ஶ்ரீமத்வால்மீகீய ராமாயணே கிஷ்கிந்தாகாண்டம் ।
அத பஞ்சமஸ்ஸர்கஃ ।
ரு'ஶ்யமூகாத்து ஹநுமாந்கத்வா து மலயம் கிரிம் ।
ஆசசக்ஷே ததா வீரௌ கபிராஜாய ராகவௌ ॥ 1 ॥
அயம் ராமோ மஹாப்ராஜ்ஞ ஸ்ஸம்ப்ராப்தோ த்ரு'டவிக்ரமஃ ।
லக்ஷ்மணேந ஸஹ ப்ராத்ரா ராமோऽயம் ஸத்யவிக்ரமஃ ॥ 2 ॥
இக்ஷ்வாகூணாம் குலே ஜாதோ ராமோ தஶரதாத்மஜஃ ।
தர்மே நிகதிதஶ்சைவ பிதுர்நிர்தேஶபாரகஃ ॥ 3 ॥
தஸ்யாஸ்ய வஸதோऽரண்யே நியதஸ்ய மஹாத்மநஃ ।
ராவணேந ஹ்ரு'தா பார்யா ஸ த்வாம் ஶரணமாகதஃ ॥ 4 ॥
ராஜஸூயாஶ்வமேதைஶ்ச வஹ்நிர்யேநாபிதர்பிதஃ ।
தக்ஷிணாஶ்ச ததோத்ஸ்ரு'ஷ்டா காவஶ்ஶதஸஹஸ்ரஶஃ ॥ 5 ॥
தபஸா ஸத்யவாக்யேந வஸுதா யேந பாலிதா ।
ஸ்த்ரீ ஹேதோஸ்தஸ்ய புத்ரோऽயம் ராமஸ்த்வாம் ஶரணம் கதஃ ॥ 6 ॥
பவதா ஸக்யகாமௌ தௌ ப்ராதரௌ ராமலக்ஷ்மணௌ ।
ப்ரதிக்ரு'ஹ்யார்சயஸ்வைதௌ பூஜநீயதமாவுபௌ ॥ 7 ॥
ஶ்ருத்வா ஹநுமதோ வாக்யம் ஸுக்ரீவோ ஹ்ரு'ஷ்டமாநஸஃ ।
பயம் சராகவாத்கோரம் ப்ரஜஹௌ விகதஜ்வரஃ ॥ 8 ॥
ஸக்ரு'த்வா மாநுஷம் ரூபம் ஸுக்ரீவஃ ப்லவகர்ஷபஃ ।
தர்ஶநீயதமோ பூத்வா ப்ரீத்யா ப்ரோவாச ராகவம் ॥ 9 ॥
பவாந்தர்மவிநீதஶ்ச விக்ராந்தஸ்ஸர்வவத்ஸலஃ ।
ஆக்யாதா வாயுபுத்ரேண தத்த்வதோ மே பவத்குணாஃ ॥ 10 ॥
தந்மமைவைஷ ஸத்காரோ லாபஶ்சைவோத்தமஃ ப்ரபோ ।
யத்த்வமிச்சஸி ஸௌஹார்தம் வாநரேண மயா ஸஹ ॥ 11 ॥
ரோசதே யதி வா ஸக்யம் பாஹுரேஷ ப்ரஸாரிதஃ ।
க்ரு'ஹ்யதாம் பாணிநா பாணிர்மர்யாதா பத்யதாம் த்ருவா ॥ 12 ॥
ஏதத்து வசநம் ஶ்ருத்வா ஸுக்ரீவேண ஸுபாஷிதம் ।
ஸம்ப்ரஹ்ரு'ஷ்டமநா ஹஸ்தம் பீடயாமாஸ பாணிநா ॥ 13 ॥
ஹ்ரு'த்யம் ஸௌஹ்ரு'தமாலம்ப்யபர்யஷ்வஜத பீடிதம் ।
ததோ ஹநூமாந்ஸந்த்யஜ்ய பிக்ஷுரூபமரிந்தமஃ ॥ 14 ॥
காஷ்டயோஸ்ஸ்வேந ரூபேண ஜநயாமாஸ பாவகம் ।
தீப்யமாநம் ததோ வஹ்நிம் ஹ்நிம் புஷ்பைரப்யர்ச்ய ஸத்க்ரு'தம் ॥ 15 ॥
தயோர்மத்யேऽத ஸுப்ரீதோ நிததே ஸுஸமாஹிதஃ ।
ததோऽக்நிம் தீப்யமாநம் தௌ சக்ரதுஶ்ச ப்ரதக்ஷிணம் ॥ 16 ॥
ஸுக்ரீவோ ராகவஶ்சைவ வயஸ்யத்வமுபாகதௌ ।
ததஸ்ஸுப்ரீதமநஸௌ தாவுபௌ ஹரிராகவௌ ॥ 17 ॥
அந்யோந்யமபிவீக்ஷந்தௌ ந த்ரு'ப்திமுபஜக்மதுஃ ।
த்வம் வயஸ்யோऽஸி மே ஹ்ரு'த்யோ ஹ்யேகம் துஃகம் ஸுகம் ச நௌ ॥ 18 ॥
ஸுக்ரீவோ ராகவம் வாக்யமித்யுவாச ப்ரஹ்ரு'ஷ்டவத் ।
ததஸ்ஸுபர்ணபஹுலாம் சித்வா ஶாகாம் ஸுபுஷ்பிதாம் ॥ 19 ॥
ஸாலஸ்யாஸ்தீர்ய ஸுக்ரீவோ நிஷஸாத ஸராகவஃ ।
லக்ஷ்மணாயாத ஸம்ஹ்ரு'ஷ்டோ ஹநூமாந் ப்லவகர்ஷபஃ ॥ 20 ॥
