1.43 பாலகாண்ட - த்ரிசத்வாரிம்ஶ ஸர்கஃ

1.43 Balakanda - Trichatvarimsha Sargah

✍️ Valmiki 🖋️ Tamil script
📄 Download PDF
ஶ்ரீமத்வால்மீகீய ராமாயணே பாலகாண்டம் ।
அத த்ரிசத்வாரிம்ஶஸ்ஸர்கஃ ।
தேவதேவே கதே தஸ்மிந் ஸோऽங்குஷ்டாக்ரநிபீடிதாம் ।
க்ரு'த்வா வஸுமதீம் ராம ஸம்வத்ஸரமுபாஸத ॥ 1 ॥
அத ஸம்வத்ஸரே பூர்ணே ஸர்வலோகநமஸ்க்ரு'தஃ ।
உமாபதிஃ பஶுபதீ ராஜாநமிதமப்ரவீத் ॥ 2 ॥
ப்ரீதஸ்தேऽஹம் நரஶ்ரேஷ்ட கரிஷ்யாமி தவ ப்ரியம் ।
ஶிரஸா தாரயிஷ்யாமி ஶைலராஜஸுதாமஹம் ॥ 3 ॥
ததோ ஹைமவதீ ஜ்யேஷ்டா ஸர்வலோகநமஸ்க்ரு'தா ।
ததா ஸாதிமஹத்ரூபம் க்ரு'த்வா வேகம் ச துஸ்ஸஹம் ॥ 4 ॥
ஆகாஶாதபதத்ராம ஶிவே ஶிவஶிரஸ்யுத ।
அசிந்தயச்ச ஸா தேவீ கங்கா பரமதுர்தரா ॥ 5 ॥
விஶாம்யஹம் ஹி பாதாலம் ஸ்ரோதஸா க்ரு'ஹ்ய ஶங்கரம் ।
தஸ்யாவலேபநம் ஜ்ஞாத்வா க்ருத்தஸ்து பகவாந் ஹரஃ ॥ 6 ॥
திரோபாவயிதும் புத்திம் சக்ரே த்ரிநயநஸ்ததா ।
ஸா தஸ்மிந் பதிதா புண்யா புண்யே ருத்ரஸ்ய மூர்தநி ॥ 7 ॥
ஹிமவத்ப்ரதிமே ராம ஜடாமண்டலகஹ்வரே ।
ஸா கதஞ்சிந்மஹீம் கந்தும் நாஶக்நோத்யத்நமாஸ்திதா ॥ 8 ॥
நைவ நிர்கமநம் லேபே ஜடாமண்டலமோஹிதா ।
தத்ரைவாபம்ப்ரமத்தேவீ ஸம்வத்ஸரகணாந் பஹூந் ॥ 9 ॥
தாமபஶ்யந்புநஸ்தத்ர தபஃ பரமமாஸ்திதஃ ।
அநேந தோஷிதஶ்சாபூதத்யர்தம் ரகுநந்தந ॥ 10 ॥
விஸஸர்ஜ ததோ கங்காம் ஹரோ பிந்துஸரஃ ப்ரதி ।
தஸ்யாம் விஸ்ரு'ஜ்யமாநாயாம் ஸப்தஸ்ரோதாம்ஸி ஜஜ்ஞிரே ॥ 11 ॥
ஹ்லாதிநீ பாவநீ சைவ நலிநீ ச ததாऽபரா ।
திஸ்ரஃ ப்ராசீம் திஶம் ஜக்முஃ கங்காஶ்ஶிவஜலாஶ்ஶுபாஃ ॥ 12 ॥
ஸுசக்ஷுஶ்சைவ ஸீதா ச ஸிந்துஶ்சைவ மஹாநதீ ।
திஸ்ரஸ்த்வேதா திஶம் ஜக்முஃ ப்ரதீசீம் து ஶுபோதகாஃ ॥ 13 ॥
ஸப்தமீ சாந்வகாத்தாஸாம் பகீரதமதோ ந்ரு'பம் ।
பகீரதோऽபி ராஜர்ஷிர்திவ்யம் ஸ்யந்தநமாஸ்திதஃ ॥ 14 ॥
ப்ராயாதக்ரே மஹாதேஜா கங்கா தம் சாப்யநுவ்ரஜத் ।
ககநாச்சங்கரஶிரஸ்ததோ தரணிமாஶ்ரிதா ॥ 15 ॥
வ்யஸர்பத ஜலம் தத்ர தீவ்ரஶப்தபுரஸ்க்ரு'தம் ।
மத்ஸ்யகச்சபஸங்கைஶ்ச ஶிம்ஶுமாரகணைஸ்ததா ॥ 16 ॥
பதத்பிஃ பதிதைஶ்சாந்யைர்வ்யரோசத வஸுந்தரா ।
ததோ தேவர்ஷிகந்தர்வா யக்ஷஸித்தகணாஸ்ததா ॥ 17 ॥
வ்யலோகயந்த தே தத்ர ககநாத்காம் கதாம் ததா ।
விமாநைர்நகராகாரைர்ஹயைர்கஜவரைஸ்ததா ॥ 18 ॥
பாரிப்லவகதைஶ்சாபி தேவதாஸ்தத்ர விஷ்டிதாஃ ।
ததத்புததமம் லோகே கங்காபதநமுத்தமம் ॥ 19 ॥
தித்ரு'க்ஷவோ தேவகணாஃ ஸமீயுரமிதௌஜஸஃ ।
ஸம்பதத்பிஸ்ஸுரகணைஸ்தேஷாம் சாபரணௌஜஸா ॥ 20 ॥
ஶதாதித்யமிவாபாதி ககநம் கததோயதம் ।
ஶிம்ஶுமாரோரககணைர்மீநைரபி ச சஞ்சலைஃ ॥ 21 ॥
