ശ്രീമദ്വാല്മീകീയ രാമായണേ ബാലകാണ്ഡമ് ।
അഥ സപ്തതിതമസ്സര്ഗഃ ।
തതഃ പ്രഭാതേ ജനകഃ കൃതകര്മാ മഹര്ഷിഭിഃ ।
ഉവാച വാക്യം വാക്യജ്ഞ ശ്ശതാനന്ദം പുരോഹിതമ് ॥ 1 ॥
ഭ്രാതാ മമ മഹാതേജാ യവീയാനതിധാര്മികഃ ।
കുശധ്വജ ഇതി ഖ്യാതഃ പുരീമധ്യവസച്ഛുഭാമ് ॥ 2 ॥
വാര്യാഫലകപര്യന്താം പിബന്നിക്ഷുമതീം നദീമ് ।
സാങ്കാശ്യാം പുണ്യസങ്കാശാം വിമാനമിവ പുഷ്പകമ് ॥ 3 ॥
തമഹം ദ്രഷ്ടുമിച്ഛാമി യജ്ഞഗോപ്താ സ മേ മതഃ ।
പ്രീതിം സോഽപി മഹാതേജാ ഇമാം ഭോക്താ മയാ സഹ ॥ 4 ॥
ഏവമുക്തേ തു വചനേ ശതാനന്ദസ്യ സന്നിധൌ ।
ആഗതാഃ കേചിദവ്യഗ്രാ ജനകസ്താന് സമാദിശത് ॥ 5 ॥
ശാസനാത്തു നരേന്ദ്രസ്യ പ്രയയുശ്ശീഘ്രവാജിഭിഃ ।
സമാനേതും നരവ്യാഘ്രം വിഷ്ണുമിന്ദ്രാജ്ഞയാ യഥാ ॥ 6 ॥
സാങ്കാശ്യാം തേ സമാഗത്യ ദദൃശുശ്ച കുശധ്വജമ് ।
ന്യവേദയന്യഥാവൃത്തം ജനകസ്യ ച ചിന്തിതമ് ॥ 7 ॥
തദ്വൃത്തം നൃപതി ശ്ശൃത്വാ ദൂതശ്രേഷ്ഠൈര്മഹാബലൈഃ ।
അജ്ഞായാഽഥ നരേന്ദ്രസ്യ ആജഗാമ കുശധ്വജഃ ॥ 8 ॥
സ ദദര്ശ മഹാത്മാനം ജനകം ധര്മവത്സലമ് ।
സോഽഭിവാദ്യ ശതാനന്ദം രാജാനം ചാപി ധാര്മികമ് ॥ 9 ॥
രാജാര്ഹം പരമം ദിവ്യമാസനം ചാഽധ്യരോഹത ।
ഉപവിഷ്ടാവുഭൌ തൌ തു ഭ്രാതരാവതിതേജസൌ ॥ 10 ॥
പ്രേഷയാമാസതുര്വീരൌ മന്ത്രിശ്രേഷ്ഠം സുദാമനമ് ।
ഗച്ഛ മന്ത്രിപതേ ശീഘ്രമൈക്ഷ്വാകുമമിതപ്രഭമ് ॥ 11 ॥
ആത്മജൈസ്സഹ ദുര്ധര്ഷമാനയസ്വ സമന്ത്രിണമ് ।
ഔപകാര്യാം സ ഗത്വാ തു രഘൂണാം കുലവര്ധനമ് ॥ 12 ॥
ദദര്ശ ശിരസാ ചൈനമഭിവാദ്യേദമബ്രവീത് ।
അയോധ്യാധിപതേ വീര വൈദേഹോ മിഥിലാധിപഃ ॥ 13 ॥
സ ത്വാം ദ്രഷ്ടും വ്യവസിതസ്സോപാധ്യായപുരോഹിതമ് ।
മന്ത്രിശ്രേഷ്ഠവച ശ്ശൃത്വാ രാജാ സര്ഷിഗണസ്തദാ ॥ 14 ॥
സബന്ധുരഗമത്തത്ര ജനകോ യത്ര വര്തതേ ।
സ രാജാ മന്ത്രിസഹിത സ്സോപാധ്യായഃ സബാന്ധവഃ ॥ 15 ॥
വാക്യം വാക്യവിദാം ശ്രേഷ്ഠോ വൈദേഹമിദമബ്രവീത് ।
വിദിതം തേ മഹാരാജ ഇക്ഷ്വാകുകുലദൈവതമ് ॥ 16 ॥
വക്താ സര്വേഷു കൃത്യേഷു വസിഷ്ഠോ ഭഗവാനൃഷിഃ ।
വിശ്വാമിത്രാഭ്യനുജ്ഞാതസ്സഹ സര്വൈര്മഹര്ഷിഭിഃ ॥ 17 ॥
ഏഷ വക്ഷ്യതി ധര്മാത്മാ വസിഷ്ഠോ മേ യഥാക്രമമ് ।
ഏവമുക്ത്വാ നരശ്രേഷ്ഠേ രാജ്ഞാം മധ്യേ മഹാത്മനാമ് ॥ 18 ॥
തൂഷ്ണീമ്ഭൂതേ ദശരഥേ വസിഷ്ഠോ ഭഗവാനൃഷിഃ ।
ഉവാച വാക്യം വാക്യജ്ഞോ വൈദേഹം സപുരോധസമ് ॥ 19 ॥
അവ്യക്തപ്രഭവോ ബ്രഹ്മാ ശാശ്വതോ നിത്യ അവ്യയഃ ।
തസ്മാന്മരീചി സ്സഞ്ജജ്ഞേ മരീചേഃ കാശ്യപഃ സുതഃ ॥ 20 ॥
വിവസ്വാന് കാശ്യപാജ്ജജ്ഞേ മനുര്വൈവസ്വത സ്സ്മൃതഃ ।
മനുഃ പ്രജാപതിഃ പൂര്വമിക്ഷ്വാകുസ്തു മനോസ്സുതഃ ॥ 21 ॥
തമിക്ഷ്വാകുമയോധ്യായാം രാജാനം വിദ്ധി പൂര്വകമ് ।
ഇക്ഷ്വാകോസ്തു സുതശ്ശ്രീമാന് കുക്ഷിരിത്യേവ വിശ്രുതഃ ॥ 22 ॥
കുക്ഷേരഥാത്മജഃ ശ്രീമാന് വികുക്ഷിരുദപദ്യത ।
വികുക്ഷേസ്തു മഹാതേജാ ബാണഃ പുത്രഃ പ്രതാപവാന് ॥ 23 ॥
ബാണസ്യ തു മഹാതേജാ അനരണ്യഃ പ്രതാപവാന് ।
അനരണ്യാത്പൃഥുര്ജജ്ഞേ ത്രിശങ്കുസ്തു പൃഥോസ്സുതഃ ॥ 24 ॥
