాపి చారేణాపి చికీర్షితమ్ ॥ 7 ॥
కుశలా వ్యవహారేషు సౌహృదేషు పరీక్షితాః ।
ప్రాప్తకాలం తు తే దణ్డం ధారయేయుస్సుతేష్వపి ॥ 8 ॥
కోశసఙ్గ్రహణే యుక్తా బలస్య చ పరిగ్రహే ।
అహితం చాపి పురుషం న విహింస్యురదూషకమ్ ॥ 9 ॥
వీరాశ్చ నియతోత్సాహా రాజశాస్త్రమనుష్ఠితాః ।
శుచీనాం రక్షితారశ్చ నిత్యం విషయవాసినామ్ ॥ 10 ॥
బ్రహ్మ క్షత్రమహింసన్తస్తే కోశం సమపూరయన్ ।
సుతీక్ష్ణదణ్డాస్సమ్ప్రేక్ష్య పురుషస్య బలాబలమ్ ॥ 11 ॥
శుచీనామేకబుద్ధీనాం సర్వేషాం సమ్ప్రజానతామ్ ।
నాసీత్పురే వా రాష్ట్రే వా మృషావాదీ నరః క్వచిత్ ॥ 12 ॥
కశ్చిన్న దుష్టస్తత్రాసీత్పరదారరతో నరః ।
ప్రశాన్తం సర్వమేవాసీద్రాష్ట్రం పురవరం చ తత్ ॥ 13 ॥
సువాససస్సువేషాశ్చ తే చ సర్వే సుశీలినః ।
హితార్థం చ నరేన్ద్రస్య జాగ్రతో నయచక్షుషా ॥ 14 ॥
గురోర్గుణగృహీతాశ్చ ప్రఖ్యాతాశ్చ పరాక్రమే ।
విదేశేష్వపి విజ్ఞాతాస్సర్వతో బుద్ధినిశ్చయాత్ ॥ 15 ॥
సన్ధివిగ్రహతత్త్వజ్ఞాః ప్రకృత్యా సమ్పదాన్వితాః ॥ 16 ॥
మన్త్రసంవరణే శక్తాశ్శ్లక్ష్ణాస్సూక్ష్మాసు బుద్ధిషు ।
నీతిశాస్త్రవిశేషజ్ఞాస్సతతం ప్రియవాదినః ॥ 17 ॥
ఈదృశైస్తైరమాత్యైస్తు రాజా దశరథోఽనఘః ।
ఉపపన్నో గుణోపేతైరన్వశాసద్వసున్ధరామ్ ॥ 18 ॥
అవేక్షమాణశ్చారేణ ప్రజా ధర్మేణ రఞ్జయన్ ।
ప్రజానాం పాలనం కుర్వన్నధర్మాన్పరివర్జయన్ ॥ 19 ॥
విశ్రుతస్త్రిషు లోకేషు వదాన్యస్సత్యసఙ్గరః ।
స తత్ర పురుషవ్యాఘ్రశ్శశాస పృథివీమిమామ్ ॥ 20 ॥
నాధ్యగచ్ఛద్విశిష్టం వా తుల్యం వా శత్రుమాత్మనః ।
మిత్రవాన్నతసామన్తః ప్రతాపహతకణ్టకః ॥ 21 ॥
స శశాస జగద్రాజా దివం దేవపతిర్యథా ।
తైర్మన్త్రిభిర్మన్త్రహితే నియుక్తై ర్వృతోఽనురక్తైః కుశలైస్సమర్థైః ।
స పార్థివో దీప్తిమవాప యుక్త స్తేజోమయైర్గోభిరివోదితోఽర్కః ॥ 22 ॥
ఇత్యార్షే శ్రీమద్రామాయణే వాల్మీకీయ ఆదికావ్యే బాలకాణ్డే సప్తమస్సర్గః ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe bālakāṇḍam |
atha saptamassargaḥ |
. tasyāmātyā guṇairāsannikṣvākostu mahātmanaḥ |
mantrajñāśceṅgitajñāśca nityaṃ priyahite ratāḥ || 1 ||
aṣṭau babhūvurvīrasya tasyāmātyā yaśasvinaḥ |
śucayaścānuraktāśca rājakṛtyeṣu nityaśaḥ || 2 ||
dhṛṣṭirjayanto vijayassiddhārtho hyarthasādhakaḥ |
aśoko mantrapālaśca sumantraścāṣṭamo'bhavat || 3 ||
ṛtvijau dvāvabhimatau tasyā''stāmṛṣisattamau |
vasiṣṭho vāmadevaśca mantriṇaśca tathāpare || 4 ||
vidyāvinītā hrīmantaḥ kuśalā niyatendriyāḥ |
śrīmantaśca mahātmānaśśāstrajñā dṛḍhavikramāḥ || 5 ||
kīrtimantaḥ praṇihitāḥ yathāvacanakāriṇaḥ |
tejaḥ kṣamāyaśaḥprāptā smitapūrvābhibhāṣiṇaḥ || 6 ||