வித்யுத்பிரிவ விக்ஷிப்தமாகாஶமபவத்ததா ।
பாண்டரைஸ்ஸலிலோத்பீடைஃ கீர்யமாணைஸ்ஸஹஸ்ரதா ॥ 22 ॥
ஶாரதாப்ரைரிவாகீர்ணம் ககநம் ஹம்ஸஸம்ப்லவைஃ ।
க்வசித்த்ருததரம் யாதி குடிலம் க்வசிதாயதம் ॥ 23 ॥
விநதம் க்வசிதுத்தூதம் க்வசித்யாதி ஶநைஶ்ஶநைஃ ।
ஸலிலேநைவ ஸலிலம் க்வசிதப்யாஹதம் புநஃ ॥ 24 ॥
முஹுரூர்த்வமுகம் கத்வா பபாத வஸுதாதலம் ।
தச்சங்கரஶிரோப்ரஷ்டம் ப்ரஷ்டம் பூமிதலே புநஃ ॥ 25 ॥
வ்யரோசத ததா தோயம் நிர்மலம் கதகல்மஷம் ।
தத்ர தேவர்ஷிகந்தர்வா வஸுதாதலவாஸிநஃ ॥ 26 ॥
பவாங்கபதிதம் தோயம் பவித்ரமிதி பஸ்ப்ரு'ஶுஃ ।
ஶாபாத்ப்ரபதிதா யே ச ககநாத்வஸுதாதலம் ॥ 27 ॥
க்ரு'த்வா தத்ராபிஷேகம் தே பபூவுர்கதகல்மஷாஃ ।
தூதபாபாஃ புநஸ்தேந தோயேநாத ஸுபாஸ்வதா ॥ 28 ॥
புநராகாஶமாவிஶ்ய ஸ்வாந் லோகாந் ப்ரதிபேதிரே ।
முமுதே முதிதோ லோகஸ்தேந தோயேந பாஸ்வதா ॥ 29 ॥
க்ரு'தாபிஷேகோ கங்காயாம் பபூவ விகதக்லமஃ ।
பகீரதோऽபி ராஜார்ஷிர்திவ்யம் ஸ்யந்தநமாஸ்திதஃ ।
ப்ராயாதக்ரே மஹாதேஜாஸ்தம் கங்கா ப்ரு'ஷ்டதோऽந்வகாத் ॥ 30 ॥
தேவாஸ்ஸர்ஷிகணாஃ ஸர்வே தைத்யதாநவராக்ஷஸாஃ ॥ 31 ॥
கந்தர்வயக்ஷப்ரவராஸ்ஸகிந்நரமஹோரகாஃ ।
ஸர்வாஶ்சாப்ஸரஸோ ராம பகீரதரதாநுகாம் ॥ 32 ॥
கங்காமந்வகமந் ப்ரீதாஸ்ஸர்வே ஜலசராஶ்ச யே ।
யதோ பகீரதோ ராஜா ததோ கங்காயஶஸ்விநீ ॥ 33 ॥
ஜகாம ஸரிதாம் ஶ்ரேஷ்டா ஸர்வபாபப்ரணாஶிநீ ।
ததோ ஹி யஜமாநஸ்ய ஜஹ்நோரத்புதகர்மணஃ ॥ 34 ॥
கங்கா ஸம்ப்லாவயாமாஸ யஜ்ஞவாடம் மஹாத்மநஃ ।
தஸ்யாவலேபநம் ஜ்ஞாத்வா க்ருத்தோ யஜ்வா து ராகவ ॥ 35 ॥
அபிபச்ச ஜலம் ஸர்வம் கங்காயாஃ பரமாத்புதம் ।
ததோ தேவாஸ்ஸகந்தர்வா ரு'ஷயஶ்ச ஸுவிஸ்மிதாஃ ॥ 36 ॥
பூஜயந்தி மஹாத்மாநம் ஜஹ்நும் புருஷஸத்தமம் ।
கங்காம் சாபி நயந்தி ஸ்ம துஹித்ரு'த்வே மஹாத்மநஃ ॥ 37 ॥
ததஸ்துஷ்டோ மஹாதேஜாஶ்ஶ்ரோத்ராப்யாமஸ்ரு'ஜத் புநஃ ॥ 38 ॥
தஸ்மாஜ்ஜஹ்நுஸுதா கங்கா ப்ரோச்யதே ஜாஹ்நவீதிச ।
ஜகாம ச புநர்கங்கா பகீரதரதாநுகா ।
ஸாகரம் சாபி ஸம்ப்ராப்தா ஸா ஸரித்ப்ரவரா ததா ॥ 39 ॥
ரஸாதலமுபாகச்சத்ஸித்த்யர்தம் தஸ்ய கர்மணஃ ।
பகீரதோऽபி ராஜர்ஷிஃ கங்காமாதாய யத்நதஃ ।
பிதாமஹாந் பஸ்மக்ரு'தாநபஶ்யத்தீநசேதநஃ ॥ 40 ॥
அத தத்பஸ்மநாம் ராஶிம் கங்காஸலிலமுத்தமம் ।
ப்லாவயத்தூதபாப்மாநஸ்ஸ்வர்கம் ப்ராப்தா ரகூத்தம ॥ 41 ॥
இத்யார்ஷே ஶ்ரீமத்ராமாயணே வால்மீகீய ஆதிகாவ்யே பாலகாண்டே த்ரிசத்வாரிம்ஶஸ்ஸர்கஃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe bālakāṇḍam |
atha tricatvāriṃśassargaḥ |
devadeve gate tasmin so'ṅguṣṭhāgranipīḍitām |
