Meaning —
⏳ The meaning of this text is being prepared (AI translation with an accuracy check). This usually takes a few minutes — this page will refresh when it is ready.
The meaning is ready. Show it.
The meaning could not be prepared right now.
A translation in is not yet available for this text.
The original text and transliteration are shown below.
ஶ்ரீமத்வால்மீகீய ராமாயணே அரண்யகாண்டம் ।
அத த்ரயஸ்த்ரிம்ஶஸ்ஸர்கஃ ।
Shloka 1
ததஃ ஶூர்பணகா தீநா ராவணம் லோகராவணம் ।
அமாத்யமத்யே ஸங்க்ருத்தா பருஷம் வாக்யமப்ரவீத் ॥ 1 ॥
அமாத்யமத்யே ஸங்க்ருத்தா பருஷம் வாக்யமப்ரவீத் ॥ 1 ॥
tataḥ śūrpaṇakhā dīnā rāvaṇaṃ lokarāvaṇam |
amātyamadhye saṅkruddhā paruṣaṃ vākyamabravīt || 1 ||
amātyamadhye saṅkruddhā paruṣaṃ vākyamabravīt || 1 ||
Shloka 2
ப்ரமத்தஃ காமபோகேஷு ஸ்வைரவ்ரு'த்தோ நிரங்குஶஃ ।
ஸமுத்பந்நம் பயம் கோரம் போத்தவ்யம் நாவபுத்யஸே ॥ 2 ॥
ஸமுத்பந்நம் பயம் கோரம் போத்தவ்யம் நாவபுத்யஸே ॥ 2 ॥
pramattaḥ kāmabhogeṣu svairavṛtto niraṅkuśaḥ |
samutpannaṃ bhayaṃ ghoraṃ boddhavyaṃ nāvabudhyase || 2 ||
samutpannaṃ bhayaṃ ghoraṃ boddhavyaṃ nāvabudhyase || 2 ||
Shloka 3
ஸக்தம் க்ராம்யேஷு போகேஷு காமவ்ரு'த்தம் மஹீபதிம் ।
லுப்தம் ந பஹுமந்யந்தே ஶ்மஶாநாக்நிமிவ ப்ரஜாஃ ॥ 3 ॥
லுப்தம் ந பஹுமந்யந்தே ஶ்மஶாநாக்நிமிவ ப்ரஜாஃ ॥ 3 ॥
saktaṃ grāmyeṣu bhogeṣu kāmavṛttaṃ mahīpatim |
lubdhaṃ na bahumanyante śmaśānāgnimiva prajāḥ || 3 ||
lubdhaṃ na bahumanyante śmaśānāgnimiva prajāḥ || 3 ||
Shloka 4
ஸ்வயம் கார்யாணி யஃ காலே நாநுதிஷ்டதி பார்திவஃ ।
ஸ து வை ஸஹ ராஜ்யேந தைஶ்ச கார்யைர்விநஶ்யதி ॥ 4 ॥
ஸ து வை ஸஹ ராஜ்யேந தைஶ்ச கார்யைர்விநஶ்யதி ॥ 4 ॥
svayaṃ kāryāṇi yaḥ kāle nānutiṣṭhati pārthivaḥ |
sa tu vai saha rājyena taiśca kāryairvinaśyati || 4 ||
sa tu vai saha rājyena taiśca kāryairvinaśyati || 4 ||
Shloka 5
அயுக்தசாரம் துர்தர்ஶமஸ்வாதீநம் நராதிபம் ।
வர்ஜயந்தி நரா தூராந்நதீபங்காமிவ த்விபாஃ ॥ 5 ॥
