Valmiki Ramayana Sundara Kanda Sarga 10 — Sinhala Script

Meaning —

ශ්රීමද්වාල්මීකීය රාමායණේ සුන්දරකාණ්ඩම් .

අථ දශමස්සර්ගඃ .

Shloka 1

තත්ර දිව්යෝපමං මුඛ්යං ස්ඵාටිකං රත්නභූෂිතම් .
අවේක්ෂමාණෝ හනුමාන් දදර්ශ ශයනාසනම් .. 1 ..

tatra divyopamaṃ mukhyaṃ sphāṭikaṃ ratnabhūṣitam |
avekṣamāṇo hanumān dadarśa śayanāsanam || 1 ||

Shloka 2

දාන්තකාඤ්චනචිත්රාඞ්ගෛර්වෛඩූර්යෛශ්ච වරාසනෛඃ .
මහාර්හාස්තරණෝපේතෛරුපපන්නං මහාධනෛඃ .. 2 ..

dāntakāñcanacitrāṅgairvaiḍūryaiśca varāsanaiḥ |
mahārhāstaraṇopetairupapannaṃ mahādhanaiḥ || 2 ||

Shloka 3

තස්ය චෛකතමේ දේශේ සෝ(අ)ග්ය්රමාලාවිභූෂිතම් .
දදර්ශ පාණ්ඩුරං ඡත්රං තාරාධිපතිසන්නිභම් .. 3 ..

tasya caikatame deśe so'gyramālāvibhūṣitam |
dadarśa pāṇḍuraṃ chatraṃ tārādhipatisannibham || 3 ||

Shloka 4

ජාතරූපපරික්ෂිප්තං චිත්රභානුසමප්රභම් .
අශෝකමාලාවිතතං දදර්ශ පරමාසනම් .. 4 ..

jātarūpaparikṣiptaṃ citrabhānusamaprabham |
aśokamālāvitataṃ dadarśa paramāsanam || 4 ||

Shloka 5

වාලව්යජනහස්තාභිර්වීජ්යමානං සමන්තතඃ .
ගන්ධෛශ්ච විවිධෛර්ජුෂ්ටං වරධූපේන ධූපිතම් .. 5 ..

vālavyajanahastābhirvījyamānaṃ samantataḥ |
gandhaiśca vividhairjuṣṭaṃ varadhūpena dhūpitam || 5 ||

Shloka 6

පරමාස්තරණාස්තීර්ණමාවිකාජිනසංවෘතම් .
දාමභිර්වරමාල්යානාං සමන්තාදුපශෝභිතම් .. 6 ..

paramāstaraṇāstīrṇamāvikājinasaṃvṛtam |
dāmabhirvaramālyānāṃ samantādupaśobhitam || 6 ||

Shloka 7

තස්මින් ජීමූතසඞ්කාශං ප්රදීප්තෝත්තමකුණ්ඩලම් .
ලෝහිතාක්ෂං මහාබාහුං මහාරජතවාසසම් .. 7 ..

tasmin jīmūtasaṅkāśaṃ pradīptottamakuṇḍalam |
lohitākṣaṃ mahābāhuṃ mahārajatavāsasam || 7 ||

Shloka 8

ලෝහිතේනානුලිප්තාඞ්ගං චන්දනේන සුගන්ධිනා .
සන්ධ්යාරක්තමිවාකාශේ තෝයදං සතටිද්ගණම් .. 8 ..

lohitenānuliptāṅgaṃ candanena sugandhinā |
sandhyāraktamivākāśe toyadaṃ sataṭidgaṇam || 8 ||

Shloka 9

වෘතමාභරණෛර්දිව්යෛඃ සුරූපං කාමරූපිණම් .
සවෘක්ෂවනගුල්මාඪ්යං ප්රසුප්තමිව මන්දරම් .. 9 ..

vṛtamābharaṇairdivyaiḥ surūpaṃ kāmarūpiṇam |
savṛkṣavanagulmāḍhyaṃ prasuptamiva mandaram || 9 ||

Shloka 10

ක්රීඩිත්වෝපරතං රාත්රෞ වරාභරණභූෂිතම් .
ප්රියං රාක්ෂසකන්යානාං රාක්ෂසානාං සුඛාවහම් .. 10 ..

krīḍitvoparataṃ rātrau varābharaṇabhūṣitam |
priyaṃ rākṣasakanyānāṃ rākṣasānāṃ sukhāvaham || 10 ||

