Valmiki Ramayana Kishkindha Kanda Sarga 38 — Sinhala Script

Meaning —

ශ්රීමද්වාල්මීකීය රාමායණේ කිෂ්කින්ධාකාණ්ඩම් .

අථ අෂ්ටත්රිංශස්සර්ගඃ .

Shloka 1

ප්රතිගෘහ්ය ච තත්සර්වමුපායනමුපාහෘතම් .
වානරාන්සාන්ත්වයිත්වා ච සර්වානේව ව්යසර්ජයත් .. 1 ..

pratigṛhya ca tatsarvamupāyanamupāhṛtam |
vānarānsāntvayitvā ca sarvāneva vyasarjayat || 1 ||

Shloka 2

විසර්ජයිත්වා ස හරීන් ශූරාංස්තාන්කෘතකර්මණඃ .
මේනේ කෘතාර්ථමාත්මානං රාඝවං ච මහාබලම් .. 2 ..

visarjayitvā sa harīn śūrāṃstānkṛtakarmaṇaḥ |
mene kṛtārthamātmānaṃ rāghavaṃ ca mahābalam || 2 ||

Shloka 3

ස ලක්ෂ්මණෝ භීමබලං සර්වවානරසත්තමම් .
අබ්රවීත්ප්රශ්රිතං වාක්යං සුග්රීවං සම්ප්රහර්ෂයන් .. 3 ..

sa lakṣmaṇo bhīmabalaṃ sarvavānarasattamam |
abravītpraśritaṃ vākyaṃ sugrīvaṃ sampraharṣayan || 3 ||

Shloka 4

කිෂ්කින්ධායා විනිෂ්ක්රාම යදි තේ සෞම්ය රෝචතේ .
තස්ය තද්වචනං ශ්රුත්වා ලක්ෂ්මණස්ය සුභාෂිතම් .. 4 ..

kiṣkindhāyā viniṣkrāma yadi te saumya rocate |
tasya tadvacanaṃ śrutvā lakṣmaṇasya subhāṣitam || 4 ||

Shloka 5

සුග්රීවඃ පරමප්රීතෝ වාක්යමේතදුවාච හ .
ඒවං භවතු ගච්ඡාවඃ ස්ථේයං ත්වච්ඡාසනේ මයා .. 5 ..

sugrīvaḥ paramaprīto vākyametaduvāca ha |
evaṃ bhavatu gacchāvaḥ stheyaṃ tvacchāsane mayā || 5 ||

Shloka 6

තමේවමුක්ත්වා සුග්රීවෝ ලක්ෂ්මණං ශුභලක්ෂණම් .
විසර්ජයාමාස තදා තාරාමන්යාශ්ච යෝෂිතඃ .. 6 ..

tamevamuktvā sugrīvo lakṣmaṇaṃ śubhalakṣaṇam |
visarjayāmāsa tadā tārāmanyāśca yoṣitaḥ || 6 ||

Shloka 7

ඒතේත්යුච්චෛර්හරිවරාන්සුග්රීවස්සමුදාහරත් .
තස්ය තද්වචනං ශ්රුත්වා හරයශ්ශීඝ්රමායයුඃ .. 7 ..

etetyuccairharivarānsugrīvassamudāharat |
tasya tadvacanaṃ śrutvā harayaśśīghramāyayuḥ || 7 ||

Shloka 8

බද්ධාඤ්ජලිපුටාස්සර්වේ යේ ස්යුඃ ස්ත්රීදර්ශනක්ෂමාඃ .
තානුවාච තතඃ ප්රාප්තාන්රාජා(අ)ර්කසදෘශප්රභඃ .. 8 ..

baddhāñjalipuṭāssarve ye syuḥ strīdarśanakṣamāḥ |
tānuvāca tataḥ prāptānrājā'rkasadṛśaprabhaḥ || 8 ||

