ஶ்ரீமத்வால்மீகீய ராமாயணே அரண்யகாண்டம் ।
அத சத்வாரிம்ஶஸ்ஸர்கஃ ।
மாரீசேந து தத்வாக்யம் க்ஷமம் யுக்தம் ச நிஶாசரஃ ।
உக்தோ ந ப்ரதிஜக்ராஹ மர்துகாம இவௌஷதம் ॥ 1 ॥
தம் பத்யஹிதவக்தாரம் மாரீசம் ராக்ஷஸாதிபஃ ।
அப்ரவீத்பருஷம் வாக்யமயுக்தம் காலசோதிதஃ ॥ 2 ॥
யத்கிலைததயுக்தார்தம் மாரீச மயி கத்யதே ।
வாக்யம் நிஷ்பலமத்யர்தமுப்தம் பீஜமிவோஷரே ॥ 3 ॥
த்வத்வாக்யைர்ந து மாம் ஶக்யம் பேத்தும் ராமஸ்ய ஸம்யுகே ।
பாபஶீலஸ்ய மூர்கஸ்ய மாநுஷஸ்ய விஶேஷதஃ ॥ 4 ॥
யஸ்த்யக்த்வா ஸுஹ்ரு'தோ ராஜ்யம் மாதரம் பிதரம் ததா ।
ஸ்த்ரீவாக்யம் ப்ராக்ரு'தம் ஶ்ருத்வா வநமேகபதே கதஃ ॥ 5 ॥
அவஶ்யந்து மயா தஸ்ய ஸம்யுகே கரகாதிநஃ ।
ப்ராணைஃ ப்ரியதரா ஸீதா ஹர்தவ்யா தவ ஸந்நிதௌ ॥ 6 ॥
ஏவம் மே நிஶ்சிதா புத்திர்ஹ்ரு'தி மாரீச வர்ததே ।
ந வ்யாவர்தயிதும் ஶக்யா ஸேந்த்ரைரபி ஸுராஸுரைஃ ॥ 7 ॥
தோஷம் குணம் வா ஸம்ப்ரு'ஷ்டஸ்த்வமேவம் வக்துமர்ஹஸி ।
அபாயம் வாப்யுபாயம் வா கார்யஸ்யாஸ்ய விநிஶ்சயே ॥ 8 ॥
ஸம்ப்ரு'ஷ்டேந து வக்தவ்யம் ஸசிவேந விபஶ்சிதா ।
உத்யதாஞ்ஜலிநா ராஜ்ஞே ய இச்சேத்பூதிமாத்மநஃ ॥ 9 ॥
வாக்யமப்ரிதகூலம் து ம்ரு'துபூர்வம் ஹிதம் ஶுபம் ।
உபசாரேண யுக்தம் ச வக்தவ்யோ வஸுதாதிபஃ ॥ 10 ॥
ஸாவமர்தம் து யத்வாக்யம் மாரீச ஹிதமுச்யதே ।
நாபிநந்ததி தத்ராஜா மாநார்ஹோ மாநவர்ஜிதம் ॥ 11 ॥
பஞ்ச ரூபாணி ராஜாநோ தாரயந்த்யமிதௌஜஸஃ ।
அக்நேரிந்த்ரஸ்ய ஸோமஸ்ய வருணஸ்ய யமஸ்ய ச ॥ 12 ॥
ஔஷ்ண்யம் ததா விக்ரமம் ச ஸௌம்யம் தண்டம் ப்ரஸந்நதாம் ।
தாரயந்தி மஹாத்மாநோ ராஜாநஃ க்ஷணதாசர ॥ 13 ॥
தஸ்மாத்ஸர்வாஸ்வவஸ்தாஸு மாந்யாஃ பூஜ்யாஶ்ச பார்திவாஃ ।
த்வம் து தர்மமவிஜ்ஞாய கேவலம் மோஹமாஸ்திதஃ ।
அப்யாகதம் மாம் தௌராத்ம்யாத்பருஷம் வக்துமிச்சஸி ॥ 14 ॥
குணதோஷௌ ந ப்ரு'ச்சாமி க்ஷமம் சாத்மநி ராக்ஷஸ ।
மயோக்தம் தவ சைதாவத்ஸம்ப்ரத்யமிதவிக்ரமஃ ॥ 15 ॥
அஸ்மிம்ஸ்து த்வம் மஹாக்ரு'த்யே ஸாஹாய்யம் கர்துமர்ஹஸி ।
ஶ்ரு'ணு தத்கர்ம ஸாஹாய்யே யத்கார்யம் வசநாந்மம ॥ 16 ॥
ஸௌவர்ணஸ்த்வம் ம்ரு'கோ பூத்வா சித்ரோ ரஜதபிந்துபிஃ ।
ஆஶ்ரமே தஸ்ய ராமஸ்ய ஸீதாயாஃ ப்ரமுகே சர ॥ 17 ॥
ஸௌவர்ணஸ்த்வம் ம்ரு'கோ பூத்வா சித்ரோ ரஜதபிந்துபிஃ ।
ஆஶ்ரமே தஸ்ய ராமஸ்ய ஸீதாயாஃ ப்ரமுகே சர ।
ப்ரலோபயித்வா வைதேஹீம் யதேஷ்டம் கந்துமர்ஹஸி ॥ 18 ॥
த்வாம் து மாயாம்ரு'கம் த்ரு'ஷ்ட்வா காஞ்சநம் ஜாதவிஸ்மயா ।
ஆநயைநமிதி க்ஷிப்ரம் ராமம் வக்ஷ்யதி மைதிலீ ॥ 19 ॥
