ஶ்ரீமத்வால்மீகீய ராமாயணே கிஷ்கிந்தாகாண்டம் ।
அத தஶமஸ்ஸர்கஃ ।
ததஃ க்ரோதஸமாவிஷ்டம் ஸம்ரப்தம் தமுபாகதம் ।
அஹம் ப்ரஸாதயாஞ்சக்ரே ப்ராதரம் ப்ரியகாம்யயா ॥ 1 ॥
திஷ்ட்யாஸி குஶலீ ப்ராப்தோ நிஹதஶ்ச த்வயா ரிபுஃ ।
அநாதஸ்ய ஹி மே நாதஸ்த்வமேகோऽநாதநந்தநஃ ॥ 2 ॥
இதம் பஹுஶலாகம் தே பூர்ணசந்த்ரமிவோதிதம் ।
சத்ரம் ஸவாலவ்யஜநம் ப்ரதீச்சஸ்வ மயா த்ரு'தம் ॥ 3 ॥
ஆர்தஶ்சாத பிலத்வாரி ஸ்திதஸ்ஸம்வத்ஸரம் ந்ரு'ப ।
த்ரு'ஷ்ட்வாऽஹம் ஶோணிதம் த்வாரி பிலாச்சாபி ஸமுத்திதம் ॥ 4 ॥
ஶோகஸம்விக்நஹ்ரு'தயோ ப்ரு'ஶம் வ்யாகுலிதேந்த்ரியஃ ।
அபிதாய பிலத்வாரம் ஶைலஶ்ரு'ங்கேண தத்ததா ॥ 5 ॥
தஸ்மாத்தேஶாதபாக்ரம்ய கிஷ்கிந்தாம் ப்ராவிஶம் புநஃ ।
விஷாதாத்விஹ மாம் த்ரு'ஷ்ட்வா பௌரைர்மந்த்ரிபிரேவ ச ॥ 6 ॥
அபிஷிக்தோ ந காமேந தந்மேத்வம் க்ஷந்துமர்ஹஸி ।
த்வமேவ ராஜா மாநார்ஹஸ்ஸதா சாஹம் யதா புரம் ॥ 7 ॥
ராஜபாவநியோகோऽயம் மம த்வத்விரஹாத்க்ரு'தஃ ।
ஸாமாத்யபௌரநகரம் ஸ்திதம் நிஹதகண்டகம் ॥ 8 ॥
ந்யாஸபூதமிதம் ராஜ்யம் தவ நிர்யாதயாம்யஹம் ।
மா ச ரோஷம் க்ரு'தாஸ்ஸௌம்ய மயி ஶத்ருநிபர்ஹண ॥ 9 ॥
யாசே த்வாம் ஶிரஸா ராஜந்மயா பத்தோऽயமஞ்ஜலிஃ ।
பலாதஸ்மிந் ஸமாகம்ய மந்த்ரிபிஃ புரவாஸிபிஃ ॥ 10 ॥
ராஜபாவே நியுக்தோऽஹம் ஶூந்யதேஶஜிகீஷயா ।
ஸ்நிக்தமேவம் ப்ருவாணம் மாம் ஸ து நிர்பர்த்ஸ்ய வாநரஃ ॥ 11 ॥
திக்த்வாமிதி ச மா முக்த்வா பஹு தத்ததுவாச ஹ ।
ப்ரக்ரு'தீஶ்ச ஸமாநீய முந்த்ரிணஶ்சைவ ஸம்மதாந் ॥ 12 ॥
மாமாஹ ஸுஹ்ரு'தாம் மத்யே வாக்யம் பரமகர்ஹிதம் ।
விதிதம் வோ யதா ராத்ரௌ மாயாவீ ஸ மஹாஸுரஃ ॥ 13 ॥
மாம் ஸமாஹ்வயத க்ரூரோ யுத்தாகாங்க்ஷீ ஸுதுர்மதிஃ ।
தஸ்ய தத்வசநம் ஶ்ருத்வா நிஸ்ஸ்ரு'தோऽஹம் ந்ரு'பாலயாத் ॥ 14 ॥
அநுயாதஶ்ச மாம் தூர்ணமயம் ப்ராதா ஸுதாருணஃ ।
ஸ து த்ரு'ஷ்ட்வைவ மாம் ராத்ரௌ ஸத்விதீயம் மஹாபலஃ ॥ 15 ॥
ப்ராத்ரவத்பயஸந்த்ரஸ்தோ வீக்ஷ்யாவாம் ஸமுபாகதௌ ।
அநுத்ருதஶ்ச வேகேந ப்ரவிவேஶ மஹாபிலம் ॥ 16 ॥
தம் ப்ரவிஷ்டம் விதித்வா ஸுகோரம் ஸுமஹத்பிலம் ।
அயமுக்தோऽத மே ப்ராதா மயா து க்ரூரதர்ஶநஃ ॥ 17 ॥
அஹத்வா நாஸ்தி மே ஶக்திஃ ப்ரதிகந்துமிதஃ புரீம் ।
பிலத்வாரி ப்ரதீக்ஷ த்வம் யாவதேநம் நிஹந்ம்யஹம் ॥ 18 ॥
ஸ்திதோऽயமிதி மத்வா து ப்ரவிஷ்டோऽஹம் துராஸதம் ।
தம் ச மே மார்கமாணஸ்ய கதஸ்ஸம்வத்ஸரஸ்ததா ॥ 19 ॥
ஸ து த்ரு'ஷ்டோ மயா ஶத்ருரநிர்வேதாத்பயாவஹஃ ।
நிஹதஶ்ச மயா தத்ர ஸோऽஸுரோ பந்துபிஸ்ஸஹ ॥ 20 ॥
தஸ்யாஸ்யாத்து ப்ரவ்ரு'த்தேந ருதிரௌகேண தத்பிலம் ।
