ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਵਾਲ੍ਮੀਕੀਯ ਰਾਮਾਯਣੇ ਅਯੋਧ੍ਯਾਕਾਣ੍ਡਮ੍ ।
ਅਥ ਅष੍ਟषष੍ਟਿਤਮਸ੍ਸਰ੍ਗਃ ।
ਤੇषਾਂ ਹਿ ਵਚਨਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਵਸਿष੍ਠਃ ਪ੍ਰਤ੍ਯੁਵਾਚ ਹ ।
ਮਿਤ੍ਰਾਮਾਤ੍ਯਗਣਾਨ੍ਸਰ੍ਵਾਨ੍ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਂਸ੍ਤਾਨਿਦਂ ਵਚਃ ॥ 1 ॥
ਯਦਸੌ ਮਾਤੁਲਕੁਲੇ ਦਤ੍ਤਰਾਜ੍ਯਂ ਪਰਂ ਸੁਖੀ ।
ਭਰਤੋ ਵਸਤਿ ਭ੍ਰਾਤ੍ਰਾ ਸ਼ਤ੍ਰੁਘ੍ਨੇਨ ਸਮਨ੍ਵਿਤਃ ॥ 2 ॥
ਤਚ੍ਛੀਘ੍ਰਂ ਜਵਨਾ ਦੂਤਾ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤੁ ਤ੍ਵਰਿਤੈਰ੍ਹਯੈਃ ।
ਆਨੇਤੁਂ ਭ੍ਰਾਤਰੌ ਵੀਰੌ ਕਿਂ ਸਮੀਕ੍षਾਮਹੇ ਵਯਮ੍ ॥ 3 ॥
ਗਚ੍ਛਨ੍ਤ੍ਵਿਤਿ ਤਤ ਸ੍ਸਰ੍ਵੇ ਵਸਿष੍ਠਂ ਵਾਕ੍ਯਮਬ੍ਰੁਵਨ੍ ।
ਤੇषਾਂ ਤਦ੍ਵਚਨਂ ਸ਼੍ਰੂਤ੍ਵਾ ਵਸਿष੍ਠੋ ਵਾਕ੍ਯਮਬ੍ਰਵੀਤ੍ ॥ 4 ॥
ਏਹਿ ਸਿਦ੍ਧਾਰ੍ਥ ਵਿਜਯ ਜਯਨ੍ਤਾਸ਼ੋਕ ਨਨ੍ਦਨ ।
ਸ਼੍ਰੂਯਤਾਮਿਤਿ ਕਰ੍ਤਵ੍ਯਂ ਸਰ੍ਵਾਨੇਵ ਬ੍ਰਵੀਮਿ ਵਃ ॥ 5 ॥
ਪੁਰਂ ਰਾਜਗृਹਂ ਗਤ੍ਵਾ ਸ਼ੀਘ੍ਰਂ ਸ਼ੀਘ੍ਰਜਵੈ ਰ੍ਹਯੈਃ ।
ਤ੍ਯਕ੍ਤਸ਼ੋਕੈਰਿਦਂ ਵਾਚ੍ਯ ਸ਼੍ਸ਼ਾਸਨਾਦ੍ਭਰਤੋ ਮਮ ॥ 6 ॥
ਪੁਰੋਹਿਤ ਸ੍ਤ੍ਵਾਂ ਕੁਸ਼ਲਂ ਪ੍ਰਾਹ ਸਰ੍ਵੇ ਚ ਮਨ੍ਤ੍ਰਿਣਃ ।
ਤ੍ਵਰਮਾਣਸ਼੍ਚ ਨਿਰ੍ਯਾਹਿ ਕृਤ੍ਯਮਾਤ੍ਯਯਿਕਂ ਤ੍ਵਯਾ ॥ 7 ॥
ਮਾ ਚਾਸ੍ਮੈ ਪ੍ਰੋषਿਤਂ ਰਾਮਂ ਮਾ ਚਾਸ੍ਮੈ ਪਿਤਰਂ ਮृਤਮ੍ ।
ਭਵਨ੍ਤ ਸ਼੍ਸ਼ਂਸਿषੁਰ੍ਗਤ੍ਵਾ ਰਾਘਵਾਣਾਮਿਮਂ ਕ੍षਯਮ੍ ॥ 8 ॥
ਕੌਸ਼ੇਯਾਨਿ ਚ ਵਸ੍ਤ੍ਰਾਣਿ ਭੂषਣਾਨਿ ਵਰਾਣਿ ਚ ।
ਕ੍षਿਪ੍ਰਮਾਦਯ ਰਾਜ੍ਞਸ਼੍ਚ ਭਰਤਸ੍ਯ ਚ ਗਚ੍ਛਤ ॥ 9 ॥
ਦਤ੍ਤਪਥ੍ਯਸ਼ਨਾ ਦੂਤਾ ਜਗ੍ਮੁਸ੍ਸ੍ਵਂ ਸ੍ਵਂ ਨਿਵੇਸ਼ਨਮ੍ ।
ਕੇਕਯਾਂ ਸ੍ਤੇ ਗਮਿष੍ਯਨ੍ਤੋ ਹਯਾਨਾਰੁਹ੍ਯ ਸਮ੍ਮਤਾਨ੍ ॥ 10 ॥
ਤਤਃ ਪ੍ਰਾਸ੍ਥਾਨਿਕਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਕਾਰ੍ਯਸ਼ੇषਮਨਨ੍ਤਰਮ੍ ।
ਵਸਿष੍ਠੇਨਾਭ੍ਯਨੁਜ੍ਞਾਤਾ ਦੂਤਾ ਸ੍ਸਨ੍ਤ੍ਵਰਿਤਾ ਯਯੁਃ ॥ 11 ॥
ਨ੍ਯਨ੍ਤੇਨਾਪਰਤਾਲਸ੍ਯ ਪ੍ਰਲਮ੍ਬਸ੍ਯੋਤ੍ਤਰਂ ਪ੍ਰਤਿ ।
ਨਿषੇਵਮਾਣਾ ਸ੍ਤੇ ਜਗ੍ਮੁਰ੍ਨਦੀਂ ਮਧ੍ਯੇਨ ਮਾਲਿਨੀਮ੍ ॥ 12 ॥
ਤੇ ਹਸ੍ਤਿਨਾਪੁਰੇ ਗਙ੍ਗਾਂ ਤੀਰ੍ਤ੍ਵਾ ਪ੍ਰਤ੍ਯਙ੍ਮੁਖਾ ਯਯੁਃ ।
ਪਾਞ੍ਚਾਲਦੇਸ਼ਮਾਸਾਦ੍ਯ ਮਧ੍ਯੇਨ ਕੁਰੁਜਾਙ੍ਗਲਮ੍ ॥ 13 ॥
ਸਰਾਂਸਿ ਚ ਸੁਪੂਰ੍ਣਾਨਿ ਨਦੀਸ਼੍ਚ ਵਿਮਲੋਦਕਾਃ ।
ਨਿਰੀਕ੍षਮਾਣਾ ਸ੍ਤੇ ਜਗ੍ਮੁਰ੍ਦੂਤਾਃ ਕਾਰ੍ਯਵਸ਼ਾਦ੍ਦ੍ਰੁਤਮ੍ ॥ 14 ॥
ਤੇ ਪ੍ਰਸਨ੍ਨੋਦਕਾਂ ਦਿਵ੍ਯਾਂ ਨਾਨਾਵਿਹਗਸੇਵਿਤਾਮ੍ ।
