5.35 Sundarakanda - Panchatrimsha Sargah — Sinhala Script

ශ්රීමද්වාල්මීකීය රාමායණේ සුන්දරකාණ්ඩම් .

අථ පඤ්චත්රිංශස්සර්ගඃ .

තාං තු රාමකථාං ශ්රුත්වා වෛදේහී වානරර්ෂභාත් .

උවාච වචනං සාන්ත්වමිදං මධුරයා ගිරා .. 1 ..

ක්ව තේ රාමේණ සංසර්ගඃ කථං ජානාසි ලක්ෂ්මණම් .

වානරාණාං නරාණාං ච කථමාසීත්සමාගමඃ .. 2 ..

යානි රාමස්ය ලිඞ්ගානි ලක්ෂ්මණස්ය ච වානර .

තානි භූයස්සමාචක්ෂ්ව න මාං ශෝකස්සමාවිශේත් .. 3 ..

කීදෘශං තස්ය සංස්ථානං රූපං රාමස්ය කීදෘශම් .

කථමූරූ කථං බාහූ ලක්ෂ්මණස්ය ච ශංස මේ .. 4 ..

ඒවමුක්තස්තු වෛදේහ්යා හනුමාන්මාරුතාත්මජඃ .

තතෝ රාමං යථාතත්ත්වමාඛ්යාතුමුපචක්රමේ .. 5 ..

ජානන්තී බත දිෂ්ට්යා මාං වෛදේහි පරිපෘච්ඡසි .

භර්තුඃ කමලපත්ත්රාක්ෂි සංස්ථානං ලක්ෂ්මණස්ය ච .. 6 ..

යානි රාමස්ය චිහ්නානි ලක්ෂ්මණස්ය ච යානි වෛ .

ලක්ෂිතානි විශාලාක්ෂි වදතශ්ශෘණු තානි මේ .. 7 ..

රාමඃ කමලපත්ත්රාක්ෂ ස්සර්වසත්ත්වමනෝහරඃ .

රූපදාක්ෂිණ්යසම්පන්නඃ ප්රසූතෝ ජනකාත්මජේ .. 8 ..

තේජසා(අ)දිත්ය සඞ්කාශඃ ක්ෂමයා පෘථිවීසමඃ .

බෘහස්පතිසමෝ බුද්ධ්යා යශසා වාසවෝපමඃ .. 9 ..

රක්ෂිතා ජීවලෝකස්ය ස්වජනස්යාභිරක්ෂිතා .

රක්ෂිතා ස්වස්ය වෘත්තස්ය ධර්මස්ය ච පරන්තපඃ .. 10 ..

රාමෝ භාමිනි ලෝකස්ය චාතුර්වර්ණ්යස්ය රක්ෂිතා .

මර්යාදානාං ච ලෝකස්ය කර්තා කාරයිතා ච සඃ .. 11 ..

අර්චිෂ්මානර්චිතෝ(අ)ත්යර්ථං බ්රහ්මචර්යව්රතේ ස්ථිතඃ .

සාධූනාමුපකාරජ්ඤඃ ප්රචාරජ්ඤශ්ච කර්මණාම් .. 12 ..

රාජවිද්යාවිනීතශ්ච බ්රාහ්මණානාමුපාසිතා .

ශ්රුතවාන්ශීලසම්පන්නෝ විනීතශ්ච පරන්තපඃ .. 13 ..

යජුර්වේදවිනීතශ්ච වේදවිද්භිස්සුපූජිතඃ .

ධනුර්වේදේ ච වේදේෂු වේදාඞ්ගේෂු ච නිෂ්ඨිතඃ .. 14 ..

විපුලාංසෝ මහාබාහුඃ කම්බුග්රීවශ්ශුභානනඃ .

ගූඪජත්රුස්සුතාම්රාක්ෂෝ රාමෝ දේවි ජනෛ ශ්ශ්රුතඃ .. 15 ..

දුන්දුභිස්වනනිර්ඝෝෂ ස්ස්නිග්ධවර්ණඃ ප්රතාපවාන් .

සම ස්සමවිභක්තාඞ්ගෝ වර්ණං ශ්යාමං සමාශ්රිතඃ .. 16 ..

ත්රිස්ථිරස්ත්රිප්රලම්බශ්ච ත්රිසමස්ත්රිෂු චෝන්නතඃ .

ත්රිතාම්රස්ත්රිෂු ච ස්නිග්ධෝ ගම්භීරස්ත්රිෂු නිත්යශඃ .. 17 ..

ත්රිවලීවාංස්ත්ර්යවනතශ්චතුර්ව්යඞ්ගස්ත්රිශීර්ෂවාන් .

චතුෂ්කලශ්චතුර්ලේඛශ්චතුෂ්කිෂ්කුශ්චතු ස්සමඃ .. 18 ..

චතුර්දශසමද්වන්ද්වශ්චතුර්දංෂ්ට්රශ්චතුර්ගතිඃ .

මහෝෂ්ඨහනුනාසශ්ච පඤ්චස්නිග්ධෝ(අ)ෂ්ටවංශවාන් .. 19 ..

දශපද්මෝ දශබෘහත්ත්රිභිර්ව්යාප්තෝ ද්විශුක්ලවාන් .

ෂඩුන්නතෝ නවතනුස්ත්රිභිර්ව්යාප්නෝති රාඝවඃ .. 20 ..

සත්යධර්මපරශ්ශ්රීමාන් සඞ්ග්රහානුග්රහේ රතඃ .

දේශකාලවිභාගජ්ඤස්සර්වලෝකප්රියංවදඃ .. 21 ..

භ්රාතා තස්ය ච ද්වෛමාත්රස්සෞමිත්රිරපරාජිතඃ .

අනුරාගේණ රූපේණ ගුණෛශ්චෛව තථාවිධඃ .. 22 ..

තාවුභෞ නරශාර්දූලෞ ත්වද්දර්ශනසමුත්සුකෞ .

විචින්වන්තෞ මහීං කෘත්ස්නාමස්මාභිරභිසඞ්ගතෞ .. 23 ..

ත්වාමේව මාර්ගමාණෞ තෞ විචරන්තෞ වසුන්ධරාම් .

දදර්ශතුර්මෘගපතිං පූර්වජේනාවරෝපිතම් .. 24 ..

ඍශ්යමූකස්ය පෘෂ්ඨේ තු බහුපාදපසඞ්කුලේ .

භ්රාතුර්භයාර්තමාසීනං සුග්රීවං ප්රියදර්ශනම් .. 25 ..

වයං තු හරිරාජං තං සුග්රීවං සත්යසඞ්ගරම් .

පරිචර්යාමහේ රාජ්යාත්පූර්වජේනාවරෝපිතම් .. 26 ..

තතස්තෞ චීරවසනෞ ධනුඃ ප්රවරපාණිනෞ .

ඍශ්යමූකස්ය ශෛලස්ය රම්යං දේශමුපාගතෞ .. 27 ..