Shloka 9

උපස්ථාපයත ක්ෂිප්රං ශිබිකාං මම වානරාඃ .
ශ්රුත්වා තු වචනං තස්ය හරයශ්ශීඝ්රවික්රමාඃ .. 9 ..

upasthāpayata kṣipraṃ śibikāṃ mama vānarāḥ |
śrutvā tu vacanaṃ tasya harayaśśīghravikramāḥ || 9 ||

Shloka 10

සමුපස්ථාපයාමාසුශ්ශිබිකාං ප්රියදර්ශනාම් .
තාමුපස්ථාපිතාං දෘෂ්ට්වා ශිබිකාං වානරාධිපඃ .. 10 ..

samupasthāpayāmāsuśśibikāṃ priyadarśanām |
tāmupasthāpitāṃ dṛṣṭvā śibikāṃ vānarādhipaḥ || 10 ||

Shloka 11

ලක්ෂ්මණා(අ)රුහ්යතාං ශීඝ්රමිති සෞමිත්රිමබ්රවීත් .
ඉත්යුක්ත්වා කාඤ්චනං යානං සුග්රීවස්සූර්යසන්නිභම් .. 11 ..

lakṣmaṇā'ruhyatāṃ śīghramiti saumitrimabravīt |
ityuktvā kāñcanaṃ yānaṃ sugrīvassūryasannibham || 11 ||

Shloka 12

බෘහද්භිර්හරිභිර්යුක්තමාරුරෝහ සලක්ෂ්මණඃ .
පාණ්ඩුරේණාතපත්රේණ ම්රියමාණේන මූර්ධනි .. 12 ..

bṛhadbhirharibhiryuktamāruroha salakṣmaṇaḥ |
pāṇḍureṇātapatreṇa mriyamāṇena mūrdhani || 12 ||

Shloka 13

ශුක්ලෛශ්ච වාලව්යජනෛර්ධූයමානෛස්සමන්තතඃ .
ශඞ්ඛභේරීනිනාදෛශ්ච හරිභිශ්චාභිවන්දිතඃ .. 13 ..

śuklaiśca vālavyajanairdhūyamānaissamantataḥ |
śaṅkhabherīninādaiśca haribhiścābhivanditaḥ || 13 ||

Shloka 14

නිර්යයෞ ප්රාප්ය සුග්රීවෝ රාජ්යශ්රියමනුත්තමාම් .
ස වානරශතෛස්තීක්ෂ්ණෛර්බහුභි ශ්ශස්ත්රපාණිභිඃ .. 14 ..

niryayau prāpya sugrīvo rājyaśriyamanuttamām |
sa vānaraśataistīkṣṇairbahubhi śśastrapāṇibhiḥ || 14 ||

Shloka 15

පරිකීර්ණෝ යයෞ තත්ර යත්ර රාමෝ ව්යවස්ථිතඃ .
ස තං දේශමනුප්රාප්ය ශ්රේෂ්ඨං රාමනිෂේවිතම් .. 15 ..

parikīrṇo yayau tatra yatra rāmo vyavasthitaḥ |
sa taṃ deśamanuprāpya śreṣṭhaṃ rāmaniṣevitam || 15 ||

Shloka 16

අවාතරන්මහාතේජා ශ්ශිබිකායාස්සලක්ෂ්මණඃ .
ආසාද්ය ච තතෝ රාමං කෘතාඤ්ජලිපුටෝ(අ)භවත් .. 16 ..

avātaranmahātejā śśibikāyāssalakṣmaṇaḥ |
āsādya ca tato rāmaṃ kṛtāñjalipuṭo'bhavat || 16 ||

Shloka 17

කෘතාඤ්ජලෞ ස්ථිතේ තස්මින්වානරාශ්චාභවංස්තථා .
තටාකමිව තං දෘෂ්ට්වා රාමඃ කුඩ්මලපඞ්කජම් .. 17 ..

kṛtāñjalau sthite tasminvānarāścābhavaṃstathā |
taṭākamiva taṃ dṛṣṭvā rāmaḥ kuḍmalapaṅkajam || 17 ||

