ஶ்ரீமத்வால்மீகீய ராமாயணே அரண்யகாண்டம் ।
அத த்ரு'தீயஸ்ஸர்கஃ ।
இத்யுக்த்வா லக்ஷ்மணஶ்ஶ்ரீமாந்விராதே ப்ரஹஸந்நிவ ।
கோபவாந்வநமப்யேத்ய சரிஷ்யஸி யதாஸுகம் ॥ 1 ॥
அதோவாச புநர்வாக்யம் விராதஃ பூரயந்வநம் ।
ப்ரு'ச்சதோ மம ஹி ப்ரூதம் கௌ யுவாம் க்வ கமிஷ்யதஃ ॥ 2 ॥
. ।
தமுவாச ததோ ராமோ ராக்ஷஸம் ஜ்வலிதாநநம் ।
ப்ரு'ச்சந்தம் ஸுமஹாதேஜா இக்ஷ்வாகுகுலமாத்மநஃ ॥ 3 ॥
க்ஷத்ரியௌ வ்ரு'த்தஸம்பந்நௌ வித்தி நௌ வநகோசரௌ ।
த்வாம் து வேதிதுமிச்சாவஃ கஸ்த்வம் சரஸி தண்டகாந் ॥ 4 ॥
தமுவாச விராதஸ்து ராமம் ஸத்யபராக்ரமம் ।
ஹந்த வக்ஷ்யாமி தே ராஜந்நிபோத மம ராகவ ॥ 5 ॥
புத்ரஃ கில ஜயஸ்யாஹம் மாதா மம ஶதஹ்ரதா ।
விராத இதி மாமாஹுஃ ப்ரு'திவ்யாம் ஸர்வராக்ஷஸாஃ ॥ 6 ॥
தபஸா சாபிஸம்ப்ராப்தா ப்ரஹ்மணோ ஹி ப்ரஸாதஜா ।
ஶஸ்த்ரேணாவத்யதா லோகேऽச்சேத்யாபேத்யத்வமேவ ச ॥ 7 ॥
உத்ஸ்ரு'ஜ்ய ப்ரமதாமேநாமநபேக்ஷௌ யதாகதம் ।
த்வரமாணௌ பலாயேதாம் ந வாம் ஜீவிதமாததே ॥ 8 ॥
தம் ராமஃ ப்ரத்யுவாசேதம் கோபஸம்ரக்தலோசநஃ ।
ராக்ஷஸம் விக்ரு'தாகாரம் விராதம் பாபசேதஸம் ॥ 9 ॥
க்ஷுத்ர திக்த்வாம் து ஹீநார்தம் ம்ரு'த்யுமந்வேஷஸே த்ருவம் ।
ரணே ப்ராப்ஸ்யஸே ஸந்திஷ்ட ந மே ஜீவந் கமிஷ்யாஸி ॥ 10 ॥
ததஃ ஸஜ்யம் தநுஃ க்ரு'த்வா ராமஸ்ஸுநிஶிதாஞ்சராந் ।
ஸுஶீக்ரமபிஸந்தாய ராக்ஷஸம் நிஜகாந ஹ ॥ 11 ॥
தநுஷா ஜ்யாகுணவதா ஸப்த பாணாந்முமோச ஹ ।
ருக்மபுங்காந்மஹாவேகாந்ஸுபர்ணாநிலதுல்யகாந் ॥ 12 ॥
தே ஶரீரம் விராதஸ்ய பித்த்வாபர்ஹிணவாஸஸஃ ।
நிபேதுஶ்ஶோணிதாதிக்தா தரண்யாம் பாவகோபமாஃ ॥ 13 ॥
ஸ வித்தோ ந்யஸ்ய வைதேஹீம் ஶூலமுத்யம்ய ராக்ஷஸஃ ।
அப்யத்ரவத்ஸுஸங்க்ரு'த்தஸ்ததா ராமம் ஸலக்ஷ்மணம் ॥ 14 ॥
ஸ விநத்ய மஹாநாதம் ஶூலம் ஶக்ரத்வஜோபமம் ।
ப்ரக்ரு'ஹ்யாஶோபத ததா வ்யாத்தாநந இவாந்தகஃ ॥ 15 ॥
அத தௌ ப்ராதரௌ தீப்தம் ஶரவர்ஷம் வவர்ஷதுஃ ।
விராதே ராக்ஷஸே தஸ்மிந் காலாந்தகயமோபமே ॥ 16 ॥
ஸ ப்ரஹஸ்ய மஹாரௌத்ரஃ ஸ்தித்வாஜ்ரு'ம்பத ராக்ஷஸஃ ।
ஜ்ரு'ம்பமாணஸ்ய தே பாணாஃ காயாந்நிஷ்பேதுராஶுகாஃ ॥ 17 ॥
ஸ்பர்ஶாத்து வரதாநேந ப்ராணாந்ஸம்ரோத்ய ராக்ஷஸஃ ।
விராதஃ ஶூலமுத்யம்ய ராகவாவப்யதாவத ॥ 18 ॥
தச்சூலம் வஜ்ரஸங்காஶம் ககநே ஜ்வலநோபமம் ।
த்வாப்யாம் ஶராப்யாம் சிச்சேத ராமஃ ஶஸ்த்ரப்ரு'தாம்வரஃ ॥ 19 ॥
தத்ராமவிஶிகச்சிந்நம் ஶூலம் தஸ்யகராத்புவி ।