வர்ஜயந்தி நரா தூராந்நதீபங்காமிவ த்விபாஃ ॥ 5 ॥
ayuktacāraṃ durdarśamasvādhīnaṃ narādhipam |
varjayanti narā dūrānnadīpaṅkāmiva dvipāḥ || 5 ||
varjayanti narā dūrānnadīpaṅkāmiva dvipāḥ || 5 ||
Shloka 6
யே ந ரக்ஷந்தி விஷயமஸ்வாதீநா நராதிபாஃ ।
தே ந வ்ரு'த்த்யா ப்ரகாஶந்தே கிரயஸ்ஸாகரே யதா ॥ 6 ॥
தே ந வ்ரு'த்த்யா ப்ரகாஶந்தே கிரயஸ்ஸாகரே யதா ॥ 6 ॥
ye na rakṣanti viṣayamasvādhīnā narādhipāḥ |
te na vṛddhyā prakāśante girayassāgare yathā || 6 ||
te na vṛddhyā prakāśante girayassāgare yathā || 6 ||
Shloka 7
ஆத்மவத்பிர்விக்ரு'ஹ்ய த்வம் தேவகந்தர்வதாநவைஃ ।
அயுக்தசாரஶ்சபலஃ கதம் ராஜா பவிஷ்யஸி ॥ 7 ॥
அயுக்தசாரஶ்சபலஃ கதம் ராஜா பவிஷ்யஸி ॥ 7 ॥
ātmavadbhirvigṛhya tvaṃ devagandharvadānavaiḥ |
ayuktacāraścapalaḥ kathaṃ rājā bhaviṣyasi || 7 ||
ayuktacāraścapalaḥ kathaṃ rājā bhaviṣyasi || 7 ||
Shloka 8
த்வந்து பாலஸ்வபாவஶ்ச புத்திஹீநஶ்ச ராக்ஷஸ ।
ஜ்ஞாதவ்யந்து ந ஜாநீஷே கதம் ராஜா பவிஷ்யஸி ॥ 8 ॥
ஜ்ஞாதவ்யந்து ந ஜாநீஷே கதம் ராஜா பவிஷ்யஸி ॥ 8 ॥
tvantu bālasvabhāvaśca buddhihīnaśca rākṣasa |
jñātavyantu na jānīṣe kathaṃ rājā bhaviṣyasi || 8 ||
jñātavyantu na jānīṣe kathaṃ rājā bhaviṣyasi || 8 ||
Shloka 9
யேஷாம் சாரஶ்ச கோஶஶ்ச நயஶ்ச ஜயதாம் வர ।
அஸ்வாதீநா நரேந்த்ராணாம் ப்ராக்ரு'தைஸ்தே ஜநைஸ்ஸமாஃ ॥ 9 ॥
அஸ்வாதீநா நரேந்த்ராணாம் ப்ராக்ரு'தைஸ்தே ஜநைஸ்ஸமாஃ ॥ 9 ॥
yeṣāṃ cāraśca kośaśca nayaśca jayatāṃ vara |
asvādhīnā narendrāṇāṃ prākṛtaiste janaissamāḥ || 9 ||
asvādhīnā narendrāṇāṃ prākṛtaiste janaissamāḥ || 9 ||
Shloka 10
யஸ்மாத்பஶ்யந்தி தூரஸ்தாந் ஸர்வாநர்தாந்நராதிபாஃ ।
சாரேண தஸ்மாதுச்யந்தே ராஜாநோ தீர்கசக்ஷுஷஃ ॥ 10 ॥
சாரேண தஸ்மாதுச்யந்தே ராஜாநோ தீர்கசக்ஷுஷஃ ॥ 10 ॥
yasmātpaśyanti dūrasthān sarvānarthānnarādhipāḥ |
cāreṇa tasmāducyante rājāno dīrghacakṣuṣaḥ || 10 ||
cāreṇa tasmāducyante rājāno dīrghacakṣuṣaḥ || 10 ||
Shloka 11
அயுக்தசாரம் மந்யே த்வாம் ப்ராக்ரு'தைஸ்ஸசிவைர்வ்ரு'தம் ।
