4.20 கிஷ்கிந்தாகாண்ட - விம்ஶ ஸர்கஃ

4.20 Kishkindhakanda - Vimsha Sargah

✍️ Valmiki 🖋️ Tamil script
📄 Download PDF
ஶ்ரீமத்வால்மீகீய ராமாயணே கிஷ்கிந்தாகாண்டம் ।
அத விம்ஶஸ்ஸர்கஃ ।
ராமசாபவிஸ்ரு'ஷ்டேந ஶரேணாந்தகரேண தம் ।
த்ரு'ஷ்ட்வா விநிஹதம் பூமௌ தாரா தாராதிபாநநா ॥ 1 ॥
ஸா ஸமாஸாத்ய பர்தாரம் பர்யஷ்வஜத பாமிநீ ।
இஷுணாऽபிஹதம் த்ரு'ஷ்ட்வா வாலிநம் குஞ்ஜரோபமம் ॥ 2 ॥
வாநரேந்த்ர மஹேந்த்ராபம் ஶோகஸந்தப்தமாநஸா ।
தாரா தருமிவோந்மூலம் பர்யதேவயதாதுரா ॥ 3 ॥
ரணே தாருண விக்ராந்த ப்ரவீர ப்லவதாம் வர ।
கிம் தீநாமபுரோபாகாமத்ய த்வம் நாபிபாஷஸே ॥ 4 ॥
உத்திஷ்ட ஹரிஶார்தூல பஜஸ்வ ஶயநோத்தமம் ।
நைவம்விதாஶ்ஶேரதே ஹி பூமௌ ந்ரு'பதிஸத்தமாஃ ॥ 5 ॥
அதீவ கலு தே காந்தா வஸுதா வஸுதாதிப ।
கதாஸுரபி யாம் காத்ரைர்மாம் விஹாய நிஷேவஸே ॥ 6 ॥
வ்யக்தமந்யா த்வயா வீர தர்மதஃ ஸம்ப்ரவர்திதா ।
கிஷ்கிந்தேவ புரீ ரம்யா ஸ்வர்கமார்கே விநிர்மிதா ॥ 7 ॥
யாந்யஸ்மாபிஸ்த்வயா ஸார்தம் வநேஷு மதுகந்திஷு ।
விஹ்ரு'தாநி த்வயா காலே தேஷாமுபரமஃ க்ரு'தஃ ॥ 8 ॥
நிராநந்தா நிராஶாऽஹம் நிமக்நா ஶோகஸாகரே ।
த்வயி பஞ்சத்வமாபந்நே மஹாயூதபயூதபே ॥ 9 ॥
ஹ்ரு'தயம் ஸுஸ்திரம் மஹ்யம் த்ரு'ஷ்ட்வா விநிஹதம் பதிம் ।
யந்ந ஶோகாபிஸந்தப்தம் ஸ்புடதேऽத்ய ஸஹஸ்ரதா ॥ 10 ॥
ஸுக்ரீவஸ்ய த்வயா பார்யா ஹ்ரு'தா ஸ ச விவாஸிதஃ ।
யத்து த்தஸ்ய த்வயா வ்யுஷ்டிஃ ப்ராப்தேயம் ப்லவகாதிப ॥ 11 ॥
நிஶ்ஶ்ரேயஸபரா மோஹாத்த்வயா சாஹம் விகர்ஹிதா ।
யைஷாऽப்ருவம் ஹிதம் வாக்யம் வாநரேந்த்ர ஹிதைஷிணீ ॥ 12 ॥
ரூபயௌவநத்ரு'ப்தாநாம் தக்ஷிணாநாம் ச மாநத ।
நூநமப்ஸரஸாமார்ய சித்தாநி ப்ரமதிஷ்யஸி ॥ 13 ॥
காலோ நிஸ்ஸம்ஶயோ நூநம் ஜீவிதாந்தகரஸ்தவ ।
பலாத்யேநாவபந்நோऽஸி ஸுக்ரீவஸ்யாவஶோ வஶம் ॥ 14 ॥
வைதவ்யம் ஶோகஸந்தாபம் க்ரு'பணம் க்ரு'பணா ஸதீ ।
அதுஃகோபசிதா பூர்வம் வர்தயிஷ்யாம்யநாதவத் ॥ 15 ॥
லாலிதஶ்சாங்கதோ வீரஸ்ஸுகுமாரஸ்ஸுகோசிதஃ ।
வர்த்ஸ்யதே காமவஸ்தாம் மே பித்ரு'வ்யே க்ரோதமூர்சிதே ॥ 16 ॥
குருஷ்வ பிதரம் புத்ர ஸுத்ரு'ஷ்டம் தர்மவத்ஸலம் ।
துர்லபம் தர்ஶநம் வத்ஸ தவ தஸ்ய பவிஷ்யதி ॥ 17 ॥
ஸமாஶ்வாஸய புத்ரம் த்வம் ஸந்தேஶம் ஸந்திஶஸ்வ மே ।
மூர்த்நி சைநம் ஸமாக்ராய ப்ரவாஸம் ப்ரஸ்திதோ ஹ்யஸி ॥ 18 ॥
ராமேண ஹி மஹத்கர்ம க்ரு'தம் த்வாமபிநிக்நதா ।