பபாதாஶநிநா சிந்நம் மேரோரிவ ஶிலாதலம் ॥ 20 ॥
தௌ கட்கௌ க்ஷிப்ரமுத்யம்ய க்ரு'ஷ்ணஸர்போபமௌஶுபௌ ।
தூர்ணமாபேததுஸ்தஸ்ய ததா ப்ரஹரதாம் பலாத் ॥ 21 ॥
ஸ வத்யமாநஃ ஸுப்ரு'ஶம் புஜாப்யாம் பரிரப்யதௌ ।
அப்ரகம்ப்யௌ நரவ்யாக்ரௌ ரௌத்ரஃ ப்ரஸ்தாதுமைச்சத ॥ 22 ॥
தஸ்யாபிப்ராயமாஜ்ஞாய ராமோ லக்ஷ்மணமப்ரவீத் ।
வஹத்வயமலம் தாவத்பதாऽநேந து ராக்ஷஸஃ ॥ 23 ॥
யதா சேச்சதி ஸௌமித்ரே ததா வஹது ராக்ஷஸஃ ।
அயமேவ ஹி நஃ பந்தா யேந யாதி நிஶாசரஃ ॥ 24 ॥
ஸ து ஸ்வபலவீர்யேண ஸமுத்க்ஷிப்ய நிஶாசரஃ ।
பாலாவிவ ஸ்கந்தகதௌ சகாராதிபலோத்ததஃ ॥ 25 ॥
தாவாரோப்ய ததஃ ஸ்கந்தம் ராகவௌ ரஜநீசரஃ ।
விராதோ விநதந்கோரம் ஜகாமாபிமுகோ வநம் ॥ 26 ॥
வநம் மஹாமேகநிபம் ப்ரவிஷ்டோ த்ருமைர்மஹத்பிர்விவிதைருபேதம் ।
நாநாவிதைஃ பக்ஷிகுலைர்விசித்ரம் ஶிவாயுதம் வ்யாலம்ரு'கைர்விகீர்ணம் ॥ 27 ॥
இத்யார்ஷே ஶ்ரீமத்ராமாயணே வால்மீகீய ஆதிகாவ்யே அரண்யகாண்டே த்ரு'தீயஸ்ஸர்கஃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe araṇyakāṇḍam |
atha tṛtīyassargaḥ |
ityuktvā lakṣmaṇaśśrīmānvirādhe prahasanniva |
kobhavānvanamabhyetya cariṣyasi yathāsukham || 1 ||
athovāca punarvākyaṃ virādhaḥ pūrayanvanam |
pṛcchato mama hi brūtaṃ kau yuvāṃ kva gamiṣyathaḥ || 2 ||
. |
tamuvāca tato rāmo rākṣasaṃ jvalitānanam |
pṛcchantaṃ sumahātejā ikṣvākukulamātmanaḥ || 3 ||
kṣatriyau vṛttasampannau viddhi nau vanagocarau |
tvāṃ tu veditumicchāvaḥ kastvaṃ carasi daṇḍakān || 4 ||
tamuvāca virādhastu rāmaṃ satyaparākramam |
hanta vakṣyāmi te rājannibodha mama rāghava || 5 ||
putraḥ kila jayasyāhaṃ mātā mama śatahradā |
virādha iti māmāhuḥ pṛthivyāṃ sarvarākṣasāḥ || 6 ||
tapasā cābhisamprāptā brahmaṇo hi prasādajā |
śastreṇāvadhyatā loke'cchedyābhedyatvameva ca || 7 ||
utsṛjya pramadāmenāmanapekṣau yathāgatam |
tvaramāṇau palāyethāṃ na vāṃ jīvitamādade || 8 ||
taṃ rāmaḥ pratyuvācedaṃ kopasaṃraktalocanaḥ |
rākṣasaṃ vikṛtākāraṃ virādhaṃ pāpacetasam || 9 ||
kṣudra dhiktvāṃ tu hīnārthaṃ mṛtyumanveṣase dhruvam |
raṇe prāpsyase santiṣṭha na me jīvan gamiṣyāsi || 10 ||