ത്രിശങ്കോരഭവത്പുത്രോ ദുന്ദുമാരോ മഹായശാഃ ।
യുവനാശ്വസുതസ്ത്വാസീന്മാന്ധാതാ പൃഥിവീപതിഃ ॥ 25 ॥
മാന്ധാതുസ്തു സുത ശ്ശ്രീമാന് സുസന്ധിരുദപദ്യത ।
സുസന്ധേരപി പുത്രൌ ദ്വൌ ധ്രുവസന്ധിഃ പ്രസേനജിത് ॥ 26 ॥
യശസ്വീ ധ്രുവസന്ധേസ്തു ഭരതോ നാമ നാമതഃ ।
ഭരതാത്തു മഹാതേജാ അസിതോ നാമ ജാതവാന് ॥ 27 ॥
യസ്യൈതേ പ്രതിരാജാന ഉദപദ്യന്ത ശത്രവഃ ।
ഹൈഹയാസ്താലജങ്ഘാശ്ച ശൂരാശ്ച ശശിബിന്ദവഃ ॥ 28 ॥
താംസ്തു സ പ്രതിയുധ്യന് വൈ യുദ്ധേ രാജാ പ്രവാസിതഃ ।
ഹിമവന്തമുപാഗമ്യ ഭൃഗുപ്രസ്രവണേഽവസത് ॥ 29 ॥
അസിതോഽല്പബലോ രാജാ മന്ത്രിഭിസ്സഹിതസ്തദാ ।
ദ്വേ ചാസ്യ ഭാര്യേ ഗര്ഭിണ്യൌ ബഭൂവതുരിതി ശ്രുതമ് ॥ 30 ॥
ഏകാ ഗര്ഭവിനാശായ സപത്ന്യൈ സഗരം ദദൌ ।
തത ശ്ശൈലവരം രമ്യം ബഭൂവാഭിരതോ മുനിഃ ॥ 31 ॥
ഭാര്ഗവശ്ച്യവനോ നാമ ഹിമവന്തമുപാശ്രിതഃ ।
തത്രൈകാ തു മഹാഭാഗാ ഭാര്ഗവം ദേവവര്ചസമ് ॥ 32 ॥
വവന്ദേ പദ്മപത്രാക്ഷീ കാങ്ക്ഷന്തീ സുതമാത്മനഃ ।
തമൃഷിം സാഽഭ്യുപാഗമ്യ കാലിന്ദീ ചാഭ്യവാദയത് ॥ 33 ॥
സ താമഭ്യവദദ്വിപ്രഃ പുത്രേപ്സും പുത്രജന്മനി ।
തവ കുക്ഷൌ മഹാഭാഗേ സുപുത്രസ്സുമഹാബലഃ ॥ 34 ॥
മഹാവീര്യോ മഹാതേജാ അചിരാത്സഞ്ജനിഷ്യതി ।
ഗരേണ സഹിത ശ്ശ്രീമാന് മാ ശുചഃ കമലേക്ഷണേ ॥ 35 ॥
ച്യവനം തു നമസ്കൃത്യ രാജപുത്രീ പതിവ്രതാ ।
പതിശോകാതുരാ തസ്മാത്പുത്രം ദേവീ വ്യജായത ॥ 36 ॥
സപത്ന്യാ തു ഗരസ്തസ്യൈ ദത്തോ ഗര്ഭജിഘാംസയാ ।
സഹ തേന ഗരേണൈവ ജാതഃ സ സഗരോഽഭവത് ॥ 37 ॥
സഗരസ്യാസമഞ്ജസ്തു അസമഞ്ജാത്തഥാംഽശുമാന് ।
ദിലീപോംഽശുമതഃ പുത്രോ ദിലീപസ്യ ഭഗീരഥഃ ॥ 38 ॥
ഭഗീരഥാത്കകുത്സ്ഥശ്ച കകുത്സ്ഥസ്യ രഘുസ്സുതഃ ।
രഘോസ്തു പുത്രസ്തേജസ്വീ പ്രവൃദ്ധഃ പുരുഷാദകഃ ॥ 39 ॥
കല്മാഷപാദോ ഹ്യഭവത്തസ്മാജ്ജാതസ്തു ശങ്ഖണഃ ।
സുദര്ശനഃ ശങ്ഘണസ്യ അഗ്നിവര്ണ സ്സുദര്ശനാത് ॥ 40 ॥
ശീഘ്രഗസ്ത്വഗ്നിവര്ണസ്യ ശീഘ്രഗസ്യ മരു സ്സുതഃ ।
മരോഃ പ്രശുശ്രുകസ്ത്വാസീദമ്ബരീഷഃ പ്രശുശ്രൃകാത് ॥ 41 ॥
അമ്ബരീഷസ്യ പുത്രോഽഭൂന്നഹുഷഃ പൃഥിവീപതിഃ ।
നഹുഷസ്യ യയാതിസ്തു നാഭാഗസ്തു യയാതിജഃ ॥ 42 ॥
നാഭാഗസ്യ ബഭൂവാജഃ അജാദ്ദശരഥോഽഭവത് ।
അസ്മാദ്ദശരഥാജ്ജാതൌ ഭ്രാതരൌ രാമലക്ഷ്മണൌ ॥ 43 ॥
ആദിവംശവിശുദ്ധാനാം രാജ്ഞാം പരമധര്മിണാമ് ।
ഇക്ഷ്വാകുകുലജാതാനാം വീരാണാം സത്യവാദിനാമ് ॥ 44 ॥
രാമലക്ഷ്മണയോരര്ഥേ ത്വത്സുതേ വരയേ നൃപ ।
സദൃശാഭ്യാം നൃപശ്രേഷ്ഠ സദൃശേ ദാതുമര്ഹസി ॥ 45 ॥
ഇത്യാര്ഷേ ശ്രീമദ്രാമായണേ വാല്മീകീയ ആദികാവ്യേ ബാലകാണ്ഡേ സപ്തതിതമസ്സര്ഗഃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe bālakāṇḍam |
atha saptatitamassargaḥ |
tataḥ prabhāte janakaḥ kṛtakarmā maharṣibhiḥ |
uvāca vākyaṃ vākyajña śśatānandaṃ purohitam || 1 ||
bhrātā mama mahātejā yavīyānatidhārmikaḥ |
kuśadhvaja iti khyātaḥ purīmadhyavasacchubhām || 2 ||