ਉਪਾਤਿਜਗ੍ਮੁਰ੍ਵੇਗੇਨ ਸ਼ਰਦਣ੍ਡਾਂ ਜਨਾਕੁਲਾਮ੍ ॥ 15 ॥
ਨਿਕੂਲਵृਕ੍षਮਾਸਾਦ੍ਯ ਦਿਵ੍ਯਂ ਸਤ੍ਯੋਪਯਾਚਨਮ੍ ।
ਅਭਿਗਮ੍ਯਾਭਿਵਾਦ੍ਯਂ ਤਂ ਕੁਲਿਙ੍ਗਾਂ ਪ੍ਰਾਵਿਸ਼ਨ੍ਪੁਰੀਮ੍ ॥ 16 ॥
ਆਭਿਕਾਲਂ ਤਤਃ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਤੇ ਬੋਧਿਭਵਨਾਚ੍ਚ੍ਯੁਤਾਮ੍ ।
ਪਿਤृਪੈਤਾਮਹੀਂ ਪੁਣ੍ਯਾਂ ਤੇਰੁਰਿਕ੍षੁਮਤੀਂ ਨਦੀਮ੍ ॥ 17 ॥
ਅਵੇਕ੍ष੍ਯਾਞ੍ਜਲਿਪਾਨਾਂਸ਼੍ਚ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਨ੍ਵੇਦਪਾਰਗਾਨ੍ ।
ਯਯੁਰ੍ਮਧ੍ਯੇਨ ਬਾਹ੍ਲੀਕਾਨ੍ ਸੁਦਾਮਾਨਂ ਚ ਪਰ੍ਵਤਮ੍ ॥ 18 ॥
ਵਿष੍ਣੋਃ ਪਦਂ ਪ੍ਰੇਕ੍षਮਾਣਾ ਵਿਪਾਸ਼ਾਞ੍ਚਾਪਿ ਸ਼ਾਲ੍ਮਲੀਮ੍ ।
ਨਦੀਰ੍ਵਾਪੀ ਸ੍ਤਟਾਕਾਨਿ ਪਲ੍ਵਲਾਨਿ ਸਰਾਂਸਿ ਚ ॥ 19 ॥
ਪਸ਼੍ਯਨ੍ਤੋ ਵਿਵਿਧਾਂਸ਼੍ਚਾਪਿ ਸਿਂਹਾਵ੍ਯਾਘ੍ਰਮृਗ ਦ੍ਵਿਪਾਨ੍ ।
ਯਯੁਃ ਪਥਾऽਤਿਮਹਤਾ ਸ਼ਾਸਨਂ ਭਰ੍ਤੁਰੀਪ੍ਸਵਃ ॥ 20 ॥
ਤੇ ਸ਼੍ਰਾਨ੍ਤਵਾਹਨਾ ਦੂਤਾ ਵਿਕृष੍ਣੇਨ ਪਥਾ ਤਤਃ ।
ਗਿਰਿਵ੍ਰਜਂ ਪੁਰਵਰਂ ਸ਼ੀਘ੍ਰਮਾਸੇਦੁਰਞ੍ਜਸਾ ॥ 21 ॥
ਭਰ੍ਤੁਃ ਪ੍ਰਿਯਾਰ੍ਥਂ ਕੁਲਰਕ੍षਣਾਰ੍ਥਂ ਭਰ੍ਤੁਸ਼੍ਚ ਵਂਸ਼ਸ੍ਯ ਪਰਿਗ੍ਰਹਾਰ੍ਥਮ੍ ।
ਅਹੇਡਮਾਨਾ ਸ੍ਤ੍ਵਰਯਾ ਸ੍ਮ ਦੂਤਾ ਰਾਤ੍ਰ੍ਯਾਨ੍ਤੁ ਤੇ ਤਤ੍ਪੁਰਮੇਵ ਯਾਤਾਃ ॥ 22 ॥
ਇਤ੍ਯਾਰ੍षੇ ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਰਾਮਾਯਣੇ ਵਾਲ੍ਮੀਕੀਯ ਆਦਿਕਾਵ੍ਯੇ ਅਯੋਧ੍ਯਾਕਾਣ੍ਡੇ ਅष੍ਟषष੍ਟਿਤਮਸ੍ਸਰ੍ਗਃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe ayodhyākāṇḍam |
atha aṣṭaṣaṣṭitamassargaḥ |
teṣāṃ hi vacanaṃ śrutvā vasiṣṭhaḥ pratyuvāca ha |
mitrāmātyagaṇānsarvānbrāhmaṇāṃstānidaṃ vacaḥ || 1 ||
yadasau mātulakule dattarājyaṃ paraṃ sukhī |
bharato vasati bhrātrā śatrughnena samanvitaḥ || 2 ||
tacchīghraṃ javanā dūtā gacchantu tvaritairhayaiḥ |
ānetuṃ bhrātarau vīrau kiṃ samīkṣāmahe vayam || 3 ||
gacchantviti tata ssarve vasiṣṭhaṃ vākyamabruvan |
teṣāṃ tadvacanaṃ śrūtvā vasiṣṭho vākyamabravīt || 4 ||
ehi siddhārtha vijaya jayantāśoka nandana |
śrūyatāmiti kartavyaṃ sarvāneva bravīmi vaḥ || 5 ||
puraṃ rājagṛhaṃ gatvā śīghraṃ śīghrajavai rhayaiḥ |
