📄 Save this Stotram as PDF Click the button to open the Save dialog
How to save: 1 Click "Save as PDF" → 2 A dialog opens → 3 Choose "Save as PDF" as printer → 4 Click Save
ॐ
2.68 ਅਯੋਧ੍ਯਾਕਾਣ੍ਡ - ਅष੍ਟषष੍ਟਿਤਮ ਸਰ੍ਗਃ
2.68 Ayodhyakanda - Ashtashashtitama Sargah
Valmiki Gurmukhi
ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਵਾਲ੍ਮੀਕੀਯ ਰਾਮਾਯਣੇ ਅਯੋਧ੍ਯਾਕਾਣ੍ਡਮ੍ ।
ਅਥ ਅष੍ਟषष੍ਟਿਤਮਸ੍ਸਰ੍ਗਃ ।
ਤੇषਾਂ ਹਿ ਵਚਨਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਵਸਿष੍ਠਃ ਪ੍ਰਤ੍ਯੁਵਾਚ ਹ ।
ਮਿਤ੍ਰਾਮਾਤ੍ਯਗਣਾਨ੍ਸਰ੍ਵਾਨ੍ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਂਸ੍ਤਾਨਿਦਂ ਵਚਃ ॥ 1 ॥
ਯਦਸੌ ਮਾਤੁਲਕੁਲੇ ਦਤ੍ਤਰਾਜ੍ਯਂ ਪਰਂ ਸੁਖੀ ।
ਭਰਤੋ ਵਸਤਿ ਭ੍ਰਾਤ੍ਰਾ ਸ਼ਤ੍ਰੁਘ੍ਨੇਨ ਸਮਨ੍ਵਿਤਃ ॥ 2 ॥
ਤਚ੍ਛੀਘ੍ਰਂ ਜਵਨਾ ਦੂਤਾ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤੁ ਤ੍ਵਰਿਤੈਰ੍ਹਯੈਃ ।
ਆਨੇਤੁਂ ਭ੍ਰਾਤਰੌ ਵੀਰੌ ਕਿਂ ਸਮੀਕ੍षਾਮਹੇ ਵਯਮ੍ ॥ 3 ॥
ਗਚ੍ਛਨ੍ਤ੍ਵਿਤਿ ਤਤ ਸ੍ਸਰ੍ਵੇ ਵਸਿष੍ਠਂ ਵਾਕ੍ਯਮਬ੍ਰੁਵਨ੍ ।
ਤੇषਾਂ ਤਦ੍ਵਚਨਂ ਸ਼੍ਰੂਤ੍ਵਾ ਵਸਿष੍ਠੋ ਵਾਕ੍ਯਮਬ੍ਰਵੀਤ੍ ॥ 4 ॥
ਏਹਿ ਸਿਦ੍ਧਾਰ੍ਥ ਵਿਜਯ ਜਯਨ੍ਤਾਸ਼ੋਕ ਨਨ੍ਦਨ ।
ਸ਼੍ਰੂਯਤਾਮਿਤਿ ਕਰ੍ਤਵ੍ਯਂ ਸਰ੍ਵਾਨੇਵ ਬ੍ਰਵੀਮਿ ਵਃ ॥ 5 ॥
ਪੁਰਂ ਰਾਜਗृਹਂ ਗਤ੍ਵਾ ਸ਼ੀਘ੍ਰਂ ਸ਼ੀਘ੍ਰਜਵੈ ਰ੍ਹਯੈਃ ।
ਤ੍ਯਕ੍ਤਸ਼ੋਕੈਰਿਦਂ ਵਾਚ੍ਯ ਸ਼੍ਸ਼ਾਸਨਾਦ੍ਭਰਤੋ ਮਮ ॥ 6 ॥
ਪੁਰੋਹਿਤ ਸ੍ਤ੍ਵਾਂ ਕੁਸ਼ਲਂ ਪ੍ਰਾਹ ਸਰ੍ਵੇ ਚ ਮਨ੍ਤ੍ਰਿਣਃ ।
ਤ੍ਵਰਮਾਣਸ਼੍ਚ ਨਿਰ੍ਯਾਹਿ ਕृਤ੍ਯਮਾਤ੍ਯਯਿਕਂ ਤ੍ਵਯਾ ॥ 7 ॥
ਮਾ ਚਾਸ੍ਮੈ ਪ੍ਰੋषਿਤਂ ਰਾਮਂ ਮਾ ਚਾਸ੍ਮੈ ਪਿਤਰਂ ਮृਤਮ੍ ।
ਭਵਨ੍ਤ ਸ਼੍ਸ਼ਂਸਿषੁਰ੍ਗਤ੍ਵਾ ਰਾਘਵਾਣਾਮਿਮਂ ਕ੍षਯਮ੍ ॥ 8 ॥
ਕੌਸ਼ੇਯਾਨਿ ਚ ਵਸ੍ਤ੍ਰਾਣਿ ਭੂषਣਾਨਿ ਵਰਾਣਿ ਚ ।
ਕ੍षਿਪ੍ਰਮਾਦਯ ਰਾਜ੍ਞਸ਼੍ਚ ਭਰਤਸ੍ਯ ਚ ਗਚ੍ਛਤ ॥ 9 ॥