ஸ்வஜநம் து ஜநஸ்தாநே ஹதம் யோ நாவபுத்த்யஸே ॥ 11 ॥
ஸ்வஜநம் து ஜநஸ்தாநே ஹதம் யோ நாவபுத்த்யஸே ॥ 11 ॥
ayuktacāraṃ manye tvāṃ prākṛtaissacivairvṛtam |
svajanaṃ tu janasthāne hataṃ yo nāvabuddhyase || 11 ||
svajanaṃ tu janasthāne hataṃ yo nāvabuddhyase || 11 ||
Shloka 12
சதுர்தஶ ஸஹஸ்ராணி ரக்ஷஸாம் க்ரூரகர்மணாம் ।
ஹதாந்யேகேந ராமேண கரஶ்ச ஸஹதூஷணஃ ॥ 12 ॥
ஹதாந்யேகேந ராமேண கரஶ்ச ஸஹதூஷணஃ ॥ 12 ॥
caturdaśa sahasrāṇi rakṣasāṃ krūrakarmaṇām |
hatānyekena rāmeṇa kharaśca sahadūṣaṇaḥ || 12 ||
hatānyekena rāmeṇa kharaśca sahadūṣaṇaḥ || 12 ||
Shloka 13
ரு'ஷீணாமபயம் தத்தம் க்ரு'தக்ஷேமாஶ்ச தண்டகாஃ ।
தர்ஷிதம் ச ஜநஸ்தாநம் ராமேணாக்லிஷ்டகர்மணா ॥ 13 ॥
தர்ஷிதம் ச ஜநஸ்தாநம் ராமேணாக்லிஷ்டகர்மணா ॥ 13 ॥
ṛṣīṇāmabhayaṃ dattaṃ kṛtakṣemāśca daṇḍakāḥ |
dharṣitaṃ ca janasthānaṃ rāmeṇākliṣṭakarmaṇā || 13 ||
dharṣitaṃ ca janasthānaṃ rāmeṇākliṣṭakarmaṇā || 13 ||
Shloka 14
த்வந்து லுப்தஃ ப்ரமத்தஶ்ச பராதீநஶ்ச ராவண ।
விஷயே ஸ்வே ஸமுத்பந்நம் பயம் யோ நாவபுத்யஸே ॥ 14 ॥
விஷயே ஸ்வே ஸமுத்பந்நம் பயம் யோ நாவபுத்யஸே ॥ 14 ॥
tvantu lubdaḥ pramattaśca parādhīnaśca rāvaṇa |
viṣaye sve samutpannaṃ bhayaṃ yo nāvabudhyase || 14 ||
viṣaye sve samutpannaṃ bhayaṃ yo nāvabudhyase || 14 ||
Shloka 15
தீக்ஷ்ணமல்பப்ரதாதாரம் ப்ரமத்தம் கர்விதம் ஶடம் ।
வ்யஸநே ஸர்வபூதாநி நாபிதாவந்தி பார்திவம் ॥ 15 ॥
வ்யஸநே ஸர்வபூதாநி நாபிதாவந்தி பார்திவம் ॥ 15 ॥
tīkṣṇamalpapradātāraṃ pramattaṃ garvitaṃ śaṭham |
vyasane sarvabhūtāni nābhidhāvanti pārthivam || 15 ||
vyasane sarvabhūtāni nābhidhāvanti pārthivam || 15 ||
Shloka 16
அதிமாநிநமக்ராஹ்யமாத்மஸம்பாவிதம் நரம் ।
க்ரோதிநம் வ்யஸநே ஹந்தி ஸ்வஜநோऽபி மஹீபதிம் ॥ 16 ॥
க்ரோதிநம் வ்யஸநே ஹந்தி ஸ்வஜநோऽபி மஹீபதிம் ॥ 16 ॥
atimāninamagrāhyamātmasambhāvitaṃ naram |
krodhinaṃ vyasane hanti svajano'pi mahīpatim || 16 ||
krodhinaṃ vyasane hanti svajano'pi mahīpatim || 16 ||