ஆந்ரு'ண்யம் ச கதம் தஸ்ய ஸுக்ரீவஸ்ய ப்ரதிஶ்ரவே ॥ 19 ॥
ஸகாமோ பவ ஸுக்ரீவ ருமாம் த்வம் ப்ரதிபத்ஸ்யஸே ।
புங்க்ஷவ ராஜ்யமநுத்விக்நஶ்ஶஸ்தோ ப்ராதா ரிபுஸ்தவ ॥ 20 ॥
கிம் மாமேவம் விலபதீம் ப்ரேம்ணா த்வம் நாபிபாஷஸே ।
இமாஃ பஶ்ய வரா பஹ்வீர்பார்யாஸ்தே வாநரேஶ்வர ॥ 21 ॥
தஸ்யா விலபிதம் ஶ்ருத்வா வாநர்யஸ்ஸர்வதஶ்ச தாஃ ।
பரிக்ரு'ஹ்யாங்கதம் தீநம் துஃகார்தா பரிசுக்ருஶுஃ ॥ 22 ॥
கிமங்கதம் ஸாங்கதவீரபாஹோ விஹாய யாஸ்யத்ய சிரப்ரவாஸம் ।
ந யுக்தமேவம் குணஸந்நிக்ரு'ஷ்டம் விஹாய புத்ரம் ப்ரியபுத்ர கந்தும் ॥ 23 ॥
கிமப்ரியம் தே ப்ரிய சாருவேஷ மயா க்ரு'தம் நாத ஸுதேந வா தே ।
ஸஹாங்கதாம் மாம் ப்ரவிஹாய வீர யத்ப்ரஸ்திதோ தீர்க மிதஃ ப்ரவாஸம் ॥ 24 ॥
யத்யப்ரியம் கிஞ்சிதஸம்ப்ரதார்ய க்ரு'தம் மயா ஸ்யாத்தவ தீர்கபாஹோ ।
க்ஷமஸ்வ மே தத்தரிவம்ஶநாத வ்ரஜாமி மூர்த்நா தவ வீர பாதௌ ॥ 25 ॥
ததா து தாரா கருணம் ருதந்தீ பர்துஸ்ஸமீபே ஸஹ வாநரீபிஃ ।
வ்யவஸ்யத ப்ராயமுபோபவேஷ்டு மநிந்த்யவர்ணா புவி யத்ர வாலீ ॥ 26 ॥
இத்யார்ஷே ஶ்ரீமத்ராமாயணே வால்மீகீய ஆதிகாவ்யே கிஷ்கிந்தாகாண்டே விம்ஶஸ்ஸர்கஃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe kiṣkindhākāṇḍam |
atha viṃśassargaḥ |
rāmacāpavisṛṣṭena śareṇāntakareṇa tam |
dṛṣṭvā vinihataṃ bhūmau tārā tārādhipānanā || 1 ||
sā samāsādya bhartāraṃ paryaṣvajata bhāminī |
iṣuṇā'bhihataṃ dṛṣṭvā vālinaṃ kuñjaropamam || 2 ||
vānarendra mahendrābhaṃ śokasantaptamānasā |
tārā tarumivonmūlaṃ paryadevayadāturā || 3 ||
raṇe dāruṇa vikrānta pravīra plavatāṃ vara |
kiṃ dīnāmapurobhāgāmadya tvaṃ nābhibhāṣase || 4 ||
uttiṣṭha hariśārdūla bhajasva śayanottamam |
naivaṃvidhāśśerate hi bhūmau nṛpatisattamāḥ || 5 ||
atīva khalu te kāntā vasudhā vasudhādhipa |
gatāsurapi yāṃ gātrairmāṃ vihāya niṣevase || 6 ||
vyaktamanyā tvayā vīra dharmataḥ sampravartitā |
kiṣkindheva purī ramyā svargamārge vinirmitā || 7 ||
yānyasmābhistvayā sārdhaṃ vaneṣu madhugandhiṣu |
vihṛtāni tvayā kāle teṣāmuparamaḥ kṛtaḥ || 8 ||
nirānandā nirāśā'haṃ nimagnā śokasāgare |
tvayi pañcatvamāpanne mahāyūthapayūthape || 9 ||