ਦਤ੍ਤਪਥ੍ਯਸ਼ਨਾ ਦੂਤਾ ਜਗ੍ਮੁਸ੍ਸ੍ਵਂ ਸ੍ਵਂ ਨਿਵੇਸ਼ਨਮ੍ ।
ਕੇਕਯਾਂ ਸ੍ਤੇ ਗਮਿष੍ਯਨ੍ਤੋ ਹਯਾਨਾਰੁਹ੍ਯ ਸਮ੍ਮਤਾਨ੍ ॥ 10 ॥
ਤਤਃ ਪ੍ਰਾਸ੍ਥਾਨਿਕਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਕਾਰ੍ਯਸ਼ੇषਮਨਨ੍ਤਰਮ੍ ।
ਵਸਿष੍ਠੇਨਾਭ੍ਯਨੁਜ੍ਞਾਤਾ ਦੂਤਾ ਸ੍ਸਨ੍ਤ੍ਵਰਿਤਾ ਯਯੁਃ ॥ 11 ॥
ਨ੍ਯਨ੍ਤੇਨਾਪਰਤਾਲਸ੍ਯ ਪ੍ਰਲਮ੍ਬਸ੍ਯੋਤ੍ਤਰਂ ਪ੍ਰਤਿ ।
ਨਿषੇਵਮਾਣਾ ਸ੍ਤੇ ਜਗ੍ਮੁਰ੍ਨਦੀਂ ਮਧ੍ਯੇਨ ਮਾਲਿਨੀਮ੍ ॥ 12 ॥
ਤੇ ਹਸ੍ਤਿਨਾਪੁਰੇ ਗਙ੍ਗਾਂ ਤੀਰ੍ਤ੍ਵਾ ਪ੍ਰਤ੍ਯਙ੍ਮੁਖਾ ਯਯੁਃ ।
ਪਾਞ੍ਚਾਲਦੇਸ਼ਮਾਸਾਦ੍ਯ ਮਧ੍ਯੇਨ ਕੁਰੁਜਾਙ੍ਗਲਮ੍ ॥ 13 ॥
ਸਰਾਂਸਿ ਚ ਸੁਪੂਰ੍ਣਾਨਿ ਨਦੀਸ਼੍ਚ ਵਿਮਲੋਦਕਾਃ ।
ਨਿਰੀਕ੍षਮਾਣਾ ਸ੍ਤੇ ਜਗ੍ਮੁਰ੍ਦੂਤਾਃ ਕਾਰ੍ਯਵਸ਼ਾਦ੍ਦ੍ਰੁਤਮ੍ ॥ 14 ॥
ਤੇ ਪ੍ਰਸਨ੍ਨੋਦਕਾਂ ਦਿਵ੍ਯਾਂ ਨਾਨਾਵਿਹਗਸੇਵਿਤਾਮ੍ ।
ਉਪਾਤਿਜਗ੍ਮੁਰ੍ਵੇਗੇਨ ਸ਼ਰਦਣ੍ਡਾਂ ਜਨਾਕੁਲਾਮ੍ ॥ 15 ॥
ਨਿਕੂਲਵृਕ੍षਮਾਸਾਦ੍ਯ ਦਿਵ੍ਯਂ ਸਤ੍ਯੋਪਯਾਚਨਮ੍ ।
ਅਭਿਗਮ੍ਯਾਭਿਵਾਦ੍ਯਂ ਤਂ ਕੁਲਿਙ੍ਗਾਂ ਪ੍ਰਾਵਿਸ਼ਨ੍ਪੁਰੀਮ੍ ॥ 16 ॥
ਆਭਿਕਾਲਂ ਤਤਃ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਤੇ ਬੋਧਿਭਵਨਾਚ੍ਚ੍ਯੁਤਾਮ੍ ।
ਪਿਤृਪੈਤਾਮਹੀਂ ਪੁਣ੍ਯਾਂ ਤੇਰੁਰਿਕ੍षੁਮਤੀਂ ਨਦੀਮ੍ ॥ 17 ॥
ਅਵੇਕ੍ष੍ਯਾਞ੍ਜਲਿਪਾਨਾਂਸ਼੍ਚ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਨ੍ਵੇਦਪਾਰਗਾਨ੍ ।
ਯਯੁਰ੍ਮਧ੍ਯੇਨ ਬਾਹ੍ਲੀਕਾਨ੍ ਸੁਦਾਮਾਨਂ ਚ ਪਰ੍ਵਤਮ੍ ॥ 18 ॥
ਵਿष੍ਣੋਃ ਪਦਂ ਪ੍ਰੇਕ੍षਮਾਣਾ ਵਿਪਾਸ਼ਾਞ੍ਚਾਪਿ ਸ਼ਾਲ੍ਮਲੀਮ੍ ।
ਨਦੀਰ੍ਵਾਪੀ ਸ੍ਤਟਾਕਾਨਿ ਪਲ੍ਵਲਾਨਿ ਸਰਾਂਸਿ ਚ ॥ 19 ॥
ਪਸ਼੍ਯਨ੍ਤੋ ਵਿਵਿਧਾਂਸ਼੍ਚਾਪਿ ਸਿਂਹਾਵ੍ਯਾਘ੍ਰਮृਗ ਦ੍ਵਿਪਾਨ੍ ।
ਯਯੁਃ ਪਥਾऽਤਿਮਹਤਾ ਸ਼ਾਸਨਂ ਭਰ੍ਤੁਰੀਪ੍ਸਵਃ ॥ 20 ॥
ਤੇ ਸ਼੍ਰਾਨ੍ਤਵਾਹਨਾ ਦੂਤਾ ਵਿਕृष੍ਣੇਨ ਪਥਾ ਤਤਃ ।
ਗਿਰਿਵ੍ਰਜਂ ਪੁਰਵਰਂ ਸ਼ੀਘ੍ਰਮਾਸੇਦੁਰਞ੍ਜਸਾ ॥ 21 ॥
ਭਰ੍ਤੁਃ ਪ੍ਰਿਯਾਰ੍ਥਂ ਕੁਲਰਕ੍षਣਾਰ੍ਥਂ ਭਰ੍ਤੁਸ਼੍ਚ ਵਂਸ਼ਸ੍ਯ ਪਰਿਗ੍ਰਹਾਰ੍ਥਮ੍ ।