ස තෞ දෘෂ්ට්වා නරව්යාඝ්රෞ ධන්විනෞ වානරර්ෂභඃ .

අවප්ලුතෝ ගිරේස්තස්ය ශිඛරං භයමෝහිතඃ .. 28 ..

තතස්ස ශිඛරේ තස්මින්වානරේන්ද්රෝ ව්යවස්ථිතඃ .

තයෝස්සමීපං මාමේව ප්රේෂයාමාස සත්වරම් .. 29 ..

තාවහං පුරුෂව්යාඝ්රෞ සුග්රීවවචනාත්ප්රභූ .

රූපලක්ෂණසම්පන්නෞ කෘතාඤ්ජලිරුපස්ථිතඃ .. 30 ..

තෞ පරිජ්ඤාතතත්ත්වාර්ථෞ මයා ප්රීතිසමන්විතෞ .

පෘෂ්ඨමාරෝප්ය තං දේශං ප්රාපිතෞ පුරුෂර්ෂභෞ .. 31 ..

නිවේදිතෞ ච තත්ත්වේන සුග්රීවාය මහාත්මනේ .

තයෝරන්යෝන්යසල්ලාපාද්භෘශං ප්රීතිරජායත .. 32 ..

තතස්තෞ ප්රීතිසම්පන්නෞ හරීශ්වරනරේශ්වරෞ .

පරස්පරකෘතාශ්වාසෞ කථයා පූර්වවෘත්තයා .. 33 ..

තතස්ස සාන්ත්වයාමාස සුග්රීවං ලක්ෂ්මණාග්රජඃ .

ස්ත්රීහේතෝර්වාලිනා භ්රාත්රා නිරස්තමුරුතේජසා .. 34 ..

තතස්ත්වන්නාශජං ශෝකං රාමස්යාක්ලිෂ්ටකර්මණඃ .

ලක්ෂ්මණෝ වානරේන්ද්රාය සුග්රීවාය න්යවේදයත් .. 35 ..

ස ශ්රුත්වා වානරේන්ද්රස්තු ලක්ෂ්මණේනේරිතං වචඃ .

තදාසීන්නිෂ්ප්රභෝ(අ)ත්යර්ථං ග්රහග්රස්ත ඉවාංශුමාන් .. 36 ..

තතස්ත්වද්ගාත්රශෝභීනි රක්ෂසා හ්රියමාණයා .

යාන්යාභරණජාලානි පාතිතානි මහීතලේ .. 37 ..

තානි සර්වාණි රාමාය ආනීය හරියූථපාඃ .

සංහෘෂ්ටා දර්ශයාමාසුර්ගතිං තු න විදුස්තව .. 38 ..

තානි රාමාය දත්තානි මයෛවෝපහෘතානි ච .

ස්වනවන්ත්යවකීර්ණානි තස්මින්විගතචේතසි .. 39 ..

තාන්යඞ්කේ දර්ශනීයානි කෘත්වා බහුවිධං තව .

තේන දේවප්රකාශේන දේවේන පරිදේවිතම් .. 40 ..

පශ්යතස්තානි රුදතස්තාම්යතශ්ච පුනඃ පුනඃ .

ප්රාදීපයන්දාශරථේස්තානි ශෝකහුතාශනම් .. 41 ..

ශයිතං ච චිරං තේන දුඃඛාර්තේන මහාත්මනා .

මයාපි විවිධෛර්වාක්යෛඃ කෘච්ඡ්රාදුත්ථාපිතඃ පුනඃ .. 42 ..

තානි දෘෂ්ට්වා මහාබාහුර්දර්ශයිත්වා මුහුර්මුහුඃ .

රාඝවස්සහ සෞමිත්රිස්සුග්රීවේ ස න්යවේදයත් .. 43 ..

ස තවාදර්ශනාදාර්යේ රාඝවඃ පරිතප්යතේ .

මහතා ජ්වලතා නිත්යමග්නිනේවාග්නිපර්වතඃ .. 44 ..

ත්වත්කෘතේ තමනිද්රා ච ශෝකශ්චින්තා ච රාඝවම් .

තාපයන්ති මහාත්මානමග්න්යගාරමිවාග්නයඃ .. 45 ..

තවාදර්ශනශෝකේන රාඝවඃ ප්රවිචාල්යතේ .

මහතා භූමිකම්පේන මහානිව ශිලෝච්චයඃ .. 46 ..

කානනානි සුරම්යාණි නදීඃ ප්රස්රවණානි ච .

චරන්න රතිමාප්නෝති ත්වාමපශ්යන්නෘපාත්මජේ .. 47 ..

ස ත්වාං මනුජශාර්දූලඃ ක්ෂිප්රං ප්රාප්ස්යති රාඝවඃ .

සමිත්රබාන්ධවං හත්වා රාවණං ජනකාත්මජේ .. 48 ..

සහිතෞ රාමසුග්රීවාවුභාවකුරුතාං තදා .

සමයං වාලිනං හන්තුං තව චාන්වේෂණං තථා .. 49 ..

තතස්තාභ්යාං කුමාරාභ්යාං වීරාභ්යාං ස හරීශ්වරඃ .

කිෂ්කින්ධාං සමුපාගම්ය වාලී යුද්ධේ නිපාතිතඃ .. 50 ..

තතෝ නිහත්ය තරසා රාමෝ වාලිනමාහවේ .

සර්වර්ක්ෂහරිසඞ්ඝානාං සුග්රීවමකරෝත්පතිම් .. 51 ..

රාමසුග්රීවයෝරෛක්යං දේව්යේවං සමජායත .

හනුමන්තං ච මාං විද්ධි තයෝර්දූතමිහාගතම් .. 52 ..

ස්වරාජ්යං ප්රාප්ය සුග්රීවස්සමානීය හරීශ්වරාන් .

ත්වදර්ථං ප්රේෂයාමාස දිශෝ දශ මහාබලාන් .. 53 ..

ආදිෂ්ටා වානරේන්ද්රේණ සුග්රීවේණ මහෞජසා .

අද්රිරාජප්රතීකාශාස්සර්වතඃ ප්රස්ථිතෞ මහීම් .. 54 ..

තතස්තේ මාර්ගමාණා වෛ සුග්රීවවචනාතුරාඃ .

චරන්ති වසුධාං කෘත්ස්නාං වයමන්යේ ච වානරාඃ .. 55 ..

අඞ්ගදෝ නාම ලක්ෂ්මීවාන්වාලිසූනුර්මහාබලඃ .

ප්රස්ථිතඃ කපිශාර්දූලස්ත්රිභාගබලසංවෘතඃ .. 56 ..

තේෂාං නෝ විප්රණෂ්ටානාං වින්ධ්යේ පර්වතසත්තමේ .

භෘශං ශෝකපරීතානාමහෝරාත්රගණා ගතාඃ .. 57 ..

තේ වයං කාර්යනෛරාශ්යාත්කාලස්යාතික්රමේණ ච .