vāryāphalakaparyantāṃ pibannikṣumatīṃ nadīm |
sāṅkāśyāṃ puṇyasaṅkāśāṃ vimānamiva puṣpakam || 3 ||
tamahaṃ draṣṭumicchāmi yajñagoptā sa me mataḥ |
prītiṃ so'pi mahātejā imāṃ bhoktā mayā saha || 4 ||
evamukte tu vacane śatānandasya sannidhau |
āgatāḥ kecidavyagrā janakastān samādiśat || 5 ||
śāsanāttu narendrasya prayayuśśīghravājibhiḥ |
samānetuṃ naravyāghraṃ viṣṇumindrājñayā yathā || 6 ||
sāṅkāśyāṃ te samāgatya dadṛśuśca kuśadhvajam |
nyavedayanyathāvṛttaṃ janakasya ca cintitam || 7 ||
tadvṛttaṃ nṛpati śśṛtvā dūtaśreṣṭhairmahābalaiḥ |
ajñāyā'tha narendrasya ājagāma kuśadhvajaḥ || 8 ||
sa dadarśa mahātmānaṃ janakaṃ dharmavatsalam |
so'bhivādya śatānandaṃ rājānaṃ cāpi dhārmikam || 9 ||
rājārhaṃ paramaṃ divyamāsanaṃ cā'dhyarohata |
upaviṣṭāvubhau tau tu bhrātarāvatitejasau || 10 ||
preṣayāmāsaturvīrau mantriśreṣṭhaṃ sudāmanam |
gaccha mantripate śīghramaikṣvākumamitaprabham || 11 ||
ātmajaissaha durdharṣamānayasva samantriṇam |
aupakāryāṃ sa gatvā tu raghūṇāṃ kulavardhanam || 12 ||
dadarśa śirasā cainamabhivādyedamabravīt |
ayodhyādhipate vīra vaideho mithilādhipaḥ || 13 ||
sa tvāṃ draṣṭuṃ vyavasitassopādhyāyapurohitam |
mantriśreṣṭhavaca śśṛtvā rājā sarṣigaṇastadā || 14 ||
sabandhuragamattatra janako yatra vartate |
sa rājā mantrisahita ssopādhyāyaḥ sabāndhavaḥ || 15 ||
vākyaṃ vākyavidāṃ śreṣṭho vaidehamidamabravīt |
viditaṃ te mahārāja ikṣvākukuladaivatam || 16 ||
vaktā sarveṣu kṛtyeṣu vasiṣṭho bhagavānṛṣiḥ |
viśvāmitrābhyanujñātassaha sarvairmaharṣibhiḥ || 17 ||
eṣa vakṣyati dharmātmā vasiṣṭho me yathākramam |
evamuktvā naraśreṣṭhe rājñāṃ madhye mahātmanām || 18 ||
tūṣṇīmbhūte daśarathe vasiṣṭho bhagavānṛṣiḥ |
uvāca vākyaṃ vākyajño vaidehaṃ sapurodhasam || 19 ||
avyaktaprabhavo brahmā śāśvato nitya avyayaḥ |
tasmānmarīci ssañjajñe marīceḥ kāśyapaḥ sutaḥ || 20 ||
vivasvān kāśyapājjajñe manurvaivasvata ssmṛtaḥ |
manuḥ prajāpatiḥ pūrvamikṣvākustu manossutaḥ || 21 ||
tamikṣvākumayodhyāyāṃ rājānaṃ viddhi pūrvakam |
ikṣvākostu sutaśśrīmān kukṣirityeva viśrutaḥ || 22 ||
kukṣerathātmajaḥ śrīmān vikukṣirudapadyata |
vikukṣestu mahātejā bāṇaḥ putraḥ pratāpavān || 23 ||
bāṇasya tu mahātejā anaraṇyaḥ pratāpavān |
anaraṇyātpṛthurjajñe triśaṅkustu pṛthossutaḥ || 24 ||
triśaṅkorabhavatputro dundumāro mahāyaśāḥ |