tataḥ sajyaṃ dhanuḥ kṛtvā rāmassuniśitāñcharān |
suśīghramabhisandhāya rākṣasaṃ nijaghāna ha || 11 ||
dhanuṣā jyāguṇavatā sapta bāṇānmumoca ha |
rukmapuṅkhānmahāvegānsuparṇānilatulyagān || 12 ||
te śarīraṃ virādhasya bhittvābarhiṇavāsasaḥ |
nipetuśśoṇitādigdhā dharaṇyāṃ pāvakopamāḥ || 13 ||
sa viddho nyasya vaidehīṃ śūlamudyamya rākṣasaḥ |
abhyadravatsusaṅkṛddhastadā rāmaṃ salakṣmaṇam || 14 ||
sa vinadya mahānādaṃ śūlaṃ śakradhvajopamam |
pragṛhyāśobhata tadā vyāttānana ivāntakaḥ || 15 ||
atha tau bhrātarau dīptaṃ śaravarṣaṃ vavarṣatuḥ |
virādhe rākṣase tasmin kālāntakayamopame || 16 ||
sa prahasya mahāraudraḥ sthitvājṛmbhata rākṣasaḥ |
jṛmbhamāṇasya te bāṇāḥ kāyānniṣpeturāśugāḥ || 17 ||
sparśāttu varadānena prāṇānsamrodhya rākṣasaḥ |
virādhaḥ śūlamudyamya rāghavāvabhyadhāvata || 18 ||
tacchūlaṃ vajrasaṅkāśaṃ gagane jvalanopamam |
dvābhyāṃ śarābhyāṃ ciccheda rāmaḥ śastrabhṛtāṃvaraḥ || 19 ||
tadrāmaviśikhacchinnaṃ śūlaṃ tasyakarādbhuvi |
papātāśaninā chinnaṃ meroriva śilātalam || 20 ||
tau khaḍgau kṣipramudyamya kṛṣṇasarpopamauśubhau |
tūrṇamāpetatustasya tadā praharatāṃ balāt || 21 ||
sa vadhyamānaḥ subhṛśaṃ bhujābhyāṃ parirabhyatau |
aprakampyau naravyāghrau raudraḥ prasthātumaicchata || 22 ||
tasyābhiprāyamājñāya rāmo lakṣmaṇamabravīt |
vahatvayamalaṃ tāvatpathā'nena tu rākṣasaḥ || 23 ||
yathā cecchati saumitre tathā vahatu rākṣasaḥ |
ayameva hi naḥ panthā yena yāti niśācaraḥ || 24 ||
sa tu svabalavīryeṇa samutkṣipya niśācaraḥ |
bālāviva skandhagatau cakārātibaloddhataḥ || 25 ||
tāvāropya tataḥ skandhaṃ rāghavau rajanīcaraḥ |
virādho vinadanghoraṃ jagāmābhimukho vanam || 26 ||
vanaṃ mahāmeghanibhaṃ praviṣṭo drumairmahadbhirvividhairupetam |
nānāvidhaiḥ pakṣikulairvicitraṃ śivāyutaṃ vyālamṛgairvikīrṇam || 27 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye araṇyakāṇḍe tṛtīyassargaḥ ||
Sanskrit — Devanagari (original)