Shloka 18

වානරාණාං මහත්සෛන්යං සුග්රීවේ ප්රීතිමානභූත් .
පාදයෝඃ පතිතං මූර්ධ්නා තමුත්ථාප්ය හරීශ්වරම් .. 18 ..

vānarāṇāṃ mahatsainyaṃ sugrīve prītimānabhūt |
pādayoḥ patitaṃ mūrdhnā tamutthāpya harīśvaram || 18 ||

Shloka 19

ප්රේම්ණා ච බහුමානාච්ච රාඝවඃ පරිෂස්වජේ .
පරිෂ්වජ්ය ච ධර්මාත්මා නිෂීදේති තතෝ(අ)බ්රවීත් .. 19 ..

premṇā ca bahumānācca rāghavaḥ pariṣasvaje |
pariṣvajya ca dharmātmā niṣīdeti tato'bravīt || 19 ||

Shloka 20

නිෂණ්ණං තං තතෝ දෘෂ්ට්වා ක්ෂිතෞ රාමෝ(අ)බ්රවීද්වචඃ .
ධර්මමර්ථං ච කාමං ච යස්තු කාලේ නිෂේවතේ .. 20 ..

niṣaṇṇaṃ taṃ tato dṛṣṭvā kṣitau rāmo'bravīdvacaḥ |
dharmamarthaṃ ca kāmaṃ ca yastu kāle niṣevate || 20 ||

Shloka 21

විභජ්ය සතතං වීර ස්ස රාජා හරිසත්තම .
හිත්වා ධර්මං තථා(අ)ර්ථං ච කාමං යස්තු නිෂේවතේ .. 21 ..

vibhajya satataṃ vīra ssa rājā harisattama |
hitvā dharmaṃ tathā'rthaṃ ca kāmaṃ yastu niṣevate || 21 ||

Shloka 22

ස වෘක්ෂාග්රේ යථා සුප්තඃ පතිතඃ ප්රතිබුධ්යතේ .
අමිත්රාණාං වධේ යුක්තෝ මිත්රාණාං සඞ්ග්රහේ රතඃ .. 22 ..

sa vṛkṣāgre yathā suptaḥ patitaḥ pratibudhyate |
amitrāṇāṃ vadhe yukto mitrāṇāṃ saṅgrahe rataḥ || 22 ||

Shloka 23

ත්රිවර්ගඵලභෝක්තා තු රාජා ධර්මේණ යුජ්යතේ .
උද්යෝගසමයස්ත්වේෂප්රාප්තශ්ශත්රුවිනාශන .. 23 ..

trivargaphalabhoktā tu rājā dharmeṇa yujyate |
udyogasamayastveṣaprāptaśśatruvināśana || 23 ||

Shloka 24

සඤ්චින්ත්යතාං හි පිඞ්ගේශ හරිභිස්සහ මන්ත්රිභිඃ .
ඒවමුක්තස්තු සුග්රීවෝ රාමං වචනමබ්රවීත් .. 24 ..

sañcintyatāṃ hi piṅgeśa haribhissaha mantribhiḥ |
evamuktastu sugrīvo rāmaṃ vacanamabravīt || 24 ||

Shloka 25

ප්රණෂ්ටා ශ්රීශ්ච කීර්තිශ්ච කපිරාජ්යං ච ශාශ්වතම් .
ත්වත්ප්රසාදාන්මහාබාහෝ පුනඃප්රාප්තමිදං මයා .. 25 ..

praṇaṣṭā śrīśca kīrtiśca kapirājyaṃ ca śāśvatam |
tvatprasādānmahābāho punaḥprāptamidaṃ mayā || 25 ||

Shloka 26

තව දේව ප්රසාදාච්ච භ්රාතුශ්ච ජයතාං වර .
කෘතං න ප්රතිකුර්යාද්යඃ පුරුෂාණාං ස දූෂකඃ .. 26 ..