Shloka 11

පීත්වා(අ)ප්යුපරතං චාපි දදර්ශ ස මහාකපිඃ .
භාස්වරේ ශයනේ වීරං ප්රසුප්තං රාක්ෂසාධිපම් .. 11 ..

pītvā'pyuparataṃ cāpi dadarśa sa mahākapiḥ |
bhāsvare śayane vīraṃ prasuptaṃ rākṣasādhipam || 11 ||

Shloka 12

නිඃශ්වසන්තං යථා නාගං රාවණං වානරර්ෂභඃ .
ආසාද්ය පරමෝද්විග්නස්සෝපාසර්පත්සුභීතවත් .. 12 ..

niḥśvasantaṃ yathā nāgaṃ rāvaṇaṃ vānararṣabhaḥ |
āsādya paramodvignassopāsarpatsubhītavat || 12 ||

Shloka 13

අථා(අ)(අ)රෝහණමාසාද්ය වේදිකා(අ)න්තරමාශ්රිතඃ .
සුප්තං රාක්ෂසශාර්දූලං ප්රේක්ෂතේ ස්ම මහාකපිඃ .. 13 ..

athā''rohaṇamāsādya vedikā'ntaramāśritaḥ |
suptaṃ rākṣasaśārdūlaṃ prekṣate sma mahākapiḥ || 13 ||

Shloka 14

ශුශුභේ රාක්ෂසේන්ද්රස්ය ස්වපතඃ ශයනෝත්තමම් .
ගන්ධහස්තිනි සංවිෂ්ටේ යථා ප්රස්රවණං මහත් .. 14 ..

śuśubhe rākṣasendrasya svapataḥ śayanottamam |
gandhahastini saṃviṣṭe yathā prasravaṇaṃ mahat || 14 ||

Shloka 15

කාඤ්චනාඞ්ගදසන්නධ්දෛ ච දදර්ශ ස මහාත්මනඃ .
වික්ෂිප්තෞ රාක්ෂසේන්ද්රස්ය භුජාවින්ද්රධ්වජෝපමෞ .. 15 ..

kāñcanāṅgadasannadhdai ca dadarśa sa mahātmanaḥ |
vikṣiptau rākṣasendrasya bhujāvindradhvajopamau || 15 ||

Shloka 16

ඓරාවතවිෂාණාග්රෛරාපීඩනකෘතව්රණෞ .
වජ්රෝල්ලිඛිතපීනාංසෞ විෂ්ණුචක්රපරික්ෂතෞ .. 16 ..

airāvataviṣāṇāgrairāpīḍanakṛtavraṇau |
vajrollikhitapīnāṃsau viṣṇucakraparikṣatau || 16 ||

Shloka 17

පීනෞ සමසුජාතාංසෞ සඞ්ගතෞ බලසංයුතෞ .
සුලක්ෂණනඛාඞ්ගුෂ්ඨා ස්වඞ්ගුලීතලලක්ෂිතෞ .. 17 ..

pīnau samasujātāṃsau saṅgatau balasaṃyutau |
sulakṣaṇanakhāṅguṣṭhā svaṅgulītalalakṣitau || 17 ||

Shloka 18

සංහතෞ පරිඝාකාරෞ වෘත්තෞ කරිකරෝපමෞ .
වික්ෂිප්තෞ ශයනේ ශුභ්රේ පඤ්චශීර්ෂාවිවෝරගෞ .. 18 ..

saṃhatau parighākārau vṛttau karikaropamau |
vikṣiptau śayane śubhre pañcaśīrṣāvivoragau || 18 ||

Shloka 19

ශශක්ෂතජකල්පේන සුශීතේන සුගන්ධිනා .
චන්දනේන පරාර්ධ්යේන ස්වනුලිප්තෞ ස්වලඞ්කෘතෞ .. 19 ..