hṛdayaṃ susthiraṃ mahyaṃ dṛṣṭvā vinihataṃ patim |
yanna śokābhisantaptaṃ sphuṭate'dya sahasradhā || 10 ||
sugrīvasya tvayā bhāryā hṛtā sa ca vivāsitaḥ |
yattu ttasya tvayā vyuṣṭiḥ prāpteyaṃ plavagādhipa || 11 ||
niśśreyasaparā mohāttvayā cāhaṃ vigarhitā |
yaiṣā'bruvaṃ hitaṃ vākyaṃ vānarendra hitaiṣiṇī || 12 ||
rūpayauvanadṛptānāṃ dakṣiṇānāṃ ca mānada |
nūnamapsarasāmārya cittāni pramathiṣyasi || 13 ||
kālo nissaṃśayo nūnaṃ jīvitāntakarastava |
balādyenāvapanno'si sugrīvasyāvaśo vaśam || 14 ||
vaidhavyaṃ śokasantāpaṃ kṛpaṇaṃ kṛpaṇā satī |
aduḥkhopacitā pūrvaṃ vartayiṣyāmyanāthavat || 15 ||
lālitaścāṅgado vīrassukumārassukhocitaḥ |
vartsyate kāmavasthāṃ me pitṛvye krodhamūrchite || 16 ||
kuruṣva pitaraṃ putra sudṛṣṭaṃ dharmavatsalam |
durlabhaṃ darśanaṃ vatsa tava tasya bhaviṣyati || 17 ||
samāśvāsaya putraṃ tvaṃ sandeśaṃ sandiśasva me |
mūrdhni cainaṃ samāghrāya pravāsaṃ prasthito hyasi || 18 ||
rāmeṇa hi mahatkarma kṛtaṃ tvāmabhinighnatā |
ānṛṇyaṃ ca gataṃ tasya sugrīvasya pratiśrave || 19 ||
sakāmo bhava sugrīva rumāṃ tvaṃ pratipatsyase |
bhuṅkṣava rājyamanudvignaśśasto bhrātā ripustava || 20 ||
kiṃ māmevaṃ vilapatīṃ premṇā tvaṃ nābhibhāṣase |
imāḥ paśya varā bahvīrbhāryāste vānareśvara || 21 ||
tasyā vilapitaṃ śrutvā vānaryassarvataśca tāḥ |
parigṛhyāṅgadaṃ dīnaṃ duḥkhārtā paricukruśuḥ || 22 ||
kimaṅgadaṃ sāṅgadavīrabāho vihāya yāsyadya cirapravāsam |
na yuktamevaṃ guṇasannikṛṣṭaṃ vihāya putraṃ priyaputra gantum || 23 ||
kimapriyaṃ te priya cāruveṣa mayā kṛtaṃ nātha sutena vā te |
sahāṅgadāṃ māṃ pravihāya vīra yatprasthito dīrgha mitaḥ pravāsam || 24 ||
yadyapriyaṃ kiñcidasampradhārya kṛtaṃ mayā syāttava dīrghabāho |
kṣamasva me taddharivaṃśanātha vrajāmi mūrdhnā tava vīra pādau || 25 ||
tathā tu tārā karuṇaṃ rudantī bhartussamīpe saha vānarībhiḥ |
vyavasyata prāyamupopaveṣṭu manindyavarṇā bhuvi yatra vālī || 26 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye kiṣkindhākāṇḍe viṃśassargaḥ ||