yuvanāśvasutastvāsīnmāndhātā pṛthivīpatiḥ || 25 ||
māndhātustu suta śśrīmān susandhirudapadyata |
susandherapi putrau dvau dhruvasandhiḥ prasenajit || 26 ||
yaśasvī dhruvasandhestu bharato nāma nāmataḥ |
bharatāttu mahātejā asito nāma jātavān || 27 ||
yasyaite pratirājāna udapadyanta śatravaḥ |
haihayāstālajaṅghāśca śūrāśca śaśibindavaḥ || 28 ||
tāṃstu sa pratiyudhyan vai yuddhe rājā pravāsitaḥ |
himavantamupāgamya bhṛguprasravaṇe'vasat || 29 ||
asito'lpabalo rājā mantribhissahitastadā |
dve cāsya bhārye garbhiṇyau babhūvaturiti śrutam || 30 ||
ekā garbhavināśāya sapatnyai sagaraṃ dadau |
tata śśailavaraṃ ramyaṃ babhūvābhirato muniḥ || 31 ||
bhārgavaścyavano nāma himavantamupāśritaḥ |
tatraikā tu mahābhāgā bhārgavaṃ devavarcasam || 32 ||
vavande padmapatrākṣī kāṅkṣantī sutamātmanaḥ |
tamṛṣiṃ sā'bhyupāgamya kālindī cābhyavādayat || 33 ||
sa tāmabhyavadadvipraḥ putrepsuṃ putrajanmani |
tava kukṣau mahābhāge suputrassumahābalaḥ || 34 ||
mahāvīryo mahātejā acirātsañjaniṣyati |
gareṇa sahita śśrīmān mā śucaḥ kamalekṣaṇe || 35 ||
cyavanaṃ tu namaskṛtya rājaputrī pativratā |
patiśokāturā tasmātputraṃ devī vyajāyata || 36 ||
sapatnyā tu garastasyai datto garbhajighāṃsayā |
saha tena gareṇaiva jātaḥ sa sagaro'bhavat || 37 ||
sagarasyāsamañjastu asamañjāttathāṃ'śumān |
dilīpoṃ'śumataḥ putro dilīpasya bhagīrathaḥ || 38 ||
bhagīrathātkakutsthaśca kakutsthasya raghussutaḥ |
raghostu putrastejasvī pravṛddhaḥ puruṣādakaḥ || 39 ||
kalmāṣapādo hyabhavattasmājjātastu śaṅkhaṇaḥ |
sudarśanaḥ śaṅghaṇasya agnivarṇa ssudarśanāt || 40 ||
śīghragastvagnivarṇasya śīghragasya maru ssutaḥ |
maroḥ praśuśrukastvāsīdambarīṣaḥ praśuśrṛkāt || 41 ||
ambarīṣasya putro'bhūnnahuṣaḥ pṛthivīpatiḥ |
nahuṣasya yayātistu nābhāgastu yayātijaḥ || 42 ||
nābhāgasya babhūvājaḥ ajāddaśaratho'bhavat |
asmāddaśarathājjātau bhrātarau rāmalakṣmaṇau || 43 ||
ādivaṃśaviśuddhānāṃ rājñāṃ paramadharmiṇām |
ikṣvākukulajātānāṃ vīrāṇāṃ satyavādinām || 44 ||
rāmalakṣmaṇayorarthe tvatsute varaye nṛpa |
sadṛśābhyāṃ nṛpaśreṣṭha sadṛśe dātumarhasi || 45 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye bālakāṇḍe saptatitamassargaḥ ||
Sanskrit — Devanagari (original)
श्रीमद्वाल्मीकीय रामायणे बालकाण्डम् ।
अथ सप्ततितमस्सर्गः ।