krodhātkāmārthahetorvā na brūyuranṛtaṃ vacaḥ |
teṣāmaviditaṃ kiñcitsveṣu nāsti pareṣu vā |
kriyamāṇaṃ kṛtaṃ vāpi cāreṇāpi cikīrṣitam || 7 ||
kuśalā vyavahāreṣu sauhṛdeṣu parīkṣitāḥ |
prāptakālaṃ tu te daṇḍaṃ dhārayeyussuteṣvapi || 8 ||
kośasaṅgrahaṇe yuktā balasya ca parigrahe |
ahitaṃ cāpi puruṣaṃ na vihiṃsyuradūṣakam || 9 ||
vīrāśca niyatotsāhā rājaśāstramanuṣṭhitāḥ |
śucīnāṃ rakṣitāraśca nityaṃ viṣayavāsinām || 10 ||
brahma kṣatramahiṃsantaste kośaṃ samapūrayan |
sutīkṣṇadaṇḍāssamprekṣya puruṣasya balābalam || 11 ||
śucīnāmekabuddhīnāṃ sarveṣāṃ samprajānatām |
nāsītpure vā rāṣṭre vā mṛṣāvādī naraḥ kvacit || 12 ||
kaścinna duṣṭastatrāsītparadārarato naraḥ |
praśāntaṃ sarvamevāsīdrāṣṭraṃ puravaraṃ ca tat || 13 ||
suvāsasassuveṣāśca te ca sarve suśīlinaḥ |
hitārthaṃ ca narendrasya jāgrato nayacakṣuṣā || 14 ||
gurorguṇagṛhītāśca prakhyātāśca parākrame |
videśeṣvapi vijñātāssarvato buddhiniścayāt || 15 ||
sandhivigrahatattvajñāḥ prakṛtyā sampadānvitāḥ || 16 ||
mantrasaṃvaraṇe śaktāśślakṣṇāssūkṣmāsu buddhiṣu |
nītiśāstraviśeṣajñāssatataṃ priyavādinaḥ || 17 ||
īdṛśaistairamātyaistu rājā daśaratho'naghaḥ |
upapanno guṇopetairanvaśāsadvasundharām || 18 ||
avekṣamāṇaścāreṇa prajā dharmeṇa rañjayan |
prajānāṃ pālanaṃ kurvannadharmānparivarjayan || 19 ||
viśrutastriṣu lokeṣu vadānyassatyasaṅgaraḥ |
sa tatra puruṣavyāghraśśaśāsa pṛthivīmimām || 20 ||
nādhyagacchadviśiṣṭaṃ vā tulyaṃ vā śatrumātmanaḥ |
mitravānnatasāmantaḥ pratāpahatakaṇṭakaḥ || 21 ||
sa śaśāsa jagadrājā divaṃ devapatiryathā |
tairmantribhirmantrahite niyuktai rvṛto'nuraktaiḥ kuśalaissamarthaiḥ |
sa pārthivo dīptimavāpa yukta stejomayairgobhirivodito'rkaḥ || 22 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye bālakāṇḍe saptamassargaḥ ||
Sanskrit — Devanagari (original)
श्रीमद्वाल्मीकीय रामायणे बालकाण्डम् ।
अथ सप्तमस्सर्गः ।
. तस्यामात्या गुणैरासन्निक्ष्वाकोस्तु महात्मनः ।
मन्त्रज्ञाश्चेङ्गितज्ञाश्च नित्यं प्रियहिते रताः ॥ 1 ॥
अष्टौ बभूवुर्वीरस्य तस्यामात्या यशस्विनः ।
शुचयश्चानुरक्ताश्च राजकृत्येषु नित्यशः ॥ 2 ॥
धृष्टिर्जयन्तो विजयस्सिद्धार्थो ह्यर्थसाधकः ।
अशोको मन्त्रपालश्च सुमन्त्रश्चाष्टमोऽभवत् ॥ 3 ॥
ऋत्विजौ द्वावभिमतौ तस्याऽऽस्तामृषिसत्तमौ ।
वसिष्ठो वामदेवश्च मन्त्रिणश्च तथापरे ॥ 4 ॥