பூர்ணமாஸீத்துராக்ராமம் ஸ்தநதஸ்தஸ்ய பூதலே ॥ 21 ॥
ஸூதயித்வா து தம் ஶத்ரும் விக்ராந்தம் துந்துபேஸ்ஸுதம் ।
நிஷ்க்ராமந்நேவ பஶ்யாமி பிலஸ்ய பிஹிதம் முகம் ॥ 22 ॥
விக்ரோஶமாநஸ்ய து மே ஸுக்ரீவேதி புநஃ புநஃ ।
யதா ப்ரதிவசோ நாஸ்தி ததோऽஹம் ப்ரு'ஶதுஃகிதஃ ॥ 23 ॥
பாதப்ரஹாரைஸ்து மயா பஹுபிஸ்தத்விதாரிதம் ।
ததோऽஹம் தேந நிஷ்க்ரம்ய யதா புரமுபாகதஃ ॥ 24 ॥
அத்ராநேநாஸ்மி ஸம்ருத்தோ ராஜ்யம் ப்ரார்தயதாऽத்மநஃ ।
ஸுக்ரீவேண ந்ரு'ஶம்ஸேந விஸ்ம்ரு'த்ய ப்ராத்ரு'ஸௌஹ்ரு'தம் ॥ 25 ॥
ஏவமுக்த்வா து மாம் தத்ர வஸ்த்ரேணைகேந வாநரஃ ।
நிர்வாஸயாமாஸ ததா வாலீ விகதஸாத்வஸஃ ॥ 26 ॥
தேநாஹமபவித்தஶ்ச ஹ்ரு'ததாரஶ்ச ராகவ ।
தத்பயாச்ச மஹீக்ரு'த்ஸ்நா க்ராந்தேயம் ஸவநார்ணவா ॥ 27 ॥
ரு'ஷ்யமூகம் கிரிவரம் பார்யாஹரணதுஃகிதஃ ।
ப்ரவிஷ்டோऽஸ்மி துராதர்ஷம் வாலிநஃ காரணாந்தரே ॥ 28 ॥
ஏதத்தே ஸர்வமாக்யாதம் வைராநுகதநம் மஹத் ।
அநாகஸா மயா ப்ராப்தம் வ்யஸநம் பஶ்ய ராகவ ॥ 29 ॥
வாலிநஸ்து பயார்தஸ்ய ஸர்வலோகபயங்கர ।
கர்துமர்ஹஸி மே வீர ப்ரஸாதம் தஸ்ய நிக்ரஹாத் ॥ 30 ॥
ஏவமுக்தஸ்ஸ தேஜஸ்வீ தர்மஜ்ஞோ தர்மஸம்ஹிதம் ।
வசநம் வக்துமாரேபே ஸுக்ரீவம் ப்ரஹஸந்நிவ ॥ 31 ॥
அமோகாஸ்ஸூர்யஸங்காஶா மமைதே நிஶிதா ஶ்ஶராஃ ।
தஸ்மிந்வாலிநி துர்வ்ரு'த்தே நிபதிஷ்யந்தி வேகிதாஃ ॥ 32 ॥
யாவத்தம் நாபிபஶ்யாமி தவ பார்யாபஹாரிணம் ।
தாவத்ஸ ஜீவேத்பாபாத்மா வாலீ சாரித்ரதூஷகஃ ॥ 33 ॥
ஆத்மாநுமாநாத்பஶ்யாமி மக்நம் த்வாம் ஶோகஸாகரே ।
த்வாமஹம் தாரயிஷ்யாமி காமம் ப்ராப்ஸ்யஸி புஷ்கலம் ॥ 34 ॥
தஸ்ய தத்வசநம் ஶ்ருத்வா ஹர்ஷபௌருஷவர்தநம் ।
ஸுக்ரீவஃ பரமப்ரீதஸ்ஸுமஹத்வாக்யமப்ரவீத் ॥ 35 ॥
இத்யார்ஷே ஶ்ரீமத்ராமாயணே வால்மீகீய ஆதிகாவ்யே கிஷ்கிந்தாகாண்டே தஶமஸ்ஸர்கஃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe kiṣkindhākāṇḍam |
atha daśamassargaḥ |
tataḥ krodhasamāviṣṭaṃ samrabdhaṃ tamupāgatam |
ahaṃ prasādayāñcakre bhrātaraṃ priyakāmyayā || 1 ||
diṣṭyāsi kuśalī prāpto nihataśca tvayā ripuḥ |
anāthasya hi me nāthastvameko'nāthanandanaḥ || 2 ||
idaṃ bahuśalākaṃ te pūrṇacandramivoditam |
chatraṃ savālavyajanaṃ pratīcchasva mayā dhṛtam || 3 ||
ārtaścātha biladvāri sthitassaṃvatsaraṃ nṛpa |
dṛṣṭvā'haṃ śoṇitaṃ dvāri bilāccāpi samutthitam || 4 ||
śokasaṃvignahṛdayo bhṛśaṃ vyākulitendriyaḥ |
apidhāya biladvāraṃ śailaśṛṅgeṇa tattathā || 5 ||
tasmāddeśādapākramya kiṣkindhāṃ prāviśaṃ punaḥ |