śaśakṣatajakalpena suśītena sugandhinā |
candanena parārdhyena svanuliptau svalaṅkṛtau || 19 ||

Shloka 20

උත්තමස්ත්රීවිමෘදිතෞ ගන්ධෝත්තමනිෂේවිතෞ .
යක්ෂපන්නගගන්ධර්වදේවදානවරාවිණෞ .. 20 ..

uttamastrīvimṛditau gandhottamaniṣevitau |
yakṣapannagagandharvadevadānavarāviṇau || 20 ||

Shloka 21

දදර්ශ ස කපිස්තත්ර බාහූ ශයනසංස්ථිතෞ .
මන්දරස්යාන්තරේ සුප්තෞ මහාහී රුෂිතාවිව .. 21 ..

dadarśa sa kapistatra bāhū śayanasaṃsthitau |
mandarasyāntare suptau mahāhī ruṣitāviva || 21 ||

Shloka 22

තාභ්යාං ස පරිපූර්ණාභ්යාං භුජාභ්යාං රාක්ෂසේශ්වරඃ .
ශුශුභේ(අ)චලසඞ්කාශඃ ශෘඞ්ගාභ්යාමිව මන්දරඃ .. 22 ..

tābhyāṃ sa paripūrṇābhyāṃ bhujābhyāṃ rākṣaseśvaraḥ |
śuśubhe'calasaṅkāśaḥ śṛṅgābhyāmiva mandaraḥ || 22 ||

Shloka 23

චූතපුන්නාගසුරභිර්වකුලෝත්තමසංයුතඃ .
මෘෂ්ටාන්නරසසංයුක්තඃ පානගන්ධපුරස්කෘතඃ .. 23 ..

cūtapunnāgasurabhirvakulottamasaṃyutaḥ |
mṛṣṭānnarasasaṃyuktaḥ pānagandhapuraskṛtaḥ || 23 ||

Shloka 24

තස්ය රාක්ෂසසිංහස්ය නිශ්චක්රාම මහාමුඛාත් .
ශයානස්ය විනිඃශ්වාසඃ පූරයන්නිව තද් ගෘහම් .. 24 ..

tasya rākṣasasiṃhasya niścakrāma mahāmukhāt |
śayānasya viniḥśvāsaḥ pūrayanniva tad gṛham || 24 ||

Shloka 25

මුක්තාමණිවිචිත්රේණ කාඤ්චනේන විරාජිතම් .
මකුටේනාපවෘත්තේන කුණ්ඩලෝජ්වලිතානනම් .. 25 ..

muktāmaṇivicitreṇa kāñcanena virājitam |
makuṭenāpavṛttena kuṇḍalojvalitānanam || 25 ||

Shloka 26

රක්තචන්දනදිග්ධේන තථා හාරේණ ශෝභිනා .
පීනායතවිශාලේන වක්ෂසා(අ)භිවිරාජිතම් .. 26 ..

raktacandanadigdhena tathā hāreṇa śobhinā |
pīnāyataviśālena vakṣasā'bhivirājitam || 26 ||

Shloka 27

පාණ්ඩරේණාපවිද්ධේන ක්ෂෞමේණ ක්ෂතජේක්ෂණම් .
මහාර්හේණ සුසංවීතං පීතේනෝත්තමවාසසා .. 27 ..

pāṇḍareṇāpaviddhena kṣaumeṇa kṣatajekṣaṇam |
mahārheṇa susaṃvītaṃ pītenottamavāsasā || 27 ||

Shloka 28

මාෂරාශිප්රතීකාශං නිශ්ශ්වසන්තං භුජඞ්ගවත් .
ගාඞ්ගේ මහති තෝයාන්තේ ප්රසුප්තමිව කුඤ්ජරම් .. 28 ..

māṣarāśipratīkāśaṃ niśśvasantaṃ bhujaṅgavat |
gāṅge mahati toyānte prasuptamiva kuñjaram || 28 ||

Shloka 29

චතුර්භිඃ කාඤ්චනෛර්දීපෛද්ධීප්යමානචතුර්දිශම් .
ප්රකාශීකෘතසර්වාඞ්ගං මේඝං විද්යුද්ගණෛරිව .. 29 ..

caturbhiḥ kāñcanairdīpaiddhīpyamānacaturdiśam |
prakāśīkṛtasarvāṅgaṃ meghaṃ vidyudgaṇairiva || 29 ||

Shloka 30

පාදමූලගතාශ්චාපි දදර්ශ සුමහාත්මනඃ .
පත්නීඃ ස ප්රියභාර්යස්ය තස්ය රක්ෂඃපතේර්ගෘහේ .. 30 ..

pādamūlagatāścāpi dadarśa sumahātmanaḥ |
patnīḥ sa priyabhāryasya tasya rakṣaḥpatergṛhe || 30 ||

Shloka 31

ශශිප්රකාශවදනාශ්චාරුකුණ්ඩලභූෂිතාඃ .
අම්ලානමාල්යාභරණා දදර්ශ හරියූථපඃ .. 31 ..