kṛtvā vasumatīṃ rāma saṃvatsaramupāsata || 1 ||
atha saṃvatsare pūrṇe sarvalokanamaskṛtaḥ |
umāpatiḥ paśupatī rājānamidamabravīt || 2 ||
prītaste'haṃ naraśreṣṭha kariṣyāmi tava priyam |
śirasā dhārayiṣyāmi śailarājasutāmaham || 3 ||
tato haimavatī jyeṣṭhā sarvalokanamaskṛtā |
tadā sātimahadrūpaṃ kṛtvā vegaṃ ca dussaham || 4 ||
ākāśādapatadrāma śive śivaśirasyuta |
acintayacca sā devī gaṅgā paramadurdharā || 5 ||
viśāmyahaṃ hi pātālaṃ srotasā gṛhya śaṅkaram |
tasyāvalepanaṃ jñātvā kruddhastu bhagavān haraḥ || 6 ||
tirobhāvayituṃ buddhiṃ cakre trinayanastadā |
sā tasmin patitā puṇyā puṇye rudrasya mūrdhani || 7 ||
himavatpratime rāma jaṭāmaṇḍalagahvare |
sā kathañcinmahīṃ gantuṃ nāśaknodyatnamāsthitā || 8 ||
naiva nirgamanaṃ lebhe jaṭāmaṇḍalamohitā |
tatraivābambhramaddevī saṃvatsaragaṇān bahūn || 9 ||
tāmapaśyanpunastatra tapaḥ paramamāsthitaḥ |
anena toṣitaścābhūdatyarthaṃ raghunandana || 10 ||
visasarja tato gaṅgāṃ haro bindusaraḥ prati |
tasyāṃ visṛjyamānāyāṃ saptasrotāṃsi jajñire || 11 ||
hlādinī pāvanī caiva nalinī ca tathā'parā |
tisraḥ prācīṃ diśaṃ jagmuḥ gaṅgāśśivajalāśśubhāḥ || 12 ||
sucakṣuścaiva sītā ca sindhuścaiva mahānadī |
tisrastvetā diśaṃ jagmuḥ pratīcīṃ tu śubhodakāḥ || 13 ||
saptamī cānvagāttāsāṃ bhagīrathamatho nṛpam |
bhagīratho'pi rājarṣirdivyaṃ syandanamāsthitaḥ || 14 ||
prāyādagre mahātejā gaṅgā taṃ cāpyanuvrajat |
gaganācchaṅkaraśirastato dharaṇimāśritā || 15 ||
vyasarpata jalaṃ tatra tīvraśabdapuraskṛtam |
matsyakacchapasaṅghaiśca śiṃśumāragaṇaistadā || 16 ||
patadbhiḥ patitaiścānyairvyarocata vasundharā |
tato devarṣigandharvā yakṣasiddhagaṇāstadā || 17 ||
vyalokayanta te tatra gaganādgāṃ gatāṃ tathā |
vimānairnagarākārairhayairgajavaraistadā || 18 ||
pāriplavagataiścāpi devatāstatra viṣṭhitāḥ |
tadadbhutatamaṃ loke gaṅgāpatanamuttamam || 19 ||
didṛkṣavo devagaṇāḥ samīyuramitaujasaḥ |
sampatadbhissuragaṇaisteṣāṃ cābharaṇaujasā || 20 ||
śatādityamivābhāti gaganaṃ gatatoyadam |
śiṃśumāroragagaṇairmīnairapi ca cañcalaiḥ || 21 ||
vidyudbhiriva vikṣiptamākāśamabhavattadā |
