ஶ்ரீமத்வால்மீகீய ராமாயணே அரண்யகாண்டம் ।
அத த்வாவிம்ஶஸ்ஸர்கஃ ।
ஏவமாதர்ஷிதஶ்ஶூரஶ்ஶூர்பணக்யா கரஸ்ததஃ ।
உவாச ரக்ஷஸாம் மத்யே கரஃ கரதரம் வசஃ ॥ 1 ॥
தவாவமாநப்ரபவஃ க்ரோதோऽயமதுலோ மம ।
ந ஶக்யதே தாரயிதும் லவணாம்ப இவோல்பணம் ॥ 2 ॥
ந ராமம் கணயே வீர்யாந்மாநுஷம் க்ஷீணஜீவிதம் ।
ஆத்மதுஶ்சரிதைஃ ப்ராணாந்ஹதோயோऽத்ய விமோக்ஷ்யதே ॥ 3 ॥
பாஷ்பஸ்ஸம்ஹ்ரியதாமேஷ ஸம்ப்ரமஶ்ச விமுச்யதாம் ।
அஹம் ராமம் ஸஹ ப்ராத்ரா நயாமி யமஸாதநம் ॥ 4 ॥
பரஶ்வதஹதஸ்யாத்ய மந்தப்ராணஸ்ய ஸம்யுகே ।
ராமஸ்ய ருதிரம் ரக்தமுஷ்ணம் பாஸ்யஸி ராக்ஷஸி ॥ 5 ॥
ஸா ப்ரஹ்ரு'ஷ்டா வசஶ்ஶ்ருத்வா கரஸ்ய வதநாச்ச்யுதம் ।
ப்ரஶஶம்ஸ புநர்மௌர்க்யாத்ப்ராதரம் ரக்ஷஸாம் வரம் ॥ 6 ॥
தயா பருஷிதஃ பூர்வம் புநரேவ ப்ரஶம்ஸிதஃ ।
அப்ரவீத்தூஷணம் நாம கரஸ்ஸேநாபதிம் ததா ॥ 7 ॥
சதுர்தஶ ஸஹஸ்ராணி மம சித்தாநுவர்திநாம் ।
ரக்ஷஸாம் பீமவேகாநாம் ஸமரேஷ்வநிவர்திநாம் ॥ 8 ॥
நீலஜீமூதவர்ணாநாம் கோராணாம் க்ரூரகர்மணாம் ।
லோகஹிம்ஸாவிஹாராணாம் பலிநாமுக்ரதேஜஸாம் ॥ 9 ॥
தேஷாம் ஶார்தூலதர்பாணாம் மஹாஸ்யாநாம் மஹௌஜஸாம் ।
ஸர்வோத்யோக முதீர்ணாநாம் ரக்ஷஸாம் ஸௌம்ய காரய ॥ 10 ॥
உபஸ்தாபய மே க்ஷிப்ரம் ரதம் ஸௌம்ய தநூம்ஷி ச ।
ஶராம்ஶ்சித்ராம்ஶ்ச கங்காம்ஶ்ச ஶக்தீஶ்ச விவிதாஶ்ஶிதாஃ ॥ 11 ॥
அக்ரே நிர்யாதுமிச்சாமி பௌலஸ்த்யாநாம் மஹாத்மநாம் ।
வதார்தம் துர்விநீதஸ்ய ராமஸ்ய ரணகோவிதஃ ॥ 12 ॥
இதி தஸ்ய ப்ருவாணஸ்ய ஸூர்யவர்ணம் மஹாரதம் ।
ஸதஶ்வைஶ்ஶபலைர்யுக்தமாசசக்ஷேऽத தூஷணஃ ॥ 13 ॥
தம் மேருஶிகராகாரம் தப்தகாஞ்சநபூஷணம் ।
ஹேமசக்ரமஸம்பாதம் வைதூர்யமயகூபரம் ॥ 14 ॥
மத்ஸ்யைஃ புஷ்பைர்த்ருமைஶ்ஶைலைஶ்சந்த்ரஸூர்யைஶ்ச காஞ்சநைஃ ।
மங்கலைஃ பக்ஷிஸங்கைஶ்ச தாராபிரபிஸம்வ்ரு'தம் ॥ 15 ॥
த்வஜநிஸ்த்ரிம்ஶஸம்பந்நம் கிங்கிணீகவிராஜிதம் ।
ஸதஶ்வயுக்தம் ஸோऽமர்ஷாதாருரோஹ கரோ ரதம் ॥ 16 ॥
நிஶாம்ய து ரதஸ்தம் தம் ராக்ஷஸா பீமவிக்ரமாஃ ।
தஸ்துஸ்ஸம்பரிவார்யைநம் தூஷணம் ச மஹாபலம் ॥ 17 ॥
கரஸ்து தாந்மஹேஷ்வாஸாந்கோரவர்மாயுதத்வஜாந் ।
நிர்யாதேத்யப்ரவீத்த்ரு'ஷ்ட்வா ரதஸ்தஸ்ஸர்வராக்ஷஸாந் ॥ 18 ॥
ததஸ்தத் ராக்ஷஸம் ஸைந்யம் கோரசர்மாயுதத்வஜம் ।
நிர்ஜகாம ஜநஸ்தாநாந்மஹாநாதம் மஹாஜவம் ॥ 19 ॥
முத்கரைஃ பட்டிஸைஶ்ஶூலைஸ்ஸுதீக்ஷ்ணைஶ்ச பரஶ்வதைஃ ।
கங்கைஶ்சக்ரைஶ்ச ஹஸ்தஸ்தைர்ப்ராஜமாநைஶ்ச தோமரைஃ ॥ 20 ॥
ஶக்திபிஃ பரிகைர்கோரைரதிமாத்ரைஶ்ச கார்முகைஃ ।
கதாஸிமுஸலைர்வஜ்ரைர்க்ரு'ஹீதைர்பீமதர்ஶநைஃ ॥ 21 ॥
ராக்ஷஸாநாம் ஸுகோராணாம் ஸஹஸ்ராணி சதுர்தஶ ।
நிர்யாதாநி ஜநஸ்தாநாத்கரசித்தாநுவர்திநாம் ॥ 22 ॥
தாம்ஸ்த்வபித்ரவதோ த்ரு'ஷ்ட்வா ராக்ஷஸாந் பீமவிக்ரமாந் ।
கரஸ்யாபி ரதஃ கிஞ்சிஜ்ஜகாம ததநந்தரம் ॥ 23 ॥