tava deva prasādācca bhrātuśca jayatāṃ vara |
kṛtaṃ na pratikuryādyaḥ puruṣāṇāṃ sa dūṣakaḥ || 26 ||

Shloka 27

ඒතේ වානරමූඛ්යාශ්ච ශතශශ්ශත්රුසූදන .
ප්රාප්තාශ්චාදාය බලිනඃ පෘථිව්යාං සර්වවානරාන් .. 27 ..

ete vānaramūkhyāśca śataśaśśatrusūdana |
prāptāścādāya balinaḥ pṛthivyāṃ sarvavānarān || 27 ||

Shloka 28

ඍක්ෂාශ්චාවහිතාශ්ශූරා ගෝලාඞ්ගූලාශ්ච රාඝව .
කාන්තාරවනදුර්ගාණාමභිජ්ඤා ඝෝරදර්ශනාඃ .. 28 ..

ṛkṣāścāvahitāśśūrā golāṅgūlāśca rāghava |
kāntāravanadurgāṇāmabhijñā ghoradarśanāḥ || 28 ||

Shloka 29

දේවගන්ධර්වපුත්රාශ්ච වානරාඃ කාමරූපිණඃ .
ස්වෛස්ස්වෛඃ පරිවෘතාස්සෛන්යෛර්වර්තන්තේ පථි රාඝව .. 29 ..

devagandharvaputrāśca vānarāḥ kāmarūpiṇaḥ |
svaissvaiḥ parivṛtāssainyairvartante pathi rāghava || 29 ||

Shloka 30

ශතෛශ්ශතසහස්රෛශ්ච වර්තන්තේ කෝටිභිශ්ච ප්ලවඞ්ගමාඃ .
අයුතෛශ්චාවෘතා වීරාශ්ශඞ්කුභිශ්ච පරන්තප .. 30 ..

śataiśśatasahasraiśca vartante koṭibhiśca plavaṅgamāḥ |
ayutaiścāvṛtā vīrāśśaṅkubhiśca parantapa || 30 ||

Shloka 31

අර්බුදෛරර්බුදශතෛර්මධ්යෛශ්චාන්ත්යෛශ්ච වානරාඃ .
සමුද්රෛශ්ච පරාර්ධෛශ්ච හරයෝ හරියූථපාඃ .. 31 ..

arbudairarbudaśatairmadhyaiścāntyaiśca vānarāḥ |
samudraiśca parārdhaiśca harayo hariyūthapāḥ || 31 ||

Shloka 32

ආගමිෂ්යන්ති තේ රාජන්මහේන්ද්රසමවික්රමාඃ .
මේරුමන්දරසඞ්කාශා වින්ධ්ය මේරුකෘතාලයාඃ .. 32 ..

āgamiṣyanti te rājanmahendrasamavikramāḥ |
merumandarasaṅkāśā vindhya merukṛtālayāḥ || 32 ||

Shloka 33

තේ ත්වාමභිගමිෂ්යන්ති රාක්ෂසං යේ සබාන්ධවම් .
නිහත්ය රාවණං සඛ්යේ හ්යානයිෂ්යන්ති මෛථිලීම් .. 33 ..

te tvāmabhigamiṣyanti rākṣasaṃ ye sabāndhavam |
nihatya rāvaṇaṃ sakhye hyānayiṣyanti maithilīm || 33 ||

Shloka 34

තතස්තමුද්යෝගමවේක්ෂ්ය බුද්ධිමා න්හරිප්රවීරස්ය නිදේශවර්තිනඃ .
බභූව හර්ෂාද්වසුධාධිපාත්මජඃ ප්රබුද්ධනීලෝත්පලතුල්යදර්ශනඃ .. 34 ..

tatastamudyogamavekṣya buddhimā nharipravīrasya nideśavartinaḥ |
babhūva harṣādvasudhādhipātmajaḥ prabuddhanīlotpalatulyadarśanaḥ || 34 ||

ඉත්යාර්ෂේ ශ්රීමද්රාමායණේ වාල්මීකීය ආදිකාව්යේ කිෂ්කින්ධාකාණ්ඩේ අෂ්ටත්රිංශස්සර්ගඃ ..