pāṇḍaraissalilotpīḍaiḥ kīryamāṇaissahasradhā || 22 ||
śāradābhrairivākīrṇaṃ gaganaṃ haṃsasamplavaiḥ |
kvaciddrutataraṃ yāti kuṭilaṃ kvacidāyatam || 23 ||
vinataṃ kvaciduddhūtaṃ kvacidyāti śanaiśśanaiḥ |
salilenaiva salilaṃ kvacidabhyāhataṃ punaḥ || 24 ||
muhurūrdhvamukhaṃ gatvā papāta vasudhātalam |
tacchaṅkaraśirobhraṣṭaṃ bhraṣṭaṃ bhūmitale punaḥ || 25 ||
vyarocata tadā toyaṃ nirmalaṃ gatakalmaṣam |
tatra devarṣigandharvā vasudhātalavāsinaḥ || 26 ||
bhavāṅgapatitaṃ toyaṃ pavitramiti paspṛśuḥ |
śāpātprapatitā ye ca gaganādvasudhātalam || 27 ||
kṛtvā tatrābhiṣekaṃ te babhūvurgatakalmaṣāḥ |
dhūtapāpāḥ punastena toyenātha subhāsvatā || 28 ||
punarākāśamāviśya svān lokān pratipedire |
mumude mudito lokastena toyena bhāsvatā || 29 ||
kṛtābhiṣeko gaṅgāyāṃ babhūva vigataklamaḥ |
bhagīratho'pi rājārṣirdivyaṃ syandanamāsthitaḥ |
prāyādagre mahātejāstaṃ gaṅgā pṛṣṭhato'nvagāt || 30 ||
devāssarṣigaṇāḥ sarve daityadānavarākṣasāḥ || 31 ||
gandharvayakṣapravarāssakinnaramahoragāḥ |
sarvāścāpsaraso rāma bhagīratharathānugām || 32 ||
gaṅgāmanvagaman prītāssarve jalacarāśca ye |
yato bhagīratho rājā tato gaṅgāyaśasvinī || 33 ||
jagāma saritāṃ śreṣṭhā sarvapāpapraṇāśinī |
tato hi yajamānasya jahnoradbhutakarmaṇaḥ || 34 ||
gaṅgā samplāvayāmāsa yajñavāṭaṃ mahātmanaḥ |
tasyāvalepanaṃ jñātvā kruddho yajvā tu rāghava || 35 ||
apibacca jalaṃ sarvaṃ gaṅgāyāḥ paramādbhutam |
tato devāssagandharvā ṛṣayaśca suvismitāḥ || 36 ||
pūjayanti mahātmānaṃ jahnuṃ puruṣasattamam |
gaṅgāṃ cāpi nayanti sma duhitṛtve mahātmanaḥ || 37 ||
tatastuṣṭo mahātejāśśrotrābhyāmasṛjat punaḥ || 38 ||
tasmājjahnusutā gaṅgā procyate jāhnavītica |
jagāma ca punargaṅgā bhagīratharathānugā |
sāgaraṃ cāpi samprāptā sā saritpravarā tadā || 39 ||
rasātalamupāgacchatsiddhyarthaṃ tasya karmaṇaḥ |
bhagīratho'pi rājarṣiḥ gaṅgāmādāya yatnataḥ |
pitāmahān bhasmakṛtānapaśyaddīnacetanaḥ || 40 ||
atha tadbhasmanāṃ rāśiṃ gaṅgāsalilamuttamam |
plāvayaddhūtapāpmānassvargaṃ prāptā raghūttama || 41 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye bālakāṇḍe tricatvāriṃśassargaḥ ||