Shloka 17
நாநுதிஷ்டதி கார்யாணி பயேஷு ந பிபேதி ச ।
க்ஷிப்ரம் ராஜ்யாச்யுதோ தீநஸ்த்ரு'ணைஸ்துல்யோ பவிஷ்யதி ॥ 17 ॥
க்ஷிப்ரம் ராஜ்யாச்யுதோ தீநஸ்த்ரு'ணைஸ்துல்யோ பவிஷ்யதி ॥ 17 ॥
nānutiṣṭhati kāryāṇi bhayeṣu na bibheti ca |
kṣipraṃ rājyācyuto dīnastṛṇaistulyo bhaviṣyati || 17 ||
kṣipraṃ rājyācyuto dīnastṛṇaistulyo bhaviṣyati || 17 ||
Shloka 18
ஶுஷ்கைஃ காஷ்டைர்பவேத்கார்யம் லோஷ்டைரபி ச பாம்ஸுபிஃ ।
ந து ஸ்தாநாத்பரிப்ரஷ்டைஃ கார்யம் ஸ்யாத்வஸுதாதிபைஃ ॥ 18 ॥
ந து ஸ்தாநாத்பரிப்ரஷ்டைஃ கார்யம் ஸ்யாத்வஸுதாதிபைஃ ॥ 18 ॥
śuṣkaiḥ kāṣṭhairbhavetkāryaṃ loṣṭairapi ca pāṃsubhiḥ |
na tu sthānātparibhraṣṭaiḥ kāryaṃ syādvasudhādhipaiḥ || 18 ||
na tu sthānātparibhraṣṭaiḥ kāryaṃ syādvasudhādhipaiḥ || 18 ||
Shloka 19
அபபுக்தம் யதா வாஸஸ்ஸ்ரஜோ வா ம்ரு'திதா யதா ।
ஏவம் ராஜ்யாத்பரிப்ரஷ்டஸ்ஸமர்தோऽபி நிரர்தகஃ ॥ 19 ॥
ஏவம் ராஜ்யாத்பரிப்ரஷ்டஸ்ஸமர்தோऽபி நிரர்தகஃ ॥ 19 ॥
apabhuktaṃ yathā vāsassrajo vā mṛditā yathā |
evaṃ rājyātparibhraṣṭassamartho'pi nirarthakaḥ || 19 ||
evaṃ rājyātparibhraṣṭassamartho'pi nirarthakaḥ || 19 ||
Shloka 20
அப்ரமத்தஶ்ச யோ ராஜா ஸர்வஜ்ஞோ விஜிதேந்த்ரியஃ ।
க்ரு'தஜ்ஞோ தர்மஶீலஶ்ச ஸ ராஜா திஷ்டதே சிரம் ॥ 20 ॥
க்ரு'தஜ்ஞோ தர்மஶீலஶ்ச ஸ ராஜா திஷ்டதே சிரம் ॥ 20 ॥
apramattaśca yo rājā sarvajño vijitendriyaḥ |
kṛtajño dharmaśīlaśca sa rājā tiṣṭhate ciram || 20 ||
kṛtajño dharmaśīlaśca sa rājā tiṣṭhate ciram || 20 ||
Shloka 21
நயநாப்யாம் ப்ரஸுப்தோऽபி ஜாகர்தி நயசக்ஷுஷா ।
த்யக்தக்ரோதப்ரமாதஶ்ச ஸ ராஜா பூஜ்யதே ஜநைஃ ॥ 21 ॥
த்யக்தக்ரோதப்ரமாதஶ்ச ஸ ராஜா பூஜ்யதே ஜநைஃ ॥ 21 ॥
nayanābhyāṃ prasupto'pi jāgarti nayacakṣuṣā |
tyaktakrodhapramādaśca sa rājā pūjyate janaiḥ || 21 ||
tyaktakrodhapramādaśca sa rājā pūjyate janaiḥ || 21 ||
Shloka 22
த்வம் து ராவண துர்புத்திர்குணைரேதைர்விவர்ஜிதஃ ।
யஸ்ய தேऽவிதிதஶ்சாரை ரக்ஷஸாம் ஸுமஹாந்வதஃ ॥ 22 ॥