ஶாகாம் சந்தநவ்ரு'க்ஷஸ்ய ததௌ பரமபுஷ்பிதாம் ।
ததஃ ப்ரஹ்ரு'ஷ்டஸ்ஸுக்ரீவஃ ஶ்லக்ஷ்ணம் மதுரயா கிரா ॥ 21 ॥
ப்ரத்யுவாச ததா ராமம் ஹர்ஷவ்யாகுலலோசநஃ ।
அஹம் விநிக்ரு'தோ ராம சராமீஹ பயார்திதஃ ॥ 22 ॥
ஹ்ரு'தபார்யோ வநே த்ரஸ்தோ துர்கமேததுபாஶ்ரிதஃ ।
ஸோऽஹம் த்ரஸ்தோ வநே பீதோ வஸாம்யுத்ப்ராந்தசேதநஃ ॥ 23 ॥
வாலிநா நிக்ரு'தோ ப்ராத்ரா க்ரு'தவைரஶ்ச ராகவ ।
வாலிநோ மே மஹாபாக பயார்தஸ்யாபயம் குரு ॥ 24 ॥
கர்துமர்ஹஸி காகுத்ஸ்த பயம் மே ந பவேத்யதா ।
ஏவமுக்தஸ்து தேஜஸ்வீ தர்மஜ்ஞோ தர்மவத்ஸலஃ ॥ 25 ॥
ப்ரத்யபாஷத காகுத்ஸ்தஃ ஸுக்ரீவம் ப்ரஹஸந்நிவ ।
உபகாரபலம் மித்ரம் விதிதம் மே மஹாகபே ॥ 26 ॥
வாலிநம் தம் வதிஷ்யாமி தவ பார்யாபஹாரிணம் ।
அமோகாஸ்ஸூர்யஸங்காஶா மமைதே நிஶிதாஶ்ஶராஃ ॥ 27 ॥
தஸ்மிந்வாலிநி துர்வ்ரு'த்தே நிபதிஷ்யந்தி வேகிதாஃ ।
கங்கபத்ரப்ரதிச்சந்நா மஹேந்த்ராஶநிஸந்நிபாஃ ॥ 28 ॥
தீக்ஷ்ணாக்ரா ரு'ஜுபர்வாணஸ்ஸரோஷா புஜகா இவ ।
தமத்ய வாலிநம் பஶ்ய தீக்ஷ்ணைராஶீவிஷோபமைஃ ॥ 29 ॥
ஶரைர்விநிஹதம் பூமௌ விகீர்ணமிவ பர்வதம் ।
ஸ து தத்வசநம் ஶ்ருத்வா ராகவஸ்யாத்மநோ ஹிதம் ॥ 30 ॥
ஸுக்ரீவஃ பரமப்ரீதஸ்ஸுமஹத்வாக்யமப்ரவீத் ।
தவ ப்ரஸாதேந ந்ரு'ஸிம்ஹ ராகவ ப்ரியாம் ச ராஜ்யம் ச ஸமாப்நுயாமஹம் ।
ததா குரு த்வம் நரதேவ வைரிணம் யதா நிஹம்ஸ்யத்ய ரிபும்மமாக்ரஜம் ॥ 31 ॥
ஸீதா கபீந்த்ரக்ஷணதாசராணாம் ராஜீவஹேமஜ்வலநோபமாநி ।
ஸுக்ரீவராமப்ரணயப்ரஸங்கே வாமாநி நேத்ராணி ஸமம் ஸ்புரந்தி ॥ 32 ॥
இத்யார்ஷே ஶ்ரீமத்ராமாயணே வால்மீகீய ஆதிகாவ்யே கிஷ்கிந்தாகாண்டே பஞ்சமஸ்ஸர்கஃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe kiṣkindhākāṇḍam |
atha pañcamassargaḥ |
ṛśyamūkāttu hanumāngatvā tu malayaṃ girim |
ācacakṣe tadā vīrau kapirājāya rāghavau || 1 ||
ayaṃ rāmo mahāprājña ssamprāpto dṛḍhavikramaḥ |
lakṣmaṇena saha bhrātrā rāmo'yaṃ satyavikramaḥ || 2 ||
ikṣvākūṇāṃ kule jāto rāmo daśarathātmajaḥ |
dharme nigaditaścaiva piturnirdeśapāragaḥ || 3 ||
tasyāsya vasato'raṇye niyatasya mahātmanaḥ |
rāvaṇena hṛtā bhāryā sa tvāṃ śaraṇamāgataḥ || 4 ||
rājasūyāśvamedhaiśca vahniryenābhitarpitaḥ |
dakṣiṇāśca tathotsṛṣṭā gāvaśśatasahasraśaḥ || 5 ||
tapasā satyavākyena vasudhā yena pālitā |