ततः प्रभाते जनकः कृतकर्मा महर्षिभिः ।
उवाच वाक्यं वाक्यज्ञ श्शतानन्दं पुरोहितम् ॥ 1 ॥
भ्राता मम महातेजा यवीयानतिधार्मिकः ।
कुशध्वज इति ख्यातः पुरीमध्यवसच्छुभाम् ॥ 2 ॥
वार्याफलकपर्यन्तां पिबन्निक्षुमतीं नदीम् ।
साङ्काश्यां पुण्यसङ्काशां विमानमिव पुष्पकम् ॥ 3 ॥
तमहं द्रष्टुमिच्छामि यज्ञगोप्ता स मे मतः ।
प्रीतिं सोऽपि महातेजा इमां भोक्ता मया सह ॥ 4 ॥
एवमुक्ते तु वचने शतानन्दस्य सन्निधौ ।
आगताः केचिदव्यग्रा जनकस्तान् समादिशत् ॥ 5 ॥
शासनात्तु नरेन्द्रस्य प्रययुश्शीघ्रवाजिभिः ।
समानेतुं नरव्याघ्रं विष्णुमिन्द्राज्ञया यथा ॥ 6 ॥
साङ्काश्यां ते समागत्य ददृशुश्च कुशध्वजम् ।
न्यवेदयन्यथावृत्तं जनकस्य च चिन्तितम् ॥ 7 ॥
तद्वृत्तं नृपति श्शृत्वा दूतश्रेष्ठैर्महाबलैः ।
अज्ञायाऽथ नरेन्द्रस्य आजगाम कुशध्वजः ॥ 8 ॥
स ददर्श महात्मानं जनकं धर्मवत्सलम् ।
सोऽभिवाद्य शतानन्दं राजानं चापि धार्मिकम् ॥ 9 ॥
राजार्हं परमं दिव्यमासनं चाऽध्यरोहत ।
उपविष्टावुभौ तौ तु भ्रातरावतितेजसौ ॥ 10 ॥
प्रेषयामासतुर्वीरौ मन्त्रिश्रेष्ठं सुदामनम् ।
गच्छ मन्त्रिपते शीघ्रमैक्ष्वाकुममितप्रभम् ॥ 11 ॥
आत्मजैस्सह दुर्धर्षमानयस्व समन्त्रिणम् ।
औपकार्यां स गत्वा तु रघूणां कुलवर्धनम् ॥ 12 ॥
ददर्श शिरसा चैनमभिवाद्येदमब्रवीत् ।
अयोध्याधिपते वीर वैदेहो मिथिलाधिपः ॥ 13 ॥
स त्वां द्रष्टुं व्यवसितस्सोपाध्यायपुरोहितम् ।
मन्त्रिश्रेष्ठवच श्शृत्वा राजा सर्षिगणस्तदा ॥ 14 ॥
सबन्धुरगमत्तत्र जनको यत्र वर्तते ।
स राजा मन्त्रिसहित स्सोपाध्यायः सबान्धवः ॥ 15 ॥
वाक्यं वाक्यविदां श्रेष्ठो वैदेहमिदमब्रवीत् ।
विदितं ते महाराज इक्ष्वाकुकुलदैवतम् ॥ 16 ॥
वक्ता सर्वेषु कृत्येषु वसिष्ठो भगवानृषिः ।
विश्वामित्राभ्यनुज्ञातस्सह सर्वैर्महर्षिभिः ॥ 17 ॥
एष वक्ष्यति धर्मात्मा वसिष्ठो मे यथाक्रमम् ।
एवमुक्त्वा नरश्रेष्ठे राज्ञां मध्ये महात्मनाम् ॥ 18 ॥
तूष्णीम्भूते दशरथे वसिष्ठो भगवानृषिः ।
उवाच वाक्यं वाक्यज्ञो वैदेहं सपुरोधसम् ॥ 19 ॥
अव्यक्तप्रभवो ब्रह्मा शाश्वतो नित्य अव्ययः ।
तस्मान्मरीचि स्सञ्जज्ञे मरीचेः काश्यपः सुतः ॥ 20 ॥
विवस्वान् काश्यपाज्जज्ञे मनुर्वैवस्वत स्स्मृतः ।
मनुः प्रजापतिः पूर्वमिक्ष्वाकुस्तु मनोस्सुतः ॥ 21 ॥
तमिक्ष्वाकुमयोध्यायां राजानं विद्धि पूर्वकम् ।
इक्ष्वाकोस्तु सुतश्श्रीमान् कुक्षिरित्येव विश्रुतः ॥ 22 ॥
कुक्षेरथात्मजः श्रीमान् विकुक्षिरुदपद्यत ।
विकुक्षेस्तु महातेजा बाणः पुत्रः प्रतापवान् ॥ 23 ॥
बाणस्य तु महातेजा अनरण्यः प्रतापवान् ।
अनरण्यात्पृथुर्जज्ञे त्रिशङ्कुस्तु पृथोस्सुतः ॥ 24 ॥
त्रिशङ्कोरभवत्पुत्रो दुन्दुमारो महायशाः ।