யஸ்ய தேऽவிதிதஶ்சாரை ரக்ஷஸாம் ஸுமஹாந்வதஃ ॥ 22 ॥
tvaṃ tu rāvaṇa durbuddhirguṇairetairvivarjitaḥ |
yasya te'viditaścārai rakṣasāṃ sumahānvadhaḥ || 22 ||
yasya te'viditaścārai rakṣasāṃ sumahānvadhaḥ || 22 ||
Shloka 23
பராவமந்தா விஷயேஷு ஸங்கதோ ந தேஶகாலப்ரவிபாகதத்வவித் ।
அயுக்தபுத்திர்குணதோஷநிஶ்சயே விபந்நராஜ்யோ நசிராத்விபத்ஸ்யஸே ॥ 23 ॥
அயுக்தபுத்திர்குணதோஷநிஶ்சயே விபந்நராஜ்யோ நசிராத்விபத்ஸ்யஸே ॥ 23 ॥
parāvamantā viṣayeṣu saṅgato na deśakālapravibhāgatatvavit |
ayuktabuddhirguṇadoṣaniścaye vipannarājyo nacirādvipatsyase || 23 ||
ayuktabuddhirguṇadoṣaniścaye vipannarājyo nacirādvipatsyase || 23 ||
இதி ஸ்வதோஷாந் பரிகீர்திதாம்ஸ்தயா ஸமீக்ஷ்ய புத்த்யா க்ஷணதாசரேஶ்வரஃ ।
தநேந தர்பேண பலேந சாந்விதோ விசிந்தயாமாஸ சிரம் ஸ ராவணஃ ॥ 24 ॥
தநேந தர்பேண பலேந சாந்விதோ விசிந்தயாமாஸ சிரம் ஸ ராவணஃ ॥ 24 ॥
இத்யார்ஷே ஶ்ரீமத்ராமாயணே வால்மீகீய ஆதிகாவ்யே அரண்யகாண்டே த்ரயஸ்த்ரிம்ஶஸ்ஸர்கஃ ॥
Sanskrit — Devanagari (original)
श्रीमद्वाल्मीकीय रामायणे अरण्यकाण्डम् ।
अथ त्रयस्त्रिंशस्सर्गः ।
ततः शूर्पणखा दीना रावणं लोकरावणम् ।
अमात्यमध्ये सङ्क्रुद्धा परुषं वाक्यमब्रवीत् ॥ 1 ॥
प्रमत्तः कामभोगेषु स्वैरवृत्तो निरङ्कुशः ।
समुत्पन्नं भयं घोरं बोद्धव्यं नावबुध्यसे ॥ 2 ॥
सक्तं ग्राम्येषु भोगेषु कामवृत्तं महीपतिम् ।
लुब्धं न बहुमन्यन्ते श्मशानाग्निमिव प्रजाः ॥ 3 ॥
स्वयं कार्याणि यः काले नानुतिष्ठति पार्थिवः ।
स तु वै सह राज्येन तैश्च कार्यैर्विनश्यति ॥ 4 ॥
अयुक्तचारं दुर्दर्शमस्वाधीनं नराधिपम् ।
वर्जयन्ति नरा दूरान्नदीपङ्कामिव द्विपाः ॥ 5 ॥
ये न रक्षन्ति विषयमस्वाधीना नराधिपाः ।
ते न वृद्ध्या प्रकाशन्ते गिरयस्सागरे यथा ॥ 6 ॥
आत्मवद्भिर्विगृह्य त्वं देवगन्धर्वदानवैः ।
अयुक्तचारश्चपलः कथं राजा भविष्यसि ॥ 7 ॥
त्वन्तु बालस्वभावश्च बुद्धिहीनश्च राक्षस ।
ज्ञातव्यन्तु न जानीषे कथं राजा भविष्यसि ॥ 8 ॥
येषां चारश्च कोशश्च नयश्च जयतां वर ।
अस्वाधीना नरेन्द्राणां प्राकृतैस्ते जनैस्समाः ॥ 9 ॥