ਅਹੇਡਮਾਨਾ ਸ੍ਤ੍ਵਰਯਾ ਸ੍ਮ ਦੂਤਾ ਰਾਤ੍ਰ੍ਯਾਨ੍ਤੁ ਤੇ ਤਤ੍ਪੁਰਮੇਵ ਯਾਤਾਃ ॥ 22 ॥
ਇਤ੍ਯਾਰ੍षੇ ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਰਾਮਾਯਣੇ ਵਾਲ੍ਮੀਕੀਯ ਆਦਿਕਾਵ੍ਯੇ ਅਯੋਧ੍ਯਾਕਾਣ੍ਡੇ ਅष੍ਟषष੍ਟਿਤਮਸ੍ਸਰ੍ਗਃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe ayodhyākāṇḍam |
atha aṣṭaṣaṣṭitamassargaḥ |
teṣāṃ hi vacanaṃ śrutvā vasiṣṭhaḥ pratyuvāca ha |
mitrāmātyagaṇānsarvānbrāhmaṇāṃstānidaṃ vacaḥ || 1 ||
yadasau mātulakule dattarājyaṃ paraṃ sukhī |
bharato vasati bhrātrā śatrughnena samanvitaḥ || 2 ||
tacchīghraṃ javanā dūtā gacchantu tvaritairhayaiḥ |
ānetuṃ bhrātarau vīrau kiṃ samīkṣāmahe vayam || 3 ||
gacchantviti tata ssarve vasiṣṭhaṃ vākyamabruvan |
teṣāṃ tadvacanaṃ śrūtvā vasiṣṭho vākyamabravīt || 4 ||
ehi siddhārtha vijaya jayantāśoka nandana |
śrūyatāmiti kartavyaṃ sarvāneva bravīmi vaḥ || 5 ||
puraṃ rājagṛhaṃ gatvā śīghraṃ śīghrajavai rhayaiḥ |
tyaktaśokairidaṃ vācya śśāsanādbharato mama || 6 ||
purohita stvāṃ kuśalaṃ prāha sarve ca mantriṇaḥ |
tvaramāṇaśca niryāhi kṛtyamātyayikaṃ tvayā || 7 ||
mā cāsmai proṣitaṃ rāmaṃ mā cāsmai pitaraṃ mṛtam |
bhavanta śśaṃsiṣurgatvā rāghavāṇāmimaṃ kṣayam || 8 ||
kauśeyāni ca vastrāṇi bhūṣaṇāni varāṇi ca |
kṣipramādaya rājñaśca bharatasya ca gacchata || 9 ||
dattapathyaśanā dūtā jagmussvaṃ svaṃ niveśanam |
kekayāṃ ste gamiṣyanto hayānāruhya sammatān || 10 ||
tataḥ prāsthānikaṃ kṛtvā kāryaśeṣamanantaram |