Sanskrit — Devanagari (original)
श्रीमद्वाल्मीकीय रामायणे बालकाण्डम् ।
अथ त्रिचत्वारिंशस्सर्गः ।
देवदेवे गते तस्मिन् सोऽङ्गुष्ठाग्रनिपीडिताम् ।
कृत्वा वसुमतीं राम संवत्सरमुपासत ॥ 1 ॥
अथ संवत्सरे पूर्णे सर्वलोकनमस्कृतः ।
उमापतिः पशुपती राजानमिदमब्रवीत् ॥ 2 ॥
प्रीतस्तेऽहं नरश्रेष्ठ करिष्यामि तव प्रियम् ।
शिरसा धारयिष्यामि शैलराजसुतामहम् ॥ 3 ॥
ततो हैमवती ज्येष्ठा सर्वलोकनमस्कृता ।
तदा सातिमहद्रूपं कृत्वा वेगं च दुस्सहम् ॥ 4 ॥
आकाशादपतद्राम शिवे शिवशिरस्युत ।
अचिन्तयच्च सा देवी गङ्गा परमदुर्धरा ॥ 5 ॥
विशाम्यहं हि पातालं स्रोतसा गृह्य शङ्करम् ।
तस्यावलेपनं ज्ञात्वा क्रुद्धस्तु भगवान् हरः ॥ 6 ॥
तिरोभावयितुं बुद्धिं चक्रे त्रिनयनस्तदा ।
सा तस्मिन् पतिता पुण्या पुण्ये रुद्रस्य मूर्धनि ॥ 7 ॥
हिमवत्प्रतिमे राम जटामण्डलगह्वरे ।
सा कथञ्चिन्महीं गन्तुं नाशक्नोद्यत्नमास्थिता ॥ 8 ॥
नैव निर्गमनं लेभे जटामण्डलमोहिता ।
तत्रैवाबम्भ्रमद्देवी संवत्सरगणान् बहून् ॥ 9 ॥
तामपश्यन्पुनस्तत्र तपः परममास्थितः ।
अनेन तोषितश्चाभूदत्यर्थं रघुनन्दन ॥ 10 ॥
विससर्ज ततो गङ्गां हरो बिन्दुसरः प्रति ।
तस्यां विसृज्यमानायां सप्तस्रोतांसि जज्ञिरे ॥ 11 ॥
ह्लादिनी पावनी चैव नलिनी च तथाऽपरा ।
तिस्रः प्राचीं दिशं जग्मुः गङ्गाश्शिवजलाश्शुभाः ॥ 12 ॥
सुचक्षुश्चैव सीता च सिन्धुश्चैव महानदी ।
तिस्रस्त्वेता दिशं जग्मुः प्रतीचीं तु शुभोदकाः ॥ 13 ॥
सप्तमी चान्वगात्तासां भगीरथमथो नृपम् ।
भगीरथोऽपि राजर्षिर्दिव्यं स्यन्दनमास्थितः ॥ 14 ॥
प्रायादग्रे महातेजा गङ्गा तं चाप्यनुव्रजत् ।
गगनाच्छङ्करशिरस्ततो धरणिमाश्रिता ॥ 15 ॥
व्यसर्पत जलं तत्र तीव्रशब्दपुरस्कृतम् ।
मत्स्यकच्छपसङ्घैश्च शिंशुमारगणैस्तदा ॥ 16 ॥
पतद्भिः पतितैश्चान्यैर्व्यरोचत वसुन्धरा ।
ततो देवर्षिगन्धर्वा यक्षसिद्धगणास्तदा ॥ 17 ॥
व्यलोकयन्त ते तत्र गगनाद्गां गतां तथा ।
विमानैर्नगराकारैर्हयैर्गजवरैस्तदा ॥ 18 ॥
पारिप्लवगतैश्चापि देवतास्तत्र विष्ठिताः ।
तदद्भुततमं लोके गङ्गापतनमुत्तमम् ॥ 19 ॥
दिदृक्षवो देवगणाः समीयुरमितौजसः ।
सम्पतद्भिस्सुरगणैस्तेषां चाभरणौजसा ॥ 20 ॥
शतादित्यमिवाभाति गगनं गततोयदम् ।
शिंशुमारोरगगणैर्मीनैरपि च चञ्चलैः ॥ 21 ॥
विद्युद्भिरिव विक्षिप्तमाकाशमभवत्तदा ।
पाण्डरैस्सलिलोत्पीडैः कीर्यमाणैस्सहस्रधा ॥ 22 ॥
शारदाभ्रैरिवाकीर्णं गगनं हंससम्प्लवैः ।