śaśiprakāśavadanāścārukuṇḍalabhūṣitāḥ |
amlānamālyābharaṇā dadarśa hariyūthapaḥ || 31 ||

Shloka 32

නෘත්තවාදිත්රකුශලා රාක්ෂසේන්ද්රභුජාඞ්කගාඃ .
වරාභරණධාරිණ්යෝ නිෂණ්ණා දදෘශේ හරිඃ .. 32 ..

nṛttavāditrakuśalā rākṣasendrabhujāṅkagāḥ |
varābharaṇadhāriṇyo niṣaṇṇā dadṛśe hariḥ || 32 ||

Shloka 33

වජ්රවෛඩූර්යගර්භාණි ශ්රවණාන්තේෂු යෝෂිතාම් .
දදර්ශ තාපනීයානි කුණ්ඩලාන්යඞ්ගදානි ච .. 33 ..

vajravaiḍūryagarbhāṇi śravaṇānteṣu yoṣitām |
dadarśa tāpanīyāni kuṇḍalānyaṅgadāni ca || 33 ||

Shloka 34

තාසාං චන්ද්රෝපමෛර්වක්ත්රෛශ්ශුභෛර්ලලිතකුණ්ඩලෛඃ .
විරරාජ විමානං තන්නභස්තාරාගණෛරිව .. 34 ..

tāsāṃ candropamairvaktraiśśubhairlalitakuṇḍalaiḥ |
virarāja vimānaṃ tannabhastārāgaṇairiva || 34 ||

Shloka 35

මදව්යායාමඛින්නාස්තා රාක්ෂසේන්ද්රස්ය යෝෂිතඃ .
තේෂු තේෂ්වවකාශේෂු ප්රසුප්තාස්තනුමධ්යමාඃ .. 35 ..

madavyāyāmakhinnāstā rākṣasendrasya yoṣitaḥ |
teṣu teṣvavakāśeṣu prasuptāstanumadhyamāḥ || 35 ||

Shloka 36

අඞ්ගහාරෛස්තථෛවාන්යා කෝමලෛර්නෘත්තශාලිනී .
වින්යස්තශුභසර්වාඞ්ගී ප්රසුප්තා වරවර්ණිනී .. 36 ..

aṅgahāraistathaivānyā komalairnṛttaśālinī |
vinyastaśubhasarvāṅgī prasuptā varavarṇinī || 36 ||

Shloka 37

කාචිද්වීණාං පරිෂ්වජ්ය ප්රසුප්තා සම්ප්රකාශතේ .
මහානදීප්රකීර්ණේව නලිනී පෝතමාශ්රිතා .. 37 ..

kācidvīṇāṃ pariṣvajya prasuptā samprakāśate |
mahānadīprakīrṇeva nalinī potamāśritā || 37 ||

Shloka 38

අන්යා කක්ෂගතේනෛව මඩ්ඩුකේනාසිතේක්ෂණා .
ප්රසුප්තා භාමිනී භාති බාලපුත්රේව වත්සලා .. 38 ..

anyā kakṣagatenaiva maḍḍukenāsitekṣaṇā |
prasuptā bhāminī bhāti bālaputreva vatsalā || 38 ||

Shloka 39

පටහං චාරුසර්වාඞ්ගී පීඩ්ය ශේතේ ශුභස්තනී .
චිරස්ය රමණං ලබ්ධ්වා පරිෂ්වජ්යේව භාමිනී .. 39 ..

paṭahaṃ cārusarvāṅgī pīḍya śete śubhastanī |
cirasya ramaṇaṃ labdhvā pariṣvajyeva bhāminī || 39 ||

Shloka 40

කාචිද්වංශං පරිෂ්වජ්ය සුප්තා කමලලෝචනා .
රහඃ ප්රියතමං ගෘහ්ය සකාමේව ච කාමිනී .. 40 ..

kācidvaṃśaṃ pariṣvajya suptā kamalalocanā |
rahaḥ priyatamaṃ gṛhya sakāmeva ca kāminī || 40 ||

Shloka 41

විපඤ්චීං පරිගෘහ්යාන්යා නියතා නෘත්තශාලිනී .
නිද්රාවශමනුප්රාප්තා සහ කාන්තේව භාමිනී .. 41 ..