Sanskrit — Devanagari (original)
श्रीमद्वाल्मीकीय रामायणे किष्किन्धाकाण्डम् ।
अथ विंशस्सर्गः ।
रामचापविसृष्टेन शरेणान्तकरेण तम् ।
दृष्ट्वा विनिहतं भूमौ तारा ताराधिपानना ॥ 1 ॥
सा समासाद्य भर्तारं पर्यष्वजत भामिनी ।
इषुणाऽभिहतं दृष्ट्वा वालिनं कुञ्जरोपमम् ॥ 2 ॥
वानरेन्द्र महेन्द्राभं शोकसन्तप्तमानसा ।
तारा तरुमिवोन्मूलं पर्यदेवयदातुरा ॥ 3 ॥
रणे दारुण विक्रान्त प्रवीर प्लवतां वर ।
किं दीनामपुरोभागामद्य त्वं नाभिभाषसे ॥ 4 ॥
उत्तिष्ठ हरिशार्दूल भजस्व शयनोत्तमम् ।
नैवंविधाश्शेरते हि भूमौ नृपतिसत्तमाः ॥ 5 ॥
अतीव खलु ते कान्ता वसुधा वसुधाधिप ।
गतासुरपि यां गात्रैर्मां विहाय निषेवसे ॥ 6 ॥
व्यक्तमन्या त्वया वीर धर्मतः सम्प्रवर्तिता ।
किष्किन्धेव पुरी रम्या स्वर्गमार्गे विनिर्मिता ॥ 7 ॥
यान्यस्माभिस्त्वया सार्धं वनेषु मधुगन्धिषु ।
विहृतानि त्वया काले तेषामुपरमः कृतः ॥ 8 ॥
निरानन्दा निराशाऽहं निमग्ना शोकसागरे ।
त्वयि पञ्चत्वमापन्ने महायूथपयूथपे ॥ 9 ॥
हृदयं सुस्थिरं मह्यं दृष्ट्वा विनिहतं पतिम् ।
यन्न शोकाभिसन्तप्तं स्फुटतेऽद्य सहस्रधा ॥ 10 ॥
सुग्रीवस्य त्वया भार्या हृता स च विवासितः ।
यत्तु त्तस्य त्वया व्युष्टिः प्राप्तेयं प्लवगाधिप ॥ 11 ॥
निश्श्रेयसपरा मोहात्त्वया चाहं विगर्हिता ।
यैषाऽब्रुवं हितं वाक्यं वानरेन्द्र हितैषिणी ॥ 12 ॥
रूपयौवनदृप्तानां दक्षिणानां च मानद ।
नूनमप्सरसामार्य चित्तानि प्रमथिष्यसि ॥ 13 ॥
कालो निस्संशयो नूनं जीवितान्तकरस्तव ।
बलाद्येनावपन्नोऽसि सुग्रीवस्यावशो वशम् ॥ 14 ॥
वैधव्यं शोकसन्तापं कृपणं कृपणा सती ।
अदुःखोपचिता पूर्वं वर्तयिष्याम्यनाथवत् ॥ 15 ॥
लालितश्चाङ्गदो वीरस्सुकुमारस्सुखोचितः ।
वर्त्स्यते कामवस्थां मे पितृव्ये क्रोधमूर्छिते ॥ 16 ॥
कुरुष्व पितरं पुत्र सुदृष्टं धर्मवत्सलम् ।
दुर्लभं दर्शनं वत्स तव तस्य भविष्यति ॥ 17 ॥
समाश्वासय पुत्रं त्वं सन्देशं सन्दिशस्व मे ।
मूर्ध्नि चैनं समाघ्राय प्रवासं प्रस्थितो ह्यसि ॥ 18 ॥
रामेण हि महत्कर्म कृतं त्वामभिनिघ्नता ।
आनृण्यं च गतं तस्य सुग्रीवस्य प्रतिश्रवे ॥ 19 ॥
सकामो भव सुग्रीव रुमां त्वं प्रतिपत्स्यसे ।
भुङ्क्षव राज्यमनुद्विग्नश्शस्तो भ्राता रिपुस्तव ॥ 20 ॥