භයාච්ච කපිරාජස්ය ප්රාණාංස්ත්යක්තුං ව්යවස්ථිතාඃ .. 58 ..

විචිත්ය වනදුර්ගාණි ගිරිප්රස්රවණානි ච .

අනාසාද්ය පදං දේව්යාඃ ප්රාණාංස්ත්යක්තුං සමුද්යතාඃ .. 59 ..

දෘෂ්ට්වා ප්රායෝපවිෂ්ටාංශ්ච සර්වාන්වානරපුඞ්ගවාන් .

භෘශං ශෝකාර්ණවේ මග්නඃ පර්යදේවයදඞ්ගදඃ .. 60 ..

තව නාශං ච වෛදේහි වාලිනශ්ච වධං තථා .

ප්රායෝපවේශමස්මාකං මරණං ච ජටායුෂඃ .. 61 ..

තේෂාං නස්වාමිසන්දේශාන්නිරාශානාං මුමූර්ෂතාම් .

කාර්යහේතෝරිවායාතශ්ශකුනිර්වීර්යවාන්මහාන් .. 62 ..

ගෘධ්රරාජස්ය සෝදර්යඃ සම්පාතිර්නාම ගෘධ්රරාට් .

ශ්රුත්වා භ්රාතෘවධං කෝපාදිදං වචනමබ්රවීත් .. 63 ..

යවීයාන්කේන මේ භ්රාතා හතඃ ක්ව ච නිපාතිතඃ .

ඒතදාඛ්යාතුමිච්ඡාමි භවද්භිර්වානරෝත්තමාඃ .. 64 ..

අඞ්ගදෝ(අ)කථයත්තස්ය ජනස්ථානේ මහද්වධම් .

රක්ෂසා භීමරූපේණ ත්වාමුද්දිශ්ය යථාතථම් .. 65 ..

ජටායුෂෝ වධං ශ්රුත්වා දුඃඛිතස්සෝ(අ)රුණාත්මජඃ .

ත්වාං ශශංස වරාරෝහේ වසන්තීං රාවණාලයේ .. 66 ..

තස්ය තද්වචනං ශ්රුත්වා සම්පාතේඃ ප්රීතිවර්ධනම් .

අඞ්ගදප්රමුඛාස්තූර්ණං තතස්සම්ප්රස්ථිතා වයම් .. 67 ..

වින්ධ්යාදුත්ථාය සම්ප්රාප්තා ස්සාගරස්යාන්තමුත්තරම් .

ත්වද්ධර්ශනකෘතෝත්සාහා හෘෂ්ටාස්තුෂ්ටාඃ ප්ලවඞ්ගමාඃ .. 68 ..

අඞ්ගදප්රමුඛාස්සර්වේ වේලෝපාන්තමුපස්ථිතාඃ .

චින්තාං ජග්මුඃ පුනර්භීතාස්ත්වද්දර්ශනසමුත්සුකාඃ .. 69 ..

අථාහං හරිසෛන්යස්ය සාගරං ප්රේක්ෂ්ය සීදතඃ .

ව්යවධූය භයං තීව්රං යෝජනානාං ශතං ප්ලුතඃ .. 70 ..

ලඞ්කා චාපි මයා රාත්රෞ ප්රවිෂ්ටා රාක්ෂසාකුලා .

රාවණශ්ච මයා දෘෂ්ටස්ත්වං ච ශෝකපරිප්ලුතා .. 71 ..

ඒතත්තේ සර්වමාඛ්යාතං යථාවෘත්තමනන්දිතේ .

අභිභාෂස්ව මාං දේවි දූතෝ දාශරථේරහම් .. 72 ..

තං මාං රාමකෘතෝද්යෝගං ත්වන්නිමිත්තමිහාගතම් .

සුග්රීවසචිවං දේවි බුද්ධ්යස්ව පවනාත්මජම් .. 73 ..

කුශලී තව කාකුත්ස්ථස්සර්වශස්ත්රභෘතාං වරඃ .

ගුරෝරාරාධනේ යුක්තෝ ලක්ෂ්මණශ්ච සුලක්ෂණඃ .. 74 ..

තස්ය වීර්යවතෝ දේවි භර්තුස්තව හිතේ රතඃ .

අහමේකස්තු සම්ප්රාප්ත ස්සුග්රීවවචනාදිහ .. 75 ..

මයේයමසහායේන චරතා කාමරූපිණා .

දක්ෂිණා දිගනුක්රාන්තා ත්වන්මාර්ගවිචයෛෂිණා .. 76 ..

දිෂ්ට්යාහං හරිසෛන්යානාං ත්වන්නාශමනුශෝචතාම් .

අපනේෂ්යාමි සන්තාපං තවාභිගමශංසනාත් .. 77 ..

දිෂ්ට්යා හි මම න ව්යර්ථං දේවි සාගරලඞ්ඝනම් .

ප්රාප්ස්යාම්යහමිදං දිෂ්ට්යා ත්වද්දර්ශනකෘතං යශඃ .. 78 ..

රාඝවශ්ච මහාවීර්යඃ ක්ෂිප්රං ත්වාමභිපත්ස්යතේ .

සමිත්රබාන්ධවං හත්වා රාවණං රාක්ෂසාධිපම් .. 79 ..

මාල්යවාන්නාම වෛදේහි ගිරීණාමුත්තමෝ ගිරිඃ .

තතෝ ගච්ඡති ගෝකර්ණං පර්වතං කේසරී හරිඃ .. 80 ..

ස ච දේවර්ෂිභිර්දිෂ්ටඃ පිතා මම මහාකපිඃ .

තීර්ථේ නදීපතේඃ පුණ්යේ ශම්බසාදනමුද්ධරත් .. 81 ..

තස්යාහං හරිණඃ ක්ෂේත්රේ ජාතෝ වාතේන මෛථිලි .

හනුමානිති විඛ්යාතෝ ලෝකේ ස්වේනෛව කර්මණා .. 82 ..

විශ්වාසාර්ථං තු වෛදේහි භර්තුරුක්තා මයා ගුණාඃ .

අචිරාද්රාඝවෝ දේවි ත්වාමිතෝ නයිතා(අ)නඝේ .. 83 ..

ඒවං විශ්වාසිතා සීතා හේතුභිශ්ශෝකකර්ශිතා .

උපපන්නෛරභිජ්ඤානෛර්දූතං තමවගච්ඡති .. 84 ..

අතුලං ච ගතා හර්ෂං ප්රහර්ෂේණ ච ජානකී .

නේත්රාභ්යාං වක්රපක්ෂ්මාභ්යාං මුමෝචානන්දජං ජලම් .. 85 ..

චාරු තද්වදනං තස්යාස්තාම්රශුක්ලායතේක්ෂණම් .

අශෝභත විශාලාක්ෂ්යා රාහුමුක්ත ඉවෝඩුරාට් .. 86 ..

හනුමන්තං කපිං ව්යක්තං මන්යතේ නාන්යථේති සා .