vipañcīṃ parigṛhyānyā niyatā nṛttaśālinī |
nidrāvaśamanuprāptā saha kānteva bhāminī || 41 ||

Shloka 42

අන්යා කනකසඞ්කාශෛර්මෘදුපීනෛර්මනෝරමෛඃ .
මෘදඞ්ගං පරිපීඩ්යාඞ්ගෛඃ ප්රසුප්තා මත්තලෝචනා .. 42 ..

anyā kanakasaṅkāśairmṛdupīnairmanoramaiḥ |
mṛdaṅgaṃ paripīḍyāṅgaiḥ prasuptā mattalocanā || 42 ||

Shloka 43

භුජපාර්ශ්වාන්තරස්ථේන කක්ෂගේන කෘශෝදරී .
පණවේව සහානින්ද්යා සුප්තා මදකෘතශ්රමා .. 43 ..

bhujapārśvāntarasthena kakṣagena kṛśodarī |
paṇaveva sahānindyā suptā madakṛtaśramā || 43 ||

Shloka 44

ඩිණ්ඩිමං පරිගෘහ්යාන්යා තථෛවාසක්තඩිණ්ඩිමා .
ප්රසුප්තා තරුණං වත්සමුපගූහ්යේව භාමිනී .. 44 ..

ḍiṇḍimaṃ parigṛhyānyā tathaivāsaktaḍiṇḍimā |
prasuptā taruṇaṃ vatsamupagūhyeva bhāminī || 44 ||

Shloka 45

කාචිදාඩම්බරං නාරී භුජසංයෝගපීඩිතම් .
කෘත්වා කමලපත්රාක්ෂී ප්රසුප්තා මදමෝහිතා .. 45 ..

kācidāḍambaraṃ nārī bhujasaṃyogapīḍitam |
kṛtvā kamalapatrākṣī prasuptā madamohitā || 45 ||

Shloka 46

කලශීමපවිධ්යාන්යා ප්රසුප්තා භාති භාමිනී .
වසන්තේ පුෂ්පශබලා මාලේව පරිමාර්ජිතා .. 46 ..

kalaśīmapavidhyānyā prasuptā bhāti bhāminī |
vasante puṣpaśabalā māleva parimārjitā || 46 ||

Shloka 47

පාණිභ්යාං ච කුචෞ කාචිත්සුවර්ණකලශෝපමෞ .
උපගූහ්යාබලා සුප්තා නිද්රාබලපරාජිතා .. 47 ..

pāṇibhyāṃ ca kucau kācitsuvarṇakalaśopamau |
upagūhyābalā suptā nidrābalaparājitā || 47 ||

Shloka 48

අන්යා කමලපත්රාක්ෂී පූර්ණේන්දුසදෘශානනා .
අන්යාමාලිඞ්ග්ය සුශ්රෝණීං ප්රසුප්තා මදවිහ්වලා .. 48 ..

anyā kamalapatrākṣī pūrṇendusadṛśānanā |
anyāmāliṅgya suśroṇīṃ prasuptā madavihvalā || 48 ||

Shloka 49

ආතෝද්යානි විචිත්රාණි පරිෂ්වජ්ය වරස්ත්රියඃ .
නිපීඩ්ය ච කුචෛස්සුප්තා කාමින්යඃ කාමුකානිව .. 49 ..

ātodyāni vicitrāṇi pariṣvajya varastriyaḥ |
nipīḍya ca kucaissuptā kāminyaḥ kāmukāniva || 49 ||

Shloka 50

තාසාමේකාන්තවින්යස්තේ ශයානාං ශයනේ ශුභේ .
දදර්ශ රූපසම්පන්නාමපරාං ස කපිඃ ස්ත්රියම් .. 50 ..

tāsāmekāntavinyaste śayānāṃ śayane śubhe |
dadarśa rūpasampannāmaparāṃ sa kapiḥ striyam || 50 ||

Shloka 51

මුක්තාමණිසමායුක්තෛර්භූෂණෛඃ සුවිභූෂිතාම් .
විභූෂයන්තීමිව තත්ස්වශ්රියා භවනෝත්තමම් .. 51 ..

muktāmaṇisamāyuktairbhūṣaṇaiḥ suvibhūṣitām |
vibhūṣayantīmiva tatsvaśriyā bhavanottamam || 51 ||