strī hetostasya putro'yaṃ rāmastvāṃ śaraṇaṃ gataḥ || 6 ||
bhavatā sakhyakāmau tau bhrātarau rāmalakṣmaṇau |
pratigṛhyārcayasvaitau pūjanīyatamāvubhau || 7 ||
śrutvā hanumato vākyaṃ sugrīvo hṛṣṭamānasaḥ |
bhayaṃ carāghavādghoraṃ prajahau vigatajvaraḥ || 8 ||
sakṛtvā mānuṣaṃ rūpaṃ sugrīvaḥ plavagarṣabhaḥ |
darśanīyatamo bhūtvā prītyā provāca rāghavam || 9 ||
bhavāndharmavinītaśca vikrāntassarvavatsalaḥ |
ākhyātā vāyuputreṇa tattvato me bhavadguṇāḥ || 10 ||
tanmamaivaiṣa satkāro lābhaścaivottamaḥ prabho |
yattvamicchasi sauhārdaṃ vānareṇa mayā saha || 11 ||
rocate yadi vā sakhyaṃ bāhureṣa prasāritaḥ |
gṛhyatāṃ pāṇinā pāṇirmaryādā badhyatāṃ dhruvā || 12 ||
etattu vacanaṃ śrutvā sugrīveṇa subhāṣitam |
samprahṛṣṭamanā hastaṃ pīḍayāmāsa pāṇinā || 13 ||
hṛdyaṃ sauhṛdamālambyaparyaṣvajata pīḍitam |
tato hanūmānsantyajya bhikṣurūpamarindamaḥ || 14 ||
kāṣṭhayossvena rūpeṇa janayāmāsa pāvakam |
dīpyamānaṃ tato vahniṃ hniṃ puṣpairabhyarcya satkṛtam || 15 ||
tayormadhye'tha suprīto nidadhe susamāhitaḥ |
tato'gniṃ dīpyamānaṃ tau cakratuśca pradakṣiṇam || 16 ||
sugrīvo rāghavaścaiva vayasyatvamupāgatau |
tatassuprītamanasau tāvubhau harirāghavau || 17 ||
anyonyamabhivīkṣantau na tṛptimupajagmatuḥ |
tvaṃ vayasyo'si me hṛdyo hyekaṃ duḥkhaṃ sukhaṃ ca nau || 18 ||
sugrīvo rāghavaṃ vākyamityuvāca prahṛṣṭavat |
tatassuparṇabahulāṃ chitvā śākhāṃ supuṣpitām || 19 ||
sālasyāstīrya sugrīvo niṣasāda sarāghavaḥ |
lakṣmaṇāyātha saṃhṛṣṭo hanūmān plavagarṣabhaḥ || 20 ||
śākhāṃ candanavṛkṣasya dadau paramapuṣpitām |
tataḥ prahṛṣṭassugrīvaḥ ślakṣṇaṃ madhurayā girā || 21 ||
pratyuvāca tadā rāmaṃ harṣavyākulalocanaḥ |
ahaṃ vinikṛto rāma carāmīha bhayārditaḥ || 22 ||
hṛtabhāryo vane trasto durgametadupāśritaḥ |
so'haṃ trasto vane bhīto vasāmyudbhrāntacetanaḥ || 23 ||
vālinā nikṛto bhrātrā kṛtavairaśca rāghava |
vālino me mahābhāga bhayārtasyābhayaṃ kuru || 24 ||
kartumarhasi kākutstha bhayaṃ me na bhavedyathā |