क्वचिद्द्रुततरं याति कुटिलं क्वचिदायतम् ॥ 23 ॥
विनतं क्वचिदुद्धूतं क्वचिद्याति शनैश्शनैः ।
सलिलेनैव सलिलं क्वचिदभ्याहतं पुनः ॥ 24 ॥
मुहुरूर्ध्वमुखं गत्वा पपात वसुधातलम् ।
तच्छङ्करशिरोभ्रष्टं भ्रष्टं भूमितले पुनः ॥ 25 ॥
व्यरोचत तदा तोयं निर्मलं गतकल्मषम् ।
तत्र देवर्षिगन्धर्वा वसुधातलवासिनः ॥ 26 ॥
भवाङ्गपतितं तोयं पवित्रमिति पस्पृशुः ।
शापात्प्रपतिता ये च गगनाद्वसुधातलम् ॥ 27 ॥
कृत्वा तत्राभिषेकं ते बभूवुर्गतकल्मषाः ।
धूतपापाः पुनस्तेन तोयेनाथ सुभास्वता ॥ 28 ॥
पुनराकाशमाविश्य स्वान् लोकान् प्रतिपेदिरे ।
मुमुदे मुदितो लोकस्तेन तोयेन भास्वता ॥ 29 ॥
कृताभिषेको गङ्गायां बभूव विगतक्लमः ।
भगीरथोऽपि राजार्षिर्दिव्यं स्यन्दनमास्थितः ।
प्रायादग्रे महातेजास्तं गङ्गा पृष्ठतोऽन्वगात् ॥ 30 ॥
देवास्सर्षिगणाः सर्वे दैत्यदानवराक्षसाः ॥ 31 ॥
गन्धर्वयक्षप्रवरास्सकिन्नरमहोरगाः ।
सर्वाश्चाप्सरसो राम भगीरथरथानुगाम् ॥ 32 ॥
गङ्गामन्वगमन् प्रीतास्सर्वे जलचराश्च ये ।
यतो भगीरथो राजा ततो गङ्गायशस्विनी ॥ 33 ॥
जगाम सरितां श्रेष्ठा सर्वपापप्रणाशिनी ।
ततो हि यजमानस्य जह्नोरद्भुतकर्मणः ॥ 34 ॥
गङ्गा सम्प्लावयामास यज्ञवाटं महात्मनः ।
तस्यावलेपनं ज्ञात्वा क्रुद्धो यज्वा तु राघव ॥ 35 ॥
अपिबच्च जलं सर्वं गङ्गायाः परमाद्भुतम् ।
ततो देवास्सगन्धर्वा ऋषयश्च सुविस्मिताः ॥ 36 ॥
पूजयन्ति महात्मानं जह्नुं पुरुषसत्तमम् ।
गङ्गां चापि नयन्ति स्म दुहितृत्वे महात्मनः ॥ 37 ॥
ततस्तुष्टो महातेजाश्श्रोत्राभ्यामसृजत् पुनः ॥ 38 ॥
तस्माज्जह्नुसुता गङ्गा प्रोच्यते जाह्नवीतिच ।
जगाम च पुनर्गङ्गा भगीरथरथानुगा ।
सागरं चापि सम्प्राप्ता सा सरित्प्रवरा तदा ॥ 39 ॥
रसातलमुपागच्छत्सिद्ध्यर्थं तस्य कर्मणः ।
भगीरथोऽपि राजर्षिः गङ्गामादाय यत्नतः ।
पितामहान् भस्मकृतानपश्यद्दीनचेतनः ॥ 40 ॥
अथ तद्भस्मनां राशिं गङ्गासलिलमुत्तमम् ।
प्लावयद्धूतपाप्मानस्स्वर्गं प्राप्ता रघूत्तम ॥ 41 ॥
इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीय आदिकाव्ये बालकाण्डे त्रिचत्वारिंशस्सर्गः ॥
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe bālakāṇḍam |
atha tricatvāriṃśassargaḥ |
devadeve gate tasmin so'ṅguṣṭhāgranipīḍitām |
kṛtvā vasumatīṃ rāma saṃvatsaramupāsata || 1 ||
atha saṃvatsare pūrṇe sarvalokanamaskṛtaḥ |
umāpatiḥ paśupatī rājānamidamabravīt || 2 ||