युवनाश्वसुतस्त्वासीन्मान्धाता पृथिवीपतिः ॥ 25 ॥
मान्धातुस्तु सुत श्श्रीमान् सुसन्धिरुदपद्यत ।
सुसन्धेरपि पुत्रौ द्वौ ध्रुवसन्धिः प्रसेनजित् ॥ 26 ॥
यशस्वी ध्रुवसन्धेस्तु भरतो नाम नामतः ।
भरतात्तु महातेजा असितो नाम जातवान् ॥ 27 ॥
यस्यैते प्रतिराजान उदपद्यन्त शत्रवः ।
हैहयास्तालजङ्घाश्च शूराश्च शशिबिन्दवः ॥ 28 ॥
तांस्तु स प्रतियुध्यन् वै युद्धे राजा प्रवासितः ।
हिमवन्तमुपागम्य भृगुप्रस्रवणेऽवसत् ॥ 29 ॥
असितोऽल्पबलो राजा मन्त्रिभिस्सहितस्तदा ।
द्वे चास्य भार्ये गर्भिण्यौ बभूवतुरिति श्रुतम् ॥ 30 ॥
एका गर्भविनाशाय सपत्न्यै सगरं ददौ ।
तत श्शैलवरं रम्यं बभूवाभिरतो मुनिः ॥ 31 ॥
भार्गवश्च्यवनो नाम हिमवन्तमुपाश्रितः ।
तत्रैका तु महाभागा भार्गवं देववर्चसम् ॥ 32 ॥
ववन्दे पद्मपत्राक्षी काङ्क्षन्ती सुतमात्मनः ।
तमृषिं साऽभ्युपागम्य कालिन्दी चाभ्यवादयत् ॥ 33 ॥
स तामभ्यवदद्विप्रः पुत्रेप्सुं पुत्रजन्मनि ।
तव कुक्षौ महाभागे सुपुत्रस्सुमहाबलः ॥ 34 ॥
महावीर्यो महातेजा अचिरात्सञ्जनिष्यति ।
गरेण सहित श्श्रीमान् मा शुचः कमलेक्षणे ॥ 35 ॥
च्यवनं तु नमस्कृत्य राजपुत्री पतिव्रता ।
पतिशोकातुरा तस्मात्पुत्रं देवी व्यजायत ॥ 36 ॥
सपत्न्या तु गरस्तस्यै दत्तो गर्भजिघांसया ।
सह तेन गरेणैव जातः स सगरोऽभवत् ॥ 37 ॥
सगरस्यासमञ्जस्तु असमञ्जात्तथांऽशुमान् ।
दिलीपोंऽशुमतः पुत्रो दिलीपस्य भगीरथः ॥ 38 ॥
भगीरथात्ककुत्स्थश्च ककुत्स्थस्य रघुस्सुतः ।
रघोस्तु पुत्रस्तेजस्वी प्रवृद्धः पुरुषादकः ॥ 39 ॥
कल्माषपादो ह्यभवत्तस्माज्जातस्तु शङ्खणः ।
सुदर्शनः शङ्घणस्य अग्निवर्ण स्सुदर्शनात् ॥ 40 ॥
शीघ्रगस्त्वग्निवर्णस्य शीघ्रगस्य मरु स्सुतः ।
मरोः प्रशुश्रुकस्त्वासीदम्बरीषः प्रशुश्रृकात् ॥ 41 ॥
अम्बरीषस्य पुत्रोऽभून्नहुषः पृथिवीपतिः ।
नहुषस्य ययातिस्तु नाभागस्तु ययातिजः ॥ 42 ॥
नाभागस्य बभूवाजः अजाद्दशरथोऽभवत् ।
अस्माद्दशरथाज्जातौ भ्रातरौ रामलक्ष्मणौ ॥ 43 ॥
आदिवंशविशुद्धानां राज्ञां परमधर्मिणाम् ।
इक्ष्वाकुकुलजातानां वीराणां सत्यवादिनाम् ॥ 44 ॥
रामलक्ष्मणयोरर्थे त्वत्सुते वरये नृप ।
सदृशाभ्यां नृपश्रेष्ठ सदृशे दातुमर्हसि ॥ 45 ॥
इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीय आदिकाव्ये बालकाण्डे सप्ततितमस्सर्गः ॥
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe bālakāṇḍam |
atha saptatitamassargaḥ |
tataḥ prabhāte janakaḥ kṛtakarmā maharṣibhiḥ |
uvāca vākyaṃ vākyajña śśatānandaṃ purohitam || 1 ||
bhrātā mama mahātejā yavīyānatidhārmikaḥ |
kuśadhvaja iti khyātaḥ purīmadhyavasacchubhām || 2 ||
vāryāphalakaparyantāṃ pibannikṣumatīṃ nadīm |