evamuktastu tejasvī dharmajño dharmavatsalaḥ || 25 ||
pratyabhāṣata kākutsthaḥ sugrīvaṃ prahasanniva |
upakāraphalaṃ mitraṃ viditaṃ me mahākape || 26 ||
vālinaṃ taṃ vadhiṣyāmi tava bhāryāpahāriṇam |
amoghāssūryasaṅkāśā mamaite niśitāśśarāḥ || 27 ||
tasminvālini durvṛtte nipatiṣyanti vegitāḥ |
kaṅkapatrapraticchannā mahendrāśanisannibhāḥ || 28 ||
tīkṣṇāgrā ṛjuparvāṇassaroṣā bhujagā iva |
tamadya vālinaṃ paśya tīkṣṇairāśīviṣopamaiḥ || 29 ||
śarairvinihataṃ bhūmau vikīrṇamiva parvatam |
sa tu tadvacanaṃ śrutvā rāghavasyātmano hitam || 30 ||
sugrīvaḥ paramaprītassumahadvākyamabravīt |
tava prasādena nṛsiṃha rāghava priyāṃ ca rājyaṃ ca samāpnuyāmaham |
tathā kuru tvaṃ naradeva vairiṇaṃ yathā nihaṃsyadya ripummamāgrajam || 31 ||
sītā kapīndrakṣaṇadācarāṇāṃ rājīvahemajvalanopamāni |
sugrīvarāmapraṇayaprasaṅge vāmāni netrāṇi samaṃ sphuranti || 32 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye kiṣkindhākāṇḍe pañcamassargaḥ ||
Sanskrit — Devanagari (original)
श्रीमद्वाल्मीकीय रामायणे किष्किन्धाकाण्डम् ।
अथ पञ्चमस्सर्गः ।
ऋश्यमूकात्तु हनुमान्गत्वा तु मलयं गिरिम् ।
आचचक्षे तदा वीरौ कपिराजाय राघवौ ॥ 1 ॥
अयं रामो महाप्राज्ञ स्सम्प्राप्तो दृढविक्रमः ।
लक्ष्मणेन सह भ्रात्रा रामोऽयं सत्यविक्रमः ॥ 2 ॥
इक्ष्वाकूणां कुले जातो रामो दशरथात्मजः ।
धर्मे निगदितश्चैव पितुर्निर्देशपारगः ॥ 3 ॥
तस्यास्य वसतोऽरण्ये नियतस्य महात्मनः ।
रावणेन हृता भार्या स त्वां शरणमागतः ॥ 4 ॥
राजसूयाश्वमेधैश्च वह्निर्येनाभितर्पितः ।
दक्षिणाश्च तथोत्सृष्टा गावश्शतसहस्रशः ॥ 5 ॥
तपसा सत्यवाक्येन वसुधा येन पालिता ।
स्त्री हेतोस्तस्य पुत्रोऽयं रामस्त्वां शरणं गतः ॥ 6 ॥
भवता सख्यकामौ तौ भ्रातरौ रामलक्ष्मणौ ।
प्रतिगृह्यार्चयस्वैतौ पूजनीयतमावुभौ ॥ 7 ॥
श्रुत्वा हनुमतो वाक्यं सुग्रीवो हृष्टमानसः ।
भयं चराघवाद्घोरं प्रजहौ विगतज्वरः ॥ 8 ॥
सकृत्वा मानुषं रूपं सुग्रीवः प्लवगर्षभः ।
दर्शनीयतमो भूत्वा प्रीत्या प्रोवाच राघवम् ॥ 9 ॥
भवान्धर्मविनीतश्च विक्रान्तस्सर्ववत्सलः ।
आख्याता वायुपुत्रेण तत्त्वतो मे भवद्गुणाः ॥ 10 ॥