prītaste'haṃ naraśreṣṭha kariṣyāmi tava priyam |
śirasā dhārayiṣyāmi śailarājasutāmaham || 3 ||
tato haimavatī jyeṣṭhā sarvalokanamaskṛtā |
tadā sātimahadrūpaṃ kṛtvā vegaṃ ca dussaham || 4 ||
ākāśādapatadrāma śive śivaśirasyuta |
acintayacca sā devī gaṅgā paramadurdharā || 5 ||
viśāmyahaṃ hi pātālaṃ srotasā gṛhya śaṅkaram |
tasyāvalepanaṃ jñātvā kruddhastu bhagavān haraḥ || 6 ||
tirobhāvayituṃ buddhiṃ cakre trinayanastadā |
sā tasmin patitā puṇyā puṇye rudrasya mūrdhani || 7 ||
himavatpratime rāma jaṭāmaṇḍalagahvare |
sā kathañcinmahīṃ gantuṃ nāśaknodyatnamāsthitā || 8 ||
naiva nirgamanaṃ lebhe jaṭāmaṇḍalamohitā |
tatraivābambhramaddevī saṃvatsaragaṇān bahūn || 9 ||
tāmapaśyanpunastatra tapaḥ paramamāsthitaḥ |
anena toṣitaścābhūdatyarthaṃ raghunandana || 10 ||
visasarja tato gaṅgāṃ haro bindusaraḥ prati |
tasyāṃ visṛjyamānāyāṃ saptasrotāṃsi jajñire || 11 ||
hlādinī pāvanī caiva nalinī ca tathā'parā |
tisraḥ prācīṃ diśaṃ jagmuḥ gaṅgāśśivajalāśśubhāḥ || 12 ||
sucakṣuścaiva sītā ca sindhuścaiva mahānadī |
tisrastvetā diśaṃ jagmuḥ pratīcīṃ tu śubhodakāḥ || 13 ||
saptamī cānvagāttāsāṃ bhagīrathamatho nṛpam |
bhagīratho'pi rājarṣirdivyaṃ syandanamāsthitaḥ || 14 ||
prāyādagre mahātejā gaṅgā taṃ cāpyanuvrajat |
gaganācchaṅkaraśirastato dharaṇimāśritā || 15 ||
vyasarpata jalaṃ tatra tīvraśabdapuraskṛtam |
matsyakacchapasaṅghaiśca śiṃśumāragaṇaistadā || 16 ||
patadbhiḥ patitaiścānyairvyarocata vasundharā |
tato devarṣigandharvā yakṣasiddhagaṇāstadā || 17 ||
vyalokayanta te tatra gaganādgāṃ gatāṃ tathā |
vimānairnagarākārairhayairgajavaraistadā || 18 ||
pāriplavagataiścāpi devatāstatra viṣṭhitāḥ |
tadadbhutatamaṃ loke gaṅgāpatanamuttamam || 19 ||
didṛkṣavo devagaṇāḥ samīyuramitaujasaḥ |
sampatadbhissuragaṇaisteṣāṃ cābharaṇaujasā || 20 ||
śatādityamivābhāti gaganaṃ gatatoyadam |
śiṃśumāroragagaṇairmīnairapi ca cañcalaiḥ || 21 ||
vidyudbhiriva vikṣiptamākāśamabhavattadā |
pāṇḍaraissalilotpīḍaiḥ kīryamāṇaissahasradhā || 22 ||
śāradābhrairivākīrṇaṃ gaganaṃ haṃsasamplavaiḥ |
kvaciddrutataraṃ yāti kuṭilaṃ kvacidāyatam || 23 ||
