ಶ್ರೀಮದ್ವಾಲ್ಮೀಕೀಯ ರಾಮಾಯಣೇ ಬಾಲಕಾಣ್ಡಮ್ ।
ಅಥ ಸಪ್ತತಿತಮಸ್ಸರ್ಗಃ ।
ತತಃ ಪ್ರಭಾತೇ ಜನಕಃ ಕೃತಕರ್ಮಾ ಮಹರ್ಷಿಭಿಃ ।
ಉವಾಚ ವಾಕ್ಯಂ ವಾಕ್ಯಜ್ಞ ಶ್ಶತಾನನ್ದಂ ಪುರೋಹಿತಮ್ ॥ 1 ॥
ಭ್ರಾತಾ ಮಮ ಮಹಾತೇಜಾ ಯವೀಯಾನತಿಧಾರ್ಮಿಕಃ ।
ಕುಶಧ್ವಜ ಇತಿ ಖ್ಯಾತಃ ಪುರೀಮಧ್ಯವಸಚ್ಛುಭಾಮ್ ॥ 2 ॥
ವಾರ್ಯಾಫಲಕಪರ್ಯನ್ತಾಂ ಪಿಬನ್ನಿಕ್ಷುಮತೀಂ ನದೀಮ್ ।
ಸಾಙ್ಕಾಶ್ಯಾಂ ಪುಣ್ಯಸಙ್ಕಾಶಾಂ ವಿಮಾನಮಿವ ಪುಷ್ಪಕಮ್ ॥ 3 ॥
ತಮಹಂ ದ್ರಷ್ಟುಮಿಚ್ಛಾಮಿ ಯಜ್ಞಗೋಪ್ತಾ ಸ ಮೇ ಮತಃ ।
ಪ್ರೀತಿಂ ಸೋಽಪಿ ಮಹಾತೇಜಾ ಇಮಾಂ ಭೋಕ್ತಾ ಮಯಾ ಸಹ ॥ 4 ॥
ಏವಮುಕ್ತೇ ತು ವಚನೇ ಶತಾನನ್ದಸ್ಯ ಸನ್ನಿಧೌ ।
ಆಗತಾಃ ಕೇಚಿದವ್ಯಗ್ರಾ ಜನಕಸ್ತಾನ್ ಸಮಾದಿಶತ್ ॥ 5 ॥
ಶಾಸನಾತ್ತು ನರೇನ್ದ್ರಸ್ಯ ಪ್ರಯಯುಶ್ಶೀಘ್ರವಾಜಿಭಿಃ ।
ಸಮಾನೇತುಂ ನರವ್ಯಾಘ್ರಂ ವಿಷ್ಣುಮಿನ್ದ್ರಾಜ್ಞಯಾ ಯಥಾ ॥ 6 ॥
ಸಾಙ್ಕಾಶ್ಯಾಂ ತೇ ಸಮಾಗತ್ಯ ದದೃಶುಶ್ಚ ಕುಶಧ್ವಜಮ್ ।
ನ್ಯವೇದಯನ್ಯಥಾವೃತ್ತಂ ಜನಕಸ್ಯ ಚ ಚಿನ್ತಿತಮ್ ॥ 7 ॥
ತದ್ವೃತ್ತಂ ನೃಪತಿ ಶ್ಶೃತ್ವಾ ದೂತಶ್ರೇಷ್ಠೈರ್ಮಹಾಬಲೈಃ ।
ಅಜ್ಞಾಯಾಽಥ ನರೇನ್ದ್ರಸ್ಯ ಆಜಗಾಮ ಕುಶಧ್ವಜಃ ॥ 8 ॥
ಸ ದದರ್ಶ ಮಹಾತ್ಮಾನಂ ಜನಕಂ ಧರ್ಮವತ್ಸಲಮ್ ।
ಸೋಽಭಿವಾದ್ಯ ಶತಾನನ್ದಂ ರಾಜಾನಂ ಚಾಪಿ ಧಾರ್ಮಿಕಮ್ ॥ 9 ॥
ರಾಜಾರ್ಹಂ ಪರಮಂ ದಿವ್ಯಮಾಸನಂ ಚಾಽಧ್ಯರೋಹತ ।
ಉಪವಿಷ್ಟಾವುಭೌ ತೌ ತು ಭ್ರಾತರಾವತಿತೇಜಸೌ ॥ 10 ॥
ಪ್ರೇಷಯಾಮಾಸತುರ್ವೀರೌ ಮನ್ತ್ರಿಶ್ರೇಷ್ಠಂ ಸುದಾಮನಮ್ ।
ಗಚ್ಛ ಮನ್ತ್ರಿಪತೇ ಶೀಘ್ರಮೈಕ್ಷ್ವಾಕುಮಮಿತಪ್ರಭಮ್ ॥ 11 ॥
ಆತ್ಮಜೈಸ್ಸಹ ದುರ್ಧರ್ಷಮಾನಯಸ್ವ ಸಮನ್ತ್ರಿಣಮ್ ।
ಔಪಕಾರ್ಯಾಂ ಸ ಗತ್ವಾ ತು ರಘೂಣಾಂ ಕುಲವರ್ಧನಮ್ ॥ 12 ॥
ದದರ್ಶ ಶಿರಸಾ ಚೈನಮಭಿವಾದ್ಯೇದಮಬ್ರವೀತ್ ।
ಅಯೋಧ್ಯಾಧಿಪತೇ ವೀರ ವೈದೇಹೋ ಮಿಥಿಲಾಧಿಪಃ ॥ 13 ॥
ಸ ತ್ವಾಂ ದ್ರಷ್ಟುಂ ವ್ಯವಸಿತಸ್ಸೋಪಾಧ್ಯಾಯಪುರೋಹಿತಮ್ ।
ಮನ್ತ್ರಿಶ್ರೇಷ್ಠವಚ ಶ್ಶೃತ್ವಾ ರಾಜಾ ಸರ್ಷಿಗಣಸ್ತದಾ ॥ 14 ॥
ಸಬನ್ಧುರಗಮತ್ತತ್ರ ಜನಕೋ ಯತ್ರ ವರ್ತತೇ ।
ಸ ರಾಜಾ ಮನ್ತ್ರಿಸಹಿತ ಸ್ಸೋಪಾಧ್ಯಾಯಃ ಸಬಾನ್ಧವಃ ॥ 15 ॥
ವಾಕ್ಯಂ ವಾಕ್ಯವಿದಾಂ ಶ್ರೇಷ್ಠೋ ವೈದೇಹಮಿದಮಬ್ರವೀತ್ ।
ವಿದಿತಂ ತೇ ಮಹಾರಾಜ ಇಕ್ಷ್ವಾಕುಕುಲದೈವತಮ್ ॥ 16 ॥
ವಕ್ತಾ ಸರ್ವೇಷು ಕೃತ್ಯೇಷು ವಸಿಷ್ಠೋ ಭಗವಾನೃಷಿಃ ।
ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರಾಭ್ಯನುಜ್ಞಾತಸ್ಸಹ ಸರ್ವೈರ್ಮಹರ್ಷಿಭಿಃ ॥ 17 ॥
ಏಷ ವಕ್ಷ್ಯತಿ ಧರ್ಮಾತ್ಮಾ ವಸಿಷ್ಠೋ ಮೇ ಯಥಾಕ್ರಮಮ್ ।
ಏವಮುಕ್ತ್ವಾ ನರಶ್ರೇಷ್ಠೇ ರಾಜ್ಞಾಂ ಮಧ್ಯೇ ಮಹಾತ್ಮನಾಮ್ ॥ 18 ॥
ತೂಷ್ಣೀಮ್ಭೂತೇ ದಶರಥೇ ವಸಿಷ್ಠೋ ಭಗವಾನೃಷಿಃ ।
ಉವಾಚ ವಾಕ್ಯಂ ವಾಕ್ಯಜ್ಞೋ ವೈದೇಹಂ ಸಪುರೋಧಸಮ್ ॥ 19 ॥
ಅವ್ಯಕ್ತಪ್ರಭವೋ ಬ್ರಹ್ಮಾ ಶಾಶ್ವತೋ ನಿತ್ಯ ಅವ್ಯಯಃ ।
ತಸ್ಮಾನ್ಮರೀಚಿ ಸ್ಸಞ್ಜಜ್ಞೇ ಮರೀಚೇಃ ಕಾಶ್ಯಪಃ ಸುತಃ ॥ 20 ॥
ವಿವಸ್ವಾನ್ ಕಾಶ್ಯಪಾಜ್ಜಜ್ಞೇ ಮನುರ್ವೈವಸ್ವತ ಸ್ಸ್ಮೃತಃ ।
ಮನುಃ ಪ್ರಜಾಪತಿಃ ಪೂರ್ವಮಿಕ್ಷ್ವಾಕುಸ್ತು ಮನೋಸ್ಸುತಃ ॥ 21 ॥
ತಮಿಕ್ಷ್ವಾಕುಮಯೋಧ್ಯಾಯಾಂ ರಾಜಾನಂ ವಿದ್ಧಿ ಪೂರ್ವಕಮ್ ।
ಇಕ್ಷ್ವಾಕೋಸ್ತು ಸುತಶ್ಶ್ರೀಮಾನ್ ಕುಕ್ಷಿರಿತ್ಯೇವ ವಿಶ್ರುತಃ ॥ 22 ॥
ಕುಕ್ಷೇರಥಾತ್ಮಜಃ ಶ್ರೀಮಾನ್ ವಿಕುಕ್ಷಿರುದಪದ್ಯತ ।
ವಿಕುಕ್ಷೇಸ್ತು ಮಹಾತೇಜಾ ಬಾಣಃ ಪುತ್ರಃ ಪ್ರತಾಪವಾನ್ ॥ 23 ॥
ಬಾಣಸ್ಯ ತು ಮಹಾತೇಜಾ ಅನರಣ್ಯಃ ಪ್ರತಾಪವಾನ್ ।
ಅನರಣ್ಯಾತ್ಪೃಥುರ್ಜಜ್ಞೇ ತ್ರಿಶಙ್ಕುಸ್ತು ಪೃಥೋಸ್ಸುತಃ ॥ 24 ॥
ತ್ರಿಶಙ್ಕೋರಭವತ್ಪುತ್ರೋ ದುನ್ದುಮಾರೋ ಮಹಾಯಶಾಃ ।
ಯುವನಾಶ್ವಸುತಸ್ತ್ವಾಸೀನ್ಮಾನ್ಧಾತಾ ಪೃಥಿವೀಪತಿಃ ॥ 25 ॥
ಮಾನ್ಧಾತುಸ್ತು ಸುತ ಶ್ಶ್ರೀಮಾನ್ ಸುಸನ್ಧಿರುದಪದ್ಯತ ।
ಸುಸನ್ಧೇರಪಿ ಪುತ್ರೌ ದ್ವೌ ಧ್ರುವಸನ್ಧಿಃ ಪ್ರಸೇನಜಿತ್ ॥ 26 ॥
ಯಶಸ್ವೀ ಧ್ರುವಸನ್ಧೇಸ್ತು ಭರತೋ ನಾಮ ನಾಮತಃ ।
ಭರತಾತ್ತು ಮಹಾತೇಜಾ ಅಸಿತೋ ನಾಮ ಜಾತವಾನ್ ॥ 27 ॥
ಯಸ್ಯೈತೇ ಪ್ರತಿರಾಜಾನ ಉದಪದ್ಯನ್ತ ಶತ್ರವಃ ।
ಹೈಹಯಾಸ್ತಾಲಜಙ್ಘಾಶ್ಚ ಶೂರಾಶ್ಚ ಶಶಿಬಿನ್ದವಃ ॥ 28 ॥
ತಾಂಸ್ತು ಸ ಪ್ರತಿಯುಧ್ಯನ್ ವೈ ಯುದ್ಧೇ ರಾಜಾ ಪ್ರವಾಸಿತಃ ।
ಹಿಮವನ್ತಮುಪಾಗಮ್ಯ ಭೃಗುಪ್ರಸ್ರವಣೇಽವಸತ್ ॥ 29 ॥
ಅಸಿತೋಽಲ್ಪಬಲೋ ರಾಜಾ ಮನ್ತ್ರಿಭಿಸ್ಸಹಿತಸ್ತದಾ ।
ದ್ವೇ ಚಾಸ್ಯ ಭಾರ್ಯೇ ಗರ್ಭಿಣ್ಯೌ ಬಭೂವತುರಿತಿ ಶ್ರುತಮ್ ॥ 30 ॥
ಏಕಾ ಗರ್ಭವಿನಾಶಾಯ ಸಪತ್ನ್ಯೈ ಸಗರಂ ದದೌ ।
ತತ ಶ್ಶೈಲವರಂ ರಮ್ಯಂ ಬಭೂವಾಭಿರತೋ ಮುನಿಃ ॥ 31 ॥
ಭಾರ್ಗವಶ್ಚ್ಯವನೋ ನಾಮ ಹಿಮವನ್ತಮುಪಾಶ್ರಿತಃ ।
ತತ್ರೈಕಾ ತು ಮಹಾಭಾಗಾ ಭಾರ್ಗವಂ ದೇವವರ್ಚಸಮ್ ॥ 32 ॥
ವವನ್ದೇ ಪದ್ಮಪತ್ರಾಕ್ಷೀ ಕಾಙ್ಕ್ಷನ್ತೀ ಸುತಮಾತ್ಮನಃ ।
ತಮೃಷಿಂ ಸಾಽಭ್ಯುಪಾಗಮ್ಯ ಕಾಲಿನ್ದೀ ಚಾಭ್ಯವಾದಯತ್ ॥ 33 ॥
ಸ ತಾಮಭ್ಯವದದ್ವಿಪ್ರಃ ಪುತ್ರೇಪ್ಸುಂ ಪುತ್ರಜನ್ಮನಿ ।
ತವ ಕುಕ್ಷೌ ಮಹಾಭಾಗೇ ಸುಪುತ್ರಸ್ಸುಮಹಾಬಲಃ ॥ 34 ॥
ಮಹಾವೀರ್ಯೋ ಮಹಾತೇಜಾ ಅಚಿರಾತ್ಸಞ್ಜನಿಷ್ಯತಿ ।
ಗರೇಣ ಸಹಿತ ಶ್ಶ್ರೀಮಾನ್ ಮಾ ಶುಚಃ ಕಮಲೇಕ್ಷಣೇ ॥ 35 ॥
ಚ್ಯವನಂ ತು ನಮಸ್ಕೃತ್ಯ ರಾಜಪುತ್ರೀ ಪತಿವ್ರತಾ ।
ಪತಿಶೋಕಾತುರಾ ತಸ್ಮಾತ್ಪುತ್ರಂ ದೇವೀ ವ್ಯಜಾಯತ ॥ 36 ॥
ಸಪತ್ನ್ಯಾ ತು ಗರಸ್ತಸ್ಯೈ ದತ್ತೋ ಗರ್ಭಜಿಘಾಂಸಯಾ ।
ಸಹ ತೇನ ಗರೇಣೈವ ಜಾತಃ ಸ ಸಗರೋಽಭವತ್ ॥ 37 ॥
ಸಗರಸ್ಯಾಸಮಞ್ಜಸ್ತು ಅಸಮಞ್ಜಾತ್ತಥಾಂಽಶುಮಾನ್ ।
ದಿಲೀಪೋಂಽಶುಮತಃ ಪುತ್ರೋ ದಿಲೀಪಸ್ಯ ಭಗೀರಥಃ ॥ 38 ॥
ಭಗೀರಥಾತ್ಕಕುತ್ಸ್ಥಶ್ಚ ಕಕುತ್ಸ್ಥಸ್ಯ ರಘುಸ್ಸುತಃ ।
ರಘೋಸ್ತು ಪುತ್ರಸ್ತೇಜಸ್ವೀ ಪ್ರವೃದ್ಧಃ ಪುರುಷಾದಕಃ ॥ 39 ॥
ಕಲ್ಮಾಷಪಾದೋ ಹ್ಯಭವತ್ತಸ್ಮಾಜ್ಜಾತಸ್ತು ಶಙ್ಖಣಃ ।
ಸುದರ್ಶನಃ ಶಙ್ಘಣಸ್ಯ ಅಗ್ನಿವರ್ಣ ಸ್ಸುದರ್ಶನಾತ್ ॥ 40 ॥
ಶೀಘ್ರಗಸ್ತ್ವಗ್ನಿವರ್ಣಸ್ಯ ಶೀಘ್ರಗಸ್ಯ ಮರು ಸ್ಸುತಃ ।
ಮರೋಃ ಪ್ರಶುಶ್ರುಕಸ್ತ್ವಾಸೀದಮ್ಬರೀಷಃ ಪ್ರಶುಶ್ರೃಕಾತ್ ॥ 41 ॥
ಅಮ್ಬರೀಷಸ್ಯ ಪುತ್ರೋಽಭೂನ್ನಹುಷಃ ಪೃಥಿವೀಪತಿಃ ।
ನಹುಷಸ್ಯ ಯಯಾತಿಸ್ತು ನಾಭಾಗಸ್ತು ಯಯಾತಿಜಃ ॥ 42 ॥
ನಾಭಾಗಸ್ಯ ಬಭೂವಾಜಃ ಅಜಾದ್ದಶರಥೋಽಭವತ್ ।
ಅಸ್ಮಾದ್ದಶರಥಾಜ್ಜಾತೌ ಭ್ರಾತರೌ ರಾಮಲಕ್ಷ್ಮಣೌ ॥ 43 ॥
ಆದಿವಂಶವಿಶುದ್ಧಾನಾಂ ರಾಜ್ಞಾಂ ಪರಮಧರ್ಮಿಣಾಮ್ ।
ಇಕ್ಷ್ವಾಕುಕುಲಜಾತಾನಾಂ ವೀರಾಣಾಂ ಸತ್ಯವಾದಿನಾಮ್ ॥ 44 ॥
ರಾಮಲಕ್ಷ್ಮಣಯೋರರ್ಥೇ ತ್ವತ್ಸುತೇ ವರಯೇ ನೃಪ ।
ಸದೃಶಾಭ್ಯಾಂ ನೃಪಶ್ರೇಷ್ಠ ಸದೃಶೇ ದಾತುಮರ್ಹಸಿ ॥ 45 ॥
ಇತ್ಯಾರ್ಷೇ ಶ್ರೀಮದ್ರಾಮಾಯಣೇ ವಾಲ್ಮೀಕೀಯ ಆದಿಕಾವ್ಯೇ ಬಾಲಕಾಣ್ಡೇ ಸಪ್ತತಿತಮಸ್ಸರ್ಗಃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe bālakāṇḍam |
atha saptatitamassargaḥ |
tataḥ prabhāte janakaḥ kṛtakarmā maharṣibhiḥ |
uvāca vākyaṃ vākyajña śśatānandaṃ purohitam || 1 ||
bhrātā mama mahātejā yavīyānatidhārmikaḥ |
kuśadhvaja iti khyātaḥ purīmadhyavasacchubhām || 2 ||
vāryāphalakaparyantāṃ pibannikṣumatīṃ nadīm |
sāṅkāśyāṃ puṇyasaṅkāśāṃ vimānamiva puṣpakam || 3 ||
tamahaṃ draṣṭumicchāmi yajñagoptā sa me mataḥ |
prītiṃ so'pi mahātejā imāṃ bhoktā mayā saha || 4 ||
evamukte tu vacane śatānandasya sannidhau |
āgatāḥ kecidavyagrā janakastān samādiśat || 5 ||
śāsanāttu narendrasya prayayuśśīghravājibhiḥ |
samānetuṃ naravyāghraṃ viṣṇumindrājñayā yathā || 6 ||
sāṅkāśyāṃ te samāgatya dadṛśuśca kuśadhvajam |
nyavedayanyathāvṛttaṃ janakasya ca cintitam || 7 ||
tadvṛttaṃ nṛpati śśṛtvā dūtaśreṣṭhairmahābalaiḥ |
ajñāyā'tha narendrasya ājagāma kuśadhvajaḥ || 8 ||
sa dadarśa mahātmānaṃ janakaṃ dharmavatsalam |
so'bhivādya śatānandaṃ rājānaṃ cāpi dhārmikam || 9 ||
rājārhaṃ paramaṃ divyamāsanaṃ cā'dhyarohata |
upaviṣṭāvubhau tau tu bhrātarāvatitejasau || 10 ||
preṣayāmāsaturvīrau mantriśreṣṭhaṃ sudāmanam |
gaccha mantripate śīghramaikṣvākumamitaprabham || 11 ||
ātmajaissaha durdharṣamānayasva samantriṇam |
aupakāryāṃ sa gatvā tu raghūṇāṃ kulavardhanam || 12 ||
dadarśa śirasā cainamabhivādyedamabravīt |
ayodhyādhipate vīra vaideho mithilādhipaḥ || 13 ||
sa tvāṃ draṣṭuṃ vyavasitassopādhyāyapurohitam |
mantriśreṣṭhavaca śśṛtvā rājā sarṣigaṇastadā || 14 ||
sabandhuragamattatra janako yatra vartate |
sa rājā mantrisahita ssopādhyāyaḥ sabāndhavaḥ || 15 ||
vākyaṃ vākyavidāṃ śreṣṭho vaidehamidamabravīt |
viditaṃ te mahārāja ikṣvākukuladaivatam || 16 ||
vaktā sarveṣu kṛtyeṣu vasiṣṭho bhagavānṛṣiḥ |
viśvāmitrābhyanujñātassaha sarvairmaharṣibhiḥ || 17 ||
eṣa vakṣyati dharmātmā vasiṣṭho me yathākramam |
evamuktvā naraśreṣṭhe rājñāṃ madhye mahātmanām || 18 ||
tūṣṇīmbhūte daśarathe vasiṣṭho bhagavānṛṣiḥ |
uvāca vākyaṃ vākyajño vaidehaṃ sapurodhasam || 19 ||
avyaktaprabhavo brahmā śāśvato nitya avyayaḥ |
tasmānmarīci ssañjajñe marīceḥ kāśyapaḥ sutaḥ || 20 ||
vivasvān kāśyapājjajñe manurvaivasvata ssmṛtaḥ |
manuḥ prajāpatiḥ pūrvamikṣvākustu manossutaḥ || 21 ||
tamikṣvākumayodhyāyāṃ rājānaṃ viddhi pūrvakam |
ikṣvākostu sutaśśrīmān kukṣirityeva viśrutaḥ || 22 ||
kukṣerathātmajaḥ śrīmān vikukṣirudapadyata |
vikukṣestu mahātejā bāṇaḥ putraḥ pratāpavān || 23 ||
bāṇasya tu mahātejā anaraṇyaḥ pratāpavān |
anaraṇyātpṛthurjajñe triśaṅkustu pṛthossutaḥ || 24 ||
triśaṅkorabhavatputro dundumāro mahāyaśāḥ |
yuvanāśvasutastvāsīnmāndhātā pṛthivīpatiḥ || 25 ||
māndhātustu suta śśrīmān susandhirudapadyata |
susandherapi putrau dvau dhruvasandhiḥ prasenajit || 26 ||
yaśasvī dhruvasandhestu bharato nāma nāmataḥ |
bharatāttu mahātejā asito nāma jātavān || 27 ||
yasyaite pratirājāna udapadyanta śatravaḥ |
haihayāstālajaṅghāśca śūrāśca śaśibindavaḥ || 28 ||
tāṃstu sa pratiyudhyan vai yuddhe rājā pravāsitaḥ |
himavantamupāgamya bhṛguprasravaṇe'vasat || 29 ||
asito'lpabalo rājā mantribhissahitastadā |
dve cāsya bhārye garbhiṇyau babhūvaturiti śrutam || 30 ||
ekā garbhavināśāya sapatnyai sagaraṃ dadau |
tata śśailavaraṃ ramyaṃ babhūvābhirato muniḥ || 31 ||
bhārgavaścyavano nāma himavantamupāśritaḥ |
tatraikā tu mahābhāgā bhārgavaṃ devavarcasam || 32 ||
vavande padmapatrākṣī kāṅkṣantī sutamātmanaḥ |
tamṛṣiṃ sā'bhyupāgamya kālindī cābhyavādayat || 33 ||
sa tāmabhyavadadvipraḥ putrepsuṃ putrajanmani |
tava kukṣau mahābhāge suputrassumahābalaḥ || 34 ||
mahāvīryo mahātejā acirātsañjaniṣyati |
gareṇa sahita śśrīmān mā śucaḥ kamalekṣaṇe || 35 ||
cyavanaṃ tu namaskṛtya rājaputrī pativratā |
patiśokāturā tasmātputraṃ devī vyajāyata || 36 ||
sapatnyā tu garastasyai datto garbhajighāṃsayā |
saha tena gareṇaiva jātaḥ sa sagaro'bhavat || 37 ||
sagarasyāsamañjastu asamañjāttathāṃ'śumān |
dilīpoṃ'śumataḥ putro dilīpasya bhagīrathaḥ || 38 ||
bhagīrathātkakutsthaśca kakutsthasya raghussutaḥ |
raghostu putrastejasvī pravṛddhaḥ puruṣādakaḥ || 39 ||
kalmāṣapādo hyabhavattasmājjātastu śaṅkhaṇaḥ |
sudarśanaḥ śaṅghaṇasya agnivarṇa ssudarśanāt || 40 ||
śīghragastvagnivarṇasya śīghragasya maru ssutaḥ |
maroḥ praśuśrukastvāsīdambarīṣaḥ praśuśrṛkāt || 41 ||
ambarīṣasya putro'bhūnnahuṣaḥ pṛthivīpatiḥ |
nahuṣasya yayātistu nābhāgastu yayātijaḥ || 42 ||
nābhāgasya babhūvājaḥ ajāddaśaratho'bhavat |
asmāddaśarathājjātau bhrātarau rāmalakṣmaṇau || 43 ||
ādivaṃśaviśuddhānāṃ rājñāṃ paramadharmiṇām |
ikṣvākukulajātānāṃ vīrāṇāṃ satyavādinām || 44 ||
rāmalakṣmaṇayorarthe tvatsute varaye nṛpa |
sadṛśābhyāṃ nṛpaśreṣṭha sadṛśe dātumarhasi || 45 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye bālakāṇḍe saptatitamassargaḥ ||
Sanskrit — Devanagari (original)
श्रीमद्वाल्मीकीय रामायणे बालकाण्डम् ।
अथ सप्ततितमस्सर्गः ।
ततः प्रभाते जनकः कृतकर्मा महर्षिभिः ।
उवाच वाक्यं वाक्यज्ञ श्शतानन्दं पुरोहितम् ॥ 1 ॥
भ्राता मम महातेजा यवीयानतिधार्मिकः ।
कुशध्वज इति ख्यातः पुरीमध्यवसच्छुभाम् ॥ 2 ॥
वार्याफलकपर्यन्तां पिबन्निक्षुमतीं नदीम् ।
साङ्काश्यां पुण्यसङ्काशां विमानमिव पुष्पकम् ॥ 3 ॥
तमहं द्रष्टुमिच्छामि यज्ञगोप्ता स मे मतः ।
प्रीतिं सोऽपि महातेजा इमां भोक्ता मया सह ॥ 4 ॥
एवमुक्ते तु वचने शतानन्दस्य सन्निधौ ।
आगताः केचिदव्यग्रा जनकस्तान् समादिशत् ॥ 5 ॥
शासनात्तु नरेन्द्रस्य प्रययुश्शीघ्रवाजिभिः ।
समानेतुं नरव्याघ्रं विष्णुमिन्द्राज्ञया यथा ॥ 6 ॥
साङ्काश्यां ते समागत्य ददृशुश्च कुशध्वजम् ।
न्यवेदयन्यथावृत्तं जनकस्य च चिन्तितम् ॥ 7 ॥
तद्वृत्तं नृपति श्शृत्वा दूतश्रेष्ठैर्महाबलैः ।
अज्ञायाऽथ नरेन्द्रस्य आजगाम कुशध्वजः ॥ 8 ॥
स ददर्श महात्मानं जनकं धर्मवत्सलम् ।
सोऽभिवाद्य शतानन्दं राजानं चापि धार्मिकम् ॥ 9 ॥
राजार्हं परमं दिव्यमासनं चाऽध्यरोहत ।
उपविष्टावुभौ तौ तु भ्रातरावतितेजसौ ॥ 10 ॥
प्रेषयामासतुर्वीरौ मन्त्रिश्रेष्ठं सुदामनम् ।
गच्छ मन्त्रिपते शीघ्रमैक्ष्वाकुममितप्रभम् ॥ 11 ॥
आत्मजैस्सह दुर्धर्षमानयस्व समन्त्रिणम् ।
औपकार्यां स गत्वा तु रघूणां कुलवर्धनम् ॥ 12 ॥
ददर्श शिरसा चैनमभिवाद्येदमब्रवीत् ।
अयोध्याधिपते वीर वैदेहो मिथिलाधिपः ॥ 13 ॥
स त्वां द्रष्टुं व्यवसितस्सोपाध्यायपुरोहितम् ।
मन्त्रिश्रेष्ठवच श्शृत्वा राजा सर्षिगणस्तदा ॥ 14 ॥
सबन्धुरगमत्तत्र जनको यत्र वर्तते ।
स राजा मन्त्रिसहित स्सोपाध्यायः सबान्धवः ॥ 15 ॥
वाक्यं वाक्यविदां श्रेष्ठो वैदेहमिदमब्रवीत् ।
विदितं ते महाराज इक्ष्वाकुकुलदैवतम् ॥ 16 ॥
वक्ता सर्वेषु कृत्येषु वसिष्ठो भगवानृषिः ।
विश्वामित्राभ्यनुज्ञातस्सह सर्वैर्महर्षिभिः ॥ 17 ॥
एष वक्ष्यति धर्मात्मा वसिष्ठो मे यथाक्रमम् ।
एवमुक्त्वा नरश्रेष्ठे राज्ञां मध्ये महात्मनाम् ॥ 18 ॥
तूष्णीम्भूते दशरथे वसिष्ठो भगवानृषिः ।
उवाच वाक्यं वाक्यज्ञो वैदेहं सपुरोधसम् ॥ 19 ॥
अव्यक्तप्रभवो ब्रह्मा शाश्वतो नित्य अव्ययः ।
तस्मान्मरीचि स्सञ्जज्ञे मरीचेः काश्यपः सुतः ॥ 20 ॥
विवस्वान् काश्यपाज्जज्ञे मनुर्वैवस्वत स्स्मृतः ।
मनुः प्रजापतिः पूर्वमिक्ष्वाकुस्तु मनोस्सुतः ॥ 21 ॥
तमिक्ष्वाकुमयोध्यायां राजानं विद्धि पूर्वकम् ।
इक्ष्वाकोस्तु सुतश्श्रीमान् कुक्षिरित्येव विश्रुतः ॥ 22 ॥
कुक्षेरथात्मजः श्रीमान् विकुक्षिरुदपद्यत ।
विकुक्षेस्तु महातेजा बाणः पुत्रः प्रतापवान् ॥ 23 ॥
बाणस्य तु महातेजा अनरण्यः प्रतापवान् ।
अनरण्यात्पृथुर्जज्ञे त्रिशङ्कुस्तु पृथोस्सुतः ॥ 24 ॥
त्रिशङ्कोरभवत्पुत्रो दुन्दुमारो महायशाः ।
युवनाश्वसुतस्त्वासीन्मान्धाता पृथिवीपतिः ॥ 25 ॥
मान्धातुस्तु सुत श्श्रीमान् सुसन्धिरुदपद्यत ।
सुसन्धेरपि पुत्रौ द्वौ ध्रुवसन्धिः प्रसेनजित् ॥ 26 ॥
यशस्वी ध्रुवसन्धेस्तु भरतो नाम नामतः ।
भरतात्तु महातेजा असितो नाम जातवान् ॥ 27 ॥
यस्यैते प्रतिराजान उदपद्यन्त शत्रवः ।
हैहयास्तालजङ्घाश्च शूराश्च शशिबिन्दवः ॥ 28 ॥
तांस्तु स प्रतियुध्यन् वै युद्धे राजा प्रवासितः ।
हिमवन्तमुपागम्य भृगुप्रस्रवणेऽवसत् ॥ 29 ॥
असितोऽल्पबलो राजा मन्त्रिभिस्सहितस्तदा ।
द्वे चास्य भार्ये गर्भिण्यौ बभूवतुरिति श्रुतम् ॥ 30 ॥
एका गर्भविनाशाय सपत्न्यै सगरं ददौ ।
तत श्शैलवरं रम्यं बभूवाभिरतो मुनिः ॥ 31 ॥
भार्गवश्च्यवनो नाम हिमवन्तमुपाश्रितः ।
तत्रैका तु महाभागा भार्गवं देववर्चसम् ॥ 32 ॥
ववन्दे पद्मपत्राक्षी काङ्क्षन्ती सुतमात्मनः ।
तमृषिं साऽभ्युपागम्य कालिन्दी चाभ्यवादयत् ॥ 33 ॥
स तामभ्यवदद्विप्रः पुत्रेप्सुं पुत्रजन्मनि ।
तव कुक्षौ महाभागे सुपुत्रस्सुमहाबलः ॥ 34 ॥
महावीर्यो महातेजा अचिरात्सञ्जनिष्यति ।
गरेण सहित श्श्रीमान् मा शुचः कमलेक्षणे ॥ 35 ॥
च्यवनं तु नमस्कृत्य राजपुत्री पतिव्रता ।
पतिशोकातुरा तस्मात्पुत्रं देवी व्यजायत ॥ 36 ॥
सपत्न्या तु गरस्तस्यै दत्तो गर्भजिघांसया ।
सह तेन गरेणैव जातः स सगरोऽभवत् ॥ 37 ॥
सगरस्यासमञ्जस्तु असमञ्जात्तथांऽशुमान् ।
दिलीपोंऽशुमतः पुत्रो दिलीपस्य भगीरथः ॥ 38 ॥
भगीरथात्ककुत्स्थश्च ककुत्स्थस्य रघुस्सुतः ।
रघोस्तु पुत्रस्तेजस्वी प्रवृद्धः पुरुषादकः ॥ 39 ॥
कल्माषपादो ह्यभवत्तस्माज्जातस्तु शङ्खणः ।
सुदर्शनः शङ्घणस्य अग्निवर्ण स्सुदर्शनात् ॥ 40 ॥
शीघ्रगस्त्वग्निवर्णस्य शीघ्रगस्य मरु स्सुतः ।
मरोः प्रशुश्रुकस्त्वासीदम्बरीषः प्रशुश्रृकात् ॥ 41 ॥
अम्बरीषस्य पुत्रोऽभून्नहुषः पृथिवीपतिः ।
नहुषस्य ययातिस्तु नाभागस्तु ययातिजः ॥ 42 ॥
नाभागस्य बभूवाजः अजाद्दशरथोऽभवत् ।
अस्माद्दशरथाज्जातौ भ्रातरौ रामलक्ष्मणौ ॥ 43 ॥
आदिवंशविशुद्धानां राज्ञां परमधर्मिणाम् ।
इक्ष्वाकुकुलजातानां वीराणां सत्यवादिनाम् ॥ 44 ॥
रामलक्ष्मणयोरर्थे त्वत्सुते वरये नृप ।
सदृशाभ्यां नृपश्रेष्ठ सदृशे दातुमर्हसि ॥ 45 ॥
इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीय आदिकाव्ये बालकाण्डे सप्ततितमस्सर्गः ॥
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe bālakāṇḍam |
atha saptatitamassargaḥ |
tataḥ prabhāte janakaḥ kṛtakarmā maharṣibhiḥ |
uvāca vākyaṃ vākyajña śśatānandaṃ purohitam || 1 ||
bhrātā mama mahātejā yavīyānatidhārmikaḥ |
kuśadhvaja iti khyātaḥ purīmadhyavasacchubhām || 2 ||
vāryāphalakaparyantāṃ pibannikṣumatīṃ nadīm |
sāṅkāśyāṃ puṇyasaṅkāśāṃ vimānamiva puṣpakam || 3 ||
tamahaṃ draṣṭumicchāmi yajñagoptā sa me mataḥ |
prītiṃ so'pi mahātejā imāṃ bhoktā mayā saha || 4 ||
evamukte tu vacane śatānandasya sannidhau |
āgatāḥ kecidavyagrā janakastān samādiśat || 5 ||
śāsanāttu narendrasya prayayuśśīghravājibhiḥ |
samānetuṃ naravyāghraṃ viṣṇumindrājñayā yathā || 6 ||
sāṅkāśyāṃ te samāgatya dadṛśuśca kuśadhvajam |
nyavedayanyathāvṛttaṃ janakasya ca cintitam || 7 ||
tadvṛttaṃ nṛpati śśṛtvā dūtaśreṣṭhairmahābalaiḥ |
ajñāyā'tha narendrasya ājagāma kuśadhvajaḥ || 8 ||
sa dadarśa mahātmānaṃ janakaṃ dharmavatsalam |
so'bhivādya śatānandaṃ rājānaṃ cāpi dhārmikam || 9 ||
rājārhaṃ paramaṃ divyamāsanaṃ cā'dhyarohata |
upaviṣṭāvubhau tau tu bhrātarāvatitejasau || 10 ||
preṣayāmāsaturvīrau mantriśreṣṭhaṃ sudāmanam |
gaccha mantripate śīghramaikṣvākumamitaprabham || 11 ||
ātmajaissaha durdharṣamānayasva samantriṇam |
aupakāryāṃ sa gatvā tu raghūṇāṃ kulavardhanam || 12 ||
dadarśa śirasā cainamabhivādyedamabravīt |
ayodhyādhipate vīra vaideho mithilādhipaḥ || 13 ||
sa tvāṃ draṣṭuṃ vyavasitassopādhyāyapurohitam |
mantriśreṣṭhavaca śśṛtvā rājā sarṣigaṇastadā || 14 ||
sabandhuragamattatra janako yatra vartate |
sa rājā mantrisahita ssopādhyāyaḥ sabāndhavaḥ || 15 ||
vākyaṃ vākyavidāṃ śreṣṭho vaidehamidamabravīt |
viditaṃ te mahārāja ikṣvākukuladaivatam || 16 ||
vaktā sarveṣu kṛtyeṣu vasiṣṭho bhagavānṛṣiḥ |
viśvāmitrābhyanujñātassaha sarvairmaharṣibhiḥ || 17 ||
eṣa vakṣyati dharmātmā vasiṣṭho me yathākramam |
evamuktvā naraśreṣṭhe rājñāṃ madhye mahātmanām || 18 ||
tūṣṇīmbhūte daśarathe vasiṣṭho bhagavānṛṣiḥ |
uvāca vākyaṃ vākyajño vaidehaṃ sapurodhasam || 19 ||
avyaktaprabhavo brahmā śāśvato nitya avyayaḥ |
tasmānmarīci ssañjajñe marīceḥ kāśyapaḥ sutaḥ || 20 ||
vivasvān kāśyapājjajñe manurvaivasvata ssmṛtaḥ |
manuḥ prajāpatiḥ pūrvamikṣvākustu manossutaḥ || 21 ||
tamikṣvākumayodhyāyāṃ rājānaṃ viddhi pūrvakam |
ikṣvākostu sutaśśrīmān kukṣirityeva viśrutaḥ || 22 ||
kukṣerathātmajaḥ śrīmān vikukṣirudapadyata |
vikukṣestu mahātejā bāṇaḥ putraḥ pratāpavān || 23 ||
bāṇasya tu mahātejā anaraṇyaḥ pratāpavān |
anaraṇyātpṛthurjajñe triśaṅkustu pṛthossutaḥ || 24 ||
triśaṅkorabhavatputro dundumāro mahāyaśāḥ |
yuvanāśvasutastvāsīnmāndhātā pṛthivīpatiḥ || 25 ||
māndhātustu suta śśrīmān susandhirudapadyata |
susandherapi putrau dvau dhruvasandhiḥ prasenajit || 26 ||
yaśasvī dhruvasandhestu bharato nāma nāmataḥ |
bharatāttu mahātejā asito nāma jātavān || 27 ||
yasyaite pratirājāna udapadyanta śatravaḥ |
haihayāstālajaṅghāśca śūrāśca śaśibindavaḥ || 28 ||
tāṃstu sa pratiyudhyan vai yuddhe rājā pravāsitaḥ |
himavantamupāgamya bhṛguprasravaṇe'vasat || 29 ||
asito'lpabalo rājā mantribhissahitastadā |
dve cāsya bhārye garbhiṇyau babhūvaturiti śrutam || 30 ||
ekā garbhavināśāya sapatnyai sagaraṃ dadau |
tata śśailavaraṃ ramyaṃ babhūvābhirato muniḥ || 31 ||
bhārgavaścyavano nāma himavantamupāśritaḥ |
tatraikā tu mahābhāgā bhārgavaṃ devavarcasam || 32 ||
vavande padmapatrākṣī kāṅkṣantī sutamātmanaḥ |
tamṛṣiṃ sā'bhyupāgamya kālindī cābhyavādayat || 33 ||
sa tāmabhyavadadvipraḥ putrepsuṃ putrajanmani |
tava kukṣau mahābhāge suputrassumahābalaḥ || 34 ||
mahāvīryo mahātejā acirātsañjaniṣyati |
gareṇa sahita śśrīmān mā śucaḥ kamalekṣaṇe || 35 ||
cyavanaṃ tu namaskṛtya rājaputrī pativratā |
patiśokāturā tasmātputraṃ devī vyajāyata || 36 ||
sapatnyā tu garastasyai datto garbhajighāṃsayā |
saha tena gareṇaiva jātaḥ sa sagaro'bhavat || 37 ||
sagarasyāsamañjastu asamañjāttathāṃ'śumān |
dilīpoṃ'śumataḥ putro dilīpasya bhagīrathaḥ || 38 ||
bhagīrathātkakutsthaśca kakutsthasya raghussutaḥ |
raghostu putrastejasvī pravṛddhaḥ puruṣādakaḥ || 39 ||
kalmāṣapādo hyabhavattasmājjātastu śaṅkhaṇaḥ |
sudarśanaḥ śaṅghaṇasya agnivarṇa ssudarśanāt || 40 ||
śīghragastvagnivarṇasya śīghragasya maru ssutaḥ |
maroḥ praśuśrukastvāsīdambarīṣaḥ praśuśrṛkāt || 41 ||
ambarīṣasya putro'bhūnnahuṣaḥ pṛthivīpatiḥ |
nahuṣasya yayātistu nābhāgastu yayātijaḥ || 42 ||
nābhāgasya babhūvājaḥ ajāddaśaratho'bhavat |
asmāddaśarathājjātau bhrātarau rāmalakṣmaṇau || 43 ||
ādivaṃśaviśuddhānāṃ rājñāṃ paramadharmiṇām |
ikṣvākukulajātānāṃ vīrāṇāṃ satyavādinām || 44 ||
rāmalakṣmaṇayorarthe tvatsute varaye nṛpa |
sadṛśābhyāṃ nṛpaśreṣṭha sadṛśe dātumarhasi || 45 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye bālakāṇḍe saptatitamassargaḥ ||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Kannada script.
Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.