ததஸ்தாஞ்சபலாநஶ்வாஸ்தப்தகாஞ்சநபூஷிதாந் ।
கரஸ்ய மதிமாஜ்ஞாய ஸாரதிஸ்ஸமசோதயத் ॥ 24 ॥
ஸ சோதிதோ ரதஶ்ஶீக்ரம் கரஸ்ய ரிபுகாதிநஃ ।
ஶப்தேநாபூரயாமாஸ திஶஶ்ச ப்ரதிஶஸ்ததா ॥ 25 ॥
ப்ரவ்ரு'த்தமந்யுஸ்து கரஃ கரஸ்வநோ ரிபோர்வதார்தம் த்வரிதோ யதாந்தகஃ ।
அசூசுதத்ஸாரதிமுந்நதந்கநம் மஹாபலோ மேக இவாஶ்மவர்ஷவாந் ॥ 26 ॥
இத்யார்ஷே ஶ்ரீமத்ராமாயணே வால்மீகீய ஆதிகாவ்யே அரண்யகாண்டே த்வாவிம்ஶஸ்ஸர்கஃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe araṇyakāṇḍam |
atha dvāviṃśassargaḥ |
evamādharṣitaśśūraśśūrpaṇakhyā kharastataḥ |
uvāca rakṣasāṃ madhye kharaḥ kharataraṃ vacaḥ || 1 ||
tavāvamānaprabhavaḥ krodho'yamatulo mama |
na śakyate dhārayituṃ lavaṇāmbha ivolbaṇam || 2 ||
na rāmaṃ gaṇaye vīryānmānuṣaṃ kṣīṇajīvitam |
ātmaduścaritaiḥ prāṇānhatoyo'dya vimokṣyate || 3 ||
bāṣpassaṃhriyatāmeṣa sambhramaśca vimucyatām |
ahaṃ rāmaṃ saha bhrātrā nayāmi yamasādanam || 4 ||
paraśvathahatasyādya mandaprāṇasya saṃyuge |
rāmasya rudhiraṃ raktamuṣṇaṃ pāsyasi rākṣasi || 5 ||
sā prahṛṣṭā vacaśśrutvā kharasya vadanāccyutam |
praśaśaṃsa punarmaurkhyādbhrātaraṃ rakṣasāṃ varam || 6 ||
tayā paruṣitaḥ pūrvaṃ punareva praśaṃsitaḥ |
abravīddūṣaṇaṃ nāma kharassenāpatiṃ tadā || 7 ||
caturdaśa sahasrāṇi mama cittānuvartinām |
rakṣasāṃ bhīmavegānāṃ samareṣvanivartinām || 8 ||
nīlajīmūtavarṇānāṃ ghorāṇāṃ krūrakarmaṇām |
lokahiṃsāvihārāṇāṃ balināmugratejasām || 9 ||
teṣāṃ śārdūladarpāṇāṃ mahāsyānāṃ mahaujasām |
sarvodyoga mudīrṇānāṃ rakṣasāṃ saumya kāraya || 10 ||
upasthāpaya me kṣipraṃ rathaṃ saumya dhanūṃṣi ca |
śarāṃścitrāṃśca khaṅgāṃśca śaktīśca vividhāśśitāḥ || 11 ||
agre niryātumicchāmi paulastyānāṃ mahātmanām |
vadhārthaṃ durvinītasya rāmasya raṇakovidaḥ || 12 ||
iti tasya bruvāṇasya sūryavarṇaṃ mahāratham |
sadaśvaiśśabalairyuktamācacakṣe'tha dūṣaṇaḥ || 13 ||
taṃ meruśikharākāraṃ taptakāñcanabhūṣaṇam |
hemacakramasambādhaṃ vaidūryamayakūbaram || 14 ||
matsyaiḥ puṣpairdrumaiśśailaiścandrasūryaiśca kāñcanaiḥ |
maṅgalaiḥ pakṣisaṅghaiśca tārābhirabhisaṃvṛtam || 15 ||
dhvajanistriṃśasampannaṃ kiṅkiṇīkavirājitam |
sadaśvayuktaṃ so'marṣādāruroha kharo ratham || 16 ||
niśāmya tu rathasthaṃ taṃ rākṣasā bhīmavikramāḥ |
tasthussamparivāryainaṃ dūṣaṇaṃ ca mahābalam || 17 ||