tyaktaśokairidaṃ vācya śśāsanādbharato mama || 6 ||
purohita stvāṃ kuśalaṃ prāha sarve ca mantriṇaḥ |
tvaramāṇaśca niryāhi kṛtyamātyayikaṃ tvayā || 7 ||
mā cāsmai proṣitaṃ rāmaṃ mā cāsmai pitaraṃ mṛtam |
bhavanta śśaṃsiṣurgatvā rāghavāṇāmimaṃ kṣayam || 8 ||
kauśeyāni ca vastrāṇi bhūṣaṇāni varāṇi ca |
kṣipramādaya rājñaśca bharatasya ca gacchata || 9 ||
dattapathyaśanā dūtā jagmussvaṃ svaṃ niveśanam |
kekayāṃ ste gamiṣyanto hayānāruhya sammatān || 10 ||
tataḥ prāsthānikaṃ kṛtvā kāryaśeṣamanantaram |
vasiṣṭhenābhyanujñātā dūtā ssantvaritā yayuḥ || 11 ||
nyantenāparatālasya pralambasyottaraṃ prati |
niṣevamāṇā ste jagmurnadīṃ madhyena mālinīm || 12 ||
te hastināpure gaṅgāṃ tīrtvā pratyaṅmukhā yayuḥ |
pāñcāladeśamāsādya madhyena kurujāṅgalam || 13 ||
sarāṃsi ca supūrṇāni nadīśca vimalodakāḥ |
nirīkṣamāṇā ste jagmurdūtāḥ kāryavaśāddrutam || 14 ||
te prasannodakāṃ divyāṃ nānāvihagasevitām |
upātijagmurvegena śaradaṇḍāṃ janākulām || 15 ||
nikūlavṛkṣamāsādya divyaṃ satyopayācanam |
abhigamyābhivādyaṃ taṃ kuliṅgāṃ prāviśanpurīm || 16 ||
ābhikālaṃ tataḥ prāpya te bodhibhavanāccyutām |
pitṛpaitāmahīṃ puṇyāṃ terurikṣumatīṃ nadīm || 17 ||
avekṣyāñjalipānāṃśca brāhmaṇānvedapāragān |
yayurmadhyena bāhlīkān sudāmānaṃ ca parvatam || 18 ||
viṣṇoḥ padaṃ prekṣamāṇā vipāśāñcāpi śālmalīm |
nadīrvāpī staṭākāni palvalāni sarāṃsi ca || 19 ||
paśyanto vividhāṃścāpi siṃhāvyāghramṛga dvipān |
yayuḥ pathā'timahatā śāsanaṃ bharturīpsavaḥ || 20 ||
te śrāntavāhanā dūtā vikṛṣṇena pathā tataḥ |
girivrajaṃ puravaraṃ śīghramāsedurañjasā || 21 ||
bhartuḥ priyārthaṃ kularakṣaṇārthaṃ bhartuśca vaṃśasya parigrahārtham |