तन्ममैवैष सत्कारो लाभश्चैवोत्तमः प्रभो ।
यत्त्वमिच्छसि सौहार्दं वानरेण मया सह ॥ 11 ॥
रोचते यदि वा सख्यं बाहुरेष प्रसारितः ।
गृह्यतां पाणिना पाणिर्मर्यादा बध्यतां ध्रुवा ॥ 12 ॥
एतत्तु वचनं श्रुत्वा सुग्रीवेण सुभाषितम् ।
सम्प्रहृष्टमना हस्तं पीडयामास पाणिना ॥ 13 ॥
हृद्यं सौहृदमालम्ब्यपर्यष्वजत पीडितम् ।
ततो हनूमान्सन्त्यज्य भिक्षुरूपमरिन्दमः ॥ 14 ॥
काष्ठयोस्स्वेन रूपेण जनयामास पावकम् ।
दीप्यमानं ततो वह्निं ह्निं पुष्पैरभ्यर्च्य सत्कृतम् ॥ 15 ॥
तयोर्मध्येऽथ सुप्रीतो निदधे सुसमाहितः ।
ततोऽग्निं दीप्यमानं तौ चक्रतुश्च प्रदक्षिणम् ॥ 16 ॥
सुग्रीवो राघवश्चैव वयस्यत्वमुपागतौ ।
ततस्सुप्रीतमनसौ तावुभौ हरिराघवौ ॥ 17 ॥
अन्योन्यमभिवीक्षन्तौ न तृप्तिमुपजग्मतुः ।
त्वं वयस्योऽसि मे हृद्यो ह्येकं दुःखं सुखं च नौ ॥ 18 ॥
सुग्रीवो राघवं वाक्यमित्युवाच प्रहृष्टवत् ।
ततस्सुपर्णबहुलां छित्वा शाखां सुपुष्पिताम् ॥ 19 ॥
सालस्यास्तीर्य सुग्रीवो निषसाद सराघवः ।
लक्ष्मणायाथ संहृष्टो हनूमान् प्लवगर्षभः ॥ 20 ॥
शाखां चन्दनवृक्षस्य ददौ परमपुष्पिताम् ।
ततः प्रहृष्टस्सुग्रीवः श्लक्ष्णं मधुरया गिरा ॥ 21 ॥
प्रत्युवाच तदा रामं हर्षव्याकुललोचनः ।
अहं विनिकृतो राम चरामीह भयार्दितः ॥ 22 ॥
हृतभार्यो वने त्रस्तो दुर्गमेतदुपाश्रितः ।
सोऽहं त्रस्तो वने भीतो वसाम्युद्भ्रान्तचेतनः ॥ 23 ॥
वालिना निकृतो भ्रात्रा कृतवैरश्च राघव ।
वालिनो मे महाभाग भयार्तस्याभयं कुरु ॥ 24 ॥
कर्तुमर्हसि काकुत्स्थ भयं मे न भवेद्यथा ।
एवमुक्तस्तु तेजस्वी धर्मज्ञो धर्मवत्सलः ॥ 25 ॥
प्रत्यभाषत काकुत्स्थः सुग्रीवं प्रहसन्निव ।
उपकारफलं मित्रं विदितं मे महाकपे ॥ 26 ॥
वालिनं तं वधिष्यामि तव भार्यापहारिणम् ।
अमोघास्सूर्यसङ्काशा ममैते निशिताश्शराः ॥ 27 ॥
तस्मिन्वालिनि दुर्वृत्ते निपतिष्यन्ति वेगिताः ।
कङ्कपत्रप्रतिच्छन्ना महेन्द्राशनिसन्निभाः ॥ 28 ॥
तीक्ष्णाग्रा ऋजुपर्वाणस्सरोषा भुजगा इव ।
तमद्य वालिनं पश्य तीक्ष्णैराशीविषोपमैः ॥ 29 ॥
शरैर्विनिहतं भूमौ विकीर्णमिव पर्वतम् ।
स तु तद्वचनं श्रुत्वा राघवस्यात्मनो हितम् ॥ 30 ॥
सुग्रीवः परमप्रीतस्सुमहद्वाक्यमब्रवीत् ।
तव प्रसादेन नृसिंह राघव प्रियां च राज्यं च समाप्नुयामहम् ।
तथा कुरु त्वं नरदेव वैरिणं यथा निहंस्यद्य रिपुम्ममाग्रजम् ॥ 31 ॥