vinataṃ kvaciduddhūtaṃ kvacidyāti śanaiśśanaiḥ |
salilenaiva salilaṃ kvacidabhyāhataṃ punaḥ || 24 ||
muhurūrdhvamukhaṃ gatvā papāta vasudhātalam |
tacchaṅkaraśirobhraṣṭaṃ bhraṣṭaṃ bhūmitale punaḥ || 25 ||
vyarocata tadā toyaṃ nirmalaṃ gatakalmaṣam |
tatra devarṣigandharvā vasudhātalavāsinaḥ || 26 ||
bhavāṅgapatitaṃ toyaṃ pavitramiti paspṛśuḥ |
śāpātprapatitā ye ca gaganādvasudhātalam || 27 ||
kṛtvā tatrābhiṣekaṃ te babhūvurgatakalmaṣāḥ |
dhūtapāpāḥ punastena toyenātha subhāsvatā || 28 ||
punarākāśamāviśya svān lokān pratipedire |
mumude mudito lokastena toyena bhāsvatā || 29 ||
kṛtābhiṣeko gaṅgāyāṃ babhūva vigataklamaḥ |
bhagīratho'pi rājārṣirdivyaṃ syandanamāsthitaḥ |
prāyādagre mahātejāstaṃ gaṅgā pṛṣṭhato'nvagāt || 30 ||
devāssarṣigaṇāḥ sarve daityadānavarākṣasāḥ || 31 ||
gandharvayakṣapravarāssakinnaramahoragāḥ |
sarvāścāpsaraso rāma bhagīratharathānugām || 32 ||
gaṅgāmanvagaman prītāssarve jalacarāśca ye |
yato bhagīratho rājā tato gaṅgāyaśasvinī || 33 ||
jagāma saritāṃ śreṣṭhā sarvapāpapraṇāśinī |
tato hi yajamānasya jahnoradbhutakarmaṇaḥ || 34 ||
gaṅgā samplāvayāmāsa yajñavāṭaṃ mahātmanaḥ |
tasyāvalepanaṃ jñātvā kruddho yajvā tu rāghava || 35 ||
apibacca jalaṃ sarvaṃ gaṅgāyāḥ paramādbhutam |
tato devāssagandharvā ṛṣayaśca suvismitāḥ || 36 ||
pūjayanti mahātmānaṃ jahnuṃ puruṣasattamam |
gaṅgāṃ cāpi nayanti sma duhitṛtve mahātmanaḥ || 37 ||
tatastuṣṭo mahātejāśśrotrābhyāmasṛjat punaḥ || 38 ||
tasmājjahnusutā gaṅgā procyate jāhnavītica |
jagāma ca punargaṅgā bhagīratharathānugā |
sāgaraṃ cāpi samprāptā sā saritpravarā tadā || 39 ||
rasātalamupāgacchatsiddhyarthaṃ tasya karmaṇaḥ |
bhagīratho'pi rājarṣiḥ gaṅgāmādāya yatnataḥ |
pitāmahān bhasmakṛtānapaśyaddīnacetanaḥ || 40 ||
atha tadbhasmanāṃ rāśiṃ gaṅgāsalilamuttamam |
plāvayaddhūtapāpmānassvargaṃ prāptā raghūttama || 41 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye bālakāṇḍe tricatvāriṃśassargaḥ ||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Tamil script. Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.
🕉 InfoLyter.in