அபக்ராந்தே து காகுத்ஸ்தே தூரம் யாத்வாப்யுதாஹர ।
ஹா ஸீதே லக்ஷ்மணேத்யேவம் ராமவாக்யாநுரூபகம் ॥ 20 ॥
தச்ச்ருத்வா ராமபதவீம் ஸீதயா ச ப்ரசோதிதஃ ।
அநுகச்சதி ஸம்ப்ராந்தஃ ஸௌமித்ரிரபி ஸௌஹ்ரு'தாத் ॥ 21 ॥
அபக்ராந்தே ச காகுத்ஸ்தே லக்ஷ்மணே ச யதாஸுகம் ।
ஆநயிஷ்யாமி வைதேஹீம் ஸஹஸ்ராக்ஷஶ்ஶசீமிவ ॥ 22 ॥
ஏவம் க்ரு'த்வா த்விதம் கார்யம் யதேஷ்டம் கச்ச ராக்ஷஸ ।
ராஜ்யஸ்யார்தம் ப்ரயச்சாமி மாரீச தவ ஸுவ்ரத ॥ 23 ॥
கச்ச ஸௌம்ய ஶிவம் மார்கம் கார்யஸ்யாஸ்ய விவ்ரு'த்தயே ।
அஹம் த்வாநுகமிஷ்யாமி ஸரதோ தண்டகாவநம் ॥ 24 ॥
ப்ராப்ய ஸீதாமயுத்தேந வஞ்சயித்வா து ராகவம் ।
லங்காம் ப்ரதிகமிஷ்யாமி க்ரு'தகார்யஸ்ஸஹ த்வயா ॥ 25 ॥
ந சேத்கரோஷி மாரீச ஹந்மி த்வாமஹமத்ய வை ।
ஏதத்கார்யமவஶ்யம் மே பலாதபி கரிஷ்யஸி ।
ராஜ்ஞோ ஹி ப்ரதிகூலஸ்தோ ந ஜாது ஸுகமேததே ॥ 26 ॥
ஆஸாத்ய தம் ஜீவிதஸம்ஶயஸ்தே ம்ரு'த்யுர்த்ருவோ ஹ்யத்ய மயா விருத்ய ।
ஏதத்யதாவத்ப்ரதிக்ரு'ஹ்ய புத்த்யா யதத்ர பத்யம் குரு தத்ததா த்வம் ॥ 27 ॥
இத்யார்ஷே ஶ்ரீமத்ராமாயணே வால்மீகீய ஆதிகாவ்யே அரண்யகாண்டே சத்வாரிம்ஶஸ்ஸர்கஃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe araṇyakāṇḍam |
atha catvāriṃśassargaḥ |
mārīcena tu tadvākyaṃ kṣamaṃ yuktaṃ ca niśācaraḥ |
ukto na pratijagrāha martukāma ivauṣadham || 1 ||
taṃ pathyahitavaktāraṃ mārīcaṃ rākṣasādhipaḥ |
abravītparuṣaṃ vākyamayuktaṃ kālacoditaḥ || 2 ||
yatkilaitadayuktārthaṃ mārīca mayi kathyate |
vākyaṃ niṣphalamatyarthamuptaṃ bījamivoṣare || 3 ||
tvadvākyairna tu māṃ śakyaṃ bhettuṃ rāmasya saṃyuge |
pāpaśīlasya mūrkhasya mānuṣasya viśeṣataḥ || 4 ||
yastyaktvā suhṛdo rājyaṃ mātaraṃ pitaraṃ tathā |
strīvākyaṃ prākṛtaṃ śrutvā vanamekapade gataḥ || 5 ||
avaśyantu mayā tasya saṃyuge kharaghātinaḥ |
prāṇaiḥ priyatarā sītā hartavyā tava sannidhau || 6 ||
evaṃ me niścitā buddhirhṛdi mārīca vartate |
na vyāvartayituṃ śakyā sendrairapi surāsuraiḥ || 7 ||
doṣaṃ guṇaṃ vā sampṛṣṭastvamevaṃ vaktumarhasi |
apāyaṃ vāpyupāyaṃ vā kāryasyāsya viniścaye || 8 ||
sampṛṣṭena tu vaktavyaṃ sacivena vipaścitā |
udyatāñjalinā rājñe ya icchedbhūtimātmanaḥ || 9 ||
vākyamapritakūlaṃ tu mṛdupūrvaṃ hitaṃ śubham |
upacāreṇa yuktaṃ ca vaktavyo vasudhādhipaḥ || 10 ||