किं मामेवं विलपतीं प्रेम्णा त्वं नाभिभाषसे ।
इमाः पश्य वरा बह्वीर्भार्यास्ते वानरेश्वर ॥ 21 ॥
तस्या विलपितं श्रुत्वा वानर्यस्सर्वतश्च ताः ।
परिगृह्याङ्गदं दीनं दुःखार्ता परिचुक्रुशुः ॥ 22 ॥
किमङ्गदं साङ्गदवीरबाहो विहाय यास्यद्य चिरप्रवासम् ।
न युक्तमेवं गुणसन्निकृष्टं विहाय पुत्रं प्रियपुत्र गन्तुम् ॥ 23 ॥
किमप्रियं ते प्रिय चारुवेष मया कृतं नाथ सुतेन वा ते ।
सहाङ्गदां मां प्रविहाय वीर यत्प्रस्थितो दीर्घ मितः प्रवासम् ॥ 24 ॥
यद्यप्रियं किञ्चिदसम्प्रधार्य कृतं मया स्यात्तव दीर्घबाहो ।
क्षमस्व मे तद्धरिवंशनाथ व्रजामि मूर्ध्ना तव वीर पादौ ॥ 25 ॥
तथा तु तारा करुणं रुदन्ती भर्तुस्समीपे सह वानरीभिः ।
व्यवस्यत प्रायमुपोपवेष्टु मनिन्द्यवर्णा भुवि यत्र वाली ॥ 26 ॥
इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीय आदिकाव्ये किष्किन्धाकाण्डे विंशस्सर्गः ॥
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe kiṣkindhākāṇḍam |
atha viṃśassargaḥ |
rāmacāpavisṛṣṭena śareṇāntakareṇa tam |
dṛṣṭvā vinihataṃ bhūmau tārā tārādhipānanā || 1 ||
sā samāsādya bhartāraṃ paryaṣvajata bhāminī |
iṣuṇā'bhihataṃ dṛṣṭvā vālinaṃ kuñjaropamam || 2 ||
vānarendra mahendrābhaṃ śokasantaptamānasā |
tārā tarumivonmūlaṃ paryadevayadāturā || 3 ||
raṇe dāruṇa vikrānta pravīra plavatāṃ vara |
kiṃ dīnāmapurobhāgāmadya tvaṃ nābhibhāṣase || 4 ||
uttiṣṭha hariśārdūla bhajasva śayanottamam |
naivaṃvidhāśśerate hi bhūmau nṛpatisattamāḥ || 5 ||
atīva khalu te kāntā vasudhā vasudhādhipa |
gatāsurapi yāṃ gātrairmāṃ vihāya niṣevase || 6 ||
vyaktamanyā tvayā vīra dharmataḥ sampravartitā |
kiṣkindheva purī ramyā svargamārge vinirmitā || 7 ||
yānyasmābhistvayā sārdhaṃ vaneṣu madhugandhiṣu |
vihṛtāni tvayā kāle teṣāmuparamaḥ kṛtaḥ || 8 ||
nirānandā nirāśā'haṃ nimagnā śokasāgare |
tvayi pañcatvamāpanne mahāyūthapayūthape || 9 ||
hṛdayaṃ susthiraṃ mahyaṃ dṛṣṭvā vinihataṃ patim |
yanna śokābhisantaptaṃ sphuṭate'dya sahasradhā || 10 ||
sugrīvasya tvayā bhāryā hṛtā sa ca vivāsitaḥ |