viṣādātviha māṃ dṛṣṭvā paurairmantribhireva ca || 6 ||
abhiṣikto na kāmena tanmetvaṃ kṣantumarhasi |
tvameva rājā mānārhassadā cāhaṃ yathā puram || 7 ||
rājabhāvaniyogo'yaṃ mama tvadvirahātkṛtaḥ |
sāmātyapauranagaraṃ sthitaṃ nihatakaṇṭakam || 8 ||
nyāsabhūtamidaṃ rājyaṃ tava niryātayāmyaham |
mā ca roṣaṃ kṛthāssaumya mayi śatrunibarhaṇa || 9 ||
yāce tvāṃ śirasā rājanmayā baddho'yamañjaliḥ |
balādasmin samāgamya mantribhiḥ puravāsibhiḥ || 10 ||
rājabhāve niyukto'haṃ śūnyadeśajigīṣayā |
snigdhamevaṃ bruvāṇaṃ māṃ sa tu nirbhartsya vānaraḥ || 11 ||
dhiktvāmiti ca mā muktvā bahu tattaduvāca ha |
prakṛtīśca samānīya muntriṇaścaiva sammatān || 12 ||
māmāha suhṛdāṃ madhye vākyaṃ paramagarhitam |
viditaṃ vo yathā rātrau māyāvī sa mahāsuraḥ || 13 ||
māṃ samāhvayata krūro yuddhākāṅkṣī sudurmatiḥ |
tasya tadvacanaṃ śrutvā nissṛto'haṃ nṛpālayāt || 14 ||
anuyātaśca māṃ tūrṇamayaṃ bhrātā sudāruṇaḥ |
sa tu dṛṣṭvaiva māṃ rātrau sadvitīyaṃ mahābalaḥ || 15 ||
prādravadbhayasantrasto vīkṣyāvāṃ samupāgatau |
anudrutaśca vegena praviveśa mahābilam || 16 ||
taṃ praviṣṭaṃ viditvā sughoraṃ sumahadbilam |
ayamukto'tha me bhrātā mayā tu krūradarśanaḥ || 17 ||
ahatvā nāsti me śaktiḥ pratigantumitaḥ purīm |
biladvāri pratīkṣa tvaṃ yāvadenaṃ nihanmyaham || 18 ||
sthito'yamiti matvā tu praviṣṭo'haṃ durāsadam |
taṃ ca me mārgamāṇasya gatassaṃvatsarastadā || 19 ||
sa tu dṛṣṭo mayā śatruranirvedādbhayāvahaḥ |
nihataśca mayā tatra so'suro bandhubhissaha || 20 ||
tasyāsyāttu pravṛttena rudhiraugheṇa tadbilam |
pūrṇamāsīddurākrāmaṃ stanatastasya bhūtale || 21 ||
sūdayitvā tu taṃ śatruṃ vikrāntaṃ dundubhessutam |
niṣkrāmanneva paśyāmi bilasya pihitaṃ mukham || 22 ||
vikrośamānasya tu me sugrīveti punaḥ punaḥ |
yadā prativaco nāsti tato'haṃ bhṛśaduḥkhitaḥ || 23 ||
pādaprahāraistu mayā bahubhistadvidāritam |
tato'haṃ tena niṣkramya yathā puramupāgataḥ || 24 ||
atrānenāsmi saṃruddho rājyaṃ prārthayatā'tmanaḥ |
sugrīveṇa nṛśaṃsena vismṛtya bhrātṛsauhṛdam || 25 ||
evamuktvā tu māṃ tatra vastreṇaikena vānaraḥ |