Sanskrit — Devanagari (original)

श्रीमद्वाल्मीकीय रामायणे किष्किन्धाकाण्डम् ।

अथ अष्टत्रिंशस्सर्गः ।

प्रतिगृह्य च तत्सर्वमुपायनमुपाहृतम् ।

वानरान्सान्त्वयित्वा च सर्वानेव व्यसर्जयत् ॥ 1 ॥

विसर्जयित्वा स हरीन् शूरांस्तान्कृतकर्मणः ।

मेने कृतार्थमात्मानं राघवं च महाबलम् ॥ 2 ॥

स लक्ष्मणो भीमबलं सर्ववानरसत्तमम् ।

अब्रवीत्प्रश्रितं वाक्यं सुग्रीवं सम्प्रहर्षयन् ॥ 3 ॥

किष्किन्धाया विनिष्क्राम यदि ते सौम्य रोचते ।

तस्य तद्वचनं श्रुत्वा लक्ष्मणस्य सुभाषितम् ॥ 4 ॥

सुग्रीवः परमप्रीतो वाक्यमेतदुवाच ह ।

एवं भवतु गच्छावः स्थेयं त्वच्छासने मया ॥ 5 ॥

तमेवमुक्त्वा सुग्रीवो लक्ष्मणं शुभलक्षणम् ।

विसर्जयामास तदा तारामन्याश्च योषितः ॥ 6 ॥

एतेत्युच्चैर्हरिवरान्सुग्रीवस्समुदाहरत् ।

तस्य तद्वचनं श्रुत्वा हरयश्शीघ्रमाययुः ॥ 7 ॥

बद्धाञ्जलिपुटास्सर्वे ये स्युः स्त्रीदर्शनक्षमाः ।

तानुवाच ततः प्राप्तान्राजाऽर्कसदृशप्रभः ॥ 8 ॥

उपस्थापयत क्षिप्रं शिबिकां मम वानराः ।

श्रुत्वा तु वचनं तस्य हरयश्शीघ्रविक्रमाः ॥ 9 ॥

समुपस्थापयामासुश्शिबिकां प्रियदर्शनाम् ।

तामुपस्थापितां दृष्ट्वा शिबिकां वानराधिपः ॥ 10 ॥

लक्ष्मणाऽरुह्यतां शीघ्रमिति सौमित्रिमब्रवीत् ।

इत्युक्त्वा काञ्चनं यानं सुग्रीवस्सूर्यसन्निभम् ॥ 11 ॥

बृहद्भिर्हरिभिर्युक्तमारुरोह सलक्ष्मणः ।

पाण्डुरेणातपत्रेण म्रियमाणेन मूर्धनि ॥ 12 ॥

शुक्लैश्च वालव्यजनैर्धूयमानैस्समन्ततः ।

शङ्खभेरीनिनादैश्च हरिभिश्चाभिवन्दितः ॥ 13 ॥

निर्ययौ प्राप्य सुग्रीवो राज्यश्रियमनुत्तमाम् ।

स वानरशतैस्तीक्ष्णैर्बहुभि श्शस्त्रपाणिभिः ॥ 14 ॥

परिकीर्णो ययौ तत्र यत्र रामो व्यवस्थितः ।

स तं देशमनुप्राप्य श्रेष्ठं रामनिषेवितम् ॥ 15 ॥

अवातरन्महातेजा श्शिबिकायास्सलक्ष्मणः ।

आसाद्य च ततो रामं कृताञ्जलिपुटोऽभवत् ॥ 16 ॥

कृताञ्जलौ स्थिते तस्मिन्वानराश्चाभवंस्तथा ।

तटाकमिव तं दृष्ट्वा रामः कुड्मलपङ्कजम् ॥ 17 ॥

वानराणां महत्सैन्यं सुग्रीवे प्रीतिमानभूत् ।

पादयोः पतितं मूर्ध्ना तमुत्थाप्य हरीश्वरम् ॥ 18 ॥

प्रेम्णा च बहुमानाच्च राघवः परिषस्वजे ।