yattu ttasya tvayā vyuṣṭiḥ prāpteyaṃ plavagādhipa || 11 ||
niśśreyasaparā mohāttvayā cāhaṃ vigarhitā |
yaiṣā'bruvaṃ hitaṃ vākyaṃ vānarendra hitaiṣiṇī || 12 ||
rūpayauvanadṛptānāṃ dakṣiṇānāṃ ca mānada |
nūnamapsarasāmārya cittāni pramathiṣyasi || 13 ||
kālo nissaṃśayo nūnaṃ jīvitāntakarastava |
balādyenāvapanno'si sugrīvasyāvaśo vaśam || 14 ||
vaidhavyaṃ śokasantāpaṃ kṛpaṇaṃ kṛpaṇā satī |
aduḥkhopacitā pūrvaṃ vartayiṣyāmyanāthavat || 15 ||
lālitaścāṅgado vīrassukumārassukhocitaḥ |
vartsyate kāmavasthāṃ me pitṛvye krodhamūrchite || 16 ||
kuruṣva pitaraṃ putra sudṛṣṭaṃ dharmavatsalam |
durlabhaṃ darśanaṃ vatsa tava tasya bhaviṣyati || 17 ||
samāśvāsaya putraṃ tvaṃ sandeśaṃ sandiśasva me |
mūrdhni cainaṃ samāghrāya pravāsaṃ prasthito hyasi || 18 ||
rāmeṇa hi mahatkarma kṛtaṃ tvāmabhinighnatā |
ānṛṇyaṃ ca gataṃ tasya sugrīvasya pratiśrave || 19 ||
sakāmo bhava sugrīva rumāṃ tvaṃ pratipatsyase |
bhuṅkṣava rājyamanudvignaśśasto bhrātā ripustava || 20 ||
kiṃ māmevaṃ vilapatīṃ premṇā tvaṃ nābhibhāṣase |
imāḥ paśya varā bahvīrbhāryāste vānareśvara || 21 ||
tasyā vilapitaṃ śrutvā vānaryassarvataśca tāḥ |
parigṛhyāṅgadaṃ dīnaṃ duḥkhārtā paricukruśuḥ || 22 ||
kimaṅgadaṃ sāṅgadavīrabāho vihāya yāsyadya cirapravāsam |
na yuktamevaṃ guṇasannikṛṣṭaṃ vihāya putraṃ priyaputra gantum || 23 ||
kimapriyaṃ te priya cāruveṣa mayā kṛtaṃ nātha sutena vā te |
sahāṅgadāṃ māṃ pravihāya vīra yatprasthito dīrgha mitaḥ pravāsam || 24 ||
yadyapriyaṃ kiñcidasampradhārya kṛtaṃ mayā syāttava dīrghabāho |
kṣamasva me taddharivaṃśanātha vrajāmi mūrdhnā tava vīra pādau || 25 ||
tathā tu tārā karuṇaṃ rudantī bhartussamīpe saha vānarībhiḥ |
vyavasyata prāyamupopaveṣṭu manindyavarṇā bhuvi yatra vālī || 26 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye kiṣkindhākāṇḍe viṃśassargaḥ ||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Tamil script. Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.
🕉 InfoLyter.in