nirvāsayāmāsa tadā vālī vigatasādhvasaḥ || 26 ||
tenāhamapaviddhaśca hṛtadāraśca rāghava |
tadbhayāccha mahīkṛtsnā krānteyaṃ savanārṇavā || 27 ||
ṛṣyamūkaṃ girivaraṃ bhāryāharaṇaduḥkhitaḥ |
praviṣṭo'smi durādharṣaṃ vālinaḥ kāraṇāntare || 28 ||
etatte sarvamākhyātaṃ vairānukathanaṃ mahat |
anāgasā mayā prāptaṃ vyasanaṃ paśya rāghava || 29 ||
vālinastu bhayārtasya sarvalokabhayaṅkara |
kartumarhasi me vīra prasādaṃ tasya nigrahāt || 30 ||
evamuktassa tejasvī dharmajño dharmasaṃhitam |
vacanaṃ vaktumārebhe sugrīvaṃ prahasanniva || 31 ||
amoghāssūryasaṅkāśā mamaite niśitā śśarāḥ |
tasminvālini durvṛtte nipatiṣyanti vegitāḥ || 32 ||
yāvattaṃ nābhipaśyāmi tava bhāryāpahāriṇam |
tāvatsa jīvetpāpātmā vālī cāritradūṣakaḥ || 33 ||
ātmānumānātpaśyāmi magnaṃ tvāṃ śokasāgare |
tvāmahaṃ tārayiṣyāmi kāmaṃ prāpsyasi puṣkalam || 34 ||
tasya tadvacanaṃ śrutvā harṣapauruṣavardhanam |
sugrīvaḥ paramaprītassumahadvākyamabravīt || 35 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye kiṣkindhākāṇḍe daśamassargaḥ ||
Sanskrit — Devanagari (original)
श्रीमद्वाल्मीकीय रामायणे किष्किन्धाकाण्डम् ।
अथ दशमस्सर्गः ।
ततः क्रोधसमाविष्टं सम्रब्धं तमुपागतम् ।
अहं प्रसादयाञ्चक्रे भ्रातरं प्रियकाम्यया ॥ 1 ॥
दिष्ट्यासि कुशली प्राप्तो निहतश्च त्वया रिपुः ।
अनाथस्य हि मे नाथस्त्वमेकोऽनाथनन्दनः ॥ 2 ॥
इदं बहुशलाकं ते पूर्णचन्द्रमिवोदितम् ।
छत्रं सवालव्यजनं प्रतीच्छस्व मया धृतम् ॥ 3 ॥
आर्तश्चाथ बिलद्वारि स्थितस्संवत्सरं नृप ।
दृष्ट्वाऽहं शोणितं द्वारि बिलाच्चापि समुत्थितम् ॥ 4 ॥
शोकसंविग्नहृदयो भृशं व्याकुलितेन्द्रियः ।
अपिधाय बिलद्वारं शैलशृङ्गेण तत्तथा ॥ 5 ॥
तस्माद्देशादपाक्रम्य किष्किन्धां प्राविशं पुनः ।
विषादात्विह मां दृष्ट्वा पौरैर्मन्त्रिभिरेव च ॥ 6 ॥
अभिषिक्तो न कामेन तन्मेत्वं क्षन्तुमर्हसि ।
त्वमेव राजा मानार्हस्सदा चाहं यथा पुरम् ॥ 7 ॥
राजभावनियोगोऽयं मम त्वद्विरहात्कृतः ।
सामात्यपौरनगरं स्थितं निहतकण्टकम् ॥ 8 ॥
न्यासभूतमिदं राज्यं तव निर्यातयाम्यहम् ।
मा च रोषं कृथास्सौम्य मयि शत्रुनिबर्हण ॥ 9 ॥
याचे त्वां शिरसा राजन्मया बद्धोऽयमञ्जलिः ।
बलादस्मिन् समागम्य मन्त्रिभिः पुरवासिभिः ॥ 10 ॥
राजभावे नियुक्तोऽहं शून्यदेशजिगीषया ।