අථෝවාච හනූමාංස්තාමුත්තරං ප්රියදර්ශනාම් .. 87 ..

ඒතත්තේ සර්වමාඛ්යාතං සමාශ්වසිහි මෛථිලි .

කිං කරෝමි කථං වා තේ රෝචතේ ප්රතියාම්යහම් .. 88 ..

හතේ(අ)සුරේ සංයති ශම්බසාදනේ කපිප්රවීරේණ මහර්ෂිචෝදනාත් .

තතෝ(අ)ස්මි වායුප්රභවෝ හි මෛථිලි ප්රභාවතස්තත්ප්රතිමශ්ච වානරඃ .. 89 ..

ඉත්යාර්ෂේ ශ්රීමද්රාමායණේ වාල්මීකීය ආදිකාව්යේ සුන්දරකාණ්ඩේ පඤ්චත්රිංශස්සර්ගඃ ..

Roman (IAST) Transliteration

śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe sundarakāṇḍam |

atha pañcatriṃśassargaḥ |

tāṃ tu rāmakathāṃ śrutvā vaidehī vānararṣabhāt |

uvāca vacanaṃ sāntvamidaṃ madhurayā girā || 1 ||

kva te rāmeṇa saṃsargaḥ kathaṃ jānāsi lakṣmaṇam |

vānarāṇāṃ narāṇāṃ ca kathamāsītsamāgamaḥ || 2 ||

yāni rāmasya liṅgāni lakṣmaṇasya ca vānara |

tāni bhūyassamācakṣva na māṃ śokassamāviśet || 3 ||

kīdṛśaṃ tasya saṃsthānaṃ rūpaṃ rāmasya kīdṛśam |

kathamūrū kathaṃ bāhū lakṣmaṇasya ca śaṃsa me || 4 ||

evamuktastu vaidehyā hanumānmārutātmajaḥ |

tato rāmaṃ yathātattvamākhyātumupacakrame || 5 ||

jānantī bata diṣṭyā māṃ vaidehi paripṛcchasi |

bhartuḥ kamalapattrākṣi saṃsthānaṃ lakṣmaṇasya ca || 6 ||

yāni rāmasya cihnāni lakṣmaṇasya ca yāni vai |

lakṣitāni viśālākṣi vadataśśṛṇu tāni me || 7 ||

rāmaḥ kamalapattrākṣa ssarvasattvamanoharaḥ |

rūpadākṣiṇyasampannaḥ prasūto janakātmaje || 8 ||

tejasā'ditya saṅkāśaḥ kṣamayā pṛthivīsamaḥ |

bṛhaspatisamo buddhyā yaśasā vāsavopamaḥ || 9 ||

rakṣitā jīvalokasya svajanasyābhirakṣitā |

rakṣitā svasya vṛttasya dharmasya ca parantapaḥ || 10 ||

rāmo bhāmini lokasya cāturvarṇyasya rakṣitā |

maryādānāṃ ca lokasya kartā kārayitā ca saḥ || 11 ||

arciṣmānarcito'tyarthaṃ brahmacaryavrate sthitaḥ |

sādhūnāmupakārajñaḥ pracārajñaśca karmaṇām || 12 ||

rājavidyāvinītaśca brāhmaṇānāmupāsitā |

śrutavānśīlasampanno vinītaśca parantapaḥ || 13 ||

yajurvedavinītaśca vedavidbhissupūjitaḥ |

dhanurvede ca vedeṣu vedāṅgeṣu ca niṣṭhitaḥ || 14 ||

vipulāṃso mahābāhuḥ kambugrīvaśśubhānanaḥ |

gūḍhajatrussutāmrākṣo rāmo devi janai śśrutaḥ || 15 ||

dundubhisvananirghoṣa ssnigdhavarṇaḥ pratāpavān |

sama ssamavibhaktāṅgo varṇaṃ śyāmaṃ samāśritaḥ || 16 ||

tristhirastripralambaśca trisamastriṣu connataḥ |

tritāmrastriṣu ca snigdho gambhīrastriṣu nityaśaḥ || 17 ||

trivalīvāṃstryavanataścaturvyaṅgastriśīrṣavān |

catuṣkalaścaturlekhaścatuṣkiṣkuścatu ssamaḥ || 18 ||

caturdaśasamadvandvaścaturdaṃṣṭraścaturgatiḥ |

mahoṣṭhahanunāsaśca pañcasnigdho'ṣṭavaṃśavān || 19 ||

daśapadmo daśabṛhattribhirvyāpto dviśuklavān |

ṣaḍunnato navatanustribhirvyāpnoti rāghavaḥ || 20 ||

satyadharmaparaśśrīmān saṅgrahānugrahe rataḥ |

deśakālavibhāgajñassarvalokapriyaṃvadaḥ || 21 ||

bhrātā tasya ca dvaimātrassaumitriraparājitaḥ |

anurāgeṇa rūpeṇa guṇaiścaiva tathāvidhaḥ || 22 ||

tāvubhau naraśārdūlau tvaddarśanasamutsukau |

vicinvantau mahīṃ kṛtsnāmasmābhirabhisaṅgatau || 23 ||

tvāmeva mārgamāṇau tau vicarantau vasundharām |

dadarśaturmṛgapatiṃ pūrvajenāvaropitam || 24 ||

ṛśyamūkasya pṛṣṭhe tu bahupādapasaṅkule |

bhrāturbhayārtamāsīnaṃ sugrīvaṃ priyadarśanam || 25 ||

vayaṃ tu harirājaṃ taṃ sugrīvaṃ satyasaṅgaram |

paricaryāmahe rājyātpūrvajenāvaropitam || 26 ||

tatastau cīravasanau dhanuḥ pravarapāṇinau |

ṛśyamūkasya śailasya ramyaṃ deśamupāgatau || 27 ||

sa tau dṛṣṭvā naravyāghrau dhanvinau vānararṣabhaḥ |

avapluto girestasya śikharaṃ bhayamohitaḥ || 28 ||

tatassa śikhare tasminvānarendro vyavasthitaḥ |

tayossamīpaṃ māmeva preṣayāmāsa satvaram || 29 ||

tāvahaṃ puruṣavyāghrau sugrīvavacanātprabhū |

rūpalakṣaṇasampannau kṛtāñjalirupasthitaḥ || 30 ||

tau parijñātatattvārthau mayā prītisamanvitau |

pṛṣṭhamāropya taṃ deśaṃ prāpitau puruṣarṣabhau || 31 ||

niveditau ca tattvena sugrīvāya mahātmane |

tayoranyonyasallāpādbhṛśaṃ prītirajāyata || 32 ||

tatastau prītisampannau harīśvaranareśvarau |

parasparakṛtāśvāsau kathayā pūrvavṛttayā || 33 ||

tatassa sāntvayāmāsa sugrīvaṃ lakṣmaṇāgrajaḥ |

strīhetorvālinā bhrātrā nirastamurutejasā || 34 ||

tatastvannāśajaṃ śokaṃ rāmasyākliṣṭakarmaṇaḥ |

lakṣmaṇo vānarendrāya sugrīvāya nyavedayat || 35 ||

sa śrutvā vānarendrastu lakṣmaṇeneritaṃ vacaḥ |

tadāsīnniṣprabho'tyarthaṃ grahagrasta ivāṃśumān || 36 ||

tatastvadgātraśobhīni rakṣasā hriyamāṇayā |

yānyābharaṇajālāni pātitāni mahītale || 37 ||

tāni sarvāṇi rāmāya ānīya hariyūthapāḥ |

saṃhṛṣṭā darśayāmāsurgatiṃ tu na vidustava || 38 ||

tāni rāmāya dattāni mayaivopahṛtāni ca |

svanavantyavakīrṇāni tasminvigatacetasi || 39 ||

tānyaṅke darśanīyāni kṛtvā bahuvidhaṃ tava |

tena devaprakāśena devena paridevitam || 40 ||

paśyatastāni rudatastāmyataśca punaḥ punaḥ |

prādīpayandāśarathestāni śokahutāśanam || 41 ||

śayitaṃ ca ciraṃ tena duḥkhārtena mahātmanā |

mayāpi vividhairvākyaiḥ kṛcchrādutthāpitaḥ punaḥ || 42 ||

tāni dṛṣṭvā mahābāhurdarśayitvā muhurmuhuḥ |

rāghavassaha saumitrissugrīve sa nyavedayat || 43 ||