सीता कपीन्द्रक्षणदाचराणां राजीवहेमज्वलनोपमानि ।
सुग्रीवरामप्रणयप्रसङ्गे वामानि नेत्राणि समं स्फुरन्ति ॥ 32 ॥
इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीय आदिकाव्ये किष्किन्धाकाण्डे पञ्चमस्सर्गः ॥
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe kiṣkindhākāṇḍam |
atha pañcamassargaḥ |
ṛśyamūkāttu hanumāngatvā tu malayaṃ girim |
ācacakṣe tadā vīrau kapirājāya rāghavau || 1 ||
ayaṃ rāmo mahāprājña ssamprāpto dṛḍhavikramaḥ |
lakṣmaṇena saha bhrātrā rāmo'yaṃ satyavikramaḥ || 2 ||
ikṣvākūṇāṃ kule jāto rāmo daśarathātmajaḥ |
dharme nigaditaścaiva piturnirdeśapāragaḥ || 3 ||
tasyāsya vasato'raṇye niyatasya mahātmanaḥ |
rāvaṇena hṛtā bhāryā sa tvāṃ śaraṇamāgataḥ || 4 ||
rājasūyāśvamedhaiśca vahniryenābhitarpitaḥ |
dakṣiṇāśca tathotsṛṣṭā gāvaśśatasahasraśaḥ || 5 ||
tapasā satyavākyena vasudhā yena pālitā |
strī hetostasya putro'yaṃ rāmastvāṃ śaraṇaṃ gataḥ || 6 ||
bhavatā sakhyakāmau tau bhrātarau rāmalakṣmaṇau |
pratigṛhyārcayasvaitau pūjanīyatamāvubhau || 7 ||
śrutvā hanumato vākyaṃ sugrīvo hṛṣṭamānasaḥ |
bhayaṃ carāghavādghoraṃ prajahau vigatajvaraḥ || 8 ||
sakṛtvā mānuṣaṃ rūpaṃ sugrīvaḥ plavagarṣabhaḥ |
darśanīyatamo bhūtvā prītyā provāca rāghavam || 9 ||
bhavāndharmavinītaśca vikrāntassarvavatsalaḥ |
ākhyātā vāyuputreṇa tattvato me bhavadguṇāḥ || 10 ||
tanmamaivaiṣa satkāro lābhaścaivottamaḥ prabho |
yattvamicchasi sauhārdaṃ vānareṇa mayā saha || 11 ||
rocate yadi vā sakhyaṃ bāhureṣa prasāritaḥ |
gṛhyatāṃ pāṇinā pāṇirmaryādā badhyatāṃ dhruvā || 12 ||
etattu vacanaṃ śrutvā sugrīveṇa subhāṣitam |
samprahṛṣṭamanā hastaṃ pīḍayāmāsa pāṇinā || 13 ||
hṛdyaṃ sauhṛdamālambyaparyaṣvajata pīḍitam |
tato hanūmānsantyajya bhikṣurūpamarindamaḥ || 14 ||
kāṣṭhayossvena rūpeṇa janayāmāsa pāvakam |
dīpyamānaṃ tato vahniṃ hniṃ puṣpairabhyarcya satkṛtam || 15 ||
tayormadhye'tha suprīto nidadhe susamāhitaḥ |
tato'gniṃ dīpyamānaṃ tau cakratuśca pradakṣiṇam || 16 ||