स्निग्धमेवं ब्रुवाणं मां स तु निर्भर्त्स्य वानरः ॥ 11 ॥
धिक्त्वामिति च मा मुक्त्वा बहु तत्तदुवाच ह ।
प्रकृतीश्च समानीय मुन्त्रिणश्चैव सम्मतान् ॥ 12 ॥
मामाह सुहृदां मध्ये वाक्यं परमगर्हितम् ।
विदितं वो यथा रात्रौ मायावी स महासुरः ॥ 13 ॥
मां समाह्वयत क्रूरो युद्धाकाङ्क्षी सुदुर्मतिः ।
तस्य तद्वचनं श्रुत्वा निस्सृतोऽहं नृपालयात् ॥ 14 ॥
अनुयातश्च मां तूर्णमयं भ्राता सुदारुणः ।
स तु दृष्ट्वैव मां रात्रौ सद्वितीयं महाबलः ॥ 15 ॥
प्राद्रवद्भयसन्त्रस्तो वीक्ष्यावां समुपागतौ ।
अनुद्रुतश्च वेगेन प्रविवेश महाबिलम् ॥ 16 ॥
तं प्रविष्टं विदित्वा सुघोरं सुमहद्बिलम् ।
अयमुक्तोऽथ मे भ्राता मया तु क्रूरदर्शनः ॥ 17 ॥
अहत्वा नास्ति मे शक्तिः प्रतिगन्तुमितः पुरीम् ।
बिलद्वारि प्रतीक्ष त्वं यावदेनं निहन्म्यहम् ॥ 18 ॥
स्थितोऽयमिति मत्वा तु प्रविष्टोऽहं दुरासदम् ।
तं च मे मार्गमाणस्य गतस्संवत्सरस्तदा ॥ 19 ॥
स तु दृष्टो मया शत्रुरनिर्वेदाद्भयावहः ।
निहतश्च मया तत्र सोऽसुरो बन्धुभिस्सह ॥ 20 ॥
तस्यास्यात्तु प्रवृत्तेन रुधिरौघेण तद्बिलम् ।
पूर्णमासीद्दुराक्रामं स्तनतस्तस्य भूतले ॥ 21 ॥
सूदयित्वा तु तं शत्रुं विक्रान्तं दुन्दुभेस्सुतम् ।
निष्क्रामन्नेव पश्यामि बिलस्य पिहितं मुखम् ॥ 22 ॥
विक्रोशमानस्य तु मे सुग्रीवेति पुनः पुनः ।
यदा प्रतिवचो नास्ति ततोऽहं भृशदुःखितः ॥ 23 ॥
पादप्रहारैस्तु मया बहुभिस्तद्विदारितम् ।
ततोऽहं तेन निष्क्रम्य यथा पुरमुपागतः ॥ 24 ॥
अत्रानेनास्मि संरुद्धो राज्यं प्रार्थयताऽत्मनः ।
सुग्रीवेण नृशंसेन विस्मृत्य भ्रातृसौहृदम् ॥ 25 ॥
एवमुक्त्वा तु मां तत्र वस्त्रेणैकेन वानरः ।
निर्वासयामास तदा वाली विगतसाध्वसः ॥ 26 ॥
तेनाहमपविद्धश्च हृतदारश्च राघव ।
तद्भयाच्छ महीकृत्स्ना क्रान्तेयं सवनार्णवा ॥ 27 ॥
ऋष्यमूकं गिरिवरं भार्याहरणदुःखितः ।
प्रविष्टोऽस्मि दुराधर्षं वालिनः कारणान्तरे ॥ 28 ॥
एतत्ते सर्वमाख्यातं वैरानुकथनं महत् ।
अनागसा मया प्राप्तं व्यसनं पश्य राघव ॥ 29 ॥
वालिनस्तु भयार्तस्य सर्वलोकभयङ्कर ।
कर्तुमर्हसि मे वीर प्रसादं तस्य निग्रहात् ॥ 30 ॥
एवमुक्तस्स तेजस्वी धर्मज्ञो धर्मसंहितम् ।
वचनं वक्तुमारेभे सुग्रीवं प्रहसन्निव ॥ 31 ॥
अमोघास्सूर्यसङ्काशा ममैते निशिता श्शराः ।
तस्मिन्वालिनि दुर्वृत्ते निपतिष्यन्ति वेगिताः ॥ 32 ॥
यावत्तं नाभिपश्यामि तव भार्यापहारिणम् ।
तावत्स जीवेत्पापात्मा वाली चारित्रदूषकः ॥ 33 ॥