aheḍamānā stvarayā sma dūtā rātryāntu te tatpurameva yātāḥ || 22 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye ayodhyākāṇḍe aṣṭaṣaṣṭitamassargaḥ ||
Sanskrit — Devanagari (original)
श्रीमद्वाल्मीकीय रामायणे अयोध्याकाण्डम् ।
अथ अष्टषष्टितमस्सर्गः ।
तेषां हि वचनं श्रुत्वा वसिष्ठः प्रत्युवाच ह ।
मित्रामात्यगणान्सर्वान्ब्राह्मणांस्तानिदं वचः ॥ 1 ॥
यदसौ मातुलकुले दत्तराज्यं परं सुखी ।
भरतो वसति भ्रात्रा शत्रुघ्नेन समन्वितः ॥ 2 ॥
तच्छीघ्रं जवना दूता गच्छन्तु त्वरितैर्हयैः ।
आनेतुं भ्रातरौ वीरौ किं समीक्षामहे वयम् ॥ 3 ॥
गच्छन्त्विति तत स्सर्वे वसिष्ठं वाक्यमब्रुवन् ।
तेषां तद्वचनं श्रूत्वा वसिष्ठो वाक्यमब्रवीत् ॥ 4 ॥
एहि सिद्धार्थ विजय जयन्ताशोक नन्दन ।
श्रूयतामिति कर्तव्यं सर्वानेव ब्रवीमि वः ॥ 5 ॥
पुरं राजगृहं गत्वा शीघ्रं शीघ्रजवै र्हयैः ।
त्यक्तशोकैरिदं वाच्य श्शासनाद्भरतो मम ॥ 6 ॥
पुरोहित स्त्वां कुशलं प्राह सर्वे च मन्त्रिणः ।
त्वरमाणश्च निर्याहि कृत्यमात्ययिकं त्वया ॥ 7 ॥
मा चास्मै प्रोषितं रामं मा चास्मै पितरं मृतम् ।
भवन्त श्शंसिषुर्गत्वा राघवाणामिमं क्षयम् ॥ 8 ॥
कौशेयानि च वस्त्राणि भूषणानि वराणि च ।
क्षिप्रमादय राज्ञश्च भरतस्य च गच्छत ॥ 9 ॥
दत्तपथ्यशना दूता जग्मुस्स्वं स्वं निवेशनम् ।
केकयां स्ते गमिष्यन्तो हयानारुह्य सम्मतान् ॥ 10 ॥
ततः प्रास्थानिकं कृत्वा कार्यशेषमनन्तरम् ।
वसिष्ठेनाभ्यनुज्ञाता दूता स्सन्त्वरिता ययुः ॥ 11 ॥
न्यन्तेनापरतालस्य प्रलम्बस्योत्तरं प्रति ।
निषेवमाणा स्ते जग्मुर्नदीं मध्येन मालिनीम् ॥ 12 ॥
ते हस्तिनापुरे गङ्गां तीर्त्वा प्रत्यङ्मुखा ययुः ।
पाञ्चालदेशमासाद्य मध्येन कुरुजाङ्गलम् ॥ 13 ॥
सरांसि च सुपूर्णानि नदीश्च विमलोदकाः ।
निरीक्षमाणा स्ते जग्मुर्दूताः कार्यवशाद्द्रुतम् ॥ 14 ॥
ते प्रसन्नोदकां दिव्यां नानाविहगसेविताम् ।
उपातिजग्मुर्वेगेन शरदण्डां जनाकुलाम् ॥ 15 ॥
निकूलवृक्षमासाद्य दिव्यं सत्योपयाचनम् ।