श्रीमद्वाल्मीकीय रामायणे अरण्यकाण्डम् ।
अथ तृतीयस्सर्गः ।
इत्युक्त्वा लक्ष्मणश्श्रीमान्विराधे प्रहसन्निव ।
कोभवान्वनमभ्येत्य चरिष्यसि यथासुखम् ॥ 1 ॥
अथोवाच पुनर्वाक्यं विराधः पूरयन्वनम् ।
पृच्छतो मम हि ब्रूतं कौ युवां क्व गमिष्यथः ॥ 2 ॥
. ।
तमुवाच ततो रामो राक्षसं ज्वलिताननम् ।
पृच्छन्तं सुमहातेजा इक्ष्वाकुकुलमात्मनः ॥ 3 ॥
क्षत्रियौ वृत्तसम्पन्नौ विद्धि नौ वनगोचरौ ।
त्वां तु वेदितुमिच्छावः कस्त्वं चरसि दण्डकान् ॥ 4 ॥
तमुवाच विराधस्तु रामं सत्यपराक्रमम् ।
हन्त वक्ष्यामि ते राजन्निबोध मम राघव ॥ 5 ॥
पुत्रः किल जयस्याहं माता मम शतह्रदा ।
विराध इति मामाहुः पृथिव्यां सर्वराक्षसाः ॥ 6 ॥
तपसा चाभिसम्प्राप्ता ब्रह्मणो हि प्रसादजा ।
शस्त्रेणावध्यता लोकेऽच्छेद्याभेद्यत्वमेव च ॥ 7 ॥
उत्सृज्य प्रमदामेनामनपेक्षौ यथागतम् ।
त्वरमाणौ पलायेथां न वां जीवितमाददे ॥ 8 ॥
तं रामः प्रत्युवाचेदं कोपसंरक्तलोचनः ।
राक्षसं विकृताकारं विराधं पापचेतसम् ॥ 9 ॥
क्षुद्र धिक्त्वां तु हीनार्थं मृत्युमन्वेषसे ध्रुवम् ।
रणे प्राप्स्यसे सन्तिष्ठ न मे जीवन् गमिष्यासि ॥ 10 ॥
ततः सज्यं धनुः कृत्वा रामस्सुनिशिताञ्छरान् ।
सुशीघ्रमभिसन्धाय राक्षसं निजघान ह ॥ 11 ॥
धनुषा ज्यागुणवता सप्त बाणान्मुमोच ह ।
रुक्मपुङ्खान्महावेगान्सुपर्णानिलतुल्यगान् ॥ 12 ॥
ते शरीरं विराधस्य भित्त्वाबर्हिणवाससः ।
निपेतुश्शोणितादिग्धा धरण्यां पावकोपमाः ॥ 13 ॥
स विद्धो न्यस्य वैदेहीं शूलमुद्यम्य राक्षसः ।
अभ्यद्रवत्सुसङ्कृद्धस्तदा रामं सलक्ष्मणम् ॥ 14 ॥
स विनद्य महानादं शूलं शक्रध्वजोपमम् ।
प्रगृह्याशोभत तदा व्यात्तानन इवान्तकः ॥ 15 ॥
अथ तौ भ्रातरौ दीप्तं शरवर्षं ववर्षतुः ।
विराधे राक्षसे तस्मिन् कालान्तकयमोपमे ॥ 16 ॥
स प्रहस्य महारौद्रः स्थित्वाजृम्भत राक्षसः ।
जृम्भमाणस्य ते बाणाः कायान्निष्पेतुराशुगाः ॥ 17 ॥
स्पर्शात्तु वरदानेन प्राणान्सम्रोध्य राक्षसः ।
विराधः शूलमुद्यम्य राघवावभ्यधावत ॥ 18 ॥
तच्छूलं वज्रसङ्काशं गगने ज्वलनोपमम् ।
द्वाभ्यां शराभ्यां चिच्छेद रामः शस्त्रभृतांवरः ॥ 19 ॥
तद्रामविशिखच्छिन्नं शूलं तस्यकराद्भुवि ।
पपाताशनिना छिन्नं मेरोरिव शिलातलम् ॥ 20 ॥
तौ खड्गौ क्षिप्रमुद्यम्य कृष्णसर्पोपमौशुभौ ।