sāvamardaṃ tu yadvākyaṃ mārīca hitamucyate |
nābhinandati tadrājā mānārho mānavarjitam || 11 ||
pañca rūpāṇi rājāno dhārayantyamitaujasaḥ |
agnerindrasya somasya varuṇasya yamasya ca || 12 ||
auṣṇyaṃ tathā vikramaṃ ca saumyaṃ daṇḍaṃ prasannatām |
dhārayanti mahātmāno rājānaḥ kṣaṇadācara || 13 ||
tasmātsarvāsvavasthāsu mānyāḥ pūjyāśca pārthivāḥ |
tvaṃ tu dharmamavijñāya kevalaṃ mohamāsthitaḥ |
abhyāgataṃ māṃ daurātmyātparuṣaṃ vaktumicchasi || 14 ||
guṇadoṣau na pṛcchāmi kṣamaṃ cātmani rākṣasa |
mayoktaṃ tava caitāvatsampratyamitavikramaḥ || 15 ||
asmiṃstu tvaṃ mahākṛtye sāhāyyaṃ kartumarhasi |
śṛṇu tatkarma sāhāyye yatkāryaṃ vacanānmama || 16 ||
sauvarṇastvaṃ mṛgo bhūtvā citro rajatabindubhiḥ |
āśrame tasya rāmasya sītāyāḥ pramukhe cara || 17 ||
sauvarṇastvaṃ mṛgo bhūtvā citro rajatabindubhiḥ |
āśrame tasya rāmasya sītāyāḥ pramukhe cara |
pralobhayitvā vaidehīṃ yatheṣṭaṃ gantumarhasi || 18 ||
tvāṃ tu māyāmṛgaṃ dṛṣṭvā kāñcanaṃ jātavismayā |
ānayainamiti kṣipraṃ rāmaṃ vakṣyati maithilī || 19 ||
apakrānte tu kākutsthe dūraṃ yātvāpyudāhara |
hā sīte lakṣmaṇetyevaṃ rāmavākyānurūpakam || 20 ||
tacchrutvā rāmapadavīṃ sītayā ca pracoditaḥ |
anugacchati sambhrāntaḥ saumitrirapi sauhṛdāt || 21 ||
apakrānte ca kākutsthe lakṣmaṇe ca yathāsukham |
ānayiṣyāmi vaidehīṃ sahasrākṣaśśacīmiva || 22 ||
evaṃ kṛtvā tvidaṃ kāryaṃ yatheṣṭaṃ gaccha rākṣasa |
rājyasyārdhaṃ prayacchāmi mārīca tava suvrata || 23 ||
gaccha saumya śivaṃ mārgaṃ kāryasyāsya vivṛddhaye |
ahaṃ tvānugamiṣyāmi saratho daṇḍakāvanam || 24 ||
prāpya sītāmayuddhena vañcayitvā tu rāghavam |
laṅkāṃ pratigamiṣyāmi kṛtakāryassaha tvayā || 25 ||
na cetkaroṣi mārīca hanmi tvāmahamadya vai |
etatkāryamavaśyaṃ me balādapi kariṣyasi |
rājño hi pratikūlastho na jātu sukhamedhate || 26 ||
āsādya taṃ jīvitasaṃśayaste mṛtyurdhruvo hyadya mayā virudhya |
etadyathāvatpratigṛhya buddhyā yadatra pathyaṃ kuru tattathā tvam || 27 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye araṇyakāṇḍe catvāriṃśassargaḥ ||
Sanskrit — Devanagari (original)