अभिगम्याभिवाद्यं तं कुलिङ्गां प्राविशन्पुरीम् ॥ 16 ॥
आभिकालं ततः प्राप्य ते बोधिभवनाच्च्युताम् ।
पितृपैतामहीं पुण्यां तेरुरिक्षुमतीं नदीम् ॥ 17 ॥
अवेक्ष्याञ्जलिपानांश्च ब्राह्मणान्वेदपारगान् ।
ययुर्मध्येन बाह्लीकान् सुदामानं च पर्वतम् ॥ 18 ॥
विष्णोः पदं प्रेक्षमाणा विपाशाञ्चापि शाल्मलीम् ।
नदीर्वापी स्तटाकानि पल्वलानि सरांसि च ॥ 19 ॥
पश्यन्तो विविधांश्चापि सिंहाव्याघ्रमृग द्विपान् ।
ययुः पथाऽतिमहता शासनं भर्तुरीप्सवः ॥ 20 ॥
ते श्रान्तवाहना दूता विकृष्णेन पथा ततः ।
गिरिव्रजं पुरवरं शीघ्रमासेदुरञ्जसा ॥ 21 ॥
भर्तुः प्रियार्थं कुलरक्षणार्थं भर्तुश्च वंशस्य परिग्रहार्थम् ।
अहेडमाना स्त्वरया स्म दूता रात्र्यान्तु ते तत्पुरमेव याताः ॥ 22 ॥
इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीय आदिकाव्ये अयोध्याकाण्डे अष्टषष्टितमस्सर्गः ॥
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe ayodhyākāṇḍam |
atha aṣṭaṣaṣṭitamassargaḥ |
teṣāṃ hi vacanaṃ śrutvā vasiṣṭhaḥ pratyuvāca ha |
mitrāmātyagaṇānsarvānbrāhmaṇāṃstānidaṃ vacaḥ || 1 ||
yadasau mātulakule dattarājyaṃ paraṃ sukhī |
bharato vasati bhrātrā śatrughnena samanvitaḥ || 2 ||
tacchīghraṃ javanā dūtā gacchantu tvaritairhayaiḥ |
ānetuṃ bhrātarau vīrau kiṃ samīkṣāmahe vayam || 3 ||
gacchantviti tata ssarve vasiṣṭhaṃ vākyamabruvan |
teṣāṃ tadvacanaṃ śrūtvā vasiṣṭho vākyamabravīt || 4 ||
ehi siddhārtha vijaya jayantāśoka nandana |
śrūyatāmiti kartavyaṃ sarvāneva bravīmi vaḥ || 5 ||
puraṃ rājagṛhaṃ gatvā śīghraṃ śīghrajavai rhayaiḥ |
tyaktaśokairidaṃ vācya śśāsanādbharato mama || 6 ||
purohita stvāṃ kuśalaṃ prāha sarve ca mantriṇaḥ |
tvaramāṇaśca niryāhi kṛtyamātyayikaṃ tvayā || 7 ||
mā cāsmai proṣitaṃ rāmaṃ mā cāsmai pitaraṃ mṛtam |
bhavanta śśaṃsiṣurgatvā rāghavāṇāmimaṃ kṣayam || 8 ||