Shloka 52

ගෞරීං කනකවර්ණාභාමිෂ්ටාමන්තඃ පුරේශ්වරීම් .
කපිර්මන්දෝදරීං තත්ර ශයානාං චාරුරූපිණීම් .. 52 ..

gaurīṃ kanakavarṇābhāmiṣṭāmantaḥ pureśvarīm |
kapirmandodarīṃ tatra śayānāṃ cārurūpiṇīm || 52 ||

Shloka 53

ස තාං දෘෂ්ට්වා මහාබාහුර්භූෂිතාං මාරුතාත්මජඃ .
තර්කයාමාස සීතේති රූපයෞවනසම්පදා .. 53 ..

sa tāṃ dṛṣṭvā mahābāhurbhūṣitāṃ mārutātmajaḥ |
tarkayāmāsa sīteti rūpayauvanasampadā || 53 ||

Shloka 54

හර්ෂේණ මහතා යුක්තෝ නනන්ද හරියූථපඃ .
ආස්ඵෝටයාමාස චුචුම්බ පුච්ඡං නනන්ද චික්රීඩ ජගෞ ජගාම .
ස්තම්භානරෝහන්නිපපාත භූමෞ නිදර්ශයන් ස්වාං ප්රකෘතිං කපීනාම් .. 54 ..

harṣeṇa mahatā yukto nananda hariyūthapaḥ |
āsphoṭayāmāsa cucumba pucchaṃ nananda cikrīḍa jagau jagāma |
stambhānarohannipapāta bhūmau nidarśayan svāṃ prakṛtiṃ kapīnām || 54 ||

ඉත්යාර්ෂේ ශ්රීමද්රාමායණේ වාල්මීකීය ආදිකාව්යේ සුන්දරකාණ්ඩේ දශමස්සර්ගඃ ..

Sanskrit — Devanagari (original)