sāṅkāśyāṃ puṇyasaṅkāśāṃ vimānamiva puṣpakam || 3 ||
tamahaṃ draṣṭumicchāmi yajñagoptā sa me mataḥ |
prītiṃ so'pi mahātejā imāṃ bhoktā mayā saha || 4 ||
evamukte tu vacane śatānandasya sannidhau |
āgatāḥ kecidavyagrā janakastān samādiśat || 5 ||
śāsanāttu narendrasya prayayuśśīghravājibhiḥ |
samānetuṃ naravyāghraṃ viṣṇumindrājñayā yathā || 6 ||
sāṅkāśyāṃ te samāgatya dadṛśuśca kuśadhvajam |
nyavedayanyathāvṛttaṃ janakasya ca cintitam || 7 ||
tadvṛttaṃ nṛpati śśṛtvā dūtaśreṣṭhairmahābalaiḥ |
ajñāyā'tha narendrasya ājagāma kuśadhvajaḥ || 8 ||
sa dadarśa mahātmānaṃ janakaṃ dharmavatsalam |
so'bhivādya śatānandaṃ rājānaṃ cāpi dhārmikam || 9 ||
rājārhaṃ paramaṃ divyamāsanaṃ cā'dhyarohata |
upaviṣṭāvubhau tau tu bhrātarāvatitejasau || 10 ||
preṣayāmāsaturvīrau mantriśreṣṭhaṃ sudāmanam |
gaccha mantripate śīghramaikṣvākumamitaprabham || 11 ||
ātmajaissaha durdharṣamānayasva samantriṇam |
aupakāryāṃ sa gatvā tu raghūṇāṃ kulavardhanam || 12 ||
dadarśa śirasā cainamabhivādyedamabravīt |
ayodhyādhipate vīra vaideho mithilādhipaḥ || 13 ||
sa tvāṃ draṣṭuṃ vyavasitassopādhyāyapurohitam |
mantriśreṣṭhavaca śśṛtvā rājā sarṣigaṇastadā || 14 ||
sabandhuragamattatra janako yatra vartate |
sa rājā mantrisahita ssopādhyāyaḥ sabāndhavaḥ || 15 ||
vākyaṃ vākyavidāṃ śreṣṭho vaidehamidamabravīt |
viditaṃ te mahārāja ikṣvākukuladaivatam || 16 ||
vaktā sarveṣu kṛtyeṣu vasiṣṭho bhagavānṛṣiḥ |
viśvāmitrābhyanujñātassaha sarvairmaharṣibhiḥ || 17 ||
eṣa vakṣyati dharmātmā vasiṣṭho me yathākramam |
evamuktvā naraśreṣṭhe rājñāṃ madhye mahātmanām || 18 ||
tūṣṇīmbhūte daśarathe vasiṣṭho bhagavānṛṣiḥ |
uvāca vākyaṃ vākyajño vaidehaṃ sapurodhasam || 19 ||
avyaktaprabhavo brahmā śāśvato nitya avyayaḥ |
tasmānmarīci ssañjajñe marīceḥ kāśyapaḥ sutaḥ || 20 ||
vivasvān kāśyapājjajñe manurvaivasvata ssmṛtaḥ |
manuḥ prajāpatiḥ pūrvamikṣvākustu manossutaḥ || 21 ||
tamikṣvākumayodhyāyāṃ rājānaṃ viddhi pūrvakam |
ikṣvākostu sutaśśrīmān kukṣirityeva viśrutaḥ || 22 ||
kukṣerathātmajaḥ śrīmān vikukṣirudapadyata |
vikukṣestu mahātejā bāṇaḥ putraḥ pratāpavān || 23 ||
bāṇasya tu mahātejā anaraṇyaḥ pratāpavān |
anaraṇyātpṛthurjajñe triśaṅkustu pṛthossutaḥ || 24 ||
triśaṅkorabhavatputro dundumāro mahāyaśāḥ |