sugrīvo rāghavaścaiva vayasyatvamupāgatau |
tatassuprītamanasau tāvubhau harirāghavau || 17 ||
anyonyamabhivīkṣantau na tṛptimupajagmatuḥ |
tvaṃ vayasyo'si me hṛdyo hyekaṃ duḥkhaṃ sukhaṃ ca nau || 18 ||
sugrīvo rāghavaṃ vākyamityuvāca prahṛṣṭavat |
tatassuparṇabahulāṃ chitvā śākhāṃ supuṣpitām || 19 ||
sālasyāstīrya sugrīvo niṣasāda sarāghavaḥ |
lakṣmaṇāyātha saṃhṛṣṭo hanūmān plavagarṣabhaḥ || 20 ||
śākhāṃ candanavṛkṣasya dadau paramapuṣpitām |
tataḥ prahṛṣṭassugrīvaḥ ślakṣṇaṃ madhurayā girā || 21 ||
pratyuvāca tadā rāmaṃ harṣavyākulalocanaḥ |
ahaṃ vinikṛto rāma carāmīha bhayārditaḥ || 22 ||
hṛtabhāryo vane trasto durgametadupāśritaḥ |
so'haṃ trasto vane bhīto vasāmyudbhrāntacetanaḥ || 23 ||
vālinā nikṛto bhrātrā kṛtavairaśca rāghava |
vālino me mahābhāga bhayārtasyābhayaṃ kuru || 24 ||
kartumarhasi kākutstha bhayaṃ me na bhavedyathā |
evamuktastu tejasvī dharmajño dharmavatsalaḥ || 25 ||
pratyabhāṣata kākutsthaḥ sugrīvaṃ prahasanniva |
upakāraphalaṃ mitraṃ viditaṃ me mahākape || 26 ||
vālinaṃ taṃ vadhiṣyāmi tava bhāryāpahāriṇam |
amoghāssūryasaṅkāśā mamaite niśitāśśarāḥ || 27 ||
tasminvālini durvṛtte nipatiṣyanti vegitāḥ |
kaṅkapatrapraticchannā mahendrāśanisannibhāḥ || 28 ||
tīkṣṇāgrā ṛjuparvāṇassaroṣā bhujagā iva |
tamadya vālinaṃ paśya tīkṣṇairāśīviṣopamaiḥ || 29 ||
śarairvinihataṃ bhūmau vikīrṇamiva parvatam |
sa tu tadvacanaṃ śrutvā rāghavasyātmano hitam || 30 ||
sugrīvaḥ paramaprītassumahadvākyamabravīt |
tava prasādena nṛsiṃha rāghava priyāṃ ca rājyaṃ ca samāpnuyāmaham |
tathā kuru tvaṃ naradeva vairiṇaṃ yathā nihaṃsyadya ripummamāgrajam || 31 ||
sītā kapīndrakṣaṇadācarāṇāṃ rājīvahemajvalanopamāni |
sugrīvarāmapraṇayaprasaṅge vāmāni netrāṇi samaṃ sphuranti || 32 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye kiṣkindhākāṇḍe pañcamassargaḥ ||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Tamil script.
Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.