ශ්රීමද්වාල්මීකීය රාමායණේ සුන්දරකාණ්ඩම් .
අථ චතුර්ථස්සර්ගඃ .
ස නිර්ජිත්ය පුරීං ශ්රේෂ්ඨාං ලඞ්කාං තාං කාමරූපිණීම් .
වික්රමේණ මහාතේජා හනුමාන් කපිසත්තමඃ .. 1 ..
අද්වාරේණ ච මහාබාහුඃ ප්රාකාරමභිපුප්ලුවේ .
ප්රවිශ්ය නගරීං ලඞ්කාං කපිරාජහිතඞ්කරඃ .. 2 ..
චක්රේ(අ)ථ පාදං සව්යං ච ශත්රූණාං ස තු මූර්ධනි .
ප්රවිෂ්ටඃ සත්ත්වසම්පන්නෝ නිශායාං මාරුතාත්මජඃ .. 3 ..
ස මහාපථමාස්ථාය මුක්තාපුෂ්පවිරාජිතම් .
තතස්තු තාං පුරීං ලඞ්කාං රම්යාමභියයෞ කපිඃ .. 4 ..
හසිතෝත්කෘෂ්ටනිනදෛස්තූර්යඝෝෂපුරස්සරෛඃ .
වජ්රාඞ්කුශනිකාශෛශ්ච වජ්රජාලවිභූෂිතෛඃ .. 5 ..
ගෘහමේඝෛඃ පුරී රම්යා බභාසේ ද්යෞරිවාම්බුදෛඃ .
ප්රජජ්වාල තතෝ ලඞ්කා රක්ෂෝගණගෘහෛඃ ශුභෛඃ .. 6 ..
සිතාභ්රසදෘශෛශ්චිත්රෛඃ පද්මස්වස්තිකසංස්ථිතෛඃ .
වර්ධමානගෘහෛශ්චාපි සර්වතඃ සුවිභූෂිතා .. 7 ..
තාං චිත්රමාල්යාභරණාං කපිරාජහිතඞ්කරඃ .
රාඝවාර්ථං චරන් ශ්රීමාන් දදර්ශ ච නනන්ද ච .. 8 ..
භවනාද්භවනං ගච්ඡන් දදර්ශ පවනාත්මජඃ .
විවිධාකෘතිරූපාණි භවනානි තතස්තතඃ .. 9 ..
ශුශ්රාව මධුරං ගීතං ත්රිස්ථානස්වරභූෂිතම් .
ස්ත්රීණාං මදසමෘද්ධානාං දිවි චාප්සරසාමිව .. 10 ..
ශුශ්රාව කාඤ්චීනිනදං නූපුරාණාං ච, නිඃස්වනම් .
සෝපානනිනදාංශ්චෛව භවනේෂු මහාත්මනාම් .. 11 ..
අස්ඵෝටිතනිනාදාංශ්ච ක්ෂ්වේලිතාංශ්ච තතස්තතඃ .
ශුශ්රාව ජපතාං තත්ර මන්ත්රාන් රක්ෂෝගෘහේෂු වෛ .. 12 ..
ස්වාධ්යායනිරතාංශ්චෛව යාතුධානාන් දදර්ශ සඃ .
රාවණස්තවසංයුක්තාන් ගර්ජතෝ රාක්ෂසානපි .. 13 ..
රාජමාර්ගං සමාවෘත්ය ස්ථිතං රක්ෂෝබලං මහත් .
දදර්ශ මධ්යමේ ගුල්මේ රාවණස්ය චරාන් බහූන් .. 14 ..
දීක්ෂිතාන් ජටිලාන් මුණ්ඩාන් ගෝජිනාම්බරවාසසඃ .
දර්භමුෂ්ටිප්රහරණානග්නිකුණ්ඩායුඝාංස්තථා .. 15 ..
කූටමුද්ගරපාණීංශ්ච දණ්ඩායුධධරානපි .
ඒකාක්ෂානේකකර්ණාංශ්ච ලම්බෝදරපයෝධරාන් .. 16 ..
කරාලාන් භුග්නවක්ත්රාංශ්ච විකටාන් වාමනාංස්තථා .