आत्मानुमानात्पश्यामि मग्नं त्वां शोकसागरे ।
त्वामहं तारयिष्यामि कामं प्राप्स्यसि पुष्कलम् ॥ 34 ॥
तस्य तद्वचनं श्रुत्वा हर्षपौरुषवर्धनम् ।
सुग्रीवः परमप्रीतस्सुमहद्वाक्यमब्रवीत् ॥ 35 ॥
इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीय आदिकाव्ये किष्किन्धाकाण्डे दशमस्सर्गः ॥
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe kiṣkindhākāṇḍam |
atha daśamassargaḥ |
tataḥ krodhasamāviṣṭaṃ samrabdhaṃ tamupāgatam |
ahaṃ prasādayāñcakre bhrātaraṃ priyakāmyayā || 1 ||
diṣṭyāsi kuśalī prāpto nihataśca tvayā ripuḥ |
anāthasya hi me nāthastvameko'nāthanandanaḥ || 2 ||
idaṃ bahuśalākaṃ te pūrṇacandramivoditam |
chatraṃ savālavyajanaṃ pratīcchasva mayā dhṛtam || 3 ||
ārtaścātha biladvāri sthitassaṃvatsaraṃ nṛpa |
dṛṣṭvā'haṃ śoṇitaṃ dvāri bilāccāpi samutthitam || 4 ||
śokasaṃvignahṛdayo bhṛśaṃ vyākulitendriyaḥ |
apidhāya biladvāraṃ śailaśṛṅgeṇa tattathā || 5 ||
tasmāddeśādapākramya kiṣkindhāṃ prāviśaṃ punaḥ |
viṣādātviha māṃ dṛṣṭvā paurairmantribhireva ca || 6 ||
abhiṣikto na kāmena tanmetvaṃ kṣantumarhasi |
tvameva rājā mānārhassadā cāhaṃ yathā puram || 7 ||
rājabhāvaniyogo'yaṃ mama tvadvirahātkṛtaḥ |
sāmātyapauranagaraṃ sthitaṃ nihatakaṇṭakam || 8 ||
nyāsabhūtamidaṃ rājyaṃ tava niryātayāmyaham |
mā ca roṣaṃ kṛthāssaumya mayi śatrunibarhaṇa || 9 ||
yāce tvāṃ śirasā rājanmayā baddho'yamañjaliḥ |
balādasmin samāgamya mantribhiḥ puravāsibhiḥ || 10 ||
rājabhāve niyukto'haṃ śūnyadeśajigīṣayā |
snigdhamevaṃ bruvāṇaṃ māṃ sa tu nirbhartsya vānaraḥ || 11 ||
dhiktvāmiti ca mā muktvā bahu tattaduvāca ha |
prakṛtīśca samānīya muntriṇaścaiva sammatān || 12 ||
māmāha suhṛdāṃ madhye vākyaṃ paramagarhitam |
viditaṃ vo yathā rātrau māyāvī sa mahāsuraḥ || 13 ||
māṃ samāhvayata krūro yuddhākāṅkṣī sudurmatiḥ |
tasya tadvacanaṃ śrutvā nissṛto'haṃ nṛpālayāt || 14 ||
anuyātaśca māṃ tūrṇamayaṃ bhrātā sudāruṇaḥ |
sa tu dṛṣṭvaiva māṃ rātrau sadvitīyaṃ mahābalaḥ || 15 ||
prādravadbhayasantrasto vīkṣyāvāṃ samupāgatau |
anudrutaśca vegena praviveśa mahābilam || 16 ||
taṃ praviṣṭaṃ viditvā sughoraṃ sumahadbilam |