श्रीमद्वाल्मीकीय रामायणे अरण्यकाण्डम् ।
अथ चत्वारिंशस्सर्गः ।
मारीचेन तु तद्वाक्यं क्षमं युक्तं च निशाचरः ।
उक्तो न प्रतिजग्राह मर्तुकाम इवौषधम् ॥ 1 ॥
तं पथ्यहितवक्तारं मारीचं राक्षसाधिपः ।
अब्रवीत्परुषं वाक्यमयुक्तं कालचोदितः ॥ 2 ॥
यत्किलैतदयुक्तार्थं मारीच मयि कथ्यते ।
वाक्यं निष्फलमत्यर्थमुप्तं बीजमिवोषरे ॥ 3 ॥
त्वद्वाक्यैर्न तु मां शक्यं भेत्तुं रामस्य संयुगे ।
पापशीलस्य मूर्खस्य मानुषस्य विशेषतः ॥ 4 ॥
यस्त्यक्त्वा सुहृदो राज्यं मातरं पितरं तथा ।
स्त्रीवाक्यं प्राकृतं श्रुत्वा वनमेकपदे गतः ॥ 5 ॥
अवश्यन्तु मया तस्य संयुगे खरघातिनः ।
प्राणैः प्रियतरा सीता हर्तव्या तव सन्निधौ ॥ 6 ॥
एवं मे निश्चिता बुद्धिर्हृदि मारीच वर्तते ।
न व्यावर्तयितुं शक्या सेन्द्रैरपि सुरासुरैः ॥ 7 ॥
दोषं गुणं वा सम्पृष्टस्त्वमेवं वक्तुमर्हसि ।
अपायं वाप्युपायं वा कार्यस्यास्य विनिश्चये ॥ 8 ॥
सम्पृष्टेन तु वक्तव्यं सचिवेन विपश्चिता ।
उद्यताञ्जलिना राज्ञे य इच्छेद्भूतिमात्मनः ॥ 9 ॥
वाक्यमप्रितकूलं तु मृदुपूर्वं हितं शुभम् ।
उपचारेण युक्तं च वक्तव्यो वसुधाधिपः ॥ 10 ॥
सावमर्दं तु यद्वाक्यं मारीच हितमुच्यते ।
नाभिनन्दति तद्राजा मानार्हो मानवर्जितम् ॥ 11 ॥
पञ्च रूपाणि राजानो धारयन्त्यमितौजसः ।
अग्नेरिन्द्रस्य सोमस्य वरुणस्य यमस्य च ॥ 12 ॥
औष्ण्यं तथा विक्रमं च सौम्यं दण्डं प्रसन्नताम् ।
धारयन्ति महात्मानो राजानः क्षणदाचर ॥ 13 ॥
तस्मात्सर्वास्ववस्थासु मान्याः पूज्याश्च पार्थिवाः ।
त्वं तु धर्ममविज्ञाय केवलं मोहमास्थितः ।
अभ्यागतं मां दौरात्म्यात्परुषं वक्तुमिच्छसि ॥ 14 ॥
गुणदोषौ न पृच्छामि क्षमं चात्मनि राक्षस ।
मयोक्तं तव चैतावत्सम्प्रत्यमितविक्रमः ॥ 15 ॥
अस्मिंस्तु त्वं महाकृत्ये साहाय्यं कर्तुमर्हसि ।
शृणु तत्कर्म साहाय्ये यत्कार्यं वचनान्मम ॥ 16 ॥
सौवर्णस्त्वं मृगो भूत्वा चित्रो रजतबिन्दुभिः ।
आश्रमे तस्य रामस्य सीतायाः प्रमुखे चर ॥ 17 ॥
सौवर्णस्त्वं मृगो भूत्वा चित्रो रजतबिन्दुभिः ।
आश्रमे तस्य रामस्य सीतायाः प्रमुखे चर ।
प्रलोभयित्वा वैदेहीं यथेष्टं गन्तुमर्हसि ॥ 18 ॥
त्वां तु मायामृगं दृष्ट्वा काञ्चनं जातविस्मया ।
आनयैनमिति क्षिप्रं रामं वक्ष्यति मैथिली ॥ 19 ॥
अपक्रान्ते तु काकुत्स्थे दूरं यात्वाप्युदाहर ।
हा सीते लक्ष्मणेत्येवं रामवाक्यानुरूपकम् ॥ 20 ॥