kharastu tānmaheṣvāsānghoravarmāyudhadhvajān |
niryātetyabravīddṛṣṭvā rathasthassarvarākṣasān || 18 ||
tatastad rākṣasaṃ sainyaṃ ghoracarmāyudhadhvajam |
nirjagāma janasthānānmahānādaṃ mahājavam || 19 ||
mudgaraiḥ paṭṭisaiśśūlaissutīkṣṇaiśca paraśvadhaiḥ |
khaṅgaiścakraiśca hastasthairbhrājamānaiśca tomaraiḥ || 20 ||
śaktibhiḥ parighairghorairatimātraiśca kārmukaiḥ |
gadāsimusalairvajrairgṛhītairbhīmadarśanaiḥ || 21 ||
rākṣasānāṃ sughorāṇāṃ sahasrāṇi caturdaśa |
niryātāni janasthānātkharacittānuvartinām || 22 ||
tāṃstvabhidravato dṛṣṭvā rākṣasān bhīmavikramān |
kharasyāpi rathaḥ kiñcijjagāma tadanantaram || 23 ||
tatastāñchabalānaśvāstaptakāñcanabhūṣitān |
kharasya matimājñāya sārathissamacodayat || 24 ||
sa codito rathaśśīghraṃ kharasya ripughātinaḥ |
śabdenāpūrayāmāsa diśaśca pradiśastadā || 25 ||
pravṛddhamanyustu kharaḥ kharasvano riporvadhārthaṃ tvarito yathāntakaḥ |
acūcudatsārathimunnadanghanaṃ mahābalo megha ivāśmavarṣavān || 26 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye araṇyakāṇḍe dvāviṃśassargaḥ ||
Sanskrit — Devanagari (original)
श्रीमद्वाल्मीकीय रामायणे अरण्यकाण्डम् ।
अथ द्वाविंशस्सर्गः ।
एवमाधर्षितश्शूरश्शूर्पणख्या खरस्ततः ।
उवाच रक्षसां मध्ये खरः खरतरं वचः ॥ 1 ॥
तवावमानप्रभवः क्रोधोऽयमतुलो मम ।
न शक्यते धारयितुं लवणाम्भ इवोल्बणम् ॥ 2 ॥
न रामं गणये वीर्यान्मानुषं क्षीणजीवितम् ।
आत्मदुश्चरितैः प्राणान्हतोयोऽद्य विमोक्ष्यते ॥ 3 ॥
बाष्पस्संह्रियतामेष सम्भ्रमश्च विमुच्यताम् ।
अहं रामं सह भ्रात्रा नयामि यमसादनम् ॥ 4 ॥
परश्वथहतस्याद्य मन्दप्राणस्य संयुगे ।
रामस्य रुधिरं रक्तमुष्णं पास्यसि राक्षसि ॥ 5 ॥
सा प्रहृष्टा वचश्श्रुत्वा खरस्य वदनाच्च्युतम् ।
प्रशशंस पुनर्मौर्ख्याद्भ्रातरं रक्षसां वरम् ॥ 6 ॥
तया परुषितः पूर्वं पुनरेव प्रशंसितः ।
अब्रवीद्दूषणं नाम खरस्सेनापतिं तदा ॥ 7 ॥
चतुर्दश सहस्राणि मम चित्तानुवर्तिनाम् ।
रक्षसां भीमवेगानां समरेष्वनिवर्तिनाम् ॥ 8 ॥
नीलजीमूतवर्णानां घोराणां क्रूरकर्मणाम् ।
लोकहिंसाविहाराणां बलिनामुग्रतेजसाम् ॥ 9 ॥
तेषां शार्दूलदर्पाणां महास्यानां महौजसाम् ।
सर्वोद्योग मुदीर्णानां रक्षसां सौम्य कारय ॥ 10 ॥
उपस्थापय मे क्षिप्रं रथं सौम्य धनूंषि च ।
शरांश्चित्रांश्च खङ्गांश्च शक्तीश्च विविधाश्शिताः ॥ 11 ॥
अग्रे निर्यातुमिच्छामि पौलस्त्यानां महात्मनाम् ।
वधार्थं दुर्विनीतस्य रामस्य रणकोविदः ॥ 12 ॥