ayamukto'tha me bhrātā mayā tu krūradarśanaḥ || 17 ||
ahatvā nāsti me śaktiḥ pratigantumitaḥ purīm |
biladvāri pratīkṣa tvaṃ yāvadenaṃ nihanmyaham || 18 ||
sthito'yamiti matvā tu praviṣṭo'haṃ durāsadam |
taṃ ca me mārgamāṇasya gatassaṃvatsarastadā || 19 ||
sa tu dṛṣṭo mayā śatruranirvedādbhayāvahaḥ |
nihataśca mayā tatra so'suro bandhubhissaha || 20 ||
tasyāsyāttu pravṛttena rudhiraugheṇa tadbilam |
pūrṇamāsīddurākrāmaṃ stanatastasya bhūtale || 21 ||
sūdayitvā tu taṃ śatruṃ vikrāntaṃ dundubhessutam |
niṣkrāmanneva paśyāmi bilasya pihitaṃ mukham || 22 ||
vikrośamānasya tu me sugrīveti punaḥ punaḥ |
yadā prativaco nāsti tato'haṃ bhṛśaduḥkhitaḥ || 23 ||
pādaprahāraistu mayā bahubhistadvidāritam |
tato'haṃ tena niṣkramya yathā puramupāgataḥ || 24 ||
atrānenāsmi saṃruddho rājyaṃ prārthayatā'tmanaḥ |
sugrīveṇa nṛśaṃsena vismṛtya bhrātṛsauhṛdam || 25 ||
evamuktvā tu māṃ tatra vastreṇaikena vānaraḥ |
nirvāsayāmāsa tadā vālī vigatasādhvasaḥ || 26 ||
tenāhamapaviddhaśca hṛtadāraśca rāghava |
tadbhayāccha mahīkṛtsnā krānteyaṃ savanārṇavā || 27 ||
ṛṣyamūkaṃ girivaraṃ bhāryāharaṇaduḥkhitaḥ |
praviṣṭo'smi durādharṣaṃ vālinaḥ kāraṇāntare || 28 ||
etatte sarvamākhyātaṃ vairānukathanaṃ mahat |
anāgasā mayā prāptaṃ vyasanaṃ paśya rāghava || 29 ||
vālinastu bhayārtasya sarvalokabhayaṅkara |
kartumarhasi me vīra prasādaṃ tasya nigrahāt || 30 ||
evamuktassa tejasvī dharmajño dharmasaṃhitam |
vacanaṃ vaktumārebhe sugrīvaṃ prahasanniva || 31 ||
amoghāssūryasaṅkāśā mamaite niśitā śśarāḥ |
tasminvālini durvṛtte nipatiṣyanti vegitāḥ || 32 ||
yāvattaṃ nābhipaśyāmi tava bhāryāpahāriṇam |
tāvatsa jīvetpāpātmā vālī cāritradūṣakaḥ || 33 ||
ātmānumānātpaśyāmi magnaṃ tvāṃ śokasāgare |
tvāmahaṃ tārayiṣyāmi kāmaṃ prāpsyasi puṣkalam || 34 ||
tasya tadvacanaṃ śrutvā harṣapauruṣavardhanam |
sugrīvaḥ paramaprītassumahadvākyamabravīt || 35 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye kiṣkindhākāṇḍe daśamassargaḥ ||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Tamil script.
Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.