श्रीमद्वाल्मीकीय रामायणे सुन्दरकाण्डम् ।

अथ दशमस्सर्गः ।

तत्र दिव्योपमं मुख्यं स्फाटिकं रत्नभूषितम् ।

अवेक्षमाणो हनुमान् ददर्श शयनासनम् ॥ 1 ॥

दान्तकाञ्चनचित्राङ्गैर्वैडूर्यैश्च वरासनैः ।

महार्हास्तरणोपेतैरुपपन्नं महाधनैः ॥ 2 ॥

तस्य चैकतमे देशे सोऽग्य्रमालाविभूषितम् ।

ददर्श पाण्डुरं छत्रं ताराधिपतिसन्निभम् ॥ 3 ॥

जातरूपपरिक्षिप्तं चित्रभानुसमप्रभम् ।

अशोकमालाविततं ददर्श परमासनम् ॥ 4 ॥

वालव्यजनहस्ताभिर्वीज्यमानं समन्ततः ।

गन्धैश्च विविधैर्जुष्टं वरधूपेन धूपितम् ॥ 5 ॥

परमास्तरणास्तीर्णमाविकाजिनसंवृतम् ।

दामभिर्वरमाल्यानां समन्तादुपशोभितम् ॥ 6 ॥

तस्मिन् जीमूतसङ्काशं प्रदीप्तोत्तमकुण्डलम् ।

लोहिताक्षं महाबाहुं महारजतवाससम् ॥ 7 ॥

लोहितेनानुलिप्ताङ्गं चन्दनेन सुगन्धिना ।

सन्ध्यारक्तमिवाकाशे तोयदं सतटिद्गणम् ॥ 8 ॥

वृतमाभरणैर्दिव्यैः सुरूपं कामरूपिणम् ।

सवृक्षवनगुल्माढ्यं प्रसुप्तमिव मन्दरम् ॥ 9 ॥

क्रीडित्वोपरतं रात्रौ वराभरणभूषितम् ।

प्रियं राक्षसकन्यानां राक्षसानां सुखावहम् ॥ 10 ॥

पीत्वाऽप्युपरतं चापि ददर्श स महाकपिः ।

भास्वरे शयने वीरं प्रसुप्तं राक्षसाधिपम् ॥ 11 ॥

निःश्वसन्तं यथा नागं रावणं वानरर्षभः ।

आसाद्य परमोद्विग्नस्सोपासर्पत्सुभीतवत् ॥ 12 ॥

अथाऽऽरोहणमासाद्य वेदिकाऽन्तरमाश्रितः ।

सुप्तं राक्षसशार्दूलं प्रेक्षते स्म महाकपिः ॥ 13 ॥

शुशुभे राक्षसेन्द्रस्य स्वपतः शयनोत्तमम् ।

गन्धहस्तिनि संविष्टे यथा प्रस्रवणं महत् ॥ 14 ॥

काञ्चनाङ्गदसन्नध्दै च ददर्श स महात्मनः ।

विक्षिप्तौ राक्षसेन्द्रस्य भुजाविन्द्रध्वजोपमौ ॥ 15 ॥

ऐरावतविषाणाग्रैरापीडनकृतव्रणौ ।

वज्रोल्लिखितपीनांसौ विष्णुचक्रपरिक्षतौ ॥ 16 ॥

पीनौ समसुजातांसौ सङ्गतौ बलसंयुतौ ।

सुलक्षणनखाङ्गुष्ठा स्वङ्गुलीतललक्षितौ ॥ 17 ॥

संहतौ परिघाकारौ वृत्तौ करिकरोपमौ ।

विक्षिप्तौ शयने शुभ्रे पञ्चशीर्षाविवोरगौ ॥ 18 ॥

शशक्षतजकल्पेन सुशीतेन सुगन्धिना ।

चन्दनेन परार्ध्येन स्वनुलिप्तौ स्वलङ्कृतौ ॥ 19 ॥

उत्तमस्त्रीविमृदितौ गन्धोत्तमनिषेवितौ ।

यक्षपन्नगगन्धर्वदेवदानवराविणौ ॥ 20 ॥

ददर्श स कपिस्तत्र बाहू शयनसंस्थितौ ।

मन्दरस्यान्तरे सुप्तौ महाही रुषिताविव ॥ 21 ॥

ताभ्यां स परिपूर्णाभ्यां भुजाभ्यां राक्षसेश्वरः ।

शुशुभेऽचलसङ्काशः शृङ्गाभ्यामिव मन्दरः ॥ 22 ॥

चूतपुन्नागसुरभिर्वकुलोत्तमसंयुतः ।

मृष्टान्नरससंयुक्तः पानगन्धपुरस्कृतः ॥ 23 ॥

तस्य राक्षससिंहस्य निश्चक्राम महामुखात् ।

शयानस्य विनिःश्वासः पूरयन्निव तद् गृहम् ॥ 24 ॥

मुक्तामणिविचित्रेण काञ्चनेन विराजितम् ।

मकुटेनापवृत्तेन कुण्डलोज्वलिताननम् ॥ 25 ॥

रक्तचन्दनदिग्धेन तथा हारेण शोभिना ।

पीनायतविशालेन वक्षसाऽभिविराजितम् ॥ 26 ॥

पाण्डरेणापविद्धेन क्षौमेण क्षतजेक्षणम् ।

महार्हेण सुसंवीतं पीतेनोत्तमवाससा ॥ 27 ॥

माषराशिप्रतीकाशं निश्श्वसन्तं भुजङ्गवत् ।

गाङ्गे महति तोयान्ते प्रसुप्तमिव कुञ्जरम् ॥ 28 ॥

चतुर्भिः काञ्चनैर्दीपैद्धीप्यमानचतुर्दिशम् ।

प्रकाशीकृतसर्वाङ्गं मेघं विद्युद्गणैरिव ॥ 29 ॥

पादमूलगताश्चापि ददर्श सुमहात्मनः ।