परिष्वज्य च धर्मात्मा निषीदेति ततोऽब्रवीत् ॥ 19 ॥

निषण्णं तं ततो दृष्ट्वा क्षितौ रामोऽब्रवीद्वचः ।

धर्ममर्थं च कामं च यस्तु काले निषेवते ॥ 20 ॥

विभज्य सततं वीर स्स राजा हरिसत्तम ।

हित्वा धर्मं तथाऽर्थं च कामं यस्तु निषेवते ॥ 21 ॥

स वृक्षाग्रे यथा सुप्तः पतितः प्रतिबुध्यते ।

अमित्राणां वधे युक्तो मित्राणां सङ्ग्रहे रतः ॥ 22 ॥

त्रिवर्गफलभोक्ता तु राजा धर्मेण युज्यते ।

उद्योगसमयस्त्वेषप्राप्तश्शत्रुविनाशन ॥ 23 ॥

सञ्चिन्त्यतां हि पिङ्गेश हरिभिस्सह मन्त्रिभिः ।

एवमुक्तस्तु सुग्रीवो रामं वचनमब्रवीत् ॥ 24 ॥

प्रणष्टा श्रीश्च कीर्तिश्च कपिराज्यं च शाश्वतम् ।

त्वत्प्रसादान्महाबाहो पुनःप्राप्तमिदं मया ॥ 25 ॥

तव देव प्रसादाच्च भ्रातुश्च जयतां वर ।

कृतं न प्रतिकुर्याद्यः पुरुषाणां स दूषकः ॥ 26 ॥

एते वानरमूख्याश्च शतशश्शत्रुसूदन ।

प्राप्ताश्चादाय बलिनः पृथिव्यां सर्ववानरान् ॥ 27 ॥

ऋक्षाश्चावहिताश्शूरा गोलाङ्गूलाश्च राघव ।

कान्तारवनदुर्गाणामभिज्ञा घोरदर्शनाः ॥ 28 ॥

देवगन्धर्वपुत्राश्च वानराः कामरूपिणः ।

स्वैस्स्वैः परिवृतास्सैन्यैर्वर्तन्ते पथि राघव ॥ 29 ॥

शतैश्शतसहस्रैश्च वर्तन्ते कोटिभिश्च प्लवङ्गमाः ।

अयुतैश्चावृता वीराश्शङ्कुभिश्च परन्तप ॥ 30 ॥

अर्बुदैरर्बुदशतैर्मध्यैश्चान्त्यैश्च वानराः ।

समुद्रैश्च परार्धैश्च हरयो हरियूथपाः ॥ 31 ॥

आगमिष्यन्ति ते राजन्महेन्द्रसमविक्रमाः ।

मेरुमन्दरसङ्काशा विन्ध्य मेरुकृतालयाः ॥ 32 ॥

ते त्वामभिगमिष्यन्ति राक्षसं ये सबान्धवम् ।

निहत्य रावणं सख्ये ह्यानयिष्यन्ति मैथिलीम् ॥ 33 ॥

ततस्तमुद्योगमवेक्ष्य बुद्धिमा न्हरिप्रवीरस्य निदेशवर्तिनः ।

बभूव हर्षाद्वसुधाधिपात्मजः प्रबुद्धनीलोत्पलतुल्यदर्शनः ॥ 34 ॥

इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीय आदिकाव्ये किष्किन्धाकाण्डे अष्टत्रिंशस्सर्गः ॥

🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Sinhala script. Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version. It is a transliteration, not a translation — see “Meaning” for translations where available.

4.38 කිෂ්කින්ධාකාණ්ඩ - අෂ්ටත්රිංශ සර්ගඃ