इति तस्य ब्रुवाणस्य सूर्यवर्णं महारथम् ।
सदश्वैश्शबलैर्युक्तमाचचक्षेऽथ दूषणः ॥ 13 ॥
तं मेरुशिखराकारं तप्तकाञ्चनभूषणम् ।
हेमचक्रमसम्बाधं वैदूर्यमयकूबरम् ॥ 14 ॥
मत्स्यैः पुष्पैर्द्रुमैश्शैलैश्चन्द्रसूर्यैश्च काञ्चनैः ।
मङ्गलैः पक्षिसङ्घैश्च ताराभिरभिसंवृतम् ॥ 15 ॥
ध्वजनिस्त्रिंशसम्पन्नं किङ्किणीकविराजितम् ।
सदश्वयुक्तं सोऽमर्षादारुरोह खरो रथम् ॥ 16 ॥
निशाम्य तु रथस्थं तं राक्षसा भीमविक्रमाः ।
तस्थुस्सम्परिवार्यैनं दूषणं च महाबलम् ॥ 17 ॥
खरस्तु तान्महेष्वासान्घोरवर्मायुधध्वजान् ।
निर्यातेत्यब्रवीद्दृष्ट्वा रथस्थस्सर्वराक्षसान् ॥ 18 ॥
ततस्तद् राक्षसं सैन्यं घोरचर्मायुधध्वजम् ।
निर्जगाम जनस्थानान्महानादं महाजवम् ॥ 19 ॥
मुद्गरैः पट्टिसैश्शूलैस्सुतीक्ष्णैश्च परश्वधैः ।
खङ्गैश्चक्रैश्च हस्तस्थैर्भ्राजमानैश्च तोमरैः ॥ 20 ॥
शक्तिभिः परिघैर्घोरैरतिमात्रैश्च कार्मुकैः ।
गदासिमुसलैर्वज्रैर्गृहीतैर्भीमदर्शनैः ॥ 21 ॥
राक्षसानां सुघोराणां सहस्राणि चतुर्दश ।
निर्यातानि जनस्थानात्खरचित्तानुवर्तिनाम् ॥ 22 ॥
तांस्त्वभिद्रवतो दृष्ट्वा राक्षसान् भीमविक्रमान् ।
खरस्यापि रथः किञ्चिज्जगाम तदनन्तरम् ॥ 23 ॥
ततस्ताञ्छबलानश्वास्तप्तकाञ्चनभूषितान् ।
खरस्य मतिमाज्ञाय सारथिस्समचोदयत् ॥ 24 ॥
स चोदितो रथश्शीघ्रं खरस्य रिपुघातिनः ।
शब्देनापूरयामास दिशश्च प्रदिशस्तदा ॥ 25 ॥
प्रवृद्धमन्युस्तु खरः खरस्वनो रिपोर्वधार्थं त्वरितो यथान्तकः ।
अचूचुदत्सारथिमुन्नदन्घनं महाबलो मेघ इवाश्मवर्षवान् ॥ 26 ॥
इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीय आदिकाव्ये अरण्यकाण्डे द्वाविंशस्सर्गः ॥
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe araṇyakāṇḍam |
atha dvāviṃśassargaḥ |
evamādharṣitaśśūraśśūrpaṇakhyā kharastataḥ |
uvāca rakṣasāṃ madhye kharaḥ kharataraṃ vacaḥ || 1 ||
tavāvamānaprabhavaḥ krodho'yamatulo mama |
na śakyate dhārayituṃ lavaṇāmbha ivolbaṇam || 2 ||
na rāmaṃ gaṇaye vīryānmānuṣaṃ kṣīṇajīvitam |
ātmaduścaritaiḥ prāṇānhatoyo'dya vimokṣyate || 3 ||
bāṣpassaṃhriyatāmeṣa sambhramaśca vimucyatām |
ahaṃ rāmaṃ saha bhrātrā nayāmi yamasādanam || 4 ||
paraśvathahatasyādya mandaprāṇasya saṃyuge |
rāmasya rudhiraṃ raktamuṣṇaṃ pāsyasi rākṣasi || 5 ||
sā prahṛṣṭā vacaśśrutvā kharasya vadanāccyutam |
praśaśaṃsa punarmaurkhyādbhrātaraṃ rakṣasāṃ varam || 6 ||
tayā paruṣitaḥ pūrvaṃ punareva praśaṃsitaḥ |
abravīddūṣaṇaṃ nāma kharassenāpatiṃ tadā || 7 ||