पत्नीः स प्रियभार्यस्य तस्य रक्षःपतेर्गृहे ॥ 30 ॥

शशिप्रकाशवदनाश्चारुकुण्डलभूषिताः ।

अम्लानमाल्याभरणा ददर्श हरियूथपः ॥ 31 ॥

नृत्तवादित्रकुशला राक्षसेन्द्रभुजाङ्कगाः ।

वराभरणधारिण्यो निषण्णा ददृशे हरिः ॥ 32 ॥

वज्रवैडूर्यगर्भाणि श्रवणान्तेषु योषिताम् ।

ददर्श तापनीयानि कुण्डलान्यङ्गदानि च ॥ 33 ॥

तासां चन्द्रोपमैर्वक्त्रैश्शुभैर्ललितकुण्डलैः ।

विरराज विमानं तन्नभस्तारागणैरिव ॥ 34 ॥

मदव्यायामखिन्नास्ता राक्षसेन्द्रस्य योषितः ।

तेषु तेष्ववकाशेषु प्रसुप्तास्तनुमध्यमाः ॥ 35 ॥

अङ्गहारैस्तथैवान्या कोमलैर्नृत्तशालिनी ।

विन्यस्तशुभसर्वाङ्गी प्रसुप्ता वरवर्णिनी ॥ 36 ॥

काचिद्वीणां परिष्वज्य प्रसुप्ता सम्प्रकाशते ।

महानदीप्रकीर्णेव नलिनी पोतमाश्रिता ॥ 37 ॥

अन्या कक्षगतेनैव मड्डुकेनासितेक्षणा ।

प्रसुप्ता भामिनी भाति बालपुत्रेव वत्सला ॥ 38 ॥

पटहं चारुसर्वाङ्गी पीड्य शेते शुभस्तनी ।

चिरस्य रमणं लब्ध्वा परिष्वज्येव भामिनी ॥ 39 ॥

काचिद्वंशं परिष्वज्य सुप्ता कमललोचना ।

रहः प्रियतमं गृह्य सकामेव च कामिनी ॥ 40 ॥

विपञ्चीं परिगृह्यान्या नियता नृत्तशालिनी ।

निद्रावशमनुप्राप्ता सह कान्तेव भामिनी ॥ 41 ॥

अन्या कनकसङ्काशैर्मृदुपीनैर्मनोरमैः ।

मृदङ्गं परिपीड्याङ्गैः प्रसुप्ता मत्तलोचना ॥ 42 ॥

भुजपार्श्वान्तरस्थेन कक्षगेन कृशोदरी ।

पणवेव सहानिन्द्या सुप्ता मदकृतश्रमा ॥ 43 ॥

डिण्डिमं परिगृह्यान्या तथैवासक्तडिण्डिमा ।

प्रसुप्ता तरुणं वत्समुपगूह्येव भामिनी ॥ 44 ॥

काचिदाडम्बरं नारी भुजसंयोगपीडितम् ।

कृत्वा कमलपत्राक्षी प्रसुप्ता मदमोहिता ॥ 45 ॥

कलशीमपविध्यान्या प्रसुप्ता भाति भामिनी ।

वसन्ते पुष्पशबला मालेव परिमार्जिता ॥ 46 ॥

पाणिभ्यां च कुचौ काचित्सुवर्णकलशोपमौ ।

उपगूह्याबला सुप्ता निद्राबलपराजिता ॥ 47 ॥

अन्या कमलपत्राक्षी पूर्णेन्दुसदृशानना ।

अन्यामालिङ्ग्य सुश्रोणीं प्रसुप्ता मदविह्वला ॥ 48 ॥

आतोद्यानि विचित्राणि परिष्वज्य वरस्त्रियः ।

निपीड्य च कुचैस्सुप्ता कामिन्यः कामुकानिव ॥ 49 ॥

तासामेकान्तविन्यस्ते शयानां शयने शुभे ।

ददर्श रूपसम्पन्नामपरां स कपिः स्त्रियम् ॥ 50 ॥

मुक्तामणिसमायुक्तैर्भूषणैः सुविभूषिताम् ।

विभूषयन्तीमिव तत्स्वश्रिया भवनोत्तमम् ॥ 51 ॥

गौरीं कनकवर्णाभामिष्टामन्तः पुरेश्वरीम् ।

कपिर्मन्दोदरीं तत्र शयानां चारुरूपिणीम् ॥ 52 ॥

स तां दृष्ट्वा महाबाहुर्भूषितां मारुतात्मजः ।

तर्कयामास सीतेति रूपयौवनसम्पदा ॥ 53 ॥

हर्षेण महता युक्तो ननन्द हरियूथपः ।

आस्फोटयामास चुचुम्ब पुच्छं ननन्द चिक्रीड जगौ जगाम ।

स्तम्भानरोहन्निपपात भूमौ निदर्शयन् स्वां प्रकृतिं कपीनाम् ॥ 54 ॥

इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीय आदिकाव्ये सुन्दरकाण्डे दशमस्सर्गः ॥

🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Sinhala script. Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version. It is a transliteration, not a translation — see “Meaning” for translations where available.

5.10 සුන්දරකාණ්ඩ - දශම සර්ගඃ