sa tavādarśanādārye rāghavaḥ paritapyate |

mahatā jvalatā nityamagninevāgniparvataḥ || 44 ||

tvatkṛte tamanidrā ca śokaścintā ca rāghavam |

tāpayanti mahātmānamagnyagāramivāgnayaḥ || 45 ||

tavādarśanaśokena rāghavaḥ pravicālyate |

mahatā bhūmikampena mahāniva śiloccayaḥ || 46 ||

kānanāni suramyāṇi nadīḥ prasravaṇāni ca |

caranna ratimāpnoti tvāmapaśyannṛpātmaje || 47 ||

sa tvāṃ manujaśārdūlaḥ kṣipraṃ prāpsyati rāghavaḥ |

samitrabāndhavaṃ hatvā rāvaṇaṃ janakātmaje || 48 ||

sahitau rāmasugrīvāvubhāvakurutāṃ tadā |

samayaṃ vālinaṃ hantuṃ tava cānveṣaṇaṃ tathā || 49 ||

tatastābhyāṃ kumārābhyāṃ vīrābhyāṃ sa harīśvaraḥ |

kiṣkindhāṃ samupāgamya vālī yuddhe nipātitaḥ || 50 ||

tato nihatya tarasā rāmo vālinamāhave |

sarvarkṣaharisaṅghānāṃ sugrīvamakarotpatim || 51 ||

rāmasugrīvayoraikyaṃ devyevaṃ samajāyata |

hanumantaṃ ca māṃ viddhi tayordūtamihāgatam || 52 ||

svarājyaṃ prāpya sugrīvassamānīya harīśvarān |

tvadarthaṃ preṣayāmāsa diśo daśa mahābalān || 53 ||

ādiṣṭā vānarendreṇa sugrīveṇa mahaujasā |

adrirājapratīkāśāssarvataḥ prasthitau mahīm || 54 ||

tataste mārgamāṇā vai sugrīvavacanāturāḥ |

caranti vasudhāṃ kṛtsnāṃ vayamanye ca vānarāḥ || 55 ||

aṅgado nāma lakṣmīvānvālisūnurmahābalaḥ |

prasthitaḥ kapiśārdūlastribhāgabalasaṃvṛtaḥ || 56 ||

teṣāṃ no vipraṇaṣṭānāṃ vindhye parvatasattame |

bhṛśaṃ śokaparītānāmahorātragaṇā gatāḥ || 57 ||

te vayaṃ kāryanairāśyātkālasyātikrameṇa ca |

bhayācca kapirājasya prāṇāṃstyaktuṃ vyavasthitāḥ || 58 ||

vicitya vanadurgāṇi giriprasravaṇāni ca |

anāsādya padaṃ devyāḥ prāṇāṃstyaktuṃ samudyatāḥ || 59 ||

dṛṣṭvā prāyopaviṣṭāṃśca sarvānvānarapuṅgavān |

bhṛśaṃ śokārṇave magnaḥ paryadevayadaṅgadaḥ || 60 ||

tava nāśaṃ ca vaidehi vālinaśca vadhaṃ tathā |

prāyopaveśamasmākaṃ maraṇaṃ ca jaṭāyuṣaḥ || 61 ||

teṣāṃ nasvāmisandeśānnirāśānāṃ mumūrṣatām |

kāryahetorivāyātaśśakunirvīryavānmahān || 62 ||

gṛdhrarājasya sodaryaḥ sampātirnāma gṛdhrarāṭ |

śrutvā bhrātṛvadhaṃ kopādidaṃ vacanamabravīt || 63 ||

yavīyānkena me bhrātā hataḥ kva ca nipātitaḥ |

etadākhyātumicchāmi bhavadbhirvānarottamāḥ || 64 ||

aṅgado'kathayattasya janasthāne mahadvadham |

rakṣasā bhīmarūpeṇa tvāmuddiśya yathātatham || 65 ||

jaṭāyuṣo vadhaṃ śrutvā duḥkhitasso'ruṇātmajaḥ |

tvāṃ śaśaṃsa varārohe vasantīṃ rāvaṇālaye || 66 ||

tasya tadvacanaṃ śrutvā sampāteḥ prītivardhanam |

aṅgadapramukhāstūrṇaṃ tatassamprasthitā vayam || 67 ||

vindhyādutthāya samprāptā ssāgarasyāntamuttaram |

tvaddharśanakṛtotsāhā hṛṣṭāstuṣṭāḥ plavaṅgamāḥ || 68 ||

aṅgadapramukhāssarve velopāntamupasthitāḥ |

cintāṃ jagmuḥ punarbhītāstvaddarśanasamutsukāḥ || 69 ||

athāhaṃ harisainyasya sāgaraṃ prekṣya sīdataḥ |

vyavadhūya bhayaṃ tīvraṃ yojanānāṃ śataṃ plutaḥ || 70 ||

laṅkā cāpi mayā rātrau praviṣṭā rākṣasākulā |

rāvaṇaśca mayā dṛṣṭastvaṃ ca śokapariplutā || 71 ||

etatte sarvamākhyātaṃ yathāvṛttamanandite |

abhibhāṣasva māṃ devi dūto dāśaratheraham || 72 ||

taṃ māṃ rāmakṛtodyogaṃ tvannimittamihāgatam |

sugrīvasacivaṃ devi buddhyasva pavanātmajam || 73 ||

kuśalī tava kākutsthassarvaśastrabhṛtāṃ varaḥ |

gurorārādhane yukto lakṣmaṇaśca sulakṣaṇaḥ || 74 ||

tasya vīryavato devi bhartustava hite rataḥ |

ahamekastu samprāpta ssugrīvavacanādiha || 75 ||

mayeyamasahāyena caratā kāmarūpiṇā |

dakṣiṇā diganukrāntā tvanmārgavicayaiṣiṇā || 76 ||

diṣṭyāhaṃ harisainyānāṃ tvannāśamanuśocatām |

apaneṣyāmi santāpaṃ tavābhigamaśaṃsanāt || 77 ||

diṣṭyā hi mama na vyarthaṃ devi sāgaralaṅghanam |

prāpsyāmyahamidaṃ diṣṭyā tvaddarśanakṛtaṃ yaśaḥ || 78 ||

rāghavaśca mahāvīryaḥ kṣipraṃ tvāmabhipatsyate |

samitrabāndhavaṃ hatvā rāvaṇaṃ rākṣasādhipam || 79 ||

mālyavānnāma vaidehi girīṇāmuttamo giriḥ |

tato gacchati gokarṇaṃ parvataṃ kesarī hariḥ || 80 ||

sa ca devarṣibhirdiṣṭaḥ pitā mama mahākapiḥ |

tīrthe nadīpateḥ puṇye śambasādanamuddharat || 81 ||

tasyāhaṃ hariṇaḥ kṣetre jāto vātena maithili |

hanumāniti vikhyāto loke svenaiva karmaṇā || 82 ||

viśvāsārthaṃ tu vaidehi bharturuktā mayā guṇāḥ |

acirādrāghavo devi tvāmito nayitā'naghe || 83 ||

evaṃ viśvāsitā sītā hetubhiśśokakarśitā |

upapannairabhijñānairdūtaṃ tamavagacchati || 84 ||

atulaṃ ca gatā harṣaṃ praharṣeṇa ca jānakī |

netrābhyāṃ vakrapakṣmābhyāṃ mumocānandajaṃ jalam || 85 ||

cāru tadvadanaṃ tasyāstāmraśuklāyatekṣaṇam |

aśobhata viśālākṣyā rāhumukta ivoḍurāṭ || 86 ||

hanumantaṃ kapiṃ vyaktaṃ manyate nānyatheti sā |

athovāca hanūmāṃstāmuttaraṃ priyadarśanām || 87 ||

etatte sarvamākhyātaṃ samāśvasihi maithili |

kiṃ karomi kathaṃ vā te rocate pratiyāmyaham || 88 ||

hate'sure saṃyati śambasādane kapipravīreṇa maharṣicodanāt |

tato'smi vāyuprabhavo hi maithili prabhāvatastatpratimaśca vānaraḥ || 89 ||

ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye sundarakāṇḍe pañcatriṃśassargaḥ ||

Sanskrit — Devanagari (original)