kauśeyāni ca vastrāṇi bhūṣaṇāni varāṇi ca |
kṣipramādaya rājñaśca bharatasya ca gacchata || 9 ||
dattapathyaśanā dūtā jagmussvaṃ svaṃ niveśanam |
kekayāṃ ste gamiṣyanto hayānāruhya sammatān || 10 ||
tataḥ prāsthānikaṃ kṛtvā kāryaśeṣamanantaram |
vasiṣṭhenābhyanujñātā dūtā ssantvaritā yayuḥ || 11 ||
nyantenāparatālasya pralambasyottaraṃ prati |
niṣevamāṇā ste jagmurnadīṃ madhyena mālinīm || 12 ||
te hastināpure gaṅgāṃ tīrtvā pratyaṅmukhā yayuḥ |
pāñcāladeśamāsādya madhyena kurujāṅgalam || 13 ||
sarāṃsi ca supūrṇāni nadīśca vimalodakāḥ |
nirīkṣamāṇā ste jagmurdūtāḥ kāryavaśāddrutam || 14 ||
te prasannodakāṃ divyāṃ nānāvihagasevitām |
upātijagmurvegena śaradaṇḍāṃ janākulām || 15 ||
nikūlavṛkṣamāsādya divyaṃ satyopayācanam |
abhigamyābhivādyaṃ taṃ kuliṅgāṃ prāviśanpurīm || 16 ||
ābhikālaṃ tataḥ prāpya te bodhibhavanāccyutām |
pitṛpaitāmahīṃ puṇyāṃ terurikṣumatīṃ nadīm || 17 ||
avekṣyāñjalipānāṃśca brāhmaṇānvedapāragān |
yayurmadhyena bāhlīkān sudāmānaṃ ca parvatam || 18 ||
viṣṇoḥ padaṃ prekṣamāṇā vipāśāñcāpi śālmalīm |
nadīrvāpī staṭākāni palvalāni sarāṃsi ca || 19 ||
paśyanto vividhāṃścāpi siṃhāvyāghramṛga dvipān |
yayuḥ pathā'timahatā śāsanaṃ bharturīpsavaḥ || 20 ||
te śrāntavāhanā dūtā vikṛṣṇena pathā tataḥ |
girivrajaṃ puravaraṃ śīghramāsedurañjasā || 21 ||
bhartuḥ priyārthaṃ kularakṣaṇārthaṃ bhartuśca vaṃśasya parigrahārtham |
aheḍamānā stvarayā sma dūtā rātryāntu te tatpurameva yātāḥ || 22 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye ayodhyākāṇḍe aṣṭaṣaṣṭitamassargaḥ ||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Gurmukhi script.
Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.