तूर्णमापेततुस्तस्य तदा प्रहरतां बलात् ॥ 21 ॥
स वध्यमानः सुभृशं भुजाभ्यां परिरभ्यतौ ।
अप्रकम्प्यौ नरव्याघ्रौ रौद्रः प्रस्थातुमैच्छत ॥ 22 ॥
तस्याभिप्रायमाज्ञाय रामो लक्ष्मणमब्रवीत् ।
वहत्वयमलं तावत्पथाऽनेन तु राक्षसः ॥ 23 ॥
यथा चेच्छति सौमित्रे तथा वहतु राक्षसः ।
अयमेव हि नः पन्था येन याति निशाचरः ॥ 24 ॥
स तु स्वबलवीर्येण समुत्क्षिप्य निशाचरः ।
बालाविव स्कन्धगतौ चकारातिबलोद्धतः ॥ 25 ॥
तावारोप्य ततः स्कन्धं राघवौ रजनीचरः ।
विराधो विनदन्घोरं जगामाभिमुखो वनम् ॥ 26 ॥
वनं महामेघनिभं प्रविष्टो द्रुमैर्महद्भिर्विविधैरुपेतम् ।
नानाविधैः पक्षिकुलैर्विचित्रं शिवायुतं व्यालमृगैर्विकीर्णम् ॥ 27 ॥
इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीय आदिकाव्ये अरण्यकाण्डे तृतीयस्सर्गः ॥
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe araṇyakāṇḍam |
atha tṛtīyassargaḥ |
ityuktvā lakṣmaṇaśśrīmānvirādhe prahasanniva |
kobhavānvanamabhyetya cariṣyasi yathāsukham || 1 ||
athovāca punarvākyaṃ virādhaḥ pūrayanvanam |
pṛcchato mama hi brūtaṃ kau yuvāṃ kva gamiṣyathaḥ || 2 ||
. |
tamuvāca tato rāmo rākṣasaṃ jvalitānanam |
pṛcchantaṃ sumahātejā ikṣvākukulamātmanaḥ || 3 ||
kṣatriyau vṛttasampannau viddhi nau vanagocarau |
tvāṃ tu veditumicchāvaḥ kastvaṃ carasi daṇḍakān || 4 ||
tamuvāca virādhastu rāmaṃ satyaparākramam |
hanta vakṣyāmi te rājannibodha mama rāghava || 5 ||
putraḥ kila jayasyāhaṃ mātā mama śatahradā |
virādha iti māmāhuḥ pṛthivyāṃ sarvarākṣasāḥ || 6 ||
tapasā cābhisamprāptā brahmaṇo hi prasādajā |
śastreṇāvadhyatā loke'cchedyābhedyatvameva ca || 7 ||
utsṛjya pramadāmenāmanapekṣau yathāgatam |
tvaramāṇau palāyethāṃ na vāṃ jīvitamādade || 8 ||
taṃ rāmaḥ pratyuvācedaṃ kopasaṃraktalocanaḥ |
rākṣasaṃ vikṛtākāraṃ virādhaṃ pāpacetasam || 9 ||
kṣudra dhiktvāṃ tu hīnārthaṃ mṛtyumanveṣase dhruvam |
raṇe prāpsyase santiṣṭha na me jīvan gamiṣyāsi || 10 ||
tataḥ sajyaṃ dhanuḥ kṛtvā rāmassuniśitāñcharān |
suśīghramabhisandhāya rākṣasaṃ nijaghāna ha || 11 ||