तच्छ्रुत्वा रामपदवीं सीतया च प्रचोदितः ।
अनुगच्छति सम्भ्रान्तः सौमित्रिरपि सौहृदात् ॥ 21 ॥
अपक्रान्ते च काकुत्स्थे लक्ष्मणे च यथासुखम् ।
आनयिष्यामि वैदेहीं सहस्राक्षश्शचीमिव ॥ 22 ॥
एवं कृत्वा त्विदं कार्यं यथेष्टं गच्छ राक्षस ।
राज्यस्यार्धं प्रयच्छामि मारीच तव सुव्रत ॥ 23 ॥
गच्छ सौम्य शिवं मार्गं कार्यस्यास्य विवृद्धये ।
अहं त्वानुगमिष्यामि सरथो दण्डकावनम् ॥ 24 ॥
प्राप्य सीतामयुद्धेन वञ्चयित्वा तु राघवम् ।
लङ्कां प्रतिगमिष्यामि कृतकार्यस्सह त्वया ॥ 25 ॥
न चेत्करोषि मारीच हन्मि त्वामहमद्य वै ।
एतत्कार्यमवश्यं मे बलादपि करिष्यसि ।
राज्ञो हि प्रतिकूलस्थो न जातु सुखमेधते ॥ 26 ॥
आसाद्य तं जीवितसंशयस्ते मृत्युर्ध्रुवो ह्यद्य मया विरुध्य ।
एतद्यथावत्प्रतिगृह्य बुद्ध्या यदत्र पथ्यं कुरु तत्तथा त्वम् ॥ 27 ॥
इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीय आदिकाव्ये अरण्यकाण्डे चत्वारिंशस्सर्गः ॥
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe araṇyakāṇḍam |
atha catvāriṃśassargaḥ |
mārīcena tu tadvākyaṃ kṣamaṃ yuktaṃ ca niśācaraḥ |
ukto na pratijagrāha martukāma ivauṣadham || 1 ||
taṃ pathyahitavaktāraṃ mārīcaṃ rākṣasādhipaḥ |
abravītparuṣaṃ vākyamayuktaṃ kālacoditaḥ || 2 ||
yatkilaitadayuktārthaṃ mārīca mayi kathyate |
vākyaṃ niṣphalamatyarthamuptaṃ bījamivoṣare || 3 ||
tvadvākyairna tu māṃ śakyaṃ bhettuṃ rāmasya saṃyuge |
pāpaśīlasya mūrkhasya mānuṣasya viśeṣataḥ || 4 ||
yastyaktvā suhṛdo rājyaṃ mātaraṃ pitaraṃ tathā |
strīvākyaṃ prākṛtaṃ śrutvā vanamekapade gataḥ || 5 ||
avaśyantu mayā tasya saṃyuge kharaghātinaḥ |
prāṇaiḥ priyatarā sītā hartavyā tava sannidhau || 6 ||
evaṃ me niścitā buddhirhṛdi mārīca vartate |
na vyāvartayituṃ śakyā sendrairapi surāsuraiḥ || 7 ||
doṣaṃ guṇaṃ vā sampṛṣṭastvamevaṃ vaktumarhasi |
apāyaṃ vāpyupāyaṃ vā kāryasyāsya viniścaye || 8 ||
sampṛṣṭena tu vaktavyaṃ sacivena vipaścitā |
udyatāñjalinā rājñe ya icchedbhūtimātmanaḥ || 9 ||
vākyamapritakūlaṃ tu mṛdupūrvaṃ hitaṃ śubham |
upacāreṇa yuktaṃ ca vaktavyo vasudhādhipaḥ || 10 ||
sāvamardaṃ tu yadvākyaṃ mārīca hitamucyate |
nābhinandati tadrājā mānārho mānavarjitam || 11 ||