श्रीमद्वाल्मीकीय रामायणे सुन्दरकाण्डम् ।

अथ पञ्चत्रिंशस्सर्गः ।

तां तु रामकथां श्रुत्वा वैदेही वानरर्षभात् ।

उवाच वचनं सान्त्वमिदं मधुरया गिरा ॥ 1 ॥

क्व ते रामेण संसर्गः कथं जानासि लक्ष्मणम् ।

वानराणां नराणां च कथमासीत्समागमः ॥ 2 ॥

यानि रामस्य लिङ्गानि लक्ष्मणस्य च वानर ।

तानि भूयस्समाचक्ष्व न मां शोकस्समाविशेत् ॥ 3 ॥

कीदृशं तस्य संस्थानं रूपं रामस्य कीदृशम् ।

कथमूरू कथं बाहू लक्ष्मणस्य च शंस मे ॥ 4 ॥

एवमुक्तस्तु वैदेह्या हनुमान्मारुतात्मजः ।

ततो रामं यथातत्त्वमाख्यातुमुपचक्रमे ॥ 5 ॥

जानन्ती बत दिष्ट्या मां वैदेहि परिपृच्छसि ।

भर्तुः कमलपत्त्राक्षि संस्थानं लक्ष्मणस्य च ॥ 6 ॥

यानि रामस्य चिह्नानि लक्ष्मणस्य च यानि वै ।

लक्षितानि विशालाक्षि वदतश्शृणु तानि मे ॥ 7 ॥

रामः कमलपत्त्राक्ष स्सर्वसत्त्वमनोहरः ।

रूपदाक्षिण्यसम्पन्नः प्रसूतो जनकात्मजे ॥ 8 ॥

तेजसाऽदित्य सङ्काशः क्षमया पृथिवीसमः ।

बृहस्पतिसमो बुद्ध्या यशसा वासवोपमः ॥ 9 ॥

रक्षिता जीवलोकस्य स्वजनस्याभिरक्षिता ।

रक्षिता स्वस्य वृत्तस्य धर्मस्य च परन्तपः ॥ 10 ॥

रामो भामिनि लोकस्य चातुर्वर्ण्यस्य रक्षिता ।

मर्यादानां च लोकस्य कर्ता कारयिता च सः ॥ 11 ॥

अर्चिष्मानर्चितोऽत्यर्थं ब्रह्मचर्यव्रते स्थितः ।

साधूनामुपकारज्ञः प्रचारज्ञश्च कर्मणाम् ॥ 12 ॥

राजविद्याविनीतश्च ब्राह्मणानामुपासिता ।

श्रुतवान्शीलसम्पन्नो विनीतश्च परन्तपः ॥ 13 ॥

यजुर्वेदविनीतश्च वेदविद्भिस्सुपूजितः ।

धनुर्वेदे च वेदेषु वेदाङ्गेषु च निष्ठितः ॥ 14 ॥

विपुलांसो महाबाहुः कम्बुग्रीवश्शुभाननः ।

गूढजत्रुस्सुताम्राक्षो रामो देवि जनै श्श्रुतः ॥ 15 ॥

दुन्दुभिस्वननिर्घोष स्स्निग्धवर्णः प्रतापवान् ।

सम स्समविभक्ताङ्गो वर्णं श्यामं समाश्रितः ॥ 16 ॥

त्रिस्थिरस्त्रिप्रलम्बश्च त्रिसमस्त्रिषु चोन्नतः ।

त्रिताम्रस्त्रिषु च स्निग्धो गम्भीरस्त्रिषु नित्यशः ॥ 17 ॥

त्रिवलीवांस्त्र्यवनतश्चतुर्व्यङ्गस्त्रिशीर्षवान् ।

चतुष्कलश्चतुर्लेखश्चतुष्किष्कुश्चतु स्समः ॥ 18 ॥

चतुर्दशसमद्वन्द्वश्चतुर्दंष्ट्रश्चतुर्गतिः ।

महोष्ठहनुनासश्च पञ्चस्निग्धोऽष्टवंशवान् ॥ 19 ॥

दशपद्मो दशबृहत्त्रिभिर्व्याप्तो द्विशुक्लवान् ।

षडुन्नतो नवतनुस्त्रिभिर्व्याप्नोति राघवः ॥ 20 ॥

सत्यधर्मपरश्श्रीमान् सङ्ग्रहानुग्रहे रतः ।

देशकालविभागज्ञस्सर्वलोकप्रियंवदः ॥ 21 ॥

भ्राता तस्य च द्वैमात्रस्सौमित्रिरपराजितः ।

अनुरागेण रूपेण गुणैश्चैव तथाविधः ॥ 22 ॥

तावुभौ नरशार्दूलौ त्वद्दर्शनसमुत्सुकौ ।

विचिन्वन्तौ महीं कृत्स्नामस्माभिरभिसङ्गतौ ॥ 23 ॥

त्वामेव मार्गमाणौ तौ विचरन्तौ वसुन्धराम् ।

ददर्शतुर्मृगपतिं पूर्वजेनावरोपितम् ॥ 24 ॥

ऋश्यमूकस्य पृष्ठे तु बहुपादपसङ्कुले ।

भ्रातुर्भयार्तमासीनं सुग्रीवं प्रियदर्शनम् ॥ 25 ॥

वयं तु हरिराजं तं सुग्रीवं सत्यसङ्गरम् ।

परिचर्यामहे राज्यात्पूर्वजेनावरोपितम् ॥ 26 ॥

ततस्तौ चीरवसनौ धनुः प्रवरपाणिनौ ।

ऋश्यमूकस्य शैलस्य रम्यं देशमुपागतौ ॥ 27 ॥

स तौ दृष्ट्वा नरव्याघ्रौ धन्विनौ वानरर्षभः ।

अवप्लुतो गिरेस्तस्य शिखरं भयमोहितः ॥ 28 ॥

ततस्स शिखरे तस्मिन्वानरेन्द्रो व्यवस्थितः ।

तयोस्समीपं मामेव प्रेषयामास सत्वरम् ॥ 29 ॥

तावहं पुरुषव्याघ्रौ सुग्रीववचनात्प्रभू ।