yuvanāśvasutastvāsīnmāndhātā pṛthivīpatiḥ || 25 ||
māndhātustu suta śśrīmān susandhirudapadyata |
susandherapi putrau dvau dhruvasandhiḥ prasenajit || 26 ||
yaśasvī dhruvasandhestu bharato nāma nāmataḥ |
bharatāttu mahātejā asito nāma jātavān || 27 ||
yasyaite pratirājāna udapadyanta śatravaḥ |
haihayāstālajaṅghāśca śūrāśca śaśibindavaḥ || 28 ||
tāṃstu sa pratiyudhyan vai yuddhe rājā pravāsitaḥ |
himavantamupāgamya bhṛguprasravaṇe'vasat || 29 ||
asito'lpabalo rājā mantribhissahitastadā |
dve cāsya bhārye garbhiṇyau babhūvaturiti śrutam || 30 ||
ekā garbhavināśāya sapatnyai sagaraṃ dadau |
tata śśailavaraṃ ramyaṃ babhūvābhirato muniḥ || 31 ||
bhārgavaścyavano nāma himavantamupāśritaḥ |
tatraikā tu mahābhāgā bhārgavaṃ devavarcasam || 32 ||
vavande padmapatrākṣī kāṅkṣantī sutamātmanaḥ |
tamṛṣiṃ sā'bhyupāgamya kālindī cābhyavādayat || 33 ||
sa tāmabhyavadadvipraḥ putrepsuṃ putrajanmani |
tava kukṣau mahābhāge suputrassumahābalaḥ || 34 ||
mahāvīryo mahātejā acirātsañjaniṣyati |
gareṇa sahita śśrīmān mā śucaḥ kamalekṣaṇe || 35 ||
cyavanaṃ tu namaskṛtya rājaputrī pativratā |
patiśokāturā tasmātputraṃ devī vyajāyata || 36 ||
sapatnyā tu garastasyai datto garbhajighāṃsayā |
saha tena gareṇaiva jātaḥ sa sagaro'bhavat || 37 ||
sagarasyāsamañjastu asamañjāttathāṃ'śumān |
dilīpoṃ'śumataḥ putro dilīpasya bhagīrathaḥ || 38 ||
bhagīrathātkakutsthaśca kakutsthasya raghussutaḥ |
raghostu putrastejasvī pravṛddhaḥ puruṣādakaḥ || 39 ||
kalmāṣapādo hyabhavattasmājjātastu śaṅkhaṇaḥ |
sudarśanaḥ śaṅghaṇasya agnivarṇa ssudarśanāt || 40 ||
śīghragastvagnivarṇasya śīghragasya maru ssutaḥ |
maroḥ praśuśrukastvāsīdambarīṣaḥ praśuśrṛkāt || 41 ||
ambarīṣasya putro'bhūnnahuṣaḥ pṛthivīpatiḥ |
nahuṣasya yayātistu nābhāgastu yayātijaḥ || 42 ||
nābhāgasya babhūvājaḥ ajāddaśaratho'bhavat |
asmāddaśarathājjātau bhrātarau rāmalakṣmaṇau || 43 ||
ādivaṃśaviśuddhānāṃ rājñāṃ paramadharmiṇām |
ikṣvākukulajātānāṃ vīrāṇāṃ satyavādinām || 44 ||
rāmalakṣmaṇayorarthe tvatsute varaye nṛpa |
sadṛśābhyāṃ nṛpaśreṣṭha sadṛśe dātumarhasi || 45 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye bālakāṇḍe saptatitamassargaḥ ||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Malayalam script.
Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.