dhanuṣā jyāguṇavatā sapta bāṇānmumoca ha |
rukmapuṅkhānmahāvegānsuparṇānilatulyagān || 12 ||
te śarīraṃ virādhasya bhittvābarhiṇavāsasaḥ |
nipetuśśoṇitādigdhā dharaṇyāṃ pāvakopamāḥ || 13 ||
sa viddho nyasya vaidehīṃ śūlamudyamya rākṣasaḥ |
abhyadravatsusaṅkṛddhastadā rāmaṃ salakṣmaṇam || 14 ||
sa vinadya mahānādaṃ śūlaṃ śakradhvajopamam |
pragṛhyāśobhata tadā vyāttānana ivāntakaḥ || 15 ||
atha tau bhrātarau dīptaṃ śaravarṣaṃ vavarṣatuḥ |
virādhe rākṣase tasmin kālāntakayamopame || 16 ||
sa prahasya mahāraudraḥ sthitvājṛmbhata rākṣasaḥ |
jṛmbhamāṇasya te bāṇāḥ kāyānniṣpeturāśugāḥ || 17 ||
sparśāttu varadānena prāṇānsamrodhya rākṣasaḥ |
virādhaḥ śūlamudyamya rāghavāvabhyadhāvata || 18 ||
tacchūlaṃ vajrasaṅkāśaṃ gagane jvalanopamam |
dvābhyāṃ śarābhyāṃ ciccheda rāmaḥ śastrabhṛtāṃvaraḥ || 19 ||
tadrāmaviśikhacchinnaṃ śūlaṃ tasyakarādbhuvi |
papātāśaninā chinnaṃ meroriva śilātalam || 20 ||
tau khaḍgau kṣipramudyamya kṛṣṇasarpopamauśubhau |
tūrṇamāpetatustasya tadā praharatāṃ balāt || 21 ||
sa vadhyamānaḥ subhṛśaṃ bhujābhyāṃ parirabhyatau |
aprakampyau naravyāghrau raudraḥ prasthātumaicchata || 22 ||
tasyābhiprāyamājñāya rāmo lakṣmaṇamabravīt |
vahatvayamalaṃ tāvatpathā'nena tu rākṣasaḥ || 23 ||
yathā cecchati saumitre tathā vahatu rākṣasaḥ |
ayameva hi naḥ panthā yena yāti niśācaraḥ || 24 ||
sa tu svabalavīryeṇa samutkṣipya niśācaraḥ |
bālāviva skandhagatau cakārātibaloddhataḥ || 25 ||
tāvāropya tataḥ skandhaṃ rāghavau rajanīcaraḥ |
virādho vinadanghoraṃ jagāmābhimukho vanam || 26 ||
vanaṃ mahāmeghanibhaṃ praviṣṭo drumairmahadbhirvividhairupetam |
nānāvidhaiḥ pakṣikulairvicitraṃ śivāyutaṃ vyālamṛgairvikīrṇam || 27 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye araṇyakāṇḍe tṛtīyassargaḥ ||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Tamil script.
Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.