रूपलक्षणसम्पन्नौ कृताञ्जलिरुपस्थितः ॥ 30 ॥

तौ परिज्ञाततत्त्वार्थौ मया प्रीतिसमन्वितौ ।

पृष्ठमारोप्य तं देशं प्रापितौ पुरुषर्षभौ ॥ 31 ॥

निवेदितौ च तत्त्वेन सुग्रीवाय महात्मने ।

तयोरन्योन्यसल्लापाद्भृशं प्रीतिरजायत ॥ 32 ॥

ततस्तौ प्रीतिसम्पन्नौ हरीश्वरनरेश्वरौ ।

परस्परकृताश्वासौ कथया पूर्ववृत्तया ॥ 33 ॥

ततस्स सान्त्वयामास सुग्रीवं लक्ष्मणाग्रजः ।

स्त्रीहेतोर्वालिना भ्रात्रा निरस्तमुरुतेजसा ॥ 34 ॥

ततस्त्वन्नाशजं शोकं रामस्याक्लिष्टकर्मणः ।

लक्ष्मणो वानरेन्द्राय सुग्रीवाय न्यवेदयत् ॥ 35 ॥

स श्रुत्वा वानरेन्द्रस्तु लक्ष्मणेनेरितं वचः ।

तदासीन्निष्प्रभोऽत्यर्थं ग्रहग्रस्त इवांशुमान् ॥ 36 ॥

ततस्त्वद्गात्रशोभीनि रक्षसा ह्रियमाणया ।

यान्याभरणजालानि पातितानि महीतले ॥ 37 ॥

तानि सर्वाणि रामाय आनीय हरियूथपाः ।

संहृष्टा दर्शयामासुर्गतिं तु न विदुस्तव ॥ 38 ॥

तानि रामाय दत्तानि मयैवोपहृतानि च ।

स्वनवन्त्यवकीर्णानि तस्मिन्विगतचेतसि ॥ 39 ॥

तान्यङ्के दर्शनीयानि कृत्वा बहुविधं तव ।

तेन देवप्रकाशेन देवेन परिदेवितम् ॥ 40 ॥

पश्यतस्तानि रुदतस्ताम्यतश्च पुनः पुनः ।

प्रादीपयन्दाशरथेस्तानि शोकहुताशनम् ॥ 41 ॥

शयितं च चिरं तेन दुःखार्तेन महात्मना ।

मयापि विविधैर्वाक्यैः कृच्छ्रादुत्थापितः पुनः ॥ 42 ॥

तानि दृष्ट्वा महाबाहुर्दर्शयित्वा मुहुर्मुहुः ।

राघवस्सह सौमित्रिस्सुग्रीवे स न्यवेदयत् ॥ 43 ॥

स तवादर्शनादार्ये राघवः परितप्यते ।

महता ज्वलता नित्यमग्निनेवाग्निपर्वतः ॥ 44 ॥

त्वत्कृते तमनिद्रा च शोकश्चिन्ता च राघवम् ।

तापयन्ति महात्मानमग्न्यगारमिवाग्नयः ॥ 45 ॥

तवादर्शनशोकेन राघवः प्रविचाल्यते ।

महता भूमिकम्पेन महानिव शिलोच्चयः ॥ 46 ॥

काननानि सुरम्याणि नदीः प्रस्रवणानि च ।

चरन्न रतिमाप्नोति त्वामपश्यन्नृपात्मजे ॥ 47 ॥

स त्वां मनुजशार्दूलः क्षिप्रं प्राप्स्यति राघवः ।

समित्रबान्धवं हत्वा रावणं जनकात्मजे ॥ 48 ॥

सहितौ रामसुग्रीवावुभावकुरुतां तदा ।

समयं वालिनं हन्तुं तव चान्वेषणं तथा ॥ 49 ॥

ततस्ताभ्यां कुमाराभ्यां वीराभ्यां स हरीश्वरः ।

किष्किन्धां समुपागम्य वाली युद्धे निपातितः ॥ 50 ॥

ततो निहत्य तरसा रामो वालिनमाहवे ।

सर्वर्क्षहरिसङ्घानां सुग्रीवमकरोत्पतिम् ॥ 51 ॥

रामसुग्रीवयोरैक्यं देव्येवं समजायत ।

हनुमन्तं च मां विद्धि तयोर्दूतमिहागतम् ॥ 52 ॥

स्वराज्यं प्राप्य सुग्रीवस्समानीय हरीश्वरान् ।

त्वदर्थं प्रेषयामास दिशो दश महाबलान् ॥ 53 ॥

आदिष्टा वानरेन्द्रेण सुग्रीवेण महौजसा ।

अद्रिराजप्रतीकाशास्सर्वतः प्रस्थितौ महीम् ॥ 54 ॥

ततस्ते मार्गमाणा वै सुग्रीववचनातुराः ।

चरन्ति वसुधां कृत्स्नां वयमन्ये च वानराः ॥ 55 ॥

अङ्गदो नाम लक्ष्मीवान्वालिसूनुर्महाबलः ।

प्रस्थितः कपिशार्दूलस्त्रिभागबलसंवृतः ॥ 56 ॥

तेषां नो विप्रणष्टानां विन्ध्ये पर्वतसत्तमे ।

भृशं शोकपरीतानामहोरात्रगणा गताः ॥ 57 ॥

ते वयं कार्यनैराश्यात्कालस्यातिक्रमेण च ।

भयाच्च कपिराजस्य प्राणांस्त्यक्तुं व्यवस्थिताः ॥ 58 ॥

विचित्य वनदुर्गाणि गिरिप्रस्रवणानि च ।

अनासाद्य पदं देव्याः प्राणांस्त्यक्तुं समुद्यताः ॥ 59 ॥

दृष्ट्वा प्रायोपविष्टांश्च सर्वान्वानरपुङ्गवान् ।

भृशं शोकार्णवे मग्नः पर्यदेवयदङ्गदः ॥ 60 ॥

तव नाशं च वैदेहि वालिनश्च वधं तथा ।

प्रायोपवेशमस्माकं मरणं च जटायुषः ॥ 61 ॥

तेषां नस्वामिसन्देशान्निराशानां मुमूर्षताम् ।

कार्यहेतोरिवायातश्शकुनिर्वीर्यवान्महान् ॥ 62 ॥

गृध्रराजस्य सोदर्यः सम्पातिर्नाम गृध्रराट् ।

श्रुत्वा भ्रातृवधं कोपादिदं वचनमब्रवीत् ॥ 63 ॥

यवीयान्केन मे भ्राता हतः क्व च निपातितः ।

एतदाख्यातुमिच्छामि भवद्भिर्वानरोत्तमाः ॥ 64 ॥

अङ्गदोऽकथयत्तस्य जनस्थाने महद्वधम् ।

रक्षसा भीमरूपेण त्वामुद्दिश्य यथातथम् ॥ 65 ॥

जटायुषो वधं श्रुत्वा दुःखितस्सोऽरुणात्मजः ।

त्वां शशंस वरारोहे वसन्तीं रावणालये ॥ 66 ॥

तस्य तद्वचनं श्रुत्वा सम्पातेः प्रीतिवर्धनम् ।

अङ्गदप्रमुखास्तूर्णं ततस्सम्प्रस्थिता वयम् ॥ 67 ॥

विन्ध्यादुत्थाय सम्प्राप्ता स्सागरस्यान्तमुत्तरम् ।

त्वद्धर्शनकृतोत्साहा हृष्टास्तुष्टाः प्लवङ्गमाः ॥ 68 ॥

अङ्गदप्रमुखास्सर्वे वेलोपान्तमुपस्थिताः ।

चिन्तां जग्मुः पुनर्भीतास्त्वद्दर्शनसमुत्सुकाः ॥ 69 ॥

अथाहं हरिसैन्यस्य सागरं प्रेक्ष्य सीदतः ।

व्यवधूय भयं तीव्रं योजनानां शतं प्लुतः ॥ 70 ॥

लङ्का चापि मया रात्रौ प्रविष्टा राक्षसाकुला ।

रावणश्च मया दृष्टस्त्वं च शोकपरिप्लुता ॥ 71 ॥

एतत्ते सर्वमाख्यातं यथावृत्तमनन्दिते ।

अभिभाषस्व मां देवि दूतो दाशरथेरहम् ॥ 72 ॥

तं मां रामकृतोद्योगं त्वन्निमित्तमिहागतम् ।

सुग्रीवसचिवं देवि बुद्ध्यस्व पवनात्मजम् ॥ 73 ॥

कुशली तव काकुत्स्थस्सर्वशस्त्रभृतां वरः ।

गुरोराराधने युक्तो लक्ष्मणश्च सुलक्षणः ॥ 74 ॥

तस्य वीर्यवतो देवि भर्तुस्तव हिते रतः ।

अहमेकस्तु सम्प्राप्त स्सुग्रीववचनादिह ॥ 75 ॥

मयेयमसहायेन चरता कामरूपिणा ।

दक्षिणा दिगनुक्रान्ता त्वन्मार्गविचयैषिणा ॥ 76 ॥

दिष्ट्याहं हरिसैन्यानां त्वन्नाशमनुशोचताम् ।

अपनेष्यामि सन्तापं तवाभिगमशंसनात् ॥ 77 ॥

दिष्ट्या हि मम न व्यर्थं देवि सागरलङ्घनम् ।

प्राप्स्याम्यहमिदं दिष्ट्या त्वद्दर्शनकृतं यशः ॥ 78 ॥

राघवश्च महावीर्यः क्षिप्रं त्वामभिपत्स्यते ।

समित्रबान्धवं हत्वा रावणं राक्षसाधिपम् ॥ 79 ॥

माल्यवान्नाम वैदेहि गिरीणामुत्तमो गिरिः ।

ततो गच्छति गोकर्णं पर्वतं केसरी हरिः ॥ 80 ॥

स च देवर्षिभिर्दिष्टः पिता मम महाकपिः ।

तीर्थे नदीपतेः पुण्ये शम्बसादनमुद्धरत् ॥ 81 ॥

तस्याहं हरिणः क्षेत्रे जातो वातेन मैथिलि ।

हनुमानिति विख्यातो लोके स्वेनैव कर्मणा ॥ 82 ॥

विश्वासार्थं तु वैदेहि भर्तुरुक्ता मया गुणाः ।

अचिराद्राघवो देवि त्वामितो नयिताऽनघे ॥ 83 ॥

एवं विश्वासिता सीता हेतुभिश्शोककर्शिता ।

उपपन्नैरभिज्ञानैर्दूतं तमवगच्छति ॥ 84 ॥

अतुलं च गता हर्षं प्रहर्षेण च जानकी ।

नेत्राभ्यां वक्रपक्ष्माभ्यां मुमोचानन्दजं जलम् ॥ 85 ॥

चारु तद्वदनं तस्यास्ताम्रशुक्लायतेक्षणम् ।

अशोभत विशालाक्ष्या राहुमुक्त इवोडुराट् ॥ 86 ॥

हनुमन्तं कपिं व्यक्तं मन्यते नान्यथेति सा ।

अथोवाच हनूमांस्तामुत्तरं प्रियदर्शनाम् ॥ 87 ॥

एतत्ते सर्वमाख्यातं समाश्वसिहि मैथिलि ।

किं करोमि कथं वा ते रोचते प्रतियाम्यहम् ॥ 88 ॥

हतेऽसुरे संयति शम्बसादने कपिप्रवीरेण महर्षिचोदनात् ।

ततोऽस्मि वायुप्रभवो हि मैथिलि प्रभावतस्तत्प्रतिमश्च वानरः ॥ 89 ॥

इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीय आदिकाव्ये सुन्दरकाण्डे पञ्चत्रिंशस्सर्गः ॥