यस्मात्पश्यन्ति दूरस्थान् सर्वानर्थान्नराधिपाः ।
चारेण तस्मादुच्यन्ते राजानो दीर्घचक्षुषः ॥ 10 ॥
अयुक्तचारं मन्ये त्वां प्राकृतैस्सचिवैर्वृतम् ।
स्वजनं तु जनस्थाने हतं यो नावबुद्ध्यसे ॥ 11 ॥
चतुर्दश सहस्राणि रक्षसां क्रूरकर्मणाम् ।
हतान्येकेन रामेण खरश्च सहदूषणः ॥ 12 ॥
ऋषीणामभयं दत्तं कृतक्षेमाश्च दण्डकाः ।
धर्षितं च जनस्थानं रामेणाक्लिष्टकर्मणा ॥ 13 ॥
त्वन्तु लुब्दः प्रमत्तश्च पराधीनश्च रावण ।
विषये स्वे समुत्पन्नं भयं यो नावबुध्यसे ॥ 14 ॥
तीक्ष्णमल्पप्रदातारं प्रमत्तं गर्वितं शठम् ।
व्यसने सर्वभूतानि नाभिधावन्ति पार्थिवम् ॥ 15 ॥
अतिमानिनमग्राह्यमात्मसम्भावितं नरम् ।
क्रोधिनं व्यसने हन्ति स्वजनोऽपि महीपतिम् ॥ 16 ॥
नानुतिष्ठति कार्याणि भयेषु न बिभेति च ।
क्षिप्रं राज्याच्युतो दीनस्तृणैस्तुल्यो भविष्यति ॥ 17 ॥
शुष्कैः काष्ठैर्भवेत्कार्यं लोष्टैरपि च पांसुभिः ।
न तु स्थानात्परिभ्रष्टैः कार्यं स्याद्वसुधाधिपैः ॥ 18 ॥
अपभुक्तं यथा वासस्स्रजो वा मृदिता यथा ।
एवं राज्यात्परिभ्रष्टस्समर्थोऽपि निरर्थकः ॥ 19 ॥
अप्रमत्तश्च यो राजा सर्वज्ञो विजितेन्द्रियः ।
कृतज्ञो धर्मशीलश्च स राजा तिष्ठते चिरम् ॥ 20 ॥
नयनाभ्यां प्रसुप्तोऽपि जागर्ति नयचक्षुषा ।
त्यक्तक्रोधप्रमादश्च स राजा पूज्यते जनैः ॥ 21 ॥
त्वं तु रावण दुर्बुद्धिर्गुणैरेतैर्विवर्जितः ।
यस्य तेऽविदितश्चारै रक्षसां सुमहान्वधः ॥ 22 ॥
परावमन्ता विषयेषु सङ्गतो न देशकालप्रविभागतत्ववित् ।
अयुक्तबुद्धिर्गुणदोषनिश्चये विपन्नराज्यो नचिराद्विपत्स्यसे ॥ 23 ॥
इति स्वदोषान् परिकीर्तितांस्तया समीक्ष्य बुद्ध्या क्षणदाचरेश्वरः ।
धनेन दर्पेण बलेन चान्वितो विचिन्तयामास चिरं स रावणः ॥ 24 ॥
इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीय आदिकाव्ये अरण्यकाण्डे त्रयस्त्रिंशस्सर्गः ॥
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Tamil script. Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.
It is a transliteration, not a translation — see “Meaning” for translations where available.