vasiṣṭhenābhyanujñātā dūtā ssantvaritā yayuḥ || 11 ||
nyantenāparatālasya pralambasyottaraṃ prati |
niṣevamāṇā ste jagmurnadīṃ madhyena mālinīm || 12 ||
te hastināpure gaṅgāṃ tīrtvā pratyaṅmukhā yayuḥ |
pāñcāladeśamāsādya madhyena kurujāṅgalam || 13 ||
sarāṃsi ca supūrṇāni nadīśca vimalodakāḥ |
nirīkṣamāṇā ste jagmurdūtāḥ kāryavaśāddrutam || 14 ||
te prasannodakāṃ divyāṃ nānāvihagasevitām |
upātijagmurvegena śaradaṇḍāṃ janākulām || 15 ||
nikūlavṛkṣamāsādya divyaṃ satyopayācanam |
abhigamyābhivādyaṃ taṃ kuliṅgāṃ prāviśanpurīm || 16 ||
ābhikālaṃ tataḥ prāpya te bodhibhavanāccyutām |
pitṛpaitāmahīṃ puṇyāṃ terurikṣumatīṃ nadīm || 17 ||
avekṣyāñjalipānāṃśca brāhmaṇānvedapāragān |
yayurmadhyena bāhlīkān sudāmānaṃ ca parvatam || 18 ||
viṣṇoḥ padaṃ prekṣamāṇā vipāśāñcāpi śālmalīm |
nadīrvāpī staṭākāni palvalāni sarāṃsi ca || 19 ||
paśyanto vividhāṃścāpi siṃhāvyāghramṛga dvipān |
yayuḥ pathā'timahatā śāsanaṃ bharturīpsavaḥ || 20 ||
te śrāntavāhanā dūtā vikṛṣṇena pathā tataḥ |
girivrajaṃ puravaraṃ śīghramāsedurañjasā || 21 ||
bhartuḥ priyārthaṃ kularakṣaṇārthaṃ bhartuśca vaṃśasya parigrahārtham |
aheḍamānā stvarayā sma dūtā rātryāntu te tatpurameva yātāḥ || 22 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye ayodhyākāṇḍe aṣṭaṣaṣṭitamassargaḥ ||
InfoLyter.in — Sacred Vedic Knowledge Portal · Free forever