विद्याविनीता ह्रीमन्तः कुशला नियतेन्द्रियाः ।
श्रीमन्तश्च महात्मानश्शास्त्रज्ञा दृढविक्रमाः ॥ 5 ॥
कीर्तिमन्तः प्रणिहिताः यथावचनकारिणः ।
तेजः क्षमायशःप्राप्ता स्मितपूर्वाभिभाषिणः ॥ 6 ॥
क्रोधात्कामार्थहेतोर्वा न ब्रूयुरनृतं वचः ।
तेषामविदितं किञ्चित्स्वेषु नास्ति परेषु वा ।
क्रियमाणं कृतं वापि चारेणापि चिकीर्षितम् ॥ 7 ॥
कुशला व्यवहारेषु सौहृदेषु परीक्षिताः ।
प्राप्तकालं तु ते दण्डं धारयेयुस्सुतेष्वपि ॥ 8 ॥
कोशसङ्ग्रहणे युक्ता बलस्य च परिग्रहे ।
अहितं चापि पुरुषं न विहिंस्युरदूषकम् ॥ 9 ॥
वीराश्च नियतोत्साहा राजशास्त्रमनुष्ठिताः ।
शुचीनां रक्षितारश्च नित्यं विषयवासिनाम् ॥ 10 ॥
ब्रह्म क्षत्रमहिंसन्तस्ते कोशं समपूरयन् ।
सुतीक्ष्णदण्डास्सम्प्रेक्ष्य पुरुषस्य बलाबलम् ॥ 11 ॥
शुचीनामेकबुद्धीनां सर्वेषां सम्प्रजानताम् ।
नासीत्पुरे वा राष्ट्रे वा मृषावादी नरः क्वचित् ॥ 12 ॥
कश्चिन्न दुष्टस्तत्रासीत्परदाररतो नरः ।
प्रशान्तं सर्वमेवासीद्राष्ट्रं पुरवरं च तत् ॥ 13 ॥
सुवाससस्सुवेषाश्च ते च सर्वे सुशीलिनः ।
हितार्थं च नरेन्द्रस्य जाग्रतो नयचक्षुषा ॥ 14 ॥
गुरोर्गुणगृहीताश्च प्रख्याताश्च पराक्रमे ।
विदेशेष्वपि विज्ञातास्सर्वतो बुद्धिनिश्चयात् ॥ 15 ॥
सन्धिविग्रहतत्त्वज्ञाः प्रकृत्या सम्पदान्विताः ॥ 16 ॥
मन्त्रसंवरणे शक्ताश्श्लक्ष्णास्सूक्ष्मासु बुद्धिषु ।
नीतिशास्त्रविशेषज्ञास्सततं प्रियवादिनः ॥ 17 ॥
ईदृशैस्तैरमात्यैस्तु राजा दशरथोऽनघः ।
उपपन्नो गुणोपेतैरन्वशासद्वसुन्धराम् ॥ 18 ॥
अवेक्षमाणश्चारेण प्रजा धर्मेण रञ्जयन् ।
प्रजानां पालनं कुर्वन्नधर्मान्परिवर्जयन् ॥ 19 ॥
विश्रुतस्त्रिषु लोकेषु वदान्यस्सत्यसङ्गरः ।
स तत्र पुरुषव्याघ्रश्शशास पृथिवीमिमाम् ॥ 20 ॥
नाध्यगच्छद्विशिष्टं वा तुल्यं वा शत्रुमात्मनः ।
मित्रवान्नतसामन्तः प्रतापहतकण्टकः ॥ 21 ॥
स शशास जगद्राजा दिवं देवपतिर्यथा ।
तैर्मन्त्रिभिर्मन्त्रहिते नियुक्तै र्वृतोऽनुरक्तैः कुशलैस्समर्थैः ।
स पार्थिवो दीप्तिमवाप युक्त स्तेजोमयैर्गोभिरिवोदितोऽर्कः ॥ 22 ॥
इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीय आदिकाव्ये बालकाण्डे सप्तमस्सर्गः ॥
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe bālakāṇḍam |
atha saptamassargaḥ |
. tasyāmātyā guṇairāsannikṣvākostu mahātmanaḥ |
mantrajñāśceṅgitajñāśca nityaṃ priyahite ratāḥ || 1 ||
aṣṭau babhūvurvīrasya tasyāmātyā yaśasvinaḥ |
śucayaścānuraktāśca rājakṛtyeṣu nityaśaḥ || 2 ||
dhṛṣṭirjayanto vijayassiddhārtho hyarthasādhakaḥ |