pañca rūpāṇi rājāno dhārayantyamitaujasaḥ |
agnerindrasya somasya varuṇasya yamasya ca || 12 ||
auṣṇyaṃ tathā vikramaṃ ca saumyaṃ daṇḍaṃ prasannatām |
dhārayanti mahātmāno rājānaḥ kṣaṇadācara || 13 ||
tasmātsarvāsvavasthāsu mānyāḥ pūjyāśca pārthivāḥ |
tvaṃ tu dharmamavijñāya kevalaṃ mohamāsthitaḥ |
abhyāgataṃ māṃ daurātmyātparuṣaṃ vaktumicchasi || 14 ||
guṇadoṣau na pṛcchāmi kṣamaṃ cātmani rākṣasa |
mayoktaṃ tava caitāvatsampratyamitavikramaḥ || 15 ||
asmiṃstu tvaṃ mahākṛtye sāhāyyaṃ kartumarhasi |
śṛṇu tatkarma sāhāyye yatkāryaṃ vacanānmama || 16 ||
sauvarṇastvaṃ mṛgo bhūtvā citro rajatabindubhiḥ |
āśrame tasya rāmasya sītāyāḥ pramukhe cara || 17 ||
sauvarṇastvaṃ mṛgo bhūtvā citro rajatabindubhiḥ |
āśrame tasya rāmasya sītāyāḥ pramukhe cara |
pralobhayitvā vaidehīṃ yatheṣṭaṃ gantumarhasi || 18 ||
tvāṃ tu māyāmṛgaṃ dṛṣṭvā kāñcanaṃ jātavismayā |
ānayainamiti kṣipraṃ rāmaṃ vakṣyati maithilī || 19 ||
apakrānte tu kākutsthe dūraṃ yātvāpyudāhara |
hā sīte lakṣmaṇetyevaṃ rāmavākyānurūpakam || 20 ||
tacchrutvā rāmapadavīṃ sītayā ca pracoditaḥ |
anugacchati sambhrāntaḥ saumitrirapi sauhṛdāt || 21 ||
apakrānte ca kākutsthe lakṣmaṇe ca yathāsukham |
ānayiṣyāmi vaidehīṃ sahasrākṣaśśacīmiva || 22 ||
evaṃ kṛtvā tvidaṃ kāryaṃ yatheṣṭaṃ gaccha rākṣasa |
rājyasyārdhaṃ prayacchāmi mārīca tava suvrata || 23 ||
gaccha saumya śivaṃ mārgaṃ kāryasyāsya vivṛddhaye |
ahaṃ tvānugamiṣyāmi saratho daṇḍakāvanam || 24 ||
prāpya sītāmayuddhena vañcayitvā tu rāghavam |
laṅkāṃ pratigamiṣyāmi kṛtakāryassaha tvayā || 25 ||
na cetkaroṣi mārīca hanmi tvāmahamadya vai |
etatkāryamavaśyaṃ me balādapi kariṣyasi |
rājño hi pratikūlastho na jātu sukhamedhate || 26 ||
āsādya taṃ jīvitasaṃśayaste mṛtyurdhruvo hyadya mayā virudhya |
etadyathāvatpratigṛhya buddhyā yadatra pathyaṃ kuru tattathā tvam || 27 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye araṇyakāṇḍe catvāriṃśassargaḥ ||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Tamil script.
Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.