caturdaśa sahasrāṇi mama cittānuvartinām |
rakṣasāṃ bhīmavegānāṃ samareṣvanivartinām || 8 ||
nīlajīmūtavarṇānāṃ ghorāṇāṃ krūrakarmaṇām |
lokahiṃsāvihārāṇāṃ balināmugratejasām || 9 ||
teṣāṃ śārdūladarpāṇāṃ mahāsyānāṃ mahaujasām |
sarvodyoga mudīrṇānāṃ rakṣasāṃ saumya kāraya || 10 ||
upasthāpaya me kṣipraṃ rathaṃ saumya dhanūṃṣi ca |
śarāṃścitrāṃśca khaṅgāṃśca śaktīśca vividhāśśitāḥ || 11 ||
agre niryātumicchāmi paulastyānāṃ mahātmanām |
vadhārthaṃ durvinītasya rāmasya raṇakovidaḥ || 12 ||
iti tasya bruvāṇasya sūryavarṇaṃ mahāratham |
sadaśvaiśśabalairyuktamācacakṣe'tha dūṣaṇaḥ || 13 ||
taṃ meruśikharākāraṃ taptakāñcanabhūṣaṇam |
hemacakramasambādhaṃ vaidūryamayakūbaram || 14 ||
matsyaiḥ puṣpairdrumaiśśailaiścandrasūryaiśca kāñcanaiḥ |
maṅgalaiḥ pakṣisaṅghaiśca tārābhirabhisaṃvṛtam || 15 ||
dhvajanistriṃśasampannaṃ kiṅkiṇīkavirājitam |
sadaśvayuktaṃ so'marṣādāruroha kharo ratham || 16 ||
niśāmya tu rathasthaṃ taṃ rākṣasā bhīmavikramāḥ |
tasthussamparivāryainaṃ dūṣaṇaṃ ca mahābalam || 17 ||
kharastu tānmaheṣvāsānghoravarmāyudhadhvajān |
niryātetyabravīddṛṣṭvā rathasthassarvarākṣasān || 18 ||
tatastad rākṣasaṃ sainyaṃ ghoracarmāyudhadhvajam |
nirjagāma janasthānānmahānādaṃ mahājavam || 19 ||
mudgaraiḥ paṭṭisaiśśūlaissutīkṣṇaiśca paraśvadhaiḥ |
khaṅgaiścakraiśca hastasthairbhrājamānaiśca tomaraiḥ || 20 ||
śaktibhiḥ parighairghorairatimātraiśca kārmukaiḥ |
gadāsimusalairvajrairgṛhītairbhīmadarśanaiḥ || 21 ||
rākṣasānāṃ sughorāṇāṃ sahasrāṇi caturdaśa |
niryātāni janasthānātkharacittānuvartinām || 22 ||
tāṃstvabhidravato dṛṣṭvā rākṣasān bhīmavikramān |
kharasyāpi rathaḥ kiñcijjagāma tadanantaram || 23 ||
tatastāñchabalānaśvāstaptakāñcanabhūṣitān |
kharasya matimājñāya sārathissamacodayat || 24 ||
sa codito rathaśśīghraṃ kharasya ripughātinaḥ |
śabdenāpūrayāmāsa diśaśca pradiśastadā || 25 ||
pravṛddhamanyustu kharaḥ kharasvano riporvadhārthaṃ tvarito yathāntakaḥ |
acūcudatsārathimunnadanghanaṃ mahābalo megha ivāśmavarṣavān || 26 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye araṇyakāṇḍe dvāviṃśassargaḥ ||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Tamil script.
Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.