aśoko mantrapālaśca sumantraścāṣṭamo'bhavat || 3 ||
ṛtvijau dvāvabhimatau tasyā''stāmṛṣisattamau |
vasiṣṭho vāmadevaśca mantriṇaśca tathāpare || 4 ||
vidyāvinītā hrīmantaḥ kuśalā niyatendriyāḥ |
śrīmantaśca mahātmānaśśāstrajñā dṛḍhavikramāḥ || 5 ||
kīrtimantaḥ praṇihitāḥ yathāvacanakāriṇaḥ |
tejaḥ kṣamāyaśaḥprāptā smitapūrvābhibhāṣiṇaḥ || 6 ||
krodhātkāmārthahetorvā na brūyuranṛtaṃ vacaḥ |
teṣāmaviditaṃ kiñcitsveṣu nāsti pareṣu vā |
kriyamāṇaṃ kṛtaṃ vāpi cāreṇāpi cikīrṣitam || 7 ||
kuśalā vyavahāreṣu sauhṛdeṣu parīkṣitāḥ |
prāptakālaṃ tu te daṇḍaṃ dhārayeyussuteṣvapi || 8 ||
kośasaṅgrahaṇe yuktā balasya ca parigrahe |
ahitaṃ cāpi puruṣaṃ na vihiṃsyuradūṣakam || 9 ||
vīrāśca niyatotsāhā rājaśāstramanuṣṭhitāḥ |
śucīnāṃ rakṣitāraśca nityaṃ viṣayavāsinām || 10 ||
brahma kṣatramahiṃsantaste kośaṃ samapūrayan |
sutīkṣṇadaṇḍāssamprekṣya puruṣasya balābalam || 11 ||
śucīnāmekabuddhīnāṃ sarveṣāṃ samprajānatām |
nāsītpure vā rāṣṭre vā mṛṣāvādī naraḥ kvacit || 12 ||
kaścinna duṣṭastatrāsītparadārarato naraḥ |
praśāntaṃ sarvamevāsīdrāṣṭraṃ puravaraṃ ca tat || 13 ||
suvāsasassuveṣāśca te ca sarve suśīlinaḥ |
hitārthaṃ ca narendrasya jāgrato nayacakṣuṣā || 14 ||
gurorguṇagṛhītāśca prakhyātāśca parākrame |
videśeṣvapi vijñātāssarvato buddhiniścayāt || 15 ||
sandhivigrahatattvajñāḥ prakṛtyā sampadānvitāḥ || 16 ||
mantrasaṃvaraṇe śaktāśślakṣṇāssūkṣmāsu buddhiṣu |
nītiśāstraviśeṣajñāssatataṃ priyavādinaḥ || 17 ||
īdṛśaistairamātyaistu rājā daśaratho'naghaḥ |
upapanno guṇopetairanvaśāsadvasundharām || 18 ||
avekṣamāṇaścāreṇa prajā dharmeṇa rañjayan |
prajānāṃ pālanaṃ kurvannadharmānparivarjayan || 19 ||
viśrutastriṣu lokeṣu vadānyassatyasaṅgaraḥ |
sa tatra puruṣavyāghraśśaśāsa pṛthivīmimām || 20 ||
nādhyagacchadviśiṣṭaṃ vā tulyaṃ vā śatrumātmanaḥ |
mitravānnatasāmantaḥ pratāpahatakaṇṭakaḥ || 21 ||
sa śaśāsa jagadrājā divaṃ devapatiryathā |
tairmantribhirmantrahite niyuktai rvṛto'nuraktaiḥ kuśalaissamarthaiḥ |
sa pārthivo dīptimavāpa yukta stejomayairgobhirivodito'rkaḥ || 22 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye bālakāṇḍe saptamassargaḥ ||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Telugu script.
Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.