ධන්විනඃ ඛඞ්ගිනශ්චෛව ශතඝ්නීමුසලායුධාන් .. 17 ..
පරිඝෝත්තමහස්තාංශ්ච විචිත්රකවචෝජ්ජ්වලාන් .
නාතිස්ථූලාන්නාතිකෘශාන්නාතිදීර්ඝාතිහ්රස්වකාන් .. 18 ..
නාතිගෞරාන්නාතිකෘෂ්ණාන්නාතිකුබ්ජාන්න වාමනාන් .
විරූපාන් බහුරූපාංශ්ච සුරූපාංශ්ච සුවර්චසඃ .. 19 ..
ධ්වජීන් පතාකිනශ්චෛව දදර්ශ විවිධායුධාන් .
ශක්තිවෘක්ෂායුධාංශ්චෛව පට්ටිසාශනිධාරිණඃ .. 20 ..
ක්ෂේපණීපාශහස්තාංශ්ච දදර්ශ ස මහාකපිඃ .
ස්රග්විණස්ත්වනුලිප්තාංශ්ච වරාභරණභූෂිතාන් .. 21 ..
නානාවේෂසමායුක්තාන් යථාස්ස්වෛරගතාන් බහූන් .
තීක්ෂ්ණශූලධරාංශ්චෛව වජ්රිණශ්ච මහාබලාන් .. 22 ..
ශතසාහස්රමව්යග්රමාරක්ෂං මධ්යමං කපිඃ .
රක්ෂෝධිපතිනිර්දිෂ්ටං දදර්ශාන්තඃපුරාග්රතඃ .. 23 ..
ස තදා තද්ගෘහං දෘෂ්ට්වා මහාහාටකතෝරණම් .
රාක්ෂසේන්ද්රස්ය විඛ්යාතමද්රිමූර්ධ්නි ප්රතිෂ්ඨිතම් .. 24 ..
පුණ්ඩරීකාවතංසාභිඃ පරිඛාභිරලඞ්කෘතම් .
ප්රාකාරාවෘතමත්යන්තං දදර්ශ ස මහාකපිඃ .. 25 ..
ත්රිවිෂ්ටපනිභං දිව්යං දිව්යනාදනිනාදිතම් .
වාජිහේෂිතසඞ්ඝුෂ්ටං නාදිතං භූෂණෛස්තථා .. 26 ..
රථෛර්යානෛර්විමානෛශ්ච තථා හයගජෛඃ ශුභෛඃ .
වාරණෛශ්ච චතුර්ථන්තෛඃ ශ්වේතාභ්රනිචයෝපමෛඃ .. 27 ..
භූෂිතං රුචිරද්වාරං මත්තෛශ්ච මෘගපක්ෂිභිඃ .
රක්ෂිතං සුමහාවීර්යෛර්යාතුධානෛඃ සහස්රශඃ .
රාක්ෂසාධිපතේර්ගුප්තමාවිවේශ මහාකපිඃ .. 28 ..
සහේමජාම්බූනදචක්රවාලං මහාර්හමුක්තාමණිභූෂිතාන්තම් .
පරාර්ථ්යකාලාගුරුචන්දනාක්තං ස රාවණාන්තඃපුරමාවිවේශ .. 29 ..
ඉත්යාර්ෂේ ශ්රීමද්රාමායණේ වාල්මීකීය ආදිකාව්යේ සුන්දරකාණ්ඩේ චතුර්ථස්සර්ගඃ ..
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe sundarakāṇḍam |
atha caturthassargaḥ |
sa nirjitya purīṃ śreṣṭhāṃ laṅkāṃ tāṃ kāmarūpiṇīm |
vikrameṇa mahātejā hanumān kapisattamaḥ || 1 ||
advāreṇa ca mahābāhuḥ prākāramabhipupluve |
praviśya nagarīṃ laṅkāṃ kapirājahitaṅkaraḥ || 2 ||
cakre'tha pādaṃ savyaṃ ca śatrūṇāṃ sa tu mūrdhani |
praviṣṭaḥ sattvasampanno niśāyāṃ mārutātmajaḥ || 3 ||
sa mahāpathamāsthāya muktāpuṣpavirājitam |
tatastu tāṃ purīṃ laṅkāṃ ramyāmabhiyayau kapiḥ || 4 ||
hasitotkṛṣṭaninadaistūryaghoṣapurassaraiḥ |
vajrāṅkuśanikāśaiśca vajrajālavibhūṣitaiḥ || 5 ||
gṛhameghaiḥ purī ramyā babhāse dyaurivāmbudaiḥ |
prajajvāla tato laṅkā rakṣogaṇagṛhaiḥ śubhaiḥ || 6 ||
sitābhrasadṛśaiścitraiḥ padmasvastikasaṃsthitaiḥ |
vardhamānagṛhaiścāpi sarvataḥ suvibhūṣitā || 7 ||
tāṃ citramālyābharaṇāṃ kapirājahitaṅkaraḥ |
rāghavārthaṃ caran śrīmān dadarśa ca nananda ca || 8 ||
bhavanādbhavanaṃ gacchan dadarśa pavanātmajaḥ |
vividhākṛtirūpāṇi bhavanāni tatastataḥ || 9 ||
śuśrāva madhuraṃ gītaṃ tristhānasvarabhūṣitam |
strīṇāṃ madasamṛddhānāṃ divi cāpsarasāmiva || 10 ||
śuśrāva kāñcīninadaṃ nūpurāṇāṃ ca, niḥsvanam |
sopānaninadāṃścaiva bhavaneṣu mahātmanām || 11 ||
asphoṭitaninādāṃśca kṣvelitāṃśca tatastataḥ |
śuśrāva japatāṃ tatra mantrān rakṣogṛheṣu vai || 12 ||
svādhyāyaniratāṃścaiva yātudhānān dadarśa saḥ |
rāvaṇastavasaṃyuktān garjato rākṣasānapi || 13 ||
rājamārgaṃ samāvṛtya sthitaṃ rakṣobalaṃ mahat |
dadarśa madhyame gulme rāvaṇasya carān bahūn || 14 ||
dīkṣitān jaṭilān muṇḍān gojināmbaravāsasaḥ |
darbhamuṣṭipraharaṇānagnikuṇḍāyughāṃstathā || 15 ||
kūṭamudgarapāṇīṃśca daṇḍāyudhadharānapi |
ekākṣānekakarṇāṃśca lambodarapayodharān || 16 ||
karālān bhugnavaktrāṃśca vikaṭān vāmanāṃstathā |
dhanvinaḥ khaṅginaścaiva śataghnīmusalāyudhān || 17 ||
parighottamahastāṃśca vicitrakavacojjvalān |
nātisthūlānnātikṛśānnātidīrghātihrasvakān || 18 ||
nātigaurānnātikṛṣṇānnātikubjānna vāmanān |
virūpān bahurūpāṃśca surūpāṃśca suvarcasaḥ || 19 ||
dhvajīn patākinaścaiva dadarśa vividhāyudhān |
śaktivṛkṣāyudhāṃścaiva paṭṭisāśanidhāriṇaḥ || 20 ||
kṣepaṇīpāśahastāṃśca dadarśa sa mahākapiḥ |
sragviṇastvanuliptāṃśca varābharaṇabhūṣitān || 21 ||
nānāveṣasamāyuktān yathāssvairagatān bahūn |
tīkṣṇaśūladharāṃścaiva vajriṇaśca mahābalān || 22 ||
śatasāhasramavyagramārakṣaṃ madhyamaṃ kapiḥ |
rakṣodhipatinirdiṣṭaṃ dadarśāntaḥpurāgrataḥ || 23 ||
sa tadā tadgṛhaṃ dṛṣṭvā mahāhāṭakatoraṇam |
rākṣasendrasya vikhyātamadrimūrdhni pratiṣṭhitam || 24 ||
puṇḍarīkāvataṃsābhiḥ parikhābhiralaṅkṛtam |
prākārāvṛtamatyantaṃ dadarśa sa mahākapiḥ || 25 ||
triviṣṭapanibhaṃ divyaṃ divyanādanināditam |
vājiheṣitasaṅghuṣṭaṃ nāditaṃ bhūṣaṇaistathā || 26 ||
rathairyānairvimānaiśca tathā hayagajaiḥ śubhaiḥ |
vāraṇaiśca caturthantaiḥ śvetābhranicayopamaiḥ || 27 ||
bhūṣitaṃ ruciradvāraṃ mattaiśca mṛgapakṣibhiḥ |
rakṣitaṃ sumahāvīryairyātudhānaiḥ sahasraśaḥ |
rākṣasādhipaterguptamāviveśa mahākapiḥ || 28 ||
sahemajāmbūnadacakravālaṃ mahārhamuktāmaṇibhūṣitāntam |
parārthyakālāgurucandanāktaṃ sa rāvaṇāntaḥpuramāviveśa || 29 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye sundarakāṇḍe caturthassargaḥ ||
Sanskrit — Devanagari (original)
श्रीमद्वाल्मीकीय रामायणे सुन्दरकाण्डम् ।
अथ चतुर्थस्सर्गः ।
स निर्जित्य पुरीं श्रेष्ठां लङ्कां तां कामरूपिणीम् ।
विक्रमेण महातेजा हनुमान् कपिसत्तमः ॥ 1 ॥
अद्वारेण च महाबाहुः प्राकारमभिपुप्लुवे ।
प्रविश्य नगरीं लङ्कां कपिराजहितङ्करः ॥ 2 ॥
चक्रेऽथ पादं सव्यं च शत्रूणां स तु मूर्धनि ।
प्रविष्टः सत्त्वसम्पन्नो निशायां मारुतात्मजः ॥ 3 ॥
स महापथमास्थाय मुक्तापुष्पविराजितम् ।
ततस्तु तां पुरीं लङ्कां रम्यामभिययौ कपिः ॥ 4 ॥
हसितोत्कृष्टनिनदैस्तूर्यघोषपुरस्सरैः ।
वज्राङ्कुशनिकाशैश्च वज्रजालविभूषितैः ॥ 5 ॥
गृहमेघैः पुरी रम्या बभासे द्यौरिवाम्बुदैः ।
प्रजज्वाल ततो लङ्का रक्षोगणगृहैः शुभैः ॥ 6 ॥
सिताभ्रसदृशैश्चित्रैः पद्मस्वस्तिकसंस्थितैः ।
वर्धमानगृहैश्चापि सर्वतः सुविभूषिता ॥ 7 ॥
तां चित्रमाल्याभरणां कपिराजहितङ्करः ।
राघवार्थं चरन् श्रीमान् ददर्श च ननन्द च ॥ 8 ॥
भवनाद्भवनं गच्छन् ददर्श पवनात्मजः ।
विविधाकृतिरूपाणि भवनानि ततस्ततः ॥ 9 ॥
शुश्राव मधुरं गीतं त्रिस्थानस्वरभूषितम् ।
स्त्रीणां मदसमृद्धानां दिवि चाप्सरसामिव ॥ 10 ॥
शुश्राव काञ्चीनिनदं नूपुराणां च, निःस्वनम् ।
सोपाननिनदांश्चैव भवनेषु महात्मनाम् ॥ 11 ॥
अस्फोटितनिनादांश्च क्ष्वेलितांश्च ततस्ततः ।
शुश्राव जपतां तत्र मन्त्रान् रक्षोगृहेषु वै ॥ 12 ॥
स्वाध्यायनिरतांश्चैव यातुधानान् ददर्श सः ।
रावणस्तवसंयुक्तान् गर्जतो राक्षसानपि ॥ 13 ॥
राजमार्गं समावृत्य स्थितं रक्षोबलं महत् ।
ददर्श मध्यमे गुल्मे रावणस्य चरान् बहून् ॥ 14 ॥
दीक्षितान् जटिलान् मुण्डान् गोजिनाम्बरवाससः ।
दर्भमुष्टिप्रहरणानग्निकुण्डायुघांस्तथा ॥ 15 ॥
कूटमुद्गरपाणींश्च दण्डायुधधरानपि ।
एकाक्षानेककर्णांश्च लम्बोदरपयोधरान् ॥ 16 ॥
करालान् भुग्नवक्त्रांश्च विकटान् वामनांस्तथा ।
धन्विनः खङ्गिनश्चैव शतघ्नीमुसलायुधान् ॥ 17 ॥
परिघोत्तमहस्तांश्च विचित्रकवचोज्ज्वलान् ।
नातिस्थूलान्नातिकृशान्नातिदीर्घातिह्रस्वकान् ॥ 18 ॥
नातिगौरान्नातिकृष्णान्नातिकुब्जान्न वामनान् ।
विरूपान् बहुरूपांश्च सुरूपांश्च सुवर्चसः ॥ 19 ॥
ध्वजीन् पताकिनश्चैव ददर्श विविधायुधान् ।
शक्तिवृक्षायुधांश्चैव पट्टिसाशनिधारिणः ॥ 20 ॥
क्षेपणीपाशहस्तांश्च ददर्श स महाकपिः ।
स्रग्विणस्त्वनुलिप्तांश्च वराभरणभूषितान् ॥ 21 ॥
नानावेषसमायुक्तान् यथास्स्वैरगतान् बहून् ।
तीक्ष्णशूलधरांश्चैव वज्रिणश्च महाबलान् ॥ 22 ॥
शतसाहस्रमव्यग्रमारक्षं मध्यमं कपिः ।
रक्षोधिपतिनिर्दिष्टं ददर्शान्तःपुराग्रतः ॥ 23 ॥
स तदा तद्गृहं दृष्ट्वा महाहाटकतोरणम् ।
राक्षसेन्द्रस्य विख्यातमद्रिमूर्ध्नि प्रतिष्ठितम् ॥ 24 ॥
पुण्डरीकावतंसाभिः परिखाभिरलङ्कृतम् ।
प्राकारावृतमत्यन्तं ददर्श स महाकपिः ॥ 25 ॥
त्रिविष्टपनिभं दिव्यं दिव्यनादनिनादितम् ।
वाजिहेषितसङ्घुष्टं नादितं भूषणैस्तथा ॥ 26 ॥
रथैर्यानैर्विमानैश्च तथा हयगजैः शुभैः ।
वारणैश्च चतुर्थन्तैः श्वेताभ्रनिचयोपमैः ॥ 27 ॥
भूषितं रुचिरद्वारं मत्तैश्च मृगपक्षिभिः ।
रक्षितं सुमहावीर्यैर्यातुधानैः सहस्रशः ।
राक्षसाधिपतेर्गुप्तमाविवेश महाकपिः ॥ 28 ॥
सहेमजाम्बूनदचक्रवालं महार्हमुक्तामणिभूषितान्तम् ।
परार्थ्यकालागुरुचन्दनाक्तं स रावणान्तःपुरमाविवेश ॥ 29 ॥
इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीय आदिकाव्ये सुन्दरकाण्डे चतुर्थस्सर्गः ॥
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe sundarakāṇḍam |
atha caturthassargaḥ |
sa nirjitya purīṃ śreṣṭhāṃ laṅkāṃ tāṃ kāmarūpiṇīm |
vikrameṇa mahātejā hanumān kapisattamaḥ || 1 ||
advāreṇa ca mahābāhuḥ prākāramabhipupluve |
praviśya nagarīṃ laṅkāṃ kapirājahitaṅkaraḥ || 2 ||
cakre'tha pādaṃ savyaṃ ca śatrūṇāṃ sa tu mūrdhani |
praviṣṭaḥ sattvasampanno niśāyāṃ mārutātmajaḥ || 3 ||
sa mahāpathamāsthāya muktāpuṣpavirājitam |
tatastu tāṃ purīṃ laṅkāṃ ramyāmabhiyayau kapiḥ || 4 ||
hasitotkṛṣṭaninadaistūryaghoṣapurassaraiḥ |
vajrāṅkuśanikāśaiśca vajrajālavibhūṣitaiḥ || 5 ||
gṛhameghaiḥ purī ramyā babhāse dyaurivāmbudaiḥ |
prajajvāla tato laṅkā rakṣogaṇagṛhaiḥ śubhaiḥ || 6 ||
sitābhrasadṛśaiścitraiḥ padmasvastikasaṃsthitaiḥ |
vardhamānagṛhaiścāpi sarvataḥ suvibhūṣitā || 7 ||
tāṃ citramālyābharaṇāṃ kapirājahitaṅkaraḥ |
rāghavārthaṃ caran śrīmān dadarśa ca nananda ca || 8 ||
bhavanādbhavanaṃ gacchan dadarśa pavanātmajaḥ |
vividhākṛtirūpāṇi bhavanāni tatastataḥ || 9 ||
śuśrāva madhuraṃ gītaṃ tristhānasvarabhūṣitam |
strīṇāṃ madasamṛddhānāṃ divi cāpsarasāmiva || 10 ||
śuśrāva kāñcīninadaṃ nūpurāṇāṃ ca, niḥsvanam |
sopānaninadāṃścaiva bhavaneṣu mahātmanām || 11 ||
asphoṭitaninādāṃśca kṣvelitāṃśca tatastataḥ |
śuśrāva japatāṃ tatra mantrān rakṣogṛheṣu vai || 12 ||
svādhyāyaniratāṃścaiva yātudhānān dadarśa saḥ |
rāvaṇastavasaṃyuktān garjato rākṣasānapi || 13 ||
rājamārgaṃ samāvṛtya sthitaṃ rakṣobalaṃ mahat |
dadarśa madhyame gulme rāvaṇasya carān bahūn || 14 ||
dīkṣitān jaṭilān muṇḍān gojināmbaravāsasaḥ |
darbhamuṣṭipraharaṇānagnikuṇḍāyughāṃstathā || 15 ||
kūṭamudgarapāṇīṃśca daṇḍāyudhadharānapi |
ekākṣānekakarṇāṃśca lambodarapayodharān || 16 ||
karālān bhugnavaktrāṃśca vikaṭān vāmanāṃstathā |
dhanvinaḥ khaṅginaścaiva śataghnīmusalāyudhān || 17 ||
parighottamahastāṃśca vicitrakavacojjvalān |
nātisthūlānnātikṛśānnātidīrghātihrasvakān || 18 ||
nātigaurānnātikṛṣṇānnātikubjānna vāmanān |
virūpān bahurūpāṃśca surūpāṃśca suvarcasaḥ || 19 ||
dhvajīn patākinaścaiva dadarśa vividhāyudhān |
śaktivṛkṣāyudhāṃścaiva paṭṭisāśanidhāriṇaḥ || 20 ||
kṣepaṇīpāśahastāṃśca dadarśa sa mahākapiḥ |
sragviṇastvanuliptāṃśca varābharaṇabhūṣitān || 21 ||
nānāveṣasamāyuktān yathāssvairagatān bahūn |
tīkṣṇaśūladharāṃścaiva vajriṇaśca mahābalān || 22 ||
śatasāhasramavyagramārakṣaṃ madhyamaṃ kapiḥ |
rakṣodhipatinirdiṣṭaṃ dadarśāntaḥpurāgrataḥ || 23 ||
sa tadā tadgṛhaṃ dṛṣṭvā mahāhāṭakatoraṇam |
rākṣasendrasya vikhyātamadrimūrdhni pratiṣṭhitam || 24 ||
puṇḍarīkāvataṃsābhiḥ parikhābhiralaṅkṛtam |
prākārāvṛtamatyantaṃ dadarśa sa mahākapiḥ || 25 ||
triviṣṭapanibhaṃ divyaṃ divyanādanināditam |
vājiheṣitasaṅghuṣṭaṃ nāditaṃ bhūṣaṇaistathā || 26 ||
rathairyānairvimānaiśca tathā hayagajaiḥ śubhaiḥ |
vāraṇaiśca caturthantaiḥ śvetābhranicayopamaiḥ || 27 ||
bhūṣitaṃ ruciradvāraṃ mattaiśca mṛgapakṣibhiḥ |
rakṣitaṃ sumahāvīryairyātudhānaiḥ sahasraśaḥ |
rākṣasādhipaterguptamāviveśa mahākapiḥ || 28 ||
sahemajāmbūnadacakravālaṃ mahārhamuktāmaṇibhūṣitāntam |
parārthyakālāgurucandanāktaṃ sa rāvaṇāntaḥpuramāviveśa || 29 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye sundarakāṇḍe caturthassargaḥ ||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Sinhala script.
Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.