ശ്രീമദ്വാല്മീകീയ രാമായണേ ബാലകാണ്ഡമ് ।
അഥ സപ്തസപ്തതിതമസ്സര്ഗഃ ।
ഗതേ രാമേ പ്രശാന്താത്മാ രാമോ ദാശരഥിര്ധനുഃ ।
വരുണായാപ്രമേയായ ദദൌ ഹസ്തേ സസായകമ് ॥ 1 ॥
അഭിവാദ്യ തതോ രാമോ വസിഷ്ഠപ്രമുഖാനൃഷീന് ।
പിതരം വിഹ്വലം ദൃഷ്ട്വാ പ്രോവാച രഘുനന്ദനഃ ॥ 2 ॥
ജാമദഗ്ന്യോ ഗതോ രാമഃ പ്രയാതു ചതുരങ്ഗിണീ ।
അയോധ്യാഭിമുഖീ സേനാ ത്വയാ നാഥേന പാലിതാ ॥ 3 ॥
സന്ദിശസ്വ മഹാരാജ സേനാം ത്വച്ഛാസനേ സ്ഥിതാമ് ।
ശാസനം കാങ്ക്ഷതേ സേനാ ചാതകാലിര്ജലം യഥാ ॥ 4 ॥
രാമസ്യ വചനം ശ്രുത്വാ രാജാ ദശരഥ സ്സുതമ് ।
ബാഹുഭ്യാം സമ്പരിഷ്വജ്യ മൂര്ധ്നി ചാഘ്രായ രാഘവമ് ॥ 5 ॥
ഗതോ രാമ ഇതി ശ്രുത്വാ ഹൃഷ്ടഃ പ്രമുദിതോ നൃപഃ ।
പുനര്ജാതം തദാ മേനേ പുത്രമാത്മാനമേവ ച ॥ 6 ॥
ചോദയാമാസ താം സേനാം ജഗാമാശു തതഃ പുരീമ് ।
പതാകാധ്വജിനീം രമ്യാം തൂര്യോദ്ഘുഷ്ടനിനാദിതാമ് ॥ 7 ॥
സിക്തരാജ പഥാം രമ്യാം പ്രകീര്ണകുസുമോത്കരാമ് ।
രാജപ്രവേശസുമുഖൈഃ പൌരൈര്മങ്ഗലവാദിഭിഃ ॥ 8 ॥
സമ്പൂര്ണാം പ്രാവിശദ്രാജാ ജനൌഘൈസ്സമലങ്കൃതാമ് ।
പൌരൈഃ പ്രത്യുദ്ഗതോ ദൂരം ദ്വിജൈശ്ച പുരവാസിഭിഃ ।
പുത്രൈരനുഗത ശ്ശ്രീമാന് ശ്രീമദ്ഭിശ്ച മഹായശാഃ ॥ 9 ॥
പ്രവിവേശ ഗൃഹം രാജാ ഹിമവത്സദൃശം പുനഃ ।
നനന്ദ സജനോ രാജാ ഗൃഹേ കാമൈ സ്സുപൂജിതഃ ॥ 10 ॥
കൌസല്യാ ച സുമിത്രാ ച കൈകേയീ ച സുമധ്യമാ ।
വധൂപ്രതിഗ്രഹേ യുക്താ യാശ്ചാന്യാ രാജയോഷിതഃ ॥ 11 ॥
തതസ്സീതാം മഹാഭാഗാമൂര്മിലാം ച യശസ്വിനീമ് ।
കുശധ്വജസുതേ ചോഭേ ജഗൃഹുര്നൃപപത്നയഃ ॥ 12 ॥
മങ്ഗലാലമ്ഭനൈശ്ചാപി ശോഭിതാഃ ക്ഷൌമവാസസഃ ।
ദേവതായതനാന്യാശു സര്വാസ്താഃ പ്രത്യപൂജയന് ॥ 13 ॥
അഭിവാദ്യാഭിവാദ്യാംശ്ച സര്വാ രാജസുതാസ്തദാ ।
സ്വം സ്വം ഗൃഹമഥാസാദ്യ കുബേരഭവനോപമമ് ॥ 14 ॥
ഗോഭിര്ധനൈശ്ച ധാന്യൈശ്ച തര്പയിത്വാ ദ്വിജോത്തമാന് ।
രേമിരേ മുദിതാഃ സര്വാ ഭര്തൃഭിഃ സഹിതാ രഹഃ ॥ 15 ॥
കുമാരാശ്ച മഹാത്മാനോ വീര്യേണാപ്രതിമാ ഭുവി ।
കൃതദാരാഃ കൃതാസ്ത്രാശ്ച സധനാഃ സസുഹൃജ്ജനാഃ ॥ 16 ॥
ശുശ്രൂഷമാണാഃ പിതരം വര്തയന്തി നരര്ഷഭാഃ ।
കസ്യചിത്ത്വഥ കാലസ്യ രാജാ ദശരഥഃ സുതമ് ॥ 17 ॥
ഭരതം കൈകയീപുത്ര മബ്രവീദ്രഘുനന്ദനഃ ।
അയം കേകയരാജസ്യ പുത്രോ വസതി പുത്രക ॥ 18 ॥
ത്വാം നേതുമാഗതോ വീര യുധാജിന്മാതുലസ്തവ ।
പ്രാര്ഥിതസ്തേന ധര്മജ്ഞ മിധിലായാമഹം തഥാ ॥ 19 ॥
ഋഷിമധ്യേ തു തസ്യ ത്വം പ്രീതിം കര്തുമിഹാര്ഹസി ।
ശ്രുത്വാ ദശരഥസ്യൈതദ്ഭരതഃ കൈകയീസുതഃ ॥ 20 ॥
അഭിവാദ്യ ഗുരും രാമം പരിഷ്വജ്യ ച ലക്ഷ്മണമ് ।
ഗമനായാഭിചക്രാമ ശത്രുഘ്നസഹിതസ്തദാ ॥ 21 ॥
ആപൃച്ഛ്യ പിതരം ശൂരോ രാമം ചാക്ലിഷ്ടകാരിണമ് ।
മാതൃശ്ചാപി നരശ്രേഷ്ഠ ശ്ശത്രുഘ്നസഹിതോ യയൌ ॥ 22 ॥
ഗതേ തു ഭരതേ രാമോ ലക്ഷ്മണശ്ച മഹാബലഃ ।
പിതരം ദേവസംങ്കാശം പൂജയാമാസതുസ്തദാ ॥ 23 ॥
പിതുരാജ്ഞാം പുരസ്കൃത്യ പൌരകാര്യാണി സര്വശഃ ।
ചകാര രാമോ ധര്മാത്മാ പ്രിയാണി ച ഹിതാനി ച ॥ 24 ॥
മാതൃഭ്യോ മാതൃകാര്യാണി കൃത്വാ പരമയന്ത്രിതഃ ।
ഗുരൂണാം ഗുരുകാര്യാണി കാലേ കാലേഽന്വവൈക്ഷത ॥ 25 ॥
ഏവം ദശരഥഃ പ്രീതോ ബ്രാഹ്മണാ നൈഗമാസ്തഥാ ।
രാമസ്യ ശീലവൃത്തേന സര്വേ വിഷയവാസിനഃ ॥ 26 ॥
തേഷാമതിയശാ ലോകേ രാമ സ്സത്യപരാക്രമഃ ।
സ്വയമ്ഭൂരിവ ഭൂതാനാം ബഭൂവ ഗുണവത്തരഃ ॥ 27 ॥
രാമസ്തു സീതയാ സാര്ധം വിജഹാര ബഹൂനൃതൂന് ।
മനസ്സ്വീ തദ്ഗതസ്തസ്യാഃ നിത്യം ഹൃദി സമര്പിതഃ ॥ 28 ॥
പ്രിയാ തു സീതാ രാമസ്യ ദാരാഃ പിതൃകൃതാ ഇതി ।
ഗുണാദ്രൂപഗുണാച്ചാപി പ്രീതിര്ഭൂയോഽഭ്യവര്ധത ॥ 29 ॥
തസ്യാശ്ച ഭര്താ ദ്വിഗുണം ഹൃദയേ പരിവര്തതേ ।
അന്തര്ജാതമപി വ്യക്തമാഖ്യാതി ഹൃദയം ഹൃദാ ॥ 30 ॥
തസ്യ ഭൂയോ വിശേഷേണ മൈഥിലീ ജനകാത്മജാ ।
ദേവതാഭി സ്സമാ രൂപേ സീതാ ശ്രീരിവ രൂപിണീ ॥ 31 ॥
തയാ സ രാജര്ഷിസുതോഽഭിരാമയാ സമേയിവാനുത്തമരാജകന്യയാ ।
അതീവ രാമ ശ്ശുശുഭേഽഭിരാമയാ ।
വിഭു ശ്ശ്രിയാ വിഷ്ണുരിവാമരേശ്വരഃ ॥ 32 ॥
ഇത്യാര്ഷേ ശ്രീമദ്രാമായണേ വാല്മീകീയ ആദികാവ്യേ ബാലകാണ്ഡേ സപ്തസപ്തതിതമസ്സര്ഗഃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe bālakāṇḍam |
atha saptasaptatitamassargaḥ |
gate rāme praśāntātmā rāmo dāśarathirdhanuḥ |
varuṇāyāprameyāya dadau haste sasāyakam || 1 ||
abhivādya tato rāmo vasiṣṭhapramukhānṛṣīn |
pitaraṃ vihvalaṃ dṛṣṭvā provāca raghunandanaḥ || 2 ||
jāmadagnyo gato rāmaḥ prayātu caturaṅgiṇī |
ayodhyābhimukhī senā tvayā nāthena pālitā || 3 ||
sandiśasva mahārāja senāṃ tvacchāsane sthitām |
śāsanaṃ kāṅkṣate senā cātakālirjalaṃ yathā || 4 ||
rāmasya vacanaṃ śrutvā rājā daśaratha ssutam |
bāhubhyāṃ sampariṣvajya mūrdhni cāghrāya rāghavam || 5 ||
gato rāma iti śrutvā hṛṣṭaḥ pramudito nṛpaḥ |
punarjātaṃ tadā mene putramātmānameva ca || 6 ||
codayāmāsa tāṃ senāṃ jagāmāśu tataḥ purīm |
patākādhvajinīṃ ramyāṃ tūryodghuṣṭanināditām || 7 ||
siktarāja pathāṃ ramyāṃ prakīrṇakusumotkarām |
rājapraveśasumukhaiḥ paurairmaṅgalavādibhiḥ || 8 ||
sampūrṇāṃ prāviśadrājā janaughaissamalaṅkṛtām |
pauraiḥ pratyudgato dūraṃ dvijaiśca puravāsibhiḥ |
putrairanugata śśrīmān śrīmadbhiśca mahāyaśāḥ || 9 ||
praviveśa gṛhaṃ rājā himavatsadṛśaṃ punaḥ |
nananda sajano rājā gṛhe kāmai ssupūjitaḥ || 10 ||
kausalyā ca sumitrā ca kaikeyī ca sumadhyamā |
vadhūpratigrahe yuktā yāścānyā rājayoṣitaḥ || 11 ||
tatassītāṃ mahābhāgāmūrmilāṃ ca yaśasvinīm |
kuśadhvajasute cobhe jagṛhurnṛpapatnayaḥ || 12 ||
maṅgalālambhanaiścāpi śobhitāḥ kṣaumavāsasaḥ |
devatāyatanānyāśu sarvāstāḥ pratyapūjayan || 13 ||
abhivādyābhivādyāṃśca sarvā rājasutāstadā |
svaṃ svaṃ gṛhamathāsādya kuberabhavanopamam || 14 ||
gobhirdhanaiśca dhānyaiśca tarpayitvā dvijottamān |
remire muditāḥ sarvā bhartṛbhiḥ sahitā rahaḥ || 15 ||
kumārāśca mahātmāno vīryeṇāpratimā bhuvi |
kṛtadārāḥ kṛtāstrāśca sadhanāḥ sasuhṛjjanāḥ || 16 ||
śuśrūṣamāṇāḥ pitaraṃ vartayanti nararṣabhāḥ |
kasyacittvatha kālasya rājā daśarathaḥ sutam || 17 ||
bharataṃ kaikayīputra mabravīdraghunandanaḥ |
ayaṃ kekayarājasya putro vasati putraka || 18 ||
tvāṃ netumāgato vīra yudhājinmātulastava |
prārthitastena dharmajña midhilāyāmahaṃ tathā || 19 ||
ṛṣimadhye tu tasya tvaṃ prītiṃ kartumihārhasi |
śrutvā daśarathasyaitadbharataḥ kaikayīsutaḥ || 20 ||
abhivādya guruṃ rāmaṃ pariṣvajya ca lakṣmaṇam |
gamanāyābhicakrāma śatrughnasahitastadā || 21 ||
āpṛcchya pitaraṃ śūro rāmaṃ cākliṣṭakāriṇam |
mātṛścāpi naraśreṣṭha śśatrughnasahito yayau || 22 ||
gate tu bharate rāmo lakṣmaṇaśca mahābalaḥ |
pitaraṃ devasaṃṅkāśaṃ pūjayāmāsatustadā || 23 ||
piturājñāṃ puraskṛtya paurakāryāṇi sarvaśaḥ |
cakāra rāmo dharmātmā priyāṇi ca hitāni ca || 24 ||
mātṛbhyo mātṛkāryāṇi kṛtvā paramayantritaḥ |
gurūṇāṃ gurukāryāṇi kāle kāle'nvavaikṣata || 25 ||
evaṃ daśarathaḥ prīto brāhmaṇā naigamāstathā |
rāmasya śīlavṛttena sarve viṣayavāsinaḥ || 26 ||
teṣāmatiyaśā loke rāma ssatyaparākramaḥ |
svayambhūriva bhūtānāṃ babhūva guṇavattaraḥ || 27 ||
rāmastu sītayā sārdhaṃ vijahāra bahūnṛtūn |
manassvī tadgatastasyāḥ nityaṃ hṛdi samarpitaḥ || 28 ||
priyā tu sītā rāmasya dārāḥ pitṛkṛtā iti |
guṇādrūpaguṇāccāpi prītirbhūyo'bhyavardhata || 29 ||
tasyāśca bhartā dviguṇaṃ hṛdaye parivartate |
antarjātamapi vyaktamākhyāti hṛdayaṃ hṛdā || 30 ||
tasya bhūyo viśeṣeṇa maithilī janakātmajā |
devatābhi ssamā rūpe sītā śrīriva rūpiṇī || 31 ||
tayā sa rājarṣisuto'bhirāmayā sameyivānuttamarājakanyayā |
atīva rāma śśuśubhe'bhirāmayā |
vibhu śśriyā viṣṇurivāmareśvaraḥ || 32 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye bālakāṇḍe saptasaptatitamassargaḥ ||
Sanskrit — Devanagari (original)
श्रीमद्वाल्मीकीय रामायणे बालकाण्डम् ।
अथ सप्तसप्ततितमस्सर्गः ।
गते रामे प्रशान्तात्मा रामो दाशरथिर्धनुः ।
वरुणायाप्रमेयाय ददौ हस्ते ससायकम् ॥ 1 ॥
अभिवाद्य ततो रामो वसिष्ठप्रमुखानृषीन् ।
पितरं विह्वलं दृष्ट्वा प्रोवाच रघुनन्दनः ॥ 2 ॥
जामदग्न्यो गतो रामः प्रयातु चतुरङ्गिणी ।
अयोध्याभिमुखी सेना त्वया नाथेन पालिता ॥ 3 ॥
सन्दिशस्व महाराज सेनां त्वच्छासने स्थिताम् ।
शासनं काङ्क्षते सेना चातकालिर्जलं यथा ॥ 4 ॥
रामस्य वचनं श्रुत्वा राजा दशरथ स्सुतम् ।
बाहुभ्यां सम्परिष्वज्य मूर्ध्नि चाघ्राय राघवम् ॥ 5 ॥
गतो राम इति श्रुत्वा हृष्टः प्रमुदितो नृपः ।
पुनर्जातं तदा मेने पुत्रमात्मानमेव च ॥ 6 ॥
चोदयामास तां सेनां जगामाशु ततः पुरीम् ।
पताकाध्वजिनीं रम्यां तूर्योद्घुष्टनिनादिताम् ॥ 7 ॥
सिक्तराज पथां रम्यां प्रकीर्णकुसुमोत्कराम् ।
राजप्रवेशसुमुखैः पौरैर्मङ्गलवादिभिः ॥ 8 ॥
सम्पूर्णां प्राविशद्राजा जनौघैस्समलङ्कृताम् ।
पौरैः प्रत्युद्गतो दूरं द्विजैश्च पुरवासिभिः ।
पुत्रैरनुगत श्श्रीमान् श्रीमद्भिश्च महायशाः ॥ 9 ॥
प्रविवेश गृहं राजा हिमवत्सदृशं पुनः ।
ननन्द सजनो राजा गृहे कामै स्सुपूजितः ॥ 10 ॥
कौसल्या च सुमित्रा च कैकेयी च सुमध्यमा ।
वधूप्रतिग्रहे युक्ता याश्चान्या राजयोषितः ॥ 11 ॥
ततस्सीतां महाभागामूर्मिलां च यशस्विनीम् ।
कुशध्वजसुते चोभे जगृहुर्नृपपत्नयः ॥ 12 ॥
मङ्गलालम्भनैश्चापि शोभिताः क्षौमवाससः ।
देवतायतनान्याशु सर्वास्ताः प्रत्यपूजयन् ॥ 13 ॥
अभिवाद्याभिवाद्यांश्च सर्वा राजसुतास्तदा ।
स्वं स्वं गृहमथासाद्य कुबेरभवनोपमम् ॥ 14 ॥
गोभिर्धनैश्च धान्यैश्च तर्पयित्वा द्विजोत्तमान् ।
रेमिरे मुदिताः सर्वा भर्तृभिः सहिता रहः ॥ 15 ॥
कुमाराश्च महात्मानो वीर्येणाप्रतिमा भुवि ।
कृतदाराः कृतास्त्राश्च सधनाः ससुहृज्जनाः ॥ 16 ॥
शुश्रूषमाणाः पितरं वर्तयन्ति नरर्षभाः ।
कस्यचित्त्वथ कालस्य राजा दशरथः सुतम् ॥ 17 ॥
भरतं कैकयीपुत्र मब्रवीद्रघुनन्दनः ।
अयं केकयराजस्य पुत्रो वसति पुत्रक ॥ 18 ॥
त्वां नेतुमागतो वीर युधाजिन्मातुलस्तव ।
प्रार्थितस्तेन धर्मज्ञ मिधिलायामहं तथा ॥ 19 ॥
ऋषिमध्ये तु तस्य त्वं प्रीतिं कर्तुमिहार्हसि ।
श्रुत्वा दशरथस्यैतद्भरतः कैकयीसुतः ॥ 20 ॥
अभिवाद्य गुरुं रामं परिष्वज्य च लक्ष्मणम् ।
गमनायाभिचक्राम शत्रुघ्नसहितस्तदा ॥ 21 ॥
आपृच्छ्य पितरं शूरो रामं चाक्लिष्टकारिणम् ।
मातृश्चापि नरश्रेष्ठ श्शत्रुघ्नसहितो ययौ ॥ 22 ॥
गते तु भरते रामो लक्ष्मणश्च महाबलः ।
पितरं देवसंङ्काशं पूजयामासतुस्तदा ॥ 23 ॥
पितुराज्ञां पुरस्कृत्य पौरकार्याणि सर्वशः ।
चकार रामो धर्मात्मा प्रियाणि च हितानि च ॥ 24 ॥
मातृभ्यो मातृकार्याणि कृत्वा परमयन्त्रितः ।
गुरूणां गुरुकार्याणि काले कालेऽन्ववैक्षत ॥ 25 ॥
एवं दशरथः प्रीतो ब्राह्मणा नैगमास्तथा ।
रामस्य शीलवृत्तेन सर्वे विषयवासिनः ॥ 26 ॥
तेषामतियशा लोके राम स्सत्यपराक्रमः ।
स्वयम्भूरिव भूतानां बभूव गुणवत्तरः ॥ 27 ॥
रामस्तु सीतया सार्धं विजहार बहूनृतून् ।
मनस्स्वी तद्गतस्तस्याः नित्यं हृदि समर्पितः ॥ 28 ॥
प्रिया तु सीता रामस्य दाराः पितृकृता इति ।
गुणाद्रूपगुणाच्चापि प्रीतिर्भूयोऽभ्यवर्धत ॥ 29 ॥
तस्याश्च भर्ता द्विगुणं हृदये परिवर्तते ।
अन्तर्जातमपि व्यक्तमाख्याति हृदयं हृदा ॥ 30 ॥
तस्य भूयो विशेषेण मैथिली जनकात्मजा ।
देवताभि स्समा रूपे सीता श्रीरिव रूपिणी ॥ 31 ॥
तया स राजर्षिसुतोऽभिरामया समेयिवानुत्तमराजकन्यया ।
अतीव राम श्शुशुभेऽभिरामया ।
विभु श्श्रिया विष्णुरिवामरेश्वरः ॥ 32 ॥
इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीय आदिकाव्ये बालकाण्डे सप्तसप्ततितमस्सर्गः ॥
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe bālakāṇḍam |
atha saptasaptatitamassargaḥ |
gate rāme praśāntātmā rāmo dāśarathirdhanuḥ |
varuṇāyāprameyāya dadau haste sasāyakam || 1 ||
abhivādya tato rāmo vasiṣṭhapramukhānṛṣīn |
pitaraṃ vihvalaṃ dṛṣṭvā provāca raghunandanaḥ || 2 ||
jāmadagnyo gato rāmaḥ prayātu caturaṅgiṇī |
ayodhyābhimukhī senā tvayā nāthena pālitā || 3 ||
sandiśasva mahārāja senāṃ tvacchāsane sthitām |
śāsanaṃ kāṅkṣate senā cātakālirjalaṃ yathā || 4 ||
rāmasya vacanaṃ śrutvā rājā daśaratha ssutam |
bāhubhyāṃ sampariṣvajya mūrdhni cāghrāya rāghavam || 5 ||
gato rāma iti śrutvā hṛṣṭaḥ pramudito nṛpaḥ |
punarjātaṃ tadā mene putramātmānameva ca || 6 ||
codayāmāsa tāṃ senāṃ jagāmāśu tataḥ purīm |
patākādhvajinīṃ ramyāṃ tūryodghuṣṭanināditām || 7 ||
siktarāja pathāṃ ramyāṃ prakīrṇakusumotkarām |
rājapraveśasumukhaiḥ paurairmaṅgalavādibhiḥ || 8 ||
sampūrṇāṃ prāviśadrājā janaughaissamalaṅkṛtām |
pauraiḥ pratyudgato dūraṃ dvijaiśca puravāsibhiḥ |
putrairanugata śśrīmān śrīmadbhiśca mahāyaśāḥ || 9 ||
praviveśa gṛhaṃ rājā himavatsadṛśaṃ punaḥ |
nananda sajano rājā gṛhe kāmai ssupūjitaḥ || 10 ||
kausalyā ca sumitrā ca kaikeyī ca sumadhyamā |
vadhūpratigrahe yuktā yāścānyā rājayoṣitaḥ || 11 ||
tatassītāṃ mahābhāgāmūrmilāṃ ca yaśasvinīm |
kuśadhvajasute cobhe jagṛhurnṛpapatnayaḥ || 12 ||
maṅgalālambhanaiścāpi śobhitāḥ kṣaumavāsasaḥ |
devatāyatanānyāśu sarvāstāḥ pratyapūjayan || 13 ||
abhivādyābhivādyāṃśca sarvā rājasutāstadā |
svaṃ svaṃ gṛhamathāsādya kuberabhavanopamam || 14 ||
gobhirdhanaiśca dhānyaiśca tarpayitvā dvijottamān |
remire muditāḥ sarvā bhartṛbhiḥ sahitā rahaḥ || 15 ||
kumārāśca mahātmāno vīryeṇāpratimā bhuvi |
kṛtadārāḥ kṛtāstrāśca sadhanāḥ sasuhṛjjanāḥ || 16 ||
śuśrūṣamāṇāḥ pitaraṃ vartayanti nararṣabhāḥ |
kasyacittvatha kālasya rājā daśarathaḥ sutam || 17 ||
bharataṃ kaikayīputra mabravīdraghunandanaḥ |
ayaṃ kekayarājasya putro vasati putraka || 18 ||
tvāṃ netumāgato vīra yudhājinmātulastava |
prārthitastena dharmajña midhilāyāmahaṃ tathā || 19 ||
ṛṣimadhye tu tasya tvaṃ prītiṃ kartumihārhasi |
śrutvā daśarathasyaitadbharataḥ kaikayīsutaḥ || 20 ||
abhivādya guruṃ rāmaṃ pariṣvajya ca lakṣmaṇam |
gamanāyābhicakrāma śatrughnasahitastadā || 21 ||
āpṛcchya pitaraṃ śūro rāmaṃ cākliṣṭakāriṇam |
mātṛścāpi naraśreṣṭha śśatrughnasahito yayau || 22 ||
gate tu bharate rāmo lakṣmaṇaśca mahābalaḥ |
pitaraṃ devasaṃṅkāśaṃ pūjayāmāsatustadā || 23 ||
piturājñāṃ puraskṛtya paurakāryāṇi sarvaśaḥ |
cakāra rāmo dharmātmā priyāṇi ca hitāni ca || 24 ||
mātṛbhyo mātṛkāryāṇi kṛtvā paramayantritaḥ |
gurūṇāṃ gurukāryāṇi kāle kāle'nvavaikṣata || 25 ||
evaṃ daśarathaḥ prīto brāhmaṇā naigamāstathā |
rāmasya śīlavṛttena sarve viṣayavāsinaḥ || 26 ||
teṣāmatiyaśā loke rāma ssatyaparākramaḥ |
svayambhūriva bhūtānāṃ babhūva guṇavattaraḥ || 27 ||
rāmastu sītayā sārdhaṃ vijahāra bahūnṛtūn |
manassvī tadgatastasyāḥ nityaṃ hṛdi samarpitaḥ || 28 ||
priyā tu sītā rāmasya dārāḥ pitṛkṛtā iti |
guṇādrūpaguṇāccāpi prītirbhūyo'bhyavardhata || 29 ||
tasyāśca bhartā dviguṇaṃ hṛdaye parivartate |
antarjātamapi vyaktamākhyāti hṛdayaṃ hṛdā || 30 ||
tasya bhūyo viśeṣeṇa maithilī janakātmajā |
devatābhi ssamā rūpe sītā śrīriva rūpiṇī || 31 ||
tayā sa rājarṣisuto'bhirāmayā sameyivānuttamarājakanyayā |
atīva rāma śśuśubhe'bhirāmayā |
vibhu śśriyā viṣṇurivāmareśvaraḥ || 32 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye bālakāṇḍe saptasaptatitamassargaḥ ||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Malayalam script.
Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.