Valmiki Ramayana Bala Kanda Sarga 77 — Gujarati Script

⚠️ AI-generated translation — the Gujarati meaning was produced by AI and automatically cross-checked against the Sanskrit, but it may still contain errors. It has not yet been reviewed by a scholar. Please refer to a traditional commentary for study.

Summary — Gujarati

આ સર્ગમાં જમદગ્નિના પુત્ર રામ ગયા પછી દશરથે ચતુરંગિણી સેનાને અયોધ્યા પ્રયાણ કરવાનો આદેશ આપ્યો અને પુત્ર રામનું આલિંગન કરીને સ્વાગત કર્યું. રાજાએ નગરમાં પ્રવેશ કર્યો, જ્યાં નાગરિકો અને બ્રાહ્મણોએ તેમનું સ્વાગત કર્યું, અને રાજપત્નીઓએ સીતા, ઊર્મિલા તથા કુશધ્વજની પુત્રીઓનું સ્વાગત કર્યું. પછી દશરથે ભરતને તેના મામા યુધાજિત સાથે જવાની આજ્ઞા આપી, અને ભરત શત્રુઘ્ન સહિત પ્રયાણ કર્યું. ભરત ગયા પછી રામ અને લક્ષ્મણે પિતાની સેવા તથા નગરના કાર્યો કર્યા, અને રામે સીતા સાથે સુખપૂર્વક સમય વિતાવ્યો.

AI-generated · not yet verified

The Gujarati meaning of each verse is shown below the verse.

⚠️ AI-generated translation — the Odia meaning was produced by AI and automatically cross-checked against the Sanskrit, but it may still contain errors. It has not yet been reviewed by a scholar. Please refer to a traditional commentary for study.

Summary — Odia

ରାମ ବରୁଣଙ୍କୁ ଧନୁ ଦେଇ ଋଷିମାନଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରି ପିତା ଦଶରଥଙ୍କୁ କହିଲେ ଯେ ଜମଦଗ୍ନିପୁତ୍ର ରାମ ଚାଲିଗଲେ ଏବଂ ସେନା ଅଯୋଧ୍ୟା ଯିବ। ରାଜା ଦଶରଥ ପୁତ୍ରଙ୍କୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କରି ଆନନ୍ଦିତ ହେଲେ ଏବଂ ସେନାସହ ନଗରୀକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ। କୌଶଲ୍ୟା, ସୁମିତ୍ରା, କୈକେୟୀ ଓ ଅନ୍ୟ ରାଜପତ୍ନୀମାନେ ସୀତା, ଊର୍ମିଳା ଓ କୁଶଧ୍ୱଜଙ୍କ କନ୍ୟାମାନଙ୍କୁ ଗ୍ରହଣ କରି ଦେବତାମନ୍ଦିର ପୂଜା କଲେ। ପରେ ଦଶରଥ ଭରତକୁ ମାମୁଁ ଯୁଧାଜିତଙ୍କ ସହ ପଠାଇଲେ ଏବଂ ରାମ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ପିତୃସେବା ଓ ନଗରକାର୍ଯ୍ୟ କରି ସୀତାଙ୍କ ସହ ଆନନ୍ଦରେ ରହିଲେ।

AI-generated · not yet verified

The Odia meaning of each verse is shown below the verse.

⚠️ AI-generated translation — the Nepali meaning was produced by AI and automatically cross-checked against the Sanskrit, but it may still contain errors. It has not yet been reviewed by a scholar. Please refer to a traditional commentary for study.

Summary — Nepali

रामले वरुणको हातमा धनु दिएपछि दशरथले सेनालाई अयोध्या फर्काउन आदेश दिए। राजा दशरथले रामलाई अँगालो हालेर नगर प्रवेश गरे, र राजपत्नीहरूले सीता, ऊर्मिला र कुशध्वजकी छोरीहरूको स्वागत गरे। त्यसपछि राजकुमारहरूले आ-आफ्ना घरमा गई द्विजहरूलाई दान दिई पत्नीहरूसहित आनन्दित भए। केही समयपछि दशरथले भरतलाई मामा युधाजित्सँग केकय जान आदेश दिए, र भरत शत्रुघ्नसहित प्रस्थान गरे। भरत गएपछि राम र लक्ष्मणले पिताको सेवा गर्दै रामले सीतासँग सुखपूर्वक समय बिताए।

AI-generated · not yet verified

The Nepali meaning of each verse is shown below the verse.

Meaning —

શ્રીમદ્વાલ્મીકીય રામાયણે બાલકાણ્ડમ્ ।

અથ સપ્તસપ્તતિતમસ્સર્ગઃ ।

Shloka 1

ગતે રામે પ્રશાન્તાત્મા રામો દાશરથિર્ધનુઃ ।
વરુણાયાપ્રમેયાય દદૌ હસ્તે સસાયકમ્ ॥ 1 ॥

gate rāme praśāntātmā rāmo dāśarathirdhanuḥ |
varuṇāyāprameyāya dadau haste sasāyakam || 1 ||

રામ ગયા પછી, શાંત આત્માવાળા દશરથપુત્ર રામે અપ્રમેય વરુણને બાણ સહિતનું ધનુષ્ય હાથમાં આપ્યું. ^AI

राम गएपछि, शान्त आत्मा भएका दशरथका पुत्र रामले बाणसहितको धनु अप्रमेय वरुणको हातमा दिए। ^AI

ରାମ ଚାଲିଯିବା ପରେ ପ୍ରଶାନ୍ତ ଆତ୍ମା ଦଶରଥପୁତ୍ର ରାମ ଅପ୍ରମେୟ ବରୁଣଙ୍କ ହାତରେ ବାଣ ସହିତ ଧନୁ ଦେଇଦେଲେ। ^AI

Shloka 2

અભિવાદ્ય તતો રામો વસિષ્ઠપ્રમુખાનૃષીન્ ।
પિતરં વિહ્વલં દૃષ્ટ્વા પ્રોવાચ રઘુનન્દનઃ ॥ 2 ॥

abhivādya tato rāmo vasiṣṭhapramukhānṛṣīn |
pitaraṃ vihvalaṃ dṛṣṭvā provāca raghunandanaḥ || 2 ||

પછી રામે વસિષ્ઠ પ્રમુખ ઋષિઓને નમસ્કાર કર્યા અને વ્યાકુળ પિતાને જોઈને રઘુનંદન બોલ્યા. ^AI

त्यसपछि रामले वसिष्ठप्रमुख ऋषिहरूलाई अभिवादन गरेर, विह्वल भएका पितालाई देखेर, रघुनन्दनले भने। ^AI

ତାପରେ ରାମ ବଶିଷ୍ଠ ଆଦି ଋଷିମାନଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରି, ବ୍ୟାକୁଳ ପିତାଙ୍କୁ ଦେଖି ରଘୁନନ୍ଦନ କହିଲେ। ^AI

Shloka 3

જામદગ્ન્યો ગતો રામઃ પ્રયાતુ ચતુરઙ્ગિણી ।
અયોધ્યાભિમુખી સેના ત્વયા નાથેન પાલિતા ॥ 3 ॥

jāmadagnyo gato rāmaḥ prayātu caturaṅgiṇī |
ayodhyābhimukhī senā tvayā nāthena pālitā || 3 ||

જમદગ્નિના પુત્ર રામ ગયા છે, ચતુરંગિણી સેના અયોધ્યા તરફ પ્રયાણ કરે; હે નાથ, તમારા દ્વારા તે સેનાનું પાલન થાય છે. ^AI

जामदग्न्य राम गए। चतुरङ्गिणी सेना अयोध्यातिर प्रस्थान गरोस्। हे नाथ, तपाईंले पालन गरेको त्यो सेना। ^AI

ଜମଦଗ୍ନିପୁତ୍ର ରାମ ଚାଲିଗଲେ; ଚତୁରଙ୍ଗିଣୀ ସେନା ଅଯୋଧ୍ୟା ଆଡ଼କୁ ଯାଉ; ଆପଣ ନାଥ ହୋଇ ତାହାକୁ ପାଳନ କରନ୍ତୁ। ^AI

Shloka 4

સન્દિશસ્વ મહારાજ સેનાં ત્વચ્છાસને સ્થિતામ્ ।
શાસનં કાઙ્ક્ષતે સેના ચાતકાલિર્જલં યથા ॥ 4 ॥

sandiśasva mahārāja senāṃ tvacchāsane sthitām |
śāsanaṃ kāṅkṣate senā cātakālirjalaṃ yathā || 4 ||

હે મહારાજ, તમારા શાસનમાં સ્થિત સેનાને આદેશ આપો; સેના તમારા આદેશની ચાતક પક્ષી જેમ પાણીની રાહ જોય છે તેમ રાહ જોય છે. ^AI

हे महाराज, तपाईंको आज्ञामा रहेको सेनालाई आदेश दिनुहोस्। सेना चातक पक्षीले जलको जस्तै आज्ञा चाहन्छ। ^AI

ମହାରାଜ, ଆପଣଙ୍କ ଆଜ୍ଞାରେ ସ୍ଥିତ ସେନାକୁ ଆଦେଶ ଦିଅନ୍ତୁ; ଚାତକ ପକ୍ଷୀ ଯେପରି ଜଳ ଚାହେଁ, ସେହିପରି ସେନା ଆପଣଙ୍କ ଆଦେଶ ଚାହେଁ। ^AI

Shloka 5

રામસ્ય વચનં શ્રુત્વા રાજા દશરથ સ્સુતમ્ ।
બાહુભ્યાં સમ્પરિષ્વજ્ય મૂર્ધ્નિ ચાઘ્રાય રાઘવમ્ ॥ 5 ॥

rāmasya vacanaṃ śrutvā rājā daśaratha ssutam |
bāhubhyāṃ sampariṣvajya mūrdhni cāghrāya rāghavam || 5 ||

રામનું વચન સાંભળીને રાજા દશરથે પુત્ર રાઘવને બંને બાહુથી આલિંગન કર્યું અને માથે સૂંઘ્યું. ^AI

रामको वचन सुनेर राजा दशरथले पुत्रलाई दुवै बाहुले अँगालो हालेर र राघवको शिरको वासना लिएर। ^AI

ରାମଙ୍କ ବଚନ ଶୁଣି ରାଜା ଦଶରଥ ପୁତ୍ର ରାଘବଙ୍କୁ ଦୁଇ ବାହୁରେ ଆଲିଙ୍ଗନ କରି ମସ୍ତକରେ ଚୁମ୍ବନ ଦେଲେ। ^AI

Shloka 6

ગતો રામ ઇતિ શ્રુત્વા હૃષ્ટઃ પ્રમુદિતો નૃપઃ ।
પુનર્જાતં તદા મેને પુત્રમાત્માનમેવ ચ ॥ 6 ॥

gato rāma iti śrutvā hṛṣṭaḥ pramudito nṛpaḥ |
punarjātaṃ tadā mene putramātmānameva ca || 6 ||

રામ ગયા એવું સાંભળીને રાજા હર્ષિત અને અત્યંત પ્રસન્ન થયા; ત્યારે તેમણે પુત્રને અને પોતાને પુનર્જન્મ લીધેલા માન્યા. ^AI

राम गए भनी सुनेर हर्षित र प्रमुदित राजाले त्यसबेला पुत्रलाई र आफूलाई पुनर्जन्म भएको माने। ^AI

ରାମ ଚାଲିଗଲେ ବୋଲି ଶୁଣି ରାଜା ହୃଷ୍ଟ ଓ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆନନ୍ଦିତ ହୋଇ ସେତେବେଳେ ପୁତ୍ର ଓ ନିଜକୁ ପୁନର୍ଜାତ ମନେ କଲେ। ^AI

Shloka 7

ચોદયામાસ તાં સેનાં જગામાશુ તતઃ પુરીમ્ ।
પતાકાધ્વજિનીં રમ્યાં તૂર્યોદ્ઘુષ્ટનિનાદિતામ્ ॥ 7 ॥

codayāmāsa tāṃ senāṃ jagāmāśu tataḥ purīm |
patākādhvajinīṃ ramyāṃ tūryodghuṣṭanināditām || 7 ||

તેમણે તે સેનાને આદેશ આપ્યો; પછી તે શીઘ્ર નગરી તરફ ગઈ, જે પતાકા અને ધ્વજાથી શોભતી, રમણીય અને વાદ્યોના ઘોષથી ગુંજતી હતી. ^AI

त्यस सेनालाई हाँक दिए, अनि तुरुन्तै पताका र ध्वजाले युक्त, रमणीय, तूर्यको घोषले गुञ्जायमान नगरीतिर गए। ^AI

ସେ ସେନାକୁ ଚାଳିତ କଲେ; ସେମାନେ ଶୀଘ୍ର ନଗରୀକୁ ଗଲେ, ଯାହା ପତାକା ଓ ଧ୍ୱଜାରେ ଶୋଭିତ, ରମଣୀୟ ଏବଂ ତୂରୀ ଧ୍ୱନିରେ ପ୍ରତିଧ୍ୱନିତ ଥିଲା। ^AI

Shloka 8

સિક્તરાજ પથાં રમ્યાં પ્રકીર્ણકુસુમોત્કરામ્ ।
રાજપ્રવેશસુમુખૈઃ પૌરૈર્મઙ્ગલવાદિભિઃ ॥ 8 ॥

siktarāja pathāṃ ramyāṃ prakīrṇakusumotkarām |
rājapraveśasumukhaiḥ paurairmaṅgalavādibhiḥ || 8 ||

રાજમાર્ગ પાણીથી સિંચાયેલા, રમણીય, ફૂલોના ઢગલાથી વિખરાયેલા, રાજાના પ્રવેશથી પ્રસન્ન નાગરિકો અને મંગલ વાદ્યો વગાડનારાઓથી યુક્ત હતા. ^AI

राजमार्ग सिँचित, रमणीय, फूलका राशिले छरिएको, राजप्रवेशको लागि उत्सुक नगरवासीहरू र मङ्गलवादकहरूसहित। ^AI

ରାଜପଥ ଜଳ ସିଞ୍ଚିତ ଓ ରମଣୀୟ, ଫୁଲରାଶିରେ ବିଛାୟିତ; ରାଜାଙ୍କ ପ୍ରବେଶରେ ସୁମୁଖ ପୌରଜନ ମଙ୍ଗଳ ବାଦ୍ୟ ବଜାଉଥିଲେ। ^AI

Shloka 9

સમ્પૂર્ણાં પ્રાવિશદ્રાજા જનૌઘૈસ્સમલઙ્કૃતામ્ ।
પૌરૈઃ પ્રત્યુદ્ગતો દૂરં દ્વિજૈશ્ચ પુરવાસિભિઃ ।
પુત્રૈરનુગત શ્શ્રીમાન્ શ્રીમદ્ભિશ્ચ મહાયશાઃ ॥ 9 ॥

sampūrṇāṃ prāviśadrājā janaughaissamalaṅkṛtām |
pauraiḥ pratyudgato dūraṃ dvijaiśca puravāsibhiḥ |
putrairanugata śśrīmān śrīmadbhiśca mahāyaśāḥ || 9 ||

રાજાએ સંપૂર્ણ રીતે શોભાયમાન, લોકસમૂહોથી અલંકૃત નગરમાં પ્રવેશ કર્યો. નગરવાસીઓ અને બ્રાહ્મણોએ દૂર સુધી આવીને તેમનું સ્વાગત કર્યું. શ્રીમાન્ અને મહાયશસ્વી રાજા પુત્રો દ્વારા અનુસરવામાં આવ્યા. ^AI

राजा दशरथले मानिसहरूको समूहले राम्ररी सजाइएको त्यो सम्पूर्ण नगरमा प्रवेश गर्नुभयो। नगरवासी द्विजहरूले र नगरका बासिन्दाहरूले टाढासम्म अगुवाइ गरे। श्रीसम्पन्न र महायश भएका राजा आफ्ना श्रीसम्पन्न पुत्रहरूले पछ्याएका थिए। ^AI

ରାଜା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ନଗରୀକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ, ଯାହା ଲୋକସମୂହରେ ସୁସଜ୍ଜିତ ଥିଲା। ନଗରବାସୀ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଓ ଅନ୍ୟ ପୌରଜନମାନେ ଦୂରରୁ ତାଙ୍କୁ ଅଭ୍ୟର୍ଥନା କଲେ। ପୁତ୍ରମାନେ ଅନୁଗମନ କଲେ, ସେ ଐଶ୍ୱର୍ଯ୍ୟଶାଳୀ ଓ ମହାକୀର୍ତ୍ତିମାନ ଥିଲେ, ତାଙ୍କ ସହିତ ଐଶ୍ୱର୍ଯ୍ୟଶାଳୀ ପୁତ୍ରମାନେ ମଧ୍ୟ ଥିଲେ। ^AI

Shloka 10

પ્રવિવેશ ગૃહં રાજા હિમવત્સદૃશં પુનઃ ।
નનન્દ સજનો રાજા ગૃહે કામૈ સ્સુપૂજિતઃ ॥ 10 ॥

praviveśa gṛhaṃ rājā himavatsadṛśaṃ punaḥ |
nananda sajano rājā gṛhe kāmai ssupūjitaḥ || 10 ||

રાજાએ ફરીથી હિમાલય જેવા ભવ્ય ઘરમાં પ્રવેશ કર્યો. પોતાના લોકો સાથે રાજા ઘરમાં ઇચ્છિત વસ્તુઓથી સારી રીતે પૂજાયેલો થઈને આનંદ પામ્યો. ^AI

राजा फेरि हिमालयसदृश आफ्नो महलमा प्रवेश गर्नुभयो। इच्छाअनुसार राम्ररी पूजित भएका राजा आफ्ना जनहरूसहित महलमा आनन्दित भए। ^AI

ରାଜା ପୁନର୍ବାର ହିମାଳୟ ସଦୃଶ ନିଜ ଗୃହକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ। ସେ ଭଲ ଭାବରେ ପୂଜିତ ହୋଇ ନିଜ ଜନସହିତ ଗୃହରେ ଆନନ୍ଦ କଲେ। ^AI

Shloka 11

કૌસલ્યા ચ સુમિત્રા ચ કૈકેયી ચ સુમધ્યમા ।
વધૂપ્રતિગ્રહે યુક્તા યાશ્ચાન્યા રાજયોષિતઃ ॥ 11 ॥

kausalyā ca sumitrā ca kaikeyī ca sumadhyamā |
vadhūpratigrahe yuktā yāścānyā rājayoṣitaḥ || 11 ||

કૌસલ્યા, સુમિત્રા અને સુંદર કમરવાળી કૈકેયી, તેમજ અન્ય રાજસ્ત્રીઓ વધૂઓના સ્વાગતમાં લાગી ગયા. ^AI

कौसल्या, सुमित्रा र सुन्दर कम्मर भएकी कैकेयी, तथा अरू राजपत्नीहरू बुहारीहरूको स्वागत गर्नमा लागे। ^AI

କୌଶଲ୍ୟା, ସୁମିତ୍ରା ଏବଂ ସୁନ୍ଦର ମଧ୍ୟମା କୈକେୟୀ, ତଥା ଅନ୍ୟ ରାଜମହିଷୀମାନେ ବଧୂମାନଙ୍କୁ ଗ୍ରହଣ କରିବାରେ ନିଯୁକ୍ତ ହେଲେ। ^AI

Shloka 12

તતસ્સીતાં મહાભાગામૂર્મિલાં ચ યશસ્વિનીમ્ ।
કુશધ્વજસુતે ચોભે જગૃહુર્નૃપપત્નયઃ ॥ 12 ॥

tatassītāṃ mahābhāgāmūrmilāṃ ca yaśasvinīm |
kuśadhvajasute cobhe jagṛhurnṛpapatnayaḥ || 12 ||

પછી રાજપત્નીઓએ મહાભાગ્યવાન સીતા, યશસ્વિની ઊર્મિલા અને કુશધ્વજની બંને પુત્રીઓનું સ્વાગત કર્યું. ^AI

त्यसपछि राजपत्नीहरूले महाभाग्यवती सीतालाई, यशस्विनी ऊर्मिलालाई, र कुशध्वजकी दुई छोरीहरूलाई स्वीकार गरे। ^AI

ତା’ପରେ ମହାଭାଗ୍ୟବତୀ ସୀତା, ଯଶସ୍ୱିନୀ ଊର୍ମିଳା ଏବଂ କୁଶଧ୍ୱଜଙ୍କ ଦୁଇ କନ୍ୟାଙ୍କୁ ରାଜପତ୍ନୀମାନେ ଗ୍ରହଣ କଲେ। ^AI

Shloka 13

મઙ્ગલાલમ્ભનૈશ્ચાપિ શોભિતાઃ ક્ષૌમવાસસઃ ।
દેવતાયતનાન્યાશુ સર્વાસ્તાઃ પ્રત્યપૂજયન્ ॥ 13 ॥

maṅgalālambhanaiścāpi śobhitāḥ kṣaumavāsasaḥ |
devatāyatanānyāśu sarvāstāḥ pratyapūjayan || 13 ||

મંગલ આશીર્વાદોથી શોભિત, રેશમી વસ્ત્રો પહેરેલી એ બધી સ્ત્રીઓએ તરત જ દેવમંદિરોની પૂજા કરી. ^AI

मङ्गलाचारका स्पर्शले शोभित भएका, रेशमी वस्त्र धारण गरेका ती सबैले चाँडै देवताका मन्दिरहरूको पूजा गरे। ^AI

ମଙ୍ଗଳ ଆଲମ୍ଭନରେ ଶୋଭିତା, କ୍ଷୌମ ବସ୍ତ୍ର ପରିହିତା ସେହି ସମସ୍ତେ ଶୀଘ୍ର ଦେବତାମନ୍ଦିରମାନଙ୍କୁ ପୂଜା କଲେ। ^AI

Shloka 14

અભિવાદ્યાભિવાદ્યાંશ્ચ સર્વા રાજસુતાસ્તદા ।
સ્વં સ્વં ગૃહમથાસાદ્ય કુબેરભવનોપમમ્ ॥ 14 ॥

abhivādyābhivādyāṃśca sarvā rājasutāstadā |
svaṃ svaṃ gṛhamathāsādya kuberabhavanopamam || 14 ||

ત્યારે બધી રાજકુમારીઓએ નમસ્કાર કરવા યોગ્ય લોકોને નમસ્કાર કર્યા અને કુબેરના ભવન જેવા પોતપોતાના ઘરે પહોંચી. ^AI

त्यसपछि सबै राजकुमारहरूले नमस्कार गर्न योग्यहरूलाई नमस्कार गरे, र कुबेरको भवनसदृश आ-आफ्नो घरमा पुगे। ^AI

ସେତେବେଳେ ସମସ୍ତ ରାଜକୁମାରୀ ନମସ୍କାର ଯୋଗ୍ୟ ବ୍ୟକ୍ତିମାନଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରି କୁବେରଙ୍କ ଭବନ ସଦୃଶ ନିଜ ନିଜ ଗୃହକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ। ^AI

Shloka 15

ગોભિર્ધનૈશ્ચ ધાન્યૈશ્ચ તર્પયિત્વા દ્વિજોત્તમાન્ ।
રેમિરે મુદિતાઃ સર્વા ભર્તૃભિઃ સહિતા રહઃ ॥ 15 ॥

gobhirdhanaiśca dhānyaiśca tarpayitvā dvijottamān |
remire muditāḥ sarvā bhartṛbhiḥ sahitā rahaḥ || 15 ||

ગાયો, ધન અને ધાન્યથી શ્રેષ્ઠ બ્રાહ્મણોને તૃપ્ત કરીને, બધી સ્ત્રીઓ પ્રસન્ન થઈને પોતાના પતિઓ સાથે એકાંતમાં આનંદ માણ્યો. ^AI

गाई, धन र धान्यले श्रेष्ठ द्विजहरूलाई तृप्त गराएर ती सबै हर्षित भई आ-आफ्ना पतिहरूसहित एकान्तमा रमाए। ^AI

ଗୋ, ଧନ ଓ ଧାନ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ଦ୍ୱିଜୋତ୍ତମମାନଙ୍କୁ ତୃପ୍ତ କରି ସମସ୍ତେ ଆନନ୍ଦିତା ହୋଇ ସ୍ୱାମୀମାନଙ୍କ ସହିତ ଏକାନ୍ତରେ କ୍ରୀଡ଼ା କଲେ। ^AI

Shloka 16

કુમારાશ્ચ મહાત્માનો વીર્યેણાપ્રતિમા ભુવિ ।
કૃતદારાઃ કૃતાસ્ત્રાશ્ચ સધનાઃ સસુહૃજ્જનાઃ ॥ 16 ॥

kumārāśca mahātmāno vīryeṇāpratimā bhuvi |
kṛtadārāḥ kṛtāstrāśca sadhanāḥ sasuhṛjjanāḥ || 16 ||

મહાત્મા કુમારો, પૃથ્વી પર પરાક્રમમાં અજોડ, પરણેલા, શસ્ત્રવિદ્યામાં નિપુણ, ધન અને મિત્રજનોથી યુક્ત થયા. ^AI

महात्मा कुमारहरू पृथ्वीमा पराक्रममा अतुलनीय थिए, विवाहित भए, अस्त्र-शस्त्रमा निपुण भए, धनसम्पन्न र मित्रजनसहित भए। ^AI

ମହାତ୍ମା କୁମାରମାନେ ପୃଥିବୀରେ ପରାକ୍ରମରେ ଅତୁଳନୀୟ ଥିଲେ। ସେମାନେ ବିବାହିତ, ଅସ୍ତ୍ରଶିକ୍ଷିତ, ଧନଶାଳୀ ଏବଂ ମିତ୍ରଜନସହିତ ଥିଲେ। ^AI

Shloka 17

શુશ્રૂષમાણાઃ પિતરં વર્તયન્તિ નરર્ષભાઃ ।
કસ્યચિત્ત્વથ કાલસ્ય રાજા દશરથઃ સુતમ્ ॥ 17 ॥

śuśrūṣamāṇāḥ pitaraṃ vartayanti nararṣabhāḥ |
kasyacittvatha kālasya rājā daśarathaḥ sutam || 17 ||

નરશ્રેષ્ઠ કુમારો પિતાની સેવા કરતા હતા. કેટલાક સમય પછી રાજા દશરથે પોતાના પુત્રને કહ્યું. ^AI

पिताको सेवा गर्दै ती नरश्रेष्ठहरू बसिरहेका थिए। केही समयपछि राजा दशरथले आफ्ना छोरालाई भने — ^AI

ପିତାଙ୍କ ସେବା କରୁଥାନ୍ତି ଏବଂ ନରଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେ ତାଙ୍କ ଆଜ୍ଞା ପାଳନ କରୁଥାନ୍ତି। କିଛି ସମୟ ପରେ ରାଜା ଦଶରଥ ତାଙ୍କ ପୁତ୍ରକୁ କହିଲେ। ^AI

Shloka 18

ભરતં કૈકયીપુત્ર મબ્રવીદ્રઘુનન્દનઃ ।
અયં કેકયરાજસ્ય પુત્રો વસતિ પુત્રક ॥ 18 ॥

bharataṃ kaikayīputra mabravīdraghunandanaḥ |
ayaṃ kekayarājasya putro vasati putraka || 18 ||

રઘુકુલના આનંદ, રાજા દશરથે કૈકયીના પુત્ર ભરતને કહ્યું: 'હે પુત્ર, કેકયરાજનો પુત્ર (યુધાજિત) અહીં રહે છે.' ^AI

हे पुत्र, रघुनन्दन दशरथले कैकेयीका छोरा भरतलाई भने — यो केकयराजको छोरा यहाँ बस्छ। ^AI

ରଘୁନନ୍ଦନ ଦଶରଥ କୈକେୟୀପୁତ୍ର ଭରତକୁ କହିଲେ, 'ହେ ପୁତ୍ର, ଏହି କେକୟରାଜାଙ୍କ ପୁତ୍ର ଏଠାରେ ରହୁଛନ୍ତି।' ^AI

Shloka 19

ત્વાં નેતુમાગતો વીર યુધાજિન્માતુલસ્તવ ।
પ્રાર્થિતસ્તેન ધર્મજ્ઞ મિધિલાયામહં તથા ॥ 19 ॥

tvāṃ netumāgato vīra yudhājinmātulastava |
prārthitastena dharmajña midhilāyāmahaṃ tathā || 19 ||

'હે વીર, તારો મામા યુધાજિત તને લઈ જવા આવ્યો છે. હે ધર્મજ્ઞ, તેણે મને પણ મિથિલામાં આમ કરવા વિનંતી કરી છે.' ^AI

हे वीर, तिम्रो मामा युधाजित् तिमीलाई लैजान आएका छन्। हे धर्मज्ञ, उनले मिथिलामा मलाई पनि यसै प्रकार अनुरोध गरेका छन्। ^AI

'ହେ ବୀର, ତୁମର ମାମୁଁ ଯୁଧାଜିତ ତୁମକୁ ନେବାପାଇଁ ଆସିଛନ୍ତି। ହେ ଧର୍ମଜ୍ଞ, ସେ ମୋତେ ମିଥିଲାରେ ଏହିପରି ପ୍ରାର୍ଥନା କରିଛନ୍ତି।' ^AI

Shloka 20

ઋષિમધ્યે તુ તસ્ય ત્વં પ્રીતિં કર્તુમિહાર્હસિ ।
શ્રુત્વા દશરથસ્યૈતદ્ભરતઃ કૈકયીસુતઃ ॥ 20 ॥

ṛṣimadhye tu tasya tvaṃ prītiṃ kartumihārhasi |
śrutvā daśarathasyaitadbharataḥ kaikayīsutaḥ || 20 ||

'તેથી ઋષિઓની વચ્ચે તું તેની પ્રસન્નતા કરવા યોગ્ય છે.' દશરથનું આ વચન સાંભળીને કૈકયીપુત્ર ભરતે ^AI

ऋषिहरूको सभामा तिमीले उनको प्रसन्नता गर्नु उचित छ। दशरथको यो कुरा सुनेर कैकेयीका छोरा भरतले — ^AI

ତୁମେ ଋଷିମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ତାଙ୍କର ସନ୍ତୋଷ କରିବା ଉଚିତ। ଦଶରଥଙ୍କ ଏହି କଥା ଶୁଣି କୈକେୟୀପୁତ୍ର ଭରତ। ^AI

Shloka 21

અભિવાદ્ય ગુરું રામં પરિષ્વજ્ય ચ લક્ષ્મણમ્ ।
ગમનાયાભિચક્રામ શત્રુઘ્નસહિતસ્તદા ॥ 21 ॥

abhivādya guruṃ rāmaṃ pariṣvajya ca lakṣmaṇam |
gamanāyābhicakrāma śatrughnasahitastadā || 21 ||

ગુરુ રામને નમસ્કાર કરી, લક્ષ્મણને ભેટીને, તે સમયે શત્રુઘ્ન સહિત જવા માટે તૈયાર થયો. ^AI

गुरु रामलाई प्रणाम गरी र लक्ष्मणलाई अँगालो हाली, तब शत्रुघ्नसहित जानको लागि अग्रसर भए। ^AI

ଗୁରୁ ରାମଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରି ଏବଂ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କରି, ସେ ଶତ୍ରୁଘ୍ନ ସହିତ ସେତେବେଳେ ଯାତ୍ରା ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେଲେ। ^AI

Shloka 22

આપૃચ્છ્ય પિતરં શૂરો રામં ચાક્લિષ્ટકારિણમ્ ।
માતૃશ્ચાપિ નરશ્રેષ્ઠ શ્શત્રુઘ્નસહિતો યયૌ ॥ 22 ॥

āpṛcchya pitaraṃ śūro rāmaṃ cākliṣṭakāriṇam |
mātṛścāpi naraśreṣṭha śśatrughnasahito yayau || 22 ||

હે નરશ્રેષ્ઠ, શૂરવીર ભરતે પિતાની અને અક્લિષ્ટકારી રામની તથા માતાઓની રજા લઈને શત્રુઘ્ન સહિત પ્રયાણ કર્યું. ^AI

हे नरश्रेष्ठ, वीर भरतले पिता र निर्दोष कार्य गर्ने रामलाई तथा आमाहरूलाई पनि बिदा मागी शत्रुघ्नसहित प्रस्थान गरे। ^AI

ଶୂର ଭରତ ପିତା ଏବଂ ଅକ୍ଲିଷ୍ଟକାରୀ ରାମଙ୍କୁ ବିଦାୟ ମାଗି, ହେ ନରଶ୍ରେଷ୍ଠ, ମାତାମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ବିଦାୟ ମାଗି ଶତ୍ରୁଘ୍ନ ସହିତ ଚାଲିଗଲେ। ^AI

Shloka 23

ગતે તુ ભરતે રામો લક્ષ્મણશ્ચ મહાબલઃ ।
પિતરં દેવસંઙ્કાશં પૂજયામાસતુસ્તદા ॥ 23 ॥

gate tu bharate rāmo lakṣmaṇaśca mahābalaḥ |
pitaraṃ devasaṃṅkāśaṃ pūjayāmāsatustadā || 23 ||

ભરત ગયા પછી, મહાબળવાન રામ અને લક્ષ્મણે તે સમયે દેવતાઓ જેવા પિતાની પૂજા કરી. ^AI

भरत गएपछि, महाबली राम र लक्ष्मणले तब देवतासमान तेजस्वी पिताको पूजा गरे। ^AI

ଭରତ ଚାଲିଗଲା ପରେ, ମହାବଳୀ ରାମ ଏବଂ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ସେତେବେଳେ ଦେବତାଙ୍କ ପରି ପିତାଙ୍କୁ ପୂଜା କଲେ। ^AI

Shloka 24

પિતુરાજ્ઞાં પુરસ્કૃત્ય પૌરકાર્યાણિ સર્વશઃ ।
ચકાર રામો ધર્માત્મા પ્રિયાણિ ચ હિતાનિ ચ ॥ 24 ॥

piturājñāṃ puraskṛtya paurakāryāṇi sarvaśaḥ |
cakāra rāmo dharmātmā priyāṇi ca hitāni ca || 24 ||

ધર્માત્મા રામે પિતાની આજ્ઞાને મુખ્ય ગણીને નગરના બધા કાર્યો તથા પ્રિય અને હિતકારી કાર્યો કર્યા. ^AI

धर्मात्मा रामले पिताको आज्ञालाई सर्वोपरि राखी नगरका सबै कामहरू तथा प्रिय र हितका कार्यहरू गरे। ^AI

ଧର୍ମାତ୍ମା ରାମ ପିତାଙ୍କ ଆଜ୍ଞାକୁ ପ୍ରାଧାନ୍ୟ ଦେଇ ସମସ୍ତ ନଗରର କାର୍ଯ୍ୟ ଏବଂ ପ୍ରିୟ ଓ ହିତକର କାର୍ଯ୍ୟମାନ କଲେ। ^AI

Shloka 25

માતૃભ્યો માતૃકાર્યાણિ કૃત્વા પરમયન્ત્રિતઃ ।
ગુરૂણાં ગુરુકાર્યાણિ કાલે કાલેઽન્વવૈક્ષત ॥ 25 ॥

mātṛbhyo mātṛkāryāṇi kṛtvā paramayantritaḥ |
gurūṇāṃ gurukāryāṇi kāle kāle'nvavaikṣata || 25 ||

માતાઓ માટે માતૃસંબંધી કાર્યો કરીને, અત્યંત સંયમથી, ગુરુજનોના ગુરુસંબંધી કાર્યો સમયોપર્યંત જોતા રહ્યા. ^AI

आमाका कार्यहरू अत्यन्त संयमका साथ गरेर, गुरुजनहरूका गुरुकार्यहरूलाई समय समयमा हेर्दै थिए। ^AI

ମାତାମାନଙ୍କ ପାଇଁ ମାତୃକାର୍ଯ୍ୟ ସମ୍ପାଦନ କରି ପରମ ଯତ୍ନଶୀଳ ହୋଇ, ଗୁରୁଜନମାନଙ୍କ ଗୁରୁକାର୍ଯ୍ୟ ସମୟ ସମୟରେ ଦେଖିଚାଲିଲେ। ^AI

Shloka 26

એવં દશરથઃ પ્રીતો બ્રાહ્મણા નૈગમાસ્તથા ।
રામસ્ય શીલવૃત્તેન સર્વે વિષયવાસિનઃ ॥ 26 ॥

evaṃ daśarathaḥ prīto brāhmaṇā naigamāstathā |
rāmasya śīlavṛttena sarve viṣayavāsinaḥ || 26 ||

આ પ્રમાણે દશરથ પ્રસન્ન થયા, તેમજ બ્રાહ્મણો અને નગરવાસીઓ પણ; રામના શીલ અને આચરણથી વિષયમાં રહેતા સર્વે પ્રસન્ન થયા. ^AI

यसरी दशरथ प्रसन्न भए, ब्राह्मणहरू र नगरवासीहरू पनि त्यसै गरी; रामको शील र आचरणले सबै विषयवासीहरू प्रसन्न भए। ^AI

ଏହିପରି ଦଶରଥ ପ୍ରୀତ ହେଲେ, ବ୍ରାହ୍ମଣ ଓ ନାଗରିକମାନେ ମଧ୍ୟ ସେହିପରି; ରାମଙ୍କ ଶୀଳ ଓ ଆଚରଣରେ ସମସ୍ତ ବିଷୟବାସୀ ପ୍ରୀତ ହେଲେ। ^AI

Shloka 27

તેષામતિયશા લોકે રામ સ્સત્યપરાક્રમઃ ।
સ્વયમ્ભૂરિવ ભૂતાનાં બભૂવ ગુણવત્તરઃ ॥ 27 ॥

teṣāmatiyaśā loke rāma ssatyaparākramaḥ |
svayambhūriva bhūtānāṃ babhūva guṇavattaraḥ || 27 ||

તેમની અત્યંત કીર્તિ લોકમાં ફેલાઈ, સત્યપરાક્રમી રામ, સ્વયંભૂની જેમ પ્રાણીઓમાં, ગુણવાનોમાં શ્રેષ્ઠ થયા. ^AI

तिनीहरूमध्ये अत्यन्त यशस्वी, सत्यपराक्रमी राम, स्वयम्भूले जस्तै प्राणीहरूका लागि, गुणमा सबैभन्दा श्रेष्ठ भए। ^AI

ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଯଶସ୍ୱୀ, ସତ୍ୟପରାକ୍ରମୀ ରାମ ଲୋକରେ ସ୍ୱୟମ୍ଭୁ ପରି ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଗୁଣରେ ଅଧିକ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ହେଲେ। ^AI

Shloka 28

રામસ્તુ સીતયા સાર્ધં વિજહાર બહૂનૃતૂન્ ।
મનસ્સ્વી તદ્ગતસ્તસ્યાઃ નિત્યં હૃદિ સમર્પિતઃ ॥ 28 ॥

rāmastu sītayā sārdhaṃ vijahāra bahūnṛtūn |
manassvī tadgatastasyāḥ nityaṃ hṛdi samarpitaḥ || 28 ||

રામે સીતા સાથે ઘણા ઋતુઓ સુખપૂર્વક વિતાવ્યા; તેમનું મન તેમાં લીન થયું, નિત્ય તેના હૃદયમાં સમર્પિત થયું. ^AI

रामले भने सीतासँगै धेरै ऋतुहरू बिताए; उनको मन सीतामा लागेको थियो, सधैं उनको हृदयमा समर्पित थियो। ^AI

ରାମ ପୁନଶ୍ଚ ସୀତାଙ୍କ ସହିତ ଅନେକ ଋତୁ ବିହାର କଲେ; ସେ ମନସ୍ୱୀ ହୋଇ ସୀତାଙ୍କଠାରେ ଲୀନ ରହିଲେ, ନିତ୍ୟ ତାଙ୍କ ହୃଦୟରେ ସମର୍ପିତ ହେଲେ। ^AI

Shloka 29

પ્રિયા તુ સીતા રામસ્ય દારાઃ પિતૃકૃતા ઇતિ ।
ગુણાદ્રૂપગુણાચ્ચાપિ પ્રીતિર્ભૂયોઽભ્યવર્ધત ॥ 29 ॥

priyā tu sītā rāmasya dārāḥ pitṛkṛtā iti |
guṇādrūpaguṇāccāpi prītirbhūyo'bhyavardhata || 29 ||

સીતા રામને પ્રિય હતી, પિતાએ આપેલી પત્ની હતી; તેના ગુણ અને રૂપના ગુણથી પ્રીતિ વધુ ને વધુ વધતી ગઈ. ^AI

सीता रामलाई प्रिय थिइन्, पिताले दिएको पत्नी भनेर; गुण र रूपको गुणले पनि प्रीति झन् बढ्दै गयो। ^AI

ସୀତା ରାମଙ୍କର ପ୍ରିୟା ଥିଲେ, ପିତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଦିଆଯାଇଥିବା ପତ୍ନୀ ଥିଲେ; ତାଙ୍କ ଗୁଣ ଓ ରୂପଗୁଣ ଯୋଗୁଁ ପ୍ରୀତି ଆହୁରି ଅଧିକ ବଢ଼ିଲା। ^AI

Shloka 30

તસ્યાશ્ચ ભર્તા દ્વિગુણં હૃદયે પરિવર્તતે ।
અન્તર્જાતમપિ વ્યક્તમાખ્યાતિ હૃદયં હૃદા ॥ 30 ॥

tasyāśca bhartā dviguṇaṃ hṛdaye parivartate |
antarjātamapi vyaktamākhyāti hṛdayaṃ hṛdā || 30 ||

તેના હૃદયમાં પતિ બમણો ફરે છે; અંતરમાં જન્મેલી ભાવના પણ હૃદયથી હૃદય સ્પષ્ટ કહે છે. ^AI

उनको पति पनि उनको हृदयमा दोब्बर भएर घुमिरहन्थ्यो; भित्र जन्मेको कुरा पनि हृदयले हृदयसँग स्पष्ट रूपमा भन्थ्यो। ^AI

ତାଙ୍କର ସ୍ୱାମୀ ତାଙ୍କ ହୃଦୟରେ ଦ୍ୱିଗୁଣ ଭାବରେ ବିଚରଣ କରନ୍ତି; ଅନ୍ତର୍ଜାତ ହୃଦୟ ମଧ୍ୟ ହୃଦୟ ଦ୍ୱାରା ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବରେ ପ୍ରକାଶ ପାଏ। ^AI

Shloka 31

તસ્ય ભૂયો વિશેષેણ મૈથિલી જનકાત્મજા ।
દેવતાભિ સ્સમા રૂપે સીતા શ્રીરિવ રૂપિણી ॥ 31 ॥

tasya bhūyo viśeṣeṇa maithilī janakātmajā |
devatābhi ssamā rūpe sītā śrīriva rūpiṇī || 31 ||

તેના માટે વિશેષ રૂપે, જનકની પુત્રી મૈથિલી, દેવતાઓ સમાન રૂપવાળી સીતા, રૂપ ધારણ કરેલી લક્ષ્મી જેવી હતી. ^AI

उनको लागि विशेष गरी मिथिलाकी राजकुमारी, जनककी छोरी सीता, देवताहरूसँग रूपमा समान, श्रीजस्तै रूपवती थिइन्। ^AI

ତାଙ୍କର ପୁନଶ୍ଚ ବିଶେଷ ଭାବରେ ମୈଥିଳୀ ଜନକାତ୍ମଜା ସୀତା ଦେବତାମାନଙ୍କ ସହିତ ସମାନ ରୂପବତୀ ଥିଲେ, ଯେପରି ରୂପିଣୀ ଲକ୍ଷ୍ମୀ। ^AI

Shloka 32

તયા સ રાજર્ષિસુતોઽભિરામયા સમેયિવાનુત્તમરાજકન્યયા ।
અતીવ રામ શ્શુશુભેઽભિરામયા ।
વિભુ શ્શ્રિયા વિષ્ણુરિવામરેશ્વરઃ ॥ 32 ॥

tayā sa rājarṣisuto'bhirāmayā sameyivānuttamarājakanyayā |
atīva rāma śśuśubhe'bhirāmayā |
vibhu śśriyā viṣṇurivāmareśvaraḥ || 32 ||

તે અત્યંત મનોહર ઉત્તમ રાજકન્યા સાથે મળેલા રાજર્ષિના પુત્ર રામ, અત્યંત મનોહર તેની સાથે, શ્રી સાથે વિષ્ણુ જેવા, દેવોના ઈશ્વર જેવા, અત્યંત શોભા પામ્યા. ^AI

त्यसरी राजर्षिका छोरा राम, अत्यन्त मनोहर उत्तम राजकुमारीसँग मिलेर, अत्यन्त मनोहर सीतासँग, विभु विष्णुले अमरेश्वरसँग श्रीजस्तै अत्यन्त शोभा पाए। ^AI

ସେହି ଅତ୍ୟନ୍ତ ମନୋହରା ଉତ୍ତମ ରାଜକନ୍ୟାଙ୍କ ସହିତ ସମ୍ମିଳିତ ହୋଇ ରାଜର୍ଷିପୁତ୍ର ରାମ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଶୋଭା ପାଇଲେ, ଯେପରି ଅମରେଶ୍ୱର ବିଷ୍ଣୁ ଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କ ସହିତ ଶୋଭା ପାଆନ୍ତି। ^AI

ઇત્યાર્ષે શ્રીમદ્રામાયણે વાલ્મીકીય આદિકાવ્યે બાલકાણ્ડે સપ્તસપ્તતિતમસ્સર્ગઃ ॥

Sanskrit — Devanagari (original)

श्रीमद्वाल्मीकीय रामायणे बालकाण्डम् ।

अथ सप्तसप्ततितमस्सर्गः ।

गते रामे प्रशान्तात्मा रामो दाशरथिर्धनुः ।

वरुणायाप्रमेयाय ददौ हस्ते ससायकम् ॥ 1 ॥

अभिवाद्य ततो रामो वसिष्ठप्रमुखानृषीन् ।

पितरं विह्वलं दृष्ट्वा प्रोवाच रघुनन्दनः ॥ 2 ॥

जामदग्न्यो गतो रामः प्रयातु चतुरङ्गिणी ।

अयोध्याभिमुखी सेना त्वया नाथेन पालिता ॥ 3 ॥

सन्दिशस्व महाराज सेनां त्वच्छासने स्थिताम् ।

शासनं काङ्क्षते सेना चातकालिर्जलं यथा ॥ 4 ॥

रामस्य वचनं श्रुत्वा राजा दशरथ स्सुतम् ।

बाहुभ्यां सम्परिष्वज्य मूर्ध्नि चाघ्राय राघवम् ॥ 5 ॥

गतो राम इति श्रुत्वा हृष्टः प्रमुदितो नृपः ।

पुनर्जातं तदा मेने पुत्रमात्मानमेव च ॥ 6 ॥

चोदयामास तां सेनां जगामाशु ततः पुरीम् ।

पताकाध्वजिनीं रम्यां तूर्योद्घुष्टनिनादिताम् ॥ 7 ॥

सिक्तराज पथां रम्यां प्रकीर्णकुसुमोत्कराम् ।

राजप्रवेशसुमुखैः पौरैर्मङ्गलवादिभिः ॥ 8 ॥

सम्पूर्णां प्राविशद्राजा जनौघैस्समलङ्कृताम् ।

पौरैः प्रत्युद्गतो दूरं द्विजैश्च पुरवासिभिः ।

पुत्रैरनुगत श्श्रीमान् श्रीमद्भिश्च महायशाः ॥ 9 ॥

प्रविवेश गृहं राजा हिमवत्सदृशं पुनः ।

ननन्द सजनो राजा गृहे कामै स्सुपूजितः ॥ 10 ॥

कौसल्या च सुमित्रा च कैकेयी च सुमध्यमा ।

वधूप्रतिग्रहे युक्ता याश्चान्या राजयोषितः ॥ 11 ॥

ततस्सीतां महाभागामूर्मिलां च यशस्विनीम् ।

कुशध्वजसुते चोभे जगृहुर्नृपपत्नयः ॥ 12 ॥

मङ्गलालम्भनैश्चापि शोभिताः क्षौमवाससः ।

देवतायतनान्याशु सर्वास्ताः प्रत्यपूजयन् ॥ 13 ॥

अभिवाद्याभिवाद्यांश्च सर्वा राजसुतास्तदा ।

स्वं स्वं गृहमथासाद्य कुबेरभवनोपमम् ॥ 14 ॥

गोभिर्धनैश्च धान्यैश्च तर्पयित्वा द्विजोत्तमान् ।

रेमिरे मुदिताः सर्वा भर्तृभिः सहिता रहः ॥ 15 ॥

कुमाराश्च महात्मानो वीर्येणाप्रतिमा भुवि ।

कृतदाराः कृतास्त्राश्च सधनाः ससुहृज्जनाः ॥ 16 ॥

शुश्रूषमाणाः पितरं वर्तयन्ति नरर्षभाः ।

कस्यचित्त्वथ कालस्य राजा दशरथः सुतम् ॥ 17 ॥

भरतं कैकयीपुत्र मब्रवीद्रघुनन्दनः ।

अयं केकयराजस्य पुत्रो वसति पुत्रक ॥ 18 ॥

त्वां नेतुमागतो वीर युधाजिन्मातुलस्तव ।

प्रार्थितस्तेन धर्मज्ञ मिधिलायामहं तथा ॥ 19 ॥

ऋषिमध्ये तु तस्य त्वं प्रीतिं कर्तुमिहार्हसि ।

श्रुत्वा दशरथस्यैतद्भरतः कैकयीसुतः ॥ 20 ॥

अभिवाद्य गुरुं रामं परिष्वज्य च लक्ष्मणम् ।

गमनायाभिचक्राम शत्रुघ्नसहितस्तदा ॥ 21 ॥

आपृच्छ्य पितरं शूरो रामं चाक्लिष्टकारिणम् ।

मातृश्चापि नरश्रेष्ठ श्शत्रुघ्नसहितो ययौ ॥ 22 ॥

गते तु भरते रामो लक्ष्मणश्च महाबलः ।

पितरं देवसंङ्काशं पूजयामासतुस्तदा ॥ 23 ॥

पितुराज्ञां पुरस्कृत्य पौरकार्याणि सर्वशः ।

चकार रामो धर्मात्मा प्रियाणि च हितानि च ॥ 24 ॥

मातृभ्यो मातृकार्याणि कृत्वा परमयन्त्रितः ।

गुरूणां गुरुकार्याणि काले कालेऽन्ववैक्षत ॥ 25 ॥

एवं दशरथः प्रीतो ब्राह्मणा नैगमास्तथा ।

रामस्य शीलवृत्तेन सर्वे विषयवासिनः ॥ 26 ॥

तेषामतियशा लोके राम स्सत्यपराक्रमः ।

स्वयम्भूरिव भूतानां बभूव गुणवत्तरः ॥ 27 ॥

रामस्तु सीतया सार्धं विजहार बहूनृतून् ।

मनस्स्वी तद्गतस्तस्याः नित्यं हृदि समर्पितः ॥ 28 ॥

प्रिया तु सीता रामस्य दाराः पितृकृता इति ।

गुणाद्रूपगुणाच्चापि प्रीतिर्भूयोऽभ्यवर्धत ॥ 29 ॥

तस्याश्च भर्ता द्विगुणं हृदये परिवर्तते ।

अन्तर्जातमपि व्यक्तमाख्याति हृदयं हृदा ॥ 30 ॥

तस्य भूयो विशेषेण मैथिली जनकात्मजा ।

देवताभि स्समा रूपे सीता श्रीरिव रूपिणी ॥ 31 ॥

तया स राजर्षिसुतोऽभिरामया समेयिवानुत्तमराजकन्यया ।

अतीव राम श्शुशुभेऽभिरामया ।

विभु श्श्रिया विष्णुरिवामरेश्वरः ॥ 32 ॥

इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीय आदिकाव्ये बालकाण्डे सप्तसप्ततितमस्सर्गः ॥

🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Gujarati script. Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version. It is a transliteration, not a translation — see “Meaning” for translations where available.

1.77 બાલકાણ્ડ - સપ્તસપ